Όλα τα νέα μέτρα για την ενεργειακή ακρίβεια – Τι θα ανακοινώσει το ΥΠΕΘΟ τη Δευτέρα

Σε ένα νέο πλέγμα παρεμβάσεων για να ανακόψει τη μεταφορά της διεθνούς ενεργειακής κρίσης στις τσέπες των καταναλωτών προχωρά η κυβέρνηση, με το βάρος να πέφτει σε πρώτη φάση στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο diesel κίνησης. Το πακέτο αναμένεται να εξειδικευθεί τη Δευτέρα από το οικονομικό επιτελείο και περιλαμβάνει παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους και παράταση της επιδότησης στο diesel και τον Οκτώβριο.

Ταυτόχρονα, για πρώτη φορά ανοίγει επισήμως και ένα δεύτερο, δυνητικά ισχυρότερο μέτωπο, αυτό της προσωρινής μείωσης του Ειδικού Φόρου  Κατανάλωσης στα καύσιμα. Η κυβέρνηση συνδέει, ωστόσο, μια τέτοια απόφαση με την παροχή δημοσιονομικής ευελιξίας από τις Βρυξέλλες, ώστε το κόστος του μέτρου να μην προσμετρηθεί στις οροφές δαπανών.

Πετρέλαιο θέρμανσης

Η πρώτη μεγάλη παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης.Χωρίς καμία παρέμβαση, η τιμή εκκίνησης με τα σημερινά δεδομένα θα βρισκόταν στην περιοχή των 2 ευρώ το λίτρο ή και υψηλότερα. Ο πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο το πετρέλαιο θέρμανσης να βγει στην αγορά κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι, με βάση τα σημερινά δεδομένα, η συνολική παρέμβαση στην τιμή θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 25 λεπτά ανά λίτρο, ενδεχομένως και μεγαλύτερη εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν στα σημερινά υψηλά επίπεδα.

Το ποσό αυτό δεν αναμένεται να καλυφθεί αποκλειστικά από τον κρατικό προϋπολογισμό. Το σχέδιο προβλέπει συμμετοχή και των διυλιστηρίων μέσω έκπτωσης στη διυλιστηριακή τιμή, ενώ οι ακριβείς αναλογίες της συνεισφοράς κράτους και αγοράς αναμένεται να αποσαφηνιστούν με τις ανακοινώσεις της Δευτέρας.

Ακόμη όμως και μετά την παρέμβαση, πάντως, το πετρέλαιο θέρμανσης θα είναι αισθητά ακριβότερο σε σύγκριση με την έναρξη της περσινής περιόδου.

Τον Οκτώβριο του 2025 η διάθεση είχε ξεκινήσει περίπου στα 1,10 ευρώ το λίτρο. Επομένως, ακόμη και εάν φέτος η κρατική και διυλιστηριακή παρέμβαση συγκρατήσει την τιμή κάτω από τα 1,75 ευρώ, η διαφορά σε ετήσια βάση παραμένει εξαιρετικά μεγάλη.

Ακριβώς αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η δεύτερη κυβερνητική παρέμβαση, μέσω της οριζόντιας αύξησης του επιδόματος θέρμανσης και τη διεύρυνση των κριτηρίων του ώστε να περιλαμβάνει περισσότερους δικαιούχους.

Ουσιαστικά δημιουργείται ένα σύστημα δύο γραμμών άμυνας. Η πρώτη θα λειτουργήσει απευθείας στην τιμή του λίτρου, ώστε η εκκίνηση να γίνει κάτω από τα 1,75 ευρώ. Η δεύτερη θα λειτουργήσει μέσω του αυξημένου επιδόματος θέρμανσης, περιορίζοντας το πραγματικό κόστος για τα νοικοκυριά.

Το ακριβές ύψος της αύξησης του επιδόματος, καθώς και το συνολικό δημοσιονομικό κόστος, αποτελούν πλέον δύο από τα βασικά μεγέθη που αναμένεται να αποσαφηνιστούν από το ΥΠΕΘΟ.

Diesel
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι το πετρέλαιο κίνησης, λόγω της βαρύτητας που έχει το καύσιμο για την οικονομία και τον πληθωρισμό. Στο diesel η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να μην αφήσει να λήξει στο τέλος Σεπτεμβρίου το υφιστάμενο καθεστώς στήριξης.

Σήμερα το diesel επιδοτείται με 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή, και το συγκεκριμένο μέτρο θα παραταθεί και για τον Οκτώβριο. Για τον Σεπτέμβριο το δημοσιονομικό κόστος έχει υπολογιστεί σε περίπου 30 εκατ. ευρώ, ενώ από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου τον Απρίλιο το συνολικό κόστος είχε φθάσει ήδη τα 211 εκατ. ευρώ.

Η επιλογή της παράτασης συνδέεται όχι μόνο με την προστασία των οδηγών αλλά και με την προσπάθεια ανάσχεσης των δευτερογενών πληθωριστικών επιπτώσεων. Το diesel αποτελεί βασικό καύσιμο για τις εμπορευματικές μεταφορές και συνεπώς κάθε μεγάλη αύξηση στην αντλία μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος logistics και τελικά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Οι πιέσεις είναι ήδη έντονες, καθώς η μέση τιμή του diesel κίνησης έχει ξεπεράσει τα 2,13 ευρώ το λίτρο.

Πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Ένα ακόμη εργαλείο που επαναφέρει η κυβέρνηση είναι το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων.

Η λογική της παρέμβασης είναι να αποτραπεί το ενδεχόμενο η διεθνής ενεργειακή κρίση και οι συνεχείς ανατιμήσεις να οδηγήσουν σε διεύρυνση των περιθωρίων κέρδους στην εγχώρια αλυσίδα, περιορίζοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο να απορροφηθεί μέρος της κρατικής στήριξης προτού αυτή φτάσει στον καταναλωτή.

Οι λεπτομέρειες για τη βάση υπολογισμού του περιθωρίου και το χρονικό διάστημα εφαρμογής του πλαφόν αναμένεται επίσης να εξειδικευθούν.

ΕΦΚ
Η μεγαλύτερη αλλαγή σε σχέση με την έως τώρα κυβερνητική στάση αφορά, πάντως, τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.

Ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας έστω και προσωρινής μείωσής του, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά ότι, εάν η κρίση επιμείνει, ενδέχεται να χρειαστούν ισχυρότερα εργαλεία παρέμβασης.

Η προϋπόθεση που έθεσε είναι να υπάρξει ευρωπαϊκή ευελιξία ώστε το δημοσιονομικό κόστος να μη βαρύνει τις οροφές δαπανών των κρατών-μελών.

“Δεν αντέχει ο προϋπολογισμός να τον κόψουμε. Εάν όμως είχαμε μία ειδική άδεια από την Ευρώπη να το κάνουμε, να μη μετρούσε αυτό στις οροφές δαπανών, βεβαίως και θα το κάναμε προσωρινά”, ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Και πρόσθεσε ότι μια τέτοια παρέμβαση θα είχε αυστηρά έκτακτο χαρακτήρα: “Θα το έκανα έκτακτα για να συγκρατήσουμε τις τιμές. Μόνιμο μέτρο δεν θα μπορούσε να είναι γιατί θα δημιουργούσε μία μεγάλη τρύπα”.

Επομένως, η μείωση του ΕΦΚ δεν αποτελεί μέρος του άμεσου πακέτου της Δευτέρας, αλλά μπαίνει πλέον επισήμως στο τραπέζι ως επόμενο όπλο εφόσον η ενεργειακή κρίση διατηρηθεί και οι Βρυξέλλες δώσουν στα κράτη-μέλη τον απαιτούμενο δημοσιονομικό χώρο.

Αντίθετα, προς το παρόν δεν προκύπτει αντίστοιχη άμεση παρέμβαση στη βενζίνη, παρά το γεγονός ότι και εκεί οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά και η μέση τιμή έχει ξεπεράσει τα 2,1 ευρώ το λίτρο.

Πηγή: capital.gr