Ν. Σαντορινιός: Κατάθεση ερώτησης για την ανησυχητική αύξηση του λαγοκέφαλου

Την Πέμ­πτη 19 Μάρτη 2015, ο βου­λευ­τής Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός συμ­με­τεί­χε στην κα­τά­θε­ση κοι­νής ερώ­τη­σης προς τον Υπουρ­γό Πα­ρα­γω­γι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης, Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας σχε­τι­κά με την με­γά­λη αύ­ξη­ση του πλη­θυ­σμού του λα­γο­κέ­φα­λου στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες.

Η εξά­πλω­ση του λα­γο­κέ­φα­λου, ψάρι το οποίο φέρει μια πολύ ισχυ­ρή και πα­ρα­λυ­τι­κή το­ξί­νη, που επε­κτεί­νε­ται σε πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας και στο Αι­γαίο, οφεί­λε­ται στην αύ­ξη­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας της θά­λασ­σας της Με­σο­γεί­ου.

Το φαι­νό­με­νο απο­τε­λεί ση­μα­ντι­κή απει­λή για την πα­ρά­κτια αλιεία και έχει οι­κο­λο­γι­κές επι­πτώ­σεις μιας και έχει επη­ρε­ά­σει επι­κίν­δυ­να τους πλη­θυ­σμούς άλλων ψα­ριών.

Το Υπουρ­γείο θα πρέ­πει να μην υπο­τι­μή­σει αυτή την απει­λή. Προ­τεί­νε­ται να βρε­θεί τρό­πος ενη­μέ­ρω­σης των ψα­ρά­δων για την επι­κιν­δυ­νό­τη­τα του εί­δους και να εντα­χθούν για απο­ζη­μί­ω­ση στο Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Αλιεί­ας όσοι αλιείς έχουν ζη­μιω­θεί από την αλί­ευ­σή του. Τέλος, στην ερώ­τη­ση, προ­τεί­νε­ται να γίνει έρευ­να για πι­θα­νές εξα­γω­γές του εί­δους σε χώρες που κα­τα­να­λώ­νε­ται ο λα­γο­κέ­φα­λος, ώστε να εκ­με­ταλ­λευ­τεί η χώρα μας εμπο­ρι­κά και προς το συμ­φέ­ρον της αυτό το φαι­νό­με­νο.

Ακο­λου­θεί ολό­κλη­ρη η ερώ­τη­ση:

19/03/2015

ΕΡΩ­ΤΗ­ΣΗ

Προς τον κ. Υπουρ­γό

ΠΑ­ΡΑ­ΓΩ­ΓΙ­ΚΗΣ ΑΝΑ­ΣΥ­ΓΚΡΟ­ΤΗ­ΣΗΣ, ΠΕ­ΡΙ­ΒΑΛ­ΛΟ­ΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡ­ΓΕΙΑΣ

Θέμα : «Επι­δεί­νω­ση των προ­βλη­μά­των από την με­γά­λη αύ­ξη­ση του πλη­θυ­σμού του λα­γο­κέ­φα­λου στις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες».

Σε συ­νέ­χεια προη­γού­με­νης ερώ­τη­σης (αρ. πρωτ. 1850/12.8.2014) για το ζή­τη­μα της εμ­φά­νι­σης του λα­γο­κέ­φα­λου στην θα­λάσ­σια πε­ριο­χή της Κρή­της δια­πι­στώ­νου­με ότι το πρό­βλη­μα επε­κτεί­νε­ται, όχι μόνο το­πι­κά αλλά και σε άλλες πε­ριο­χές της χώρας. Η εξά­πλω­ση του λα­γο­κέ­φα­λου (pufferfish Lagocephalus sceleratus) είναι συ­νε­χής και οι οι­κο­λο­γι­κές και οι­κο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις διαρ­κώς αυ­ξά­νουν. Η ρα­γδαία αύ­ξη­ση του πλη­θυ­σμού του πι­θα­νό­τα­τα οφεί­λε­ται στην αύ­ξη­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας της θά­λασ­σας της Με­σο­γεί­ου και στην έλ­λει­ψη θη­ρευ­τών. Εκτός από το λα­γο­κέ­φα­λο και άλλα ξε­νι­κά είδη έχουν εμ­φα­νι­στεί (λε­σε­ψια­νοί με­τα­νά­στες) και η πα­ρα­κο­λού­θη­ση του φαι­νο­μέ­νου πρέ­πει να εντα­θεί.

Επι­πλέ­ον, λόγω του με­γά­λου πλη­θυ­σμού που έχει αλιευ­θεί από πα­ρά­κτιους αλιείς στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο έχουν αρ­χί­σει στις πε­ριο­χές αυτές ση­μα­ντι­κές εθνι­κές προ­σπά­θειες (όπως στην Κύπρο).

Οι κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις από την εμ­φά­νι­ση του είναι ανη­συ­χη­τι­κές λόγω της θα­να­τη­φό­ρας επί­δρα­σης της το­ξι­κής ου­σί­ας που πε­ριέ­χει. Τα ψάρια αυτά φέ­ρουν την ισχυ­ρό­τε­ρη γνω­στή σή­με­ρα πα­ρα­λυ­τι­κή το­ξί­νη, την τε­τρο­δο­το­ξί­νη.

Η ευ­ρω­παϊ­κή νο­μο­θε­σία (854/2004/ΕΚ) ανα­φέ­ρει ότι τα το­ξι­κά ψάρια της οι­κο­γέ­νειας Tetraodontidae δεν θα πρέ­πει να ει­σά­γο­νται στις ευ­ρω­παϊ­κές αγο­ρές.

Η ρα­γδαία αύ­ξη­σή του πλη­θυ­σμού του λα­γο­κέ­φα­λου στις πα­ρά­κτιες κοι­νό­τη­τες των ψα­ριών, σε συν­δυα­σμό με οι­κο­λο­γι­κές και κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις, το κα­τα­τάσ­σουν ως πα­ρά­σι­το για την αλιεία και πι­θα­νή απει­λή για τη βιο­ποι­κι­λό­τη­τα.

Η εμ­φά­νι­ση του λα­γο­κέ­φα­λου επη­ρε­ά­ζει την αλιευ­τι­κή οι­κο­νο­μία με πολ­λούς τρό­πους: Δη­μιουρ­γεί πρό­σθε­τη ερ­γα­σία που συ­νί­στα­ται στην απόρ­ρι­ψη των ανε­πι­θύ­μη­των ψα­ριών. Επί­σης οι επαγ­γελ­μα­τί­ες ψα­ρά­δες ανα­φέ­ρουν κα­τα­στρο­φή των αλιευ­τι­κών τους ερ­γα­λεί­ων (δι­χτυών, πα­ρα­γα­διών) λόγω του με­γέ­θους του.

Η τα­χεία επέ­κτα­σή του λα­γο­κέ­φα­λου είναι αντα­γω­νι­στι­κή για τα άλλα ψάρια και έχει επη­ρε­ά­σει επι­κίν­δυ­να τους πλη­θυ­σμούς των κα­λα­μα­ριών και των χτα­πο­διών.

Η πιο ση­μα­ντι­κή πτυχή από κοι­νω­νι­κή άποψη είναι αναμ­φι­σβή­τη­τα οι κίν­δυ­νοι που συν­δέ­ο­νται με την κα­τα­νά­λω­ση των ψα­ριών, λόγω της το­ξι­κό­τη­τάς του.

Απαι­τεί­ται συ­νε­χής πα­ρα­κο­λού­θη­ση και επει­δή ο πλη­θυ­σμός αυ­ξά­νε­ται είναι ανα­γκαί­ος ένας σχε­δια­σμός, ίσως και για την εμπο­ρι­κή του εκ­με­τάλ­λευ­ση. Έρευ­νες στον τομέα την βιο­τε­χνο­λο­γί­ας, ανα­φέ­ρουν ότι λόγω των πλε­ο­νε­κτη­μά­των που πα­ρου­σιά­ζουν οι το­ξί­νες αυτές, φαί­νε­ται να είναι θε­τι­κή η χρήση τους στον τομέα της ια­τρι­κής και της φαρ­μα­κευ­τι­κής.

Η εξά­πλω­ση του εί­δους απαι­τεί συ­στη­μα­τι­κή με­λέ­τη και η συμ­με­το­χή των επαγ­γελ­μα­τιών ψα­ρά­δων είναι κα­θο­ρι­στι­κή. Η επι­δό­τη­ση των ψα­ρά­δων για κα­τα­γρα­φή και πα­ρά­δο­ση των λα­γο­κέ­φα­λων (τα­κτι­κή που έχει ήδη εφαρ­μο­στεί στην Κύπρο με ση­μα­ντι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα) είναι ένας εύ­κο­λος και οι­κο­νο­μι­κός τρό­πος που πι­θα­νό­τα­τα οδη­γεί σε αξιό­πι­στα απο­τε­λέ­σμα­τα. Οι επι­στή­μο­νες θε­ω­ρούν ότι θα χρεια­στούν 1-2 χρό­νια πα­ρα­κο­λού­θη­σης για να γνω­ρί­σου­με την εξά­πλω­ση του εί­δους.

Επει­δή οι οι­κο­λο­γι­κές και κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις του λα­γο­κέ­φα­λου στην πε­ριο­χή της Με­σο­γεί­ου είναι ση­μα­ντι­κές,

Επει­δή είναι ανα­γκαίο να με­λε­τη­θούν οι επι­πτώ­σεις της εξά­πλω­σης του στην τρο­φι­κή δομή και τη λει­τουρ­γία του νέου οι­κο­συ­στή­μα­τος, αλλά και οι τρό­ποι αντι­με­τώ­πι­σης του,

Επει­δή η εξά­πλω­ση του λα­γο­κέ­φα­λου είναι ρα­γδαία και αφορά όλες τις χώρες της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου

Επει­δή σε πολ­λές πε­ριο­χές υπάρ­χει έλ­λει­ψη ενη­μέ­ρω­σης για το θέμα,

Ερω­τά­ται ο κύ­ριος Υπουρ­γός

Ποιες πρω­το­βου­λί­ες προ­τί­θε­ται να ανα­λά­βει για την υιο­θέ­τη­ση μιας στρα­τη­γι­κής για την αντι­με­τώ­πι­ση ή τον πε­ριο­ρι­σμό των προ­βλη­μά­των που δη­μιουρ­γούν τα χω­ρο­κα­τα­κτη­τι­κά αυτά είδη. Υπάρ­χει κά­ποιο χρο­νο­διά­γραμ­μα για την υλο­ποί­η­ση αυτής της στρα­τη­γι­κής;

Υπάρ­χει κά­ποιος σχε­δια­σμός για την ενη­μέ­ρω­ση των επαγ­γελ­μα­τιών και των κα­τοί­κων ιδίως σε πε­ριο­χές που τώρα εξα­πλώ­νε­ται ο λα­γο­κέ­φα­λος;

Υπάρ­χει σχέ­διο ώστε να με­λε­τη­θούν τρό­ποι αξιο­ποί­η­σης των αλιευ­μά­των είτε για εξα­γω­γή σε χώρες όπου το κα­τα­να­λώ­νουν είτε να αξιο­ποι­η­θούν από την φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία;

Υπάρ­χει σχε­δια­σμός ώστε να εξα­σφα­λι­στούν πόροι από το Ευ­ρω­παϊ­κό Τα­μείο Αλιεί­ας για την απο­ζη­μί­ω­ση των αλιέ­ων από την εξά­πλω­ση του λα­γο­κέ­φα­λου;

Προ­τί­θε­ται να προ­χω­ρή­σει σε επι­δό­τη­ση των ψα­ρά­δων για κα­τα­γρα­φή και πα­ρά­δο­ση των λα­γο­κέ­φα­λων στα πλαί­σια ενός σχε­δια­σμέ­νου ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος;

Θα επι­διω­χθεί συ­νερ­γα­σία με άλλες χώρες της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου (όπως η Κύ­προς) για την από κοι­νού με­λέ­τη και αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος;

Οι ερω­τώ­ντες Βου­λευ­τές

Δερ­μι­τζά­κης Κων­στα­ντί­νος

Αθα­να­σί­ου Νάσος

Αμ­μα­να­τί­δου Λίτσα

Βα­γιω­νά­κη Ευαγ­γε­λία (Βάλια)

Βαρ­δά­κης Σω­κρά­της

Γρη­γό­ρης Σταύ­ρος

Δέδες Γιάν­νης

Δε­λη­μή­τρος Κων­στα­ντί­νος

Διώτη Ηρώ

Ζάν­νας Ζήσης

Κα­μα­τε­ρός Ηλίας

Κα­φα­ντά­ρη Χα­ρού­λα (Χαρά)

Κρι­τσω­τά­κης Μι­χά­λης

Κυ­ρί­τση Αγλαḯα

Μι­χε­λο­γιαν­νά­κης Γιάν­νης

Ουρ­σου­ζί­δης Γιώρ­γος

Πε­τρά­κος Θα­νά­σης

Πο­λά­κης Παύ­λος

Σαμοḯλης Στέ­φα­νος

Σα­ντο­ρι­νιός Νε­κτά­ριος

Σε­βα­στά­κης Δη­μή­τρης

Σκού­φα Ελισ­σά­βετ (Μπέτυ)

Στα­θάς Γιάν­νης

Συ­ρί­γος Αντώ­νης

Συρ­μα­λέ­νιος Νίκος

Φά­μελ­λος Σω­κρά­της

Ψυ­χο­γιός Γιώρ­γος