Κομισιόν: Σχέδιο 300 δισ. για ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία – Κοινή αγορά αερίου, LNG και υδρογόνου

Τους βα­σι­κούς άξο­νες του σχε­δί­ου της ΕΕ «REPowerEU» για την απε­ξάρ­τη­ση από τα ρω­σι­κά καύ­σι­μα πα­ρου­σί­α­σε η Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν, το­νί­ζο­ντας ότι θα απαι­τη­θούν 300 δισ. ευρώ σε πρό­σθε­τες επεν­δύ­σεις.

Ο πό­λε­μος του Πού­τιν ανα­στα­τώ­νει την πα­γκό­σμια αγορά ενέρ­γειας τό­νι­σε ει­σα­γω­γι­κά η Πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής, Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν. Ση­μεί­ω­σε ότι η εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας είναι ο πιο γρή­γο­ρος και φθη­νός τρό­πος αντι­με­τώ­πι­σης της τρέ­χου­σας ενερ­γεια­κής κρί­σης.

«Ως εκ τού­του, θα αυ­ξή­σου­με τον στόχο ενερ­γεια­κής από­δο­σης της ΕΕ για το 2030 από 9% σε 13%. Και αυ­ξά­νου­με τον στόχο του 2030 για τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας της ΕΕ από 40% σε 45%» υπο­γράμ­μι­σε. Πα­ράλ­λη­λα, μί­λη­σε για πρό­τα­ση της επι­τά­χυν­σης των δια­δι­κα­σιών αδειο­δό­τη­σης για ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας και συ­να­φείς υπο­δο­μές, αλλά και πρό­τα­ση υπο­χρέ­ω­σης ηλια­κής στέ­γης για εμπο­ρι­κά και δη­μό­σια κτί­ρια έως το 2025 και για νέα κτί­ρια κα­τοι­κιών έως το 2029.

«Γνω­ρί­ζου­με ότι όταν η Ευ­ρώ­πη ενερ­γεί από κοι­νού έχει με­γα­λύ­τε­ρη επιρ­ροή. Οι ηγέ­τες των κυ­βερ­νή­σε­ων της ΕΕ των 27 συμ­φώ­νη­σαν να δη­μιουρ­γή­σουν μια πλατ­φόρ­μα για την κοινή αγορά αε­ρί­ου, LNG και υδρο­γό­νου. Ως μέρος του σχε­δί­ου μας REPowerEU, προ­τεί­νου­με μια επι­χει­ρη­σια­κή πο­ρεία προς τα εμπρός, με κοινό μη­χα­νι­σμό προ­μη­θειών και κοινή προ­σέγ­γι­ση στις προ­μη­θεύ­τριες χώρες. Με αυτόν τον τρόπο, μπο­ρού­με να εξα­σφα­λί­σου­με την ει­σα­γω­γή ενέρ­γειας που χρεια­ζό­μα­στε χωρίς αντα­γω­νι­σμό με­τα­ξύ των κρα­τών μελών μας» υπο­γράμ­μι­σε η Πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής επι­ση­μαί­νο­ντας ότι αυτά, απαι­τούν τε­ρά­στιες επεν­δύ­σεις και με­ταρ­ρυθ­μί­σεις.

«Κι­νη­το­ποιού­με κοντά στα 300 δισ. ευρώ. Πε­ρί­που 72 δισ. ευρώ σε επι­χο­ρη­γή­σεις και 225 δισ. ευρώ σε δά­νεια» ανέ­φε­ρε. Επι­προ­σθέ­τως, ανα­φέρ­θη­κε και στην άμυνα της ΕΕ. Το ίδιο πρέ­πει να κά­νου­με και στην άμυνα. Τα κράτη μέλη ανα­κοί­νω­σαν επι­πλέ­ον 200 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ αμυ­ντι­κές δα­πά­νες τα επό­με­να χρό­νια ση­μεί­ω­σε.

We are stepping up Europe’s energy security and independence.

Today, we present the #REPowerEU Plan to rapidly reduce our dependence on Russian fossil fuels, and fast forward the green transition.

How do we plan to achieve it? ⬇️

— European Commission 🇪🇺 (@EU_Commission) May 18, 2022

We are stepping up Europe’s energy security and independence.

Today, we present the #REPowerEU Plan to rapidly reduce our dependence on Russian fossil fuels, and fast forward the green transition.

How do we plan to achieve it? ⬇️

— European Commission 🇪🇺 (@EU_Commission) May 18, 2022

«Εμείς πρέ­πει να δια­σφα­λί­σου­με ότι αυτά τα χρή­μα­τα δα­πα­νώ­νται με συ­ντο­νι­σμέ­νο τρόπο» είπε η Ούρ­σου­λα φον ντερ Λάιεν, ση­μειώ­νο­ντας ότι «η Ευ­ρώ­πη έχει ανα­γνω­ρι­στεί τόσο από την ΕΕ όσο και από το ΝΑΤΟ».

«Ζη­τά­με κοινή προ­μή­θεια γιατί είναι κα­λύ­τε­ρα επι­χει­ρη­σια­κά για τους ένο­πλες δυ­νά­μεις, οι­κο­νο­μι­κά και βιο­μη­χα­νι­κά» προ­σέ­θε­σε.

Tέλος, η Πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής έκανε λόγο για δη­μιουρ­γία Task Force με τα κράτη μέλη για τον συ­ντο­νι­σμό της άμε­σης ανα­πλή­ρω­σης και ανά­γκες προ­μη­θειών στον συ­γκε­κρι­μέ­νο τομέα.

Η Επί­τρο­πος Ενέρ­γειας, Κά­ντρι Σίμ­σον ανέ­φε­ρε ότι «οι ιδιαί­τε­ροι και­ροί απαι­τούν εξαι­ρε­τι­κά μέτρα και σή­με­ρα πα­ρου­σιά­ζου­με πρό­σθε­τα βή­μα­τα που μπο­ρούν να λά­βουν τα κράτη μέλη για να κα­τα­πο­λε­μή­σουν τις υψη­λές τιμές. Καθώς η Ρωσία συ­νε­χί­ζει τον απρό­κλη­το πό­λε­μο στην Ου­κρα­νία, πρέ­πει επί­σης να κά­νου­με σχε­δια­σμό σε πε­ρί­πτω­ση δια­κο­πής του εφο­δια­σμού φυ­σι­κού αε­ρί­ου και τις επι­πτώ­σεις με μέτρα αλ­λη­λεγ­γύ­ης και πι­θα­νές πα­ρεμ­βά­σεις τιμών. Πα­ράλ­λη­λα, προ­χω­ρά­με τις ερ­γα­σί­ες για τη βελ­τί­ω­ση της αγο­ράς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας για την κα­λύ­τε­ρη προ­στα­σία των κα­τα­να­λω­τών, τη μεί­ω­ση της αστά­θειας και τη συ­νέ­χι­ση της υπο­στή­ρι­ξης της πρά­σι­νης με­τά­βα­σης».

Οι βα­σι­κοί πυ­λώ­νες του «REPowerEU»

Εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας

Η Επι­τρο­πή προ­τεί­νει μέτρα εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας, προ­κει­μέ­νου να «προ­ε­τοι­μα­στού­με για τις πι­θα­νές προ­κλή­σεις του επό­με­νου χει­μώ­να», επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «είναι ο τα­χύ­τε­ρος και φθη­νό­τε­ρος τρό­πος αντι­με­τώ­πι­σης της τρέ­χου­σας ενερ­γεια­κής κρί­σης και μεί­ω­σης των λο­γα­ρια­σμών». Συ­γκε­κρι­μέ­να, η Επι­τρο­πή προ­τεί­νει να αυ­ξη­θεί από 9% σε 13% ο στό­χος ενερ­γεια­κής από­δο­σης στο πλαί­σιο της δέ­σμης «Fit for 55» της νο­μο­θε­σί­ας για την Ευ­ρω­παϊ­κή Πρά­σι­νη Συμ­φω­νία. Σύμ­φω­να με την Επι­τρο­πή, οι βρα­χυ­πρό­θε­σμες αλ­λα­γές συ­μπε­ρι­φο­ράς για εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας (που πε­ρι­γρά­φο­νται ανα­λυ­τι­κά σε άλλο έγ­γρα­φο) θα μπο­ρού­σαν να μειώ­σουν τη ζή­τη­ση φυ­σι­κού αε­ρί­ου και πε­τρε­λαί­ου κατά 5%. Πα­ράλ­λη­λα, συ­στή­νε­ται στα κράτη-μέλη να ξε­κι­νή­σουν ει­δι­κές επι­κοι­νω­νια­κές εκ­στρα­τεί­ες με στόχο τα νοι­κο­κυ­ριά και τη βιο­μη­χα­νία. Τα κράτη-μέλη εν­θαρ­ρύ­νο­νται επί­σης να χρη­σι­μο­ποιούν φο­ρο­λο­γι­κά κί­νη­τρα για την εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας, όπως μειω­μέ­νους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ για ενερ­γεια­κά απο­δο­τι­κά συ­στή­μα­τα θέρ­μαν­σης, μό­νω­ση κτι­ρί­ων, συ­σκευ­ές και προ­ϊ­ό­ντα.

Δια­φο­ρο­ποί­η­ση προ­μη­θειών και κοι­νός μη­χα­νι­σμός αγο­ρών

Η Επι­τρο­πή επι­ση­μαί­νει ότι εδώ και αρ­κε­τούς μήνες η ΕΕ έχει εξα­σφα­λί­σει επί­πε­δα ρεκόρ ει­σα­γω­γών LNG και φυ­σι­κού αε­ρί­ου μέσω αγω­γών, από διε­θνείς εταί­ρους. Η νε­ο­συ­στα­θεί­σα Ενερ­γεια­κή Πλατ­φόρ­μα της ΕΕ, που υπο­στη­ρί­ζε­ται από πε­ρι­φε­ρεια­κές ομά­δες ερ­γα­σί­ας, θα επι­τρέ­ψει εθε­λο­ντι­κές κοι­νές αγο­ρές φυ­σι­κού αε­ρί­ου, LNG και υδρο­γό­νου. Ως επό­με­νο βήμα, και επα­να­λαμ­βά­νο­ντας τη φι­λο­δο­ξία του κοι­νού προ­γράμ­μα­τος αγο­ράς εμ­βο­λί­ων, η Επι­τρο­πή θα εξε­τά­σει την ανά­πτυ­ξη ενός «κοι­νού μη­χα­νι­σμού αγο­ρών» που θα δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται και θα συ­νά­πτει συμ­βά­σεις για αγο­ρές αε­ρί­ου για λο­γα­ρια­σμό των συμ­με­τε­χό­ντων κρα­τών-μελών.

Επι­πλέ­ον, η Επι­τρο­πή, θα διευ­κο­λύ­νει την ενερ­γεια­κή δια­φο­ρο­ποί­η­ση και την οι­κο­δό­μη­ση μα­κρο­πρό­θε­σμων συ­νερ­γα­σιών με προ­μη­θευ­τές, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της συ­νερ­γα­σί­ας για το υδρο­γό­νο ή άλλες πρά­σι­νες τε­χνο­λο­γί­ες. Δί­νε­ται προ­τε­ραιό­τη­τα στη δέ­σμευ­ση της ΕΕ για την πα­γκό­σμια πρά­σι­νη και δί­καιη ενερ­γεια­κή με­τά­βα­ση, την αύ­ξη­ση της εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας και της απο­δο­τι­κό­τη­τας για τη μεί­ω­ση της πί­ε­σης στις τιμές, την τό­νω­ση της ανά­πτυ­ξης των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και του υδρο­γό­νου και την ενί­σχυ­ση της ενερ­γεια­κής δι­πλω­μα­τί­ας. Στη Με­σό­γειο και τη Βό­ρεια Θά­λασ­σα θα ανα­πτυ­χθούν με­γά­λοι διά­δρο­μοι υδρο­γό­νου. Ενό­ψει της επι­θε­τι­κό­τη­τας της Ρω­σί­ας, η ΕΕ θα υπο­στη­ρί­ξει την Ου­κρα­νία, τη Μολ­δα­βία, τα Δυ­τι­κά Βαλ­κά­νια και τις χώρες της Ανα­το­λι­κής Εται­ρι­κής Σχέ­σης, καθώς και τους πιο ευά­λω­τους εταί­ρους της. «Με την Ου­κρα­νία θα συ­νε­χί­σου­με να ερ­γα­ζό­μα­στε μαζί για να δια­σφα­λί­σου­με την ασφά­λεια του εφο­δια­σμού και έναν λει­τουρ­γι­κό ενερ­γεια­κό τομέα, ανοί­γο­ντας πα­ράλ­λη­λα το δρόμο για το μελ­λο­ντι­κό εμπό­ριο ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών υδρο­γό­νου, καθώς και για την ανοι­κο­δό­μη­ση του ενερ­γεια­κού συ­στή­μα­τος στο πλαί­σιο της πρω­το­βου­λί­ας REPowerUkraine», το­νί­ζει η Επι­τρο­πή.

Επι­τά­χυν­ση ανά­πτυ­ξης ΑΠΕ

«Μια μα­ζι­κή κλι­μά­κω­ση και επι­τά­χυν­ση των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας στην πα­ρα­γω­γή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας, τη βιο­μη­χα­νία, τα κτί­ρια και τις με­τα­φο­ρές θα επι­τα­χύ­νει την ανε­ξαρ­τη­σία μας, θα δώσει ώθηση στην πρά­σι­νη με­τά­βα­ση και θα μειώ­σει τις τιμές με την πά­ρο­δο του χρό­νου», το­νί­ζει η Επι­τρο­πή, η οποία προ­τεί­νει να αυ­ξη­θεί ο βα­σι­κός στό­χος του 2030 για τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας από 40% σε 45% στο πλαί­σιο του πα­κέ­του «Fit for 55».

Πα­ράλ­λη­λα, η Επι­τρο­πή πα­ρου­σιά­ζει μια στρα­τη­γι­κή της ΕΕ για την ηλια­κή ενέρ­γεια, με δι­πλα­σια­σμό της ηλια­κής φω­το­βολ­ταϊ­κής ισχύ­ος έως το 2025 και εγκα­τά­στα­ση 600 GW έως το 2030, καθώς και την πρω­το­βου­λία «Solar Rooftop Initiative» με στα­δια­κή νο­μι­κή υπο­χρέ­ω­ση εγκα­τά­στα­σης ηλια­κών συλ­λε­κτών σε νέα δη­μό­σια και εμπο­ρι­κά κτί­ρια και νέα κτί­ρια κα­τοι­κιών. Επί­σης, προ­τεί­νο­νται μέτρα για την εν­σω­μά­τω­ση της γε­ω­θερ­μι­κής και της ηλια­κής θερ­μι­κής ενέρ­γειας σε εκ­συγ­χρο­νι­σμέ­να συ­στή­μα­τα αστι­κής και κοι­νό­χρη­στης θέρ­μαν­σης, καθώς και μία σύ­στα­ση της Επι­τρο­πής για την αντι­με­τώ­πι­ση της αργής και πο­λύ­πλο­κης αδειο­δό­τη­σης για με­γά­λα έργα ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας, καθώς και μια τρο­πο­ποί­η­ση της οδη­γί­ας για τις ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας για την ανα­γνώ­ρι­σή τους, ως «υπέρ­τα­το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον».

Η Επι­τρο­πή προ­τεί­νει στόχο 10 εκατ. τόνων εγ­χώ­ριας πα­ρα­γω­γής ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών υδρο­γό­νου και 10 εκα­τομ­μυ­ρί­ων τόνων ει­σα­γω­γών έως το 2030, για την αντι­κα­τά­στα­ση του φυ­σι­κού αε­ρί­ου, του άν­θρα­κα και του πε­τρε­λαί­ου σε βιο­μη­χα­νί­ες και το­μείς με­τα­φο­ρών. Για να επι­τα­χυν­θεί η αγορά υδρο­γό­νου, θα πρέ­πει να συμ­φω­νη­θούν από τους συν­νο­μο­θέ­τες, επι­μέ­ρους στό­χοι σε συ­γκε­κρι­μέ­νους το­μείς. Η Επι­τρο­πή δη­μο­σιεύ­ει επί­σης δύο κατ’ εξου­σιο­δό­τη­ση πρά­ξεις για τον ορι­σμό και την πα­ρα­γω­γή του ανα­νε­ώ­σι­μου υδρο­γό­νου για να δια­σφα­λί­σει ότι η πα­ρα­γω­γή οδη­γεί σε κα­θα­ρή απαλ­λα­γή από τις αν­θρα­κού­χες εκ­πο­μπές. Για να επι­τα­χυν­θούν τα έργα υδρο­γό­νου, δια­τί­θε­ται πρό­σθε­τη χρη­μα­το­δό­τη­ση 200 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ για έρευ­να.

Σχέ­διο δρά­σης για βιο­με­θά­νιο

Κα­θο­ρί­ζο­νται νέα ερ­γα­λεία, όπως μια νέα Βιο­μη­χα­νι­κή Συμ­μα­χία Biomethane και οι­κο­νο­μι­κά κί­νη­τρα για την αύ­ξη­ση της πα­ρα­γω­γής βιο­με­θα­νί­ου στα 35 bcm έως το 2030, με­τα­ξύ άλλων μέσω της Κοι­νής Αγρο­τι­κής Πο­λι­τι­κής. Σύμ­φω­να με την Επι­τρο­πή, η αντι­κα­τά­στα­ση του άν­θρα­κα, του πε­τρε­λαί­ου και του φυ­σι­κού αε­ρί­ου στις βιο­μη­χα­νι­κές διερ­γα­σί­ες θα μειώ­σει τις εκ­πο­μπές αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου και θα ενι­σχύ­σει την ασφά­λεια και την αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα. Η εξοι­κο­νό­μη­ση ενέρ­γειας, η από­δο­ση, η υπο­κα­τά­στα­ση καυ­σί­μου, ο ηλε­κτρι­σμός και η βελ­τιω­μέ­νη απορ­ρό­φη­ση ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών υδρο­γό­νου, βιο­α­ε­ρί­ου και βιο­με­θα­νί­ου από τη βιο­μη­χα­νία θα μπο­ρού­σαν να εξοι­κο­νο­μή­σουν έως και 35 bcm φυ­σι­κού αε­ρί­ου έως το 2030, πέραν αυτών που προ­βλέ­πο­νται στο Fit for 55 προ­τά­σεις.

Επεν­δύ­σεις

Η επί­τευ­ξη των στό­χων REPowerEU απαι­τεί πρό­σθε­τες επεν­δύ­σεις 210 δι­σε­κα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ ως το 2027. Ήδη, είναι δια­θέ­σι­μα 225 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε δά­νεια στο πλαί­σιο του Μη­χα­νι­σμού Ανά­καμ­ψης και Αν­θε­κτι­κό­τη­τας (RRF). Η Επι­τρο­πή ενέ­κρι­νε σή­με­ρα νο­μο­θε­σία και οδη­γί­ες προς τα κράτη μέλη σχε­τι­κά με τον τρόπο τρο­πο­ποί­η­σης και συ­μπλή­ρω­σης των εθνι­κών σχε­δί­ων ανά­καμ­ψης (RRP), στο πλαί­σιο του REPowerEU. Επι­πλέ­ον, η Επι­τρο­πή προ­τεί­νει να αυ­ξη­θούν οι πόροι του RRF με 20 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ σε επι­χο­ρη­γή­σεις από την πώ­λη­ση δι­καιω­μά­των του συ­στή­μα­τος εμπο­ρί­ας εκ­πο­μπών της ΕΕ (ETS) που βρί­σκο­νται επί του πα­ρό­ντος στο Απο­θε­μα­τι­κό Στα­θε­ρό­τη­τας της Αγο­ράς και που θα δη­μο­πρα­τη­θούν με τρόπο που δεν δια­τα­ράσ­σει την αγορά.

Στο πλαί­σιο του τρέ­χο­ντος πο­λυ­ε­τούς δη­μο­σιο­νο­μι­κού πλαι­σί­ου (ΠΔΠ), η πο­λι­τι­κή συ­νο­χής θα υπο­στη­ρί­ξει ήδη έργα απαλ­λα­γής από τις αν­θρα­κού­χες εκ­πο­μπές και πρά­σι­νης με­τά­βα­σης με έως και 100 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ επεν­δύ­ο­ντας σε ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, υδρο­γό­νο και υπο­δο­μές. Επι­πλέ­ον 26,9 δισ. ευρώ από τα τα­μεία συ­νο­χής θα μπο­ρού­σαν να δια­τε­θούν σε εθε­λο­ντι­κές με­τα­φο­ρές στο RRF και άλλα 7,5 δις. ευρώ από την Κοινή Αγρο­τι­κή Πο­λι­τι­κή μέσω εθε­λο­ντι­κών με­τα­φο­ρών στο RRF. Η Επι­τρο­πή θα δι­πλα­σιά­σει τη δια­θέ­σι­μη χρη­μα­το­δό­τη­ση για την πρό­σκλη­ση με­γά­λης κλί­μα­κας του 2022 του Τα­μεί­ου Και­νο­το­μί­ας αυτό το φθι­νό­πω­ρο σε πε­ρί­που 3 δις ευρώ. Απαι­τεί­ται, επί­σης, πε­ριο­ρι­σμέ­νη πρό­σθε­τη υπο­δο­μή φυ­σι­κού αε­ρί­ου, η οποία εκτι­μά­ται σε επεν­δύ­σεις πε­ρί­που 10 δισ. ευρώ.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ