Όλα τα νέα μέτρα για την ενεργειακή ακρίβεια – Τι θα ανακοινώσει το ΥΠΕΘΟ τη Δευτέρα

Σε ένα νέο πλέγμα παρεμ­βά­σεων για να ανα­κό­ψει τη μετα­φορά της διε­θνούς ενερ­γεια­κής κρίσης στις τσέπες των κατα­να­λω­τών προχωρά η κυβέρ­νηση, με το βάρος να πέφτει σε πρώτη φάση στο πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης και στο diesel κίνησης. Το πακέτο ανα­μέ­νε­ται να εξει­δι­κευ­θεί τη Δευτέρα από το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο και περι­λαμ­βά­νει παρέμ­βαση στην τιμή του πετρε­λαίου θέρ­μαν­σης, ορι­ζό­ντια αύξηση του επι­δό­μα­τος θέρ­μαν­σης, επα­να­φορά του πλαφόν στα περι­θώ­ρια κέρδους και παρά­ταση της επι­δό­τη­σης στο diesel και τον Οκτώ­βριο.

Ταυ­τό­χρονα, για πρώτη φορά ανοίγει επι­σή­μως και ένα δεύτερο, δυνη­τικά ισχυ­ρό­τερο μέτωπο, αυτό της προ­σω­ρι­νής μείωσης του Ειδικού Φόρου  Κατα­νά­λω­σης στα καύσιμα. Η κυβέρ­νηση συνδέει, ωστόσο, μια τέτοια απόφαση με την παροχή δημο­σιο­νο­μι­κής ευε­λι­ξίας από τις Βρυ­ξέλ­λες, ώστε το κόστος του μέτρου να μην προ­σμε­τρη­θεί στις οροφές δαπανών.

Πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης

Η πρώτη μεγάλη παρέμ­βαση αφορά το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης.Χωρίς καμία παρέμ­βαση, η τιμή εκκί­νη­σης με τα σημε­ρινά δεδο­μένα θα βρι­σκό­ταν στην περιοχή των 2 ευρώ το λίτρο ή και υψη­λό­τερα. Ο πρω­θυ­πουρ­γός έθεσε ως στόχο το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης να βγει στην αγορά κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Αυτό σημαί­νει ότι, με βάση τα σημε­ρινά δεδο­μένα, η συνο­λική παρέμ­βαση στην τιμή θα πρέπει να είναι του­λά­χι­στον 25 λεπτά ανά λίτρο, ενδε­χο­μέ­νως και μεγα­λύ­τερη εάν οι διε­θνείς τιμές παρα­μεί­νουν στα σημε­ρινά υψηλά επίπεδα.

Το ποσό αυτό δεν ανα­μέ­νε­ται να καλυ­φθεί απο­κλει­στικά από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Το σχέδιο προ­βλέ­πει συμ­με­τοχή και των διυ­λι­στη­ρίων μέσω έκπτω­σης στη διυ­λι­στη­ριακή τιμή, ενώ οι ακρι­βείς ανα­λο­γίες της συνει­σφο­ράς κράτους και αγοράς ανα­μέ­νε­ται να απο­σα­φη­νι­στούν με τις ανα­κοι­νώ­σεις της Δευ­τέ­ρας.

Ακόμη όμως και μετά την παρέμ­βαση, πάντως, το πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης θα είναι αισθητά ακρι­βό­τερο σε σύγκριση με την έναρξη της περ­σι­νής περιό­δου.

Τον Οκτώ­βριο του 2025 η διάθεση είχε ξεκι­νή­σει περίπου στα 1,10 ευρώ το λίτρο. Επο­μέ­νως, ακόμη και εάν φέτος η κρατική και διυ­λι­στη­ριακή παρέμ­βαση συγκρα­τή­σει την τιμή κάτω από τα 1,75 ευρώ, η διαφορά σε ετήσια βάση παρα­μέ­νει εξαι­ρε­τικά μεγάλη.

Ακριβώς αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η δεύτερη κυβερ­νη­τική παρέμ­βαση, μέσω της ορι­ζό­ντιας αύξησης του επι­δό­μα­τος θέρ­μαν­σης και τη διεύ­ρυνση των κρι­τη­ρίων του ώστε να περι­λαμ­βά­νει περισ­σό­τε­ρους δικαιού­χους.

Ουσια­στικά δημιουρ­γεί­ται ένα σύστημα δύο γραμμών άμυνας. Η πρώτη θα λει­τουρ­γή­σει απευ­θείας στην τιμή του λίτρου, ώστε η εκκί­νηση να γίνει κάτω από τα 1,75 ευρώ. Η δεύτερη θα λει­τουρ­γή­σει μέσω του αυξη­μέ­νου επι­δό­μα­τος θέρ­μαν­σης, περιο­ρί­ζο­ντας το πραγ­μα­τικό κόστος για τα νοι­κο­κυ­ριά.

Το ακριβές ύψος της αύξησης του επι­δό­μα­τος, καθώς και το συνο­λικό δημο­σιο­νο­μικό κόστος, απο­τε­λούν πλέον δύο από τα βασικά μεγέθη που ανα­μέ­νε­ται να απο­σα­φη­νι­στούν από το ΥΠΕΘΟ.

Diesel

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι το πετρέ­λαιο κίνησης, λόγω της βαρύ­τη­τας που έχει το καύσιμο για την οικο­νο­μία και τον πλη­θω­ρι­σμό. Στο diesel η κυβέρ­νηση έχει απο­φα­σί­σει να μην αφήσει να λήξει στο τέλος Σεπτεμ­βρίου το υφι­στά­μενο καθε­στώς στή­ρι­ξης.

Σήμερα το diesel επι­δο­τεί­ται με 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή, και το συγκε­κρι­μένο μέτρο θα παρα­τα­θεί και για τον Οκτώ­βριο. Για τον Σεπτέμ­βριο το δημο­σιο­νο­μικό κόστος έχει υπο­λο­γι­στεί σε περίπου 30 εκατ. ευρώ, ενώ από την έναρξη εφαρ­μο­γής του μέτρου τον Απρίλιο το συνο­λικό κόστος είχε φθάσει ήδη τα 211 εκατ. ευρώ.

Η επιλογή της παρά­τα­σης συν­δέ­ε­ται όχι μόνο με την προ­στα­σία των οδηγών αλλά και με την προ­σπά­θεια ανά­σχε­σης των δευ­τε­ρο­γε­νών πλη­θω­ρι­στι­κών επι­πτώ­σεων. Το diesel απο­τε­λεί βασικό καύσιμο για τις εμπο­ρευ­μα­τι­κές μετα­φο­ρές και συνεπώς κάθε μεγάλη αύξηση στην αντλία μετα­φέ­ρε­ται στα­διακά στο κόστος logistics και τελικά στις τιμές προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών. Οι πιέσεις είναι ήδη έντονες, καθώς η μέση τιμή του diesel κίνησης έχει ξεπε­ρά­σει τα 2,13 ευρώ το λίτρο.

Πλαφόν στα περι­θώ­ρια κέρδους

Ένα ακόμη εργα­λείο που επα­να­φέ­ρει η κυβέρ­νηση είναι το πλαφόν στα περι­θώ­ρια κέρδους στην αγορά καυ­σί­μων.

Η λογική της παρέμ­βα­σης είναι να απο­τρα­πεί το ενδε­χό­μενο η διεθνής ενερ­γειακή κρίση και οι συνε­χείς ανα­τι­μή­σεις να οδη­γή­σουν σε διεύ­ρυνση των περι­θω­ρίων κέρδους στην εγχώρια αλυσίδα, περιο­ρί­ζο­ντας ταυ­τό­χρονα τον κίνδυνο να απορ­ρο­φη­θεί μέρος της κρα­τι­κής στή­ρι­ξης προτού αυτή φτάσει στον κατα­να­λωτή.

Οι λεπτο­μέ­ρειες για τη βάση υπο­λο­γι­σμού του περι­θω­ρίου και το χρονικό διά­στημα εφαρ­μο­γής του πλαφόν ανα­μέ­νε­ται επίσης να εξει­δι­κευ­θούν.

ΕΦΚ

Η μεγα­λύ­τερη αλλαγή σε σχέση με την έως τώρα κυβερ­νη­τική στάση αφορά, πάντως, τον Ειδικό Φόρο Κατα­νά­λω­σης.

Ο πρω­θυ­πουρ­γός άφησε ανοιχτό το ενδε­χό­μενο μιας έστω και προ­σω­ρι­νής μείωσής του, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας ουσια­στικά ότι, εάν η κρίση επι­μεί­νει, ενδέ­χε­ται να χρεια­στούν ισχυ­ρό­τερα εργα­λεία παρέμ­βα­σης.

Η προ­ϋ­πό­θεση που έθεσε είναι να υπάρξει ευρω­παϊκή ευε­λι­ξία ώστε το δημο­σιο­νο­μικό κόστος να μη βαρύνει τις οροφές δαπανών των κρατών-μελών.

“Δεν αντέχει ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός να τον κόψουμε. Εάν όμως είχαμε μία ειδική άδεια από την Ευρώπη να το κάνουμε, να μη μετρούσε αυτό στις οροφές δαπανών, βεβαίως και θα το κάναμε προ­σω­ρινά”, ανέφερε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Και πρό­σθεσε ότι μια τέτοια παρέμ­βαση θα είχε αυστηρά έκτακτο χαρα­κτήρα: “Θα το έκανα έκτακτα για να συγκρα­τή­σουμε τις τιμές. Μόνιμο μέτρο δεν θα μπο­ρούσε να είναι γιατί θα δημιουρ­γούσε μία μεγάλη τρύπα”.

Επο­μέ­νως, η μείωση του ΕΦΚ δεν απο­τε­λεί μέρος του άμεσου πακέτου της Δευ­τέ­ρας, αλλά μπαίνει πλέον επι­σή­μως στο τραπέζι ως επόμενο όπλο εφόσον η ενερ­γειακή κρίση δια­τη­ρη­θεί και οι Βρυ­ξέλ­λες δώσουν στα κράτη-μέλη τον απαι­τού­μενο δημο­σιο­νο­μικό χώρο.

Αντί­θετα, προς το παρόν δεν προ­κύ­πτει αντί­στοιχη άμεση παρέμ­βαση στη βενζίνη, παρά το γεγονός ότι και εκεί οι τιμές έχουν αυξηθεί σημα­ντικά και η μέση τιμή έχει ξεπε­ρά­σει τα 2,1 ευρώ το λίτρο.

Πηγή: capital.gr