• Η εφετειακή κρίση αποτυπώνει τη διαδρομή μιας συνεργασίας εισερχόμενου τουρισμού από το Ηράκλειο προς ξενοδοχειακές μονάδες σε Κρήτη, Ρόδο, Κω και Κέρκυρα, με τις
εκκαλούσες να εμφανίζονται με έδρες σε Ρόδο, Κιοτάρι και Φαληράκι, Γαλάτσι Αττικής και Ανισαρά Χερσονήσου, ενώ το δικαστήριο επικύρωσε την οφειλή της προμήθειας
Η απόφαση 2/2026 του Τριμελούς Εφετείου Ανατολικής Κρήτης φωτίζει μια αντιδικία που ξεκίνησε από τον πυρήνα της τουριστικής αγοράς και κατέληξε να εξετάζεται σε δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας με επίδικο μια προμήθεια 728.000 ευρώ.
Πίσω από τους αριθμούς και τα τιμολόγια, η υπόθεση ανέδειξε και μια γεωγραφική παράμετρο με ουσιαστικό ενδιαφέρον, καθώς στις εκκαλούσες περιλαμβάνονται ξενοδοχειακές ανώνυμες εταιρίες με έδρες στη Ρόδο, στο Κιοτάρι και στο Φαληράκι, γεγονός που αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο ένας όμιλος εταιριών μπορεί να λειτουργεί ταυτόχρονα σε διαφορετικές περιφέρειες και προορισμούς, ενώ η υπόθεση εκδικάστηκε στο Ηράκλειο.
Στο δικόγραφο της έφεσης εμφανίζεται ένα πλέγμα εκκαλουσών εταιριών με ρητές έδρες σε σημεία της Ρόδου. Η 1η εκκαλούσα εδρεύει στο Κιοτάρι. Η 2η εκκαλούσα αναφέρεται στο Φαληράκι. Ακολουθεί κι άλλη εκκαλούσα με έδρα στο Φαληράκι , ενώ υπάρχει και εκκαλούσα εταιρία που εδρεύει στη Ρόδο με διεύθυνση εντός της πόλης.
Το ίδιο σχήμα εμφανίζεται να έχει και έδρες εκτός Ρόδου, καθώς στην απαρίθμηση των εκκαλουσών καταγράφονται εταιρίες με έδρα στο Γαλάτσι Αττικής, αλλά και εταιρία που αναφέρεται ότι εδρεύει στον Ανισαρά Χερσονήσου.
Από την πλευρά της εφεσίβλητης, πρόκειται για ανώνυμη εταιρία που δραστηριοποιείται στον εισερχόμενο τουρισμό και λειτουργεί νομίμως τουριστικό γραφείο με έδρα το Ηράκλειο Κρήτης. Στο ίδιο πλαίσιο καταγράφεται ότι συνεργάζεται με μεγάλα πρακτορεία του εξωτερικού για την αποστολή αλλοδαπών τουριστών σε ξενοδοχεία της Ελλάδος, με τα οποία συνάπτει συμβάσεις μίσθωσης δωματίων.
Στο επίμαχο επιχειρηματικό πεδίο, η υπόθεση τοποθετείται σε ένα σύνολο προορισμών που, σύμφωνα με το σκεπτικό, περιλαμβάνει ξενοδοχεία σε Κρήτη, Ρόδο, Κω και Κέρκυρα, στοιχείο που αποτυπώνει το εύρος της δραστηριοποίησης στο οποίο στηρίχθηκε η συνεργασία και στο οποίο επιχειρήθηκε να θεμελιωθεί η προμήθεια. Μέσα σε αυτή τη γεωγραφική διαδρομή, οι ροδίτικες έδρες αποκτούν ειδικό βάρος, καθώς λειτουργούν ως σαφής ένδειξη ότι μέρος του ξενοδοχειακού δικτύου που ωφελήθηκε από την εισερχόμενη πελατεία συνδέεται θεσμικά με τη Ρόδο.
Η συμφωνία προμήθειας και η βάση της αξίωσης
Η απόφαση περιγράφει ότι η εφεσίβλητη, ήδη από τον Αύγουστο 2014, μεσολάβησε για την κατάρτιση συμβάσεων μίσθωσης δωματίων για τις τουριστικές περιόδους 2015 και 2016 με διεθνή τουριστικό οργανισμό και συγκεκριμένο τουριστικό πρακτορείο που δραστηριοποιείται στην τουριστική αγορά χωρών της πρώην ΕΣΣΔ. Η αμοιβή συμφωνήθηκε ως ποσοστό 3% επί του συμφωνηθέντος μισθώματος, με τις εναγόμενες να αναφέρονται ως αλληλεγγύως και εις ολόκληρον υπεύθυνες για την καταβολή της. Η συμφωνία καταρτίστηκε εγγράφως στις 28 Μαρτίου 2015 και στη συνέχεια τροποποιήθηκε στις 7 Απριλίου 2016.
Στην ουσία της υπόθεσης, η αγωγή στηρίχθηκε στην απαίτηση να υποχρεωθούν οι εναγόμενες, ευθυνόμενες εις ολόκληρον, να καταβάλουν το ποσό των 728.000 ευρώ. Η πρωτοβάθμια απόφαση 93/2021 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου είχε δεχθεί την αγωγή ως ουσία βάσιμη και είχε υποχρεώσει τις εναγόμενες να καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστη το ποσό αυτό, επιδικάζοντας και δικαστική δαπάνη 11.920 ευρώ. Η έφεση ασκήθηκε κατά της πρωτοβάθμιας κρίσης και εκδικάστηκε στο Ηράκλειο, με το Εφετείο να καταλήγει τελικά σε απόρριψη της έφεσης στην ουσία της.
Οι επιταγές, ο καταλογισμός και η κρίση για το αν υπήρξε εξόφληση
Σημαντικό μέρος της αντιδικίας αφορούσε στις μεταχρονολογημένες επιταγές που παραδόθηκαν από τον όμιλο των εκκαλουσών. Κατά την απόφαση, παραδόθηκαν επιταγές ύψους 350.000 ευρώ στις 14 Απριλίου 2015 και επιταγές ύψους 300.000 ευρώ στις 8 Σεπτεμβρίου 2015. Το δικαστήριο καταγράφει αναλυτικά ότι επρόκειτο για πολλαπλές επιταγές, με επιμέρους ποσά και διαφορετικούς χρόνους εμφάνισης, στοιχείο που χρησιμοποιήθηκε για να εκτιμηθεί ο χαρακτήρας της καταβολής και η πραγματική βούληση των μερών ως προς το αν οι επιταγές δόθηκαν χάριν καταβολής ή αντί καταβολής.
Η κρίση του Εφετείου, όπως αποτυπώνεται, ήταν ότι οι επιταγές δόθηκαν χάριν καταβολής και όχι αντί καταβολής. Στο ίδιο σημείο αξιολογούνται οι αναγραφές στις αποδείξεις παράδοσης, όπου από τη μία πλευρά αναγράφεται λόγος που παραπέμπει σε προμήθεια και από την άλλη πλευρά σημειώνεται ότι αφορά στο 3% της προμήθειας σχετικής σύμβασης. Το δικαστήριο αποδίδει στις αναγραφές αυτές τον χαρακτήρα εξειδίκευσης του λόγου παράδοσης και όχι αυτοτελή συμφωνία απόσβεσης της αρχικής ενοχής με σύσταση νέας. Με αυτό το σκεπτικό, απορρίπτεται ο ισχυρισμός που θα οδηγούσε σε διαφορετική θεμελίωση εξόφλησης της επίδικης απαίτησης.
Κομβική εμφανίζεται και η μεταγενέστερη συμφωνία της 7ης Απριλίου 2016. Κατά το σκεπτικό, πριν την πληρωμή των μεταχρονολογημένων επιταγών, καταρτίστηκε νεότερη συμφωνία, δυνάμει της οποίας το συνολικό ποσό των 650.000 ευρώ που ενσωμάτωναν οι επιταγές καταλογίσθηκε έναντι παλαιότερης οφειλής 1.500.000 ευρώ από προηγούμενη συνεργασία. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι τροποποιήθηκε η συμφωνία περί προμήθειας για την επίδικη μεσολάβηση, με ποσό 350.000 ευρώ για το 2015 και 378.000 ευρώ για το 2016, που συγκροτούν το συνολικό 728.000 ευρώ. Η αλληλουχία αυτή, όπως την υιοθετεί το δικαστήριο, είναι καθοριστική, γιατί διαχωρίζει τον καταλογισμό των επιταγών σε άλλη οφειλή από τη διατήρηση της επίδικης προμήθειας ως αυτοτελούς υπολοίπου.
Η αμφισβήτηση πλαστότητας και το βάρος της πραγματογνωμοσύνης
Στο δευτεροβάθμιο επίπεδο τέθηκε και θέμα πλαστότητας εγγράφου που συνδέεται με νεότερη συμφωνία και πίνακα χρεοπιστώσεων. Η απόφαση αναφέρει ότι δεν αποδείχθηκε πως το έγγραφο είναι πλαστό, ενώ ιδιαίτερο ρόλο φαίνεται να έπαιξε η γραφολογική πραγματογνωμοσύνη της 8ης Απριλίου 2024. Σύμφωνα με το περιεχόμενο που παρατίθεται, η πραγματογνωμοσύνη κατέληξε ότι αριθμογραφή και υπογραφή στο φωτοτυπημένο έγγραφο είναι πρωτότυπης χάραξης και ότι αποκλείονται ενδεχόμενα ψηφιακής αναπαραγωγής, εκτύπωσης, κολλάζ ή φωτομεταφοράς, ενώ η υπογραφή στο κάτω δεξί μέρος αποδίδεται στο πρόσωπο που φέρεται να υπέγραψε, βάσει κοινών ατομικών γραφολογικών χαρακτηριστικών. Παράλληλα, η απόφαση παραπέμπει και σε ηλεκτρονική αλληλογραφία που επιβεβαιώνει, κατά την κρίση της, ότι πράγματι υπήρξε συνάντηση και συμφωνία στις 7 Απριλίου 2016.
