«Οργιο κατασκευών στη Ρόδο με μειωμένο βαθμό ασφαλείας»

«Υπάρ­χει τε­ρά­στιο θέμα με το πε­ρι­βάλ­λον στη Ρόδο. Θεωρώ πως βιά­ζε­ται. Μπορώ να το υπο­στη­ρί­ξω αυτό με στοι­χεία. Βιά­ζε­ται σε ό,τι αφορά τις χρή­σεις γης και όχι μόνο. Αν χαθεί το πε­ρι­βάλ­λον θα χα­θούν τα πάντα».

Στους κιν­δύ­νους που απει­λούν το πε­ρι­βάλ­λον, το οποίο βιά­ζε­ται στη Ρόδο, από αν­θρώ­πι­νες πα­ρεμ­βά­σεις, ανα­φέ­ρε­ται με­τα­ξύ άλλων, σε συ­νέ­ντευ­ξή του στη «δ», ο κα­θη­γη­τής Γε­ω­λο­γί­ας του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών, πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ και σει­σμο­λό­γος κ. Ευ­θύ­μιος Λέκ­κας.

Με αφορ­μή τον σει­σμό στην Κε­φαλ­λο­νιά ο κ. Λέκ­κας κρού­ει τον κώ­δω­να του κιν­δύ­νου και δη­λώ­νει πως δεν γί­νε­ται να ανε­γεί­ρο­νται οι­κο­δο­μές σε από­στα­ση ανα­πνο­ής ακόμη και μέσα σε ρέ­μα­τα.

«Δεν είναι μόνο οι κα­τα­σκευ­ές που έχουν ανε­γερ­θεί μέσα σε ρέ­μα­τα, αλλά και εκεί­νες που είναι σε πε­ριο­χές επι­κίν­δυ­νες. Είναι εμ­φα­νείς και δεν χρειά­ζε­ται επι­στη­μο­νι­κή γνώση για να τις επι­ση­μά­νει κα­νείς. Βλέ­που­με πάνω στην κο­ρυ­φή γκρε­μών να οι­κο­δο­μού­νται κα­τοι­κί­ες. Στ’ Αφά­ντου και στις Κα­λυ­θιές υπάρ­χει όργιο κα­τα­σκευών με μειω­μέ­νο βαθμό ασφά­λειας. Δεν είναι θέμα αντι­σει­σμι­κού κα­νο­νι­σμού, αλλά οι οι­κο­δο­μές ανε­γεί­ρο­νται σε πε­ριο­χές ακα­τάλ­λη­λες για δό­μη­ση», δη­λώ­νει ο κ. Λέκ­κας.

Η συ­νέ­ντευ­ξη του κ. Ευ­θύ­μιου Λέκκα, ανα­λυ­τι­κά:

• Ση­μειώ­θη­κε πριν λίγες ημέ­ρες σει­σμός με επί­κε­ντρο κοντά στη Ρόδο;

Ήταν ένας σει­σμός που είχε μέ­γε­θος της τά­ξε­ως των 3,5 βαθ­μών. Το επί­κε­ντρο του εντο­πί­στη­κε στο θα­λάσ­σιο χώρο κοντά στη Ρόδο. Δεν είναι κάτι που μας ανη­συ­χεί. Πρό­κει­ται για φαι­νό­με­να και γε­γο­νό­τα τα οποία είναι θε­τι­κά γιατί απο­μα­κρύ­νουν το φαι­νό­με­νο εκ­δή­λω­σης ενός με­γα­λύ­τε­ρου σει­σμού. Από αυτή την άποψη τα θέ­λου­με . Πρέ­πει δη­λα­δή να είναι πιο συ­χνές οι επι­σκέ­ψεις του Εγκέ­λα­δου σε τέ­τοια με­γέ­θη.

• Οι μι­κρές σει­σμι­κές δο­νή­σεις δη­λα­δή δεν δεί­χνουν πως θα ακο­λου­θή­σει ένας με­γα­λύ­τε­ρος σει­σμός;

Όχι, το αντί­θε­το. Συ­νή­θως οι με­γά­λοι σει­σμοί δεν έπο­νται μι­κρό­τε­ρων που είναι διά­χυ­τοι σε μια γε­ω­γρα­φι­κή πε­ριο­χή. Συ­νή­θως οι με­γά­λοι σει­σμοί που κά­νουν κά­ποιες ζη­μιές, όπως στην Κε­φαλ­λο­νιά, εκ­δη­λώ­νο­νται μια και έξω με με­γά­λα με­γέ­θη. Από εκεί και πέρα ακο­λου­θούν εκα­το­ντά­δες μι­κρό­τε­ροι. Αυτοί δεν προ­μη­νύ­ουν την έλευ­ση με­γά­λου σει­σμού. Οι με­γά­λοι σει­σμοί έρ­χο­νται από μόνοι τους χωρίς να προει­δο­ποιούν.

• Τι απο­κο­μί­σα­τε από τον σει­σμό που ση­μειώ­θη­κε στην Κε­φαλ­λο­νιά;

Οι εμπει­ρί­ες από το σει­σμό στην Κε­φαλ­λο­νιά είναι πάρα πολ­λές και μπο­ρού­με να τις κα­τα­τά­ξου­με σε κα­τη­γο­ρί­ες. Η πρώτη είναι η επι­στη­μο­νι­κή. Τα επι­στη­μο­νι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα είναι κα­τα­πλη­κτι­κά. Δεν εί­χα­με θύ­μα­τα και τραυ­μα­τί­ες. Έγι­ναν όμως ζη­μιές. Ο σει­σμός μας πρό­σφε­ρε επι­στη­μο­νι­κό υλικό που είναι ακόμη σε φάση αξιο­ποί­η­σης και αξιο­λό­γη­σης. Νο­μί­ζω πως έχου­με μάθει πάρα πολλά σε σχέση με τη σει­σμι­κό­τη­τα, την επί­δρα­ση των σει­σμι­κών εστιών στα ρήγ­μα­τα και στην επι­φά­νεια του εδά­φους, την κα­τα­νο­μή των βλα­βών των συ­νο­δών γε­ω­δυ­να­μι­κών φαι­νο­μέ­νων των γε­ω­σει­σμι­κών κυ­μά­των και του εγκλω­βι­σμού της σει­σμι­κής ενέρ­γειας. Από την άλλη πλευ­ρά, αν αφή­σου­με το επι­στη­μο­νι­κό πεδίο, βλέ­που­με πως έγινε σωστή δια­χεί­ρι­ση του προ­βλή­μα­τος.

• Κι­νή­θη­κε δη­λα­δή γρή­γο­ρα η κρα­τι­κή μη­χα­νή;

Η κρα­τι­κή μη­χα­νή κι­νη­το­ποι­ή­θη­κε γρή­γο­ρα και αντέ­δρα­σε σε χρόνο ρεκόρ από τη στιγ­μή που έγινε ο σει­σμός. Μέσα σε δύο ώρες όλοι οι υπεύ­θυ­νοι από τον ΟΑΣΠ μέχρι και τα υπουρ­γεία, ήμα­στε στην Κε­φαλ­λο­νιά. Εγώ έμει­να τρεις μήνες στο νησί, ως πρό­ε­δρος του ΟΑΣΠ για το συ­ντο­νι­σμό. Ήταν μια επι­τυ­χής επι­χεί­ρη­ση. Αυτό το δέ­χθη­καν όλοι οι φο­ρείς. Υπάρ­χει και ο κοι­νω­νι­κός το­μέ­ας. Έγι­ναν άλ­μα­τα σε σχέση με προη­γού­με­νους σει­σμούς. Κα­τε­γρά­φη­σαν γρή­γο­ρα οι ζη­μιές στα κτή­ρια, στα έργα υπο­δο­μής, στο λι­μά­νι, στους δρό­μους, στα σχο­λεία και στα νο­σο­κο­μεία. Η δια­χεί­ρι­ση ήταν επι­τυ­χη­μέ­νη. Το λι­μά­νι και το οδικό δί­κτυο στο Λη­ξού­ρι λει­τουρ­γούν. Δό­θη­καν κι αρ­κε­τές ακτές σε χρήση. Στην Κε­φαλ­λο­νιά η κρα­τι­κή μη­χα­νή κι­νη­το­ποι­ή­θη­κε έγκαι­ρα και έδωσε στους πο­λί­τες το αί­σθη­μα της ασφά­λειας που πρέ­πει να έχουν έστω και αν συμ­βαί­νουν πολύ με­γά­λα γε­γο­νό­τα.

• Ο σει­σμός της Κε­φαλ­λο­νιάς έδει­ξε πως όλα τα κτή­ρια θα πρέ­πει να κα­τα­σκευά­ζο­νται με βάση τον σει­σμι­κό κα­νο­νι­σμό. Στη Ρόδο και τα άλλα νησιά είναι ασφα­λή τα κτή­ρια;

Κοι­τάξ­τε, δια­πι­στώ­σα­με πως ο δο­μη­μέ­νος ιστός συ­μπε­ρι­φέρ­θη­κε πολύ σωστά στην Κε­φαλ­λο­νιά. Λίγα κτή­ρια ήταν εκεί­να που δεν άντε­ξαν. Κτή­ρια που ήταν δο­μη­μέ­να έστω και με πα­λιούς κα­νο­νι­σμούς αντε­πε­ξήλ­θαν σε μια πολύ σφο­δρή σει­σμι­κή δό­νη­ση. Αντί­θε­τα, εί­χα­με κα­ταρ­ρεύ­σεις σε κτή­ρια που δεν είχαν σχε­δια­στεί με βάση τους κα­νο­νι­σμούς και στα οποία είχαν γίνει πα­ρεμ­βά­σεις. Αυτό μας λέει πως ο δο­μη­μέ­νος ιστός αντέ­χει και

σε ισχυ­ρούς σει­σμούς. Πρό­βλη­μα θα έχουν όσοι έκτι­σαν σπί­τια χωρίς την επί­βλε­ψη μη­χα­νι­κών και την εφαρ­μο­γή του αντι­σει­σμι­κού κα­νο­νι­σμού. Αυτοί θα ανα­λά­βουν την ευ­θύ­νη όσων έκα­ναν. Δεν μπο­ρού­με να τους εγ­γυ­η­θού­με ότι οι οι­κο­δο­μές τους θα αντέ­ξουν.

• Αυτό ισχύ­ει και για τη Ρόδο;

Αυτό ισχύ­ει και για τη Ρόδο. Με λύπη μου βλέπω στη Ρόδο τα τε­λευ­ταία χρό­νια (καθώς δεν είμαι μό­νι­μος κά­τοι­κος και πα­ρα­τη­ρώ τις με­τα­βο­λές όταν έρ­χο­μαι) πως γί­νο­νται πολ­λές κα­τα­σκευ­ές οι οποί­ες έχουν υψηλό κίν­δυ­νο. Μπο­ρεί να υπο­στούν ζη­μιές όχι μόνο από σει­σμούς αλλά και από πλημ­μύ­ρες. Πέρσι είχα δώσει στη δη­μο­σιό­τη­τα φω­το­γρα­φί­ες μετά τις πλημ­μύ­ρες, που απει­κό­νι­ζαν με­ζο­νέ­τες και πο­λυ­τε­λείς κα­τα­σκευ­ές, που ήταν μέσα σε κοί­τες ρε­μά­των. Αυτές οι κα­τα­σκευ­ές έχουν υψηλή τρω­τό­τη­τα σε όλα τα φυ­σι­κά φαι­νό­με­να. Μια κα­τα­σκευή που έχει γίνει σε κοίτη πο­τα­μού δεν θα αντέ­ξει ακόμη και αν έχει δο­μη­θεί με τους τε­λειό­τε­ρους αντι­σει­σμι­κούς κα­νο­νι­σμούς. Δεν είναι μόνο οι κα­τα­σκευ­ές που δη­μιουρ­γή­θη­καν μέσα σε ρέ­μα­τα, αλλά και εκεί­νες που βρί­σκο­νται σε πε­ριο­χές επι­κίν­δυ­νες. Είναι εμ­φα­νείς και δεν χρειά­ζε­ται επι­στη­μο­νι­κές γνώ­σεις για να τις επι­ση­μά­νει κα­νείς. Βλέ­που­με πάνω στη κο­ρυ­φή γκρε­μών να οι­κο­δο­μού­νται κα­τοι­κί­ες. Στ’ Αφά­ντου και στις Κα­λυ­θιές υπάρ­χει όργιο κα­τα­σκευών με μειω­μέ­νο βαθμό ασφά­λειας. Δεν είναι θέμα αντι­σει­σμι­κού κα­νο­νι­σμού, αλλά του ότι οι οι­κο­δο­μές ανε­γεί­ρο­νται σε πε­ριο­χές ακα­τάλ­λη­λες για δό­μη­ση.

• Αυτό ση­μαί­νει πως θα πρέ­πει να γί­νουν έλεγ­χοι από τους αρ­μό­διους φο­ρείς;

Θα πρέ­πει να γί­νουν έλεγ­χοι. Είναι ανά­γκη όμως να μπού­με σε μια νέα προ­σέγ­γι­ση και οπτι­κή. Θα πρέ­πει να τη­ρη­θεί ο χω­ρο­τα­ξι­κός και πο­λε­ο­δο­μι­κός σχε­δια­σμός. Να προ­χω­ρά­με με βάση δη­λα­δή λε­πτο­με­ρείς με­λέ­τες που θα υπο­δει­κνύ­ουν το βαθμό κιν­δύ­νου σε πε­ριο­χές. Αυτοί που κτί­ζουν στις πα­ρυ­φές ή τις κοί­τες των πο­τα­μών δια­τρέ­χουν πολ­λούς κιν­δύ­νους. Μπο­ρούν να έχουν τα χω­ρά­φια τους εκεί αλλά αυτές οι πε­ριο­χές είναι υψη­λού κιν­δύ­νου. Έχω πολλά πα­ρα­δείγ­μα­τα στο νησί της Ρόδου από τέ­τοιες κα­τα­σκευ­ές. Σε επί­πε­δο Δήμου και Πε­ρι­φέ­ρειας πρέ­πει να εξε­τά­σου­με όλα τα θέ­μα­τα του σω­στού χω­ρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού και της ασφά­λειας που δεν αφο­ρούν μόνο τους κα­τοί­κους αλλά και τους του­ρί­στες. Να δούμε και τις υπο­δο­μές. Αυτά τα θέ­μα­τα δεν είναι μόνο κυ­ρί­αρ­χα αλλά θα δώ­σουν και αει­φο­ρι­κό­τη­τα στην ανά­πτυ­ξη της Ρόδου. Επί­σης θα πρέ­πει να ανα­φέ­ρω πως υπάρ­χει τε­ρά­στιο θέμα με το πε­ρι­βάλ­λον στη Ρόδο. Θεωρώ πως το πε­ρι­βάλ­λον βιά­ζε­ται. Μπορώ αυτό να το υπο­στη­ρί­ξω με στοι­χεία. Βιά­ζε­ται σε ό,τι αφορά τις χρή­σεις γης το πε­ρι­βάλ­λον. Επι­τέ­λους, ας δοθεί μια λύση και με το όργιο των πι­να­κί­δων, που προ­σβάλ­λει βά­ναυ­σα το τοπίο της Ρόδου. Αυτό το αί­σχος θα πρέ­πει να πάψει να υπάρ­χει γιατί ακυ­ρώ­νει όλη την ομορ­φιά. Είναι και άλλα θέ­μα­τα στα οποία θα πρέ­πει να δοθεί προ­σο­χή. Αν χαθεί το πε­ρι­βάλ­λον, θα χα­θούν τα πάντα. Δεν είναι μια απλή δια­μαρ­τυ­ρία δική μου. Πρέ­πει να εκλη­φθεί σαν άποψη ενός αν­θρώ­που που μπο­ρεί να βοη­θή­σει στην επί­λυ­ση προ­βλη­μά­των που είναι κυ­ρί­αρ­χα.

• Μήπως αυτά τα ζη­τή­μα­τα θα πρέ­πει να τα θέ­σε­τε στην νέα πε­ρι­φε­ρεια­κή και δη­μο­τι­κή αρχή;

Ασφα­λώς και θα τα θέσω. Θα πε­ρι­μέ­νω να ανα­λά­βουν τα κα­θή­κο­ντά τους και να εξε­τά­σουν τα θέ­μα­τα που επεί­γουν. Είμαι δια­θέ­σι­μος μετά να συμ­βά­λω σε όλη αυτή τη δια­δι­κα­σία. Θα πρέ­πει να σας ανα­φέ­ρω πως ανα­πτύσ­σε­ται και μια συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών και του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αι­γαί­ου. Είναι δύο εκ­παι­δευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα που δια­θέ­τουν έμπει­ρο προ­σω­πι­κό. Η σύ­μπρα­ξή τους με την Πε­ρι­φέ­ρεια και το Δήμο θα έχει θε­α­μα­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα σε ό,τι σχε­τί­ζε­ται με το πε­ρι­βάλ­λον και την ποιό­τη­τα ζωής στη Ρόδο. Εγώ μπορώ να δρο­μο­λο­γή­σω τις δια­δι­κα­σί­ες από το Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών καθώς είμαι ο πρό­ε­δρος της επι­τρο­πής ερευ­νών. Μπο­ρού­με να κά­νου­με πάρα πολλά πράγ­μα­τα μέσα από νέες προ­σεγ­γί­σεις και δυ­να­τό­τη­τες που προ­σφέ­ρει η έρευ­να.

• Πότε θα γίνει η πα­ρου­σί­α­ση της με­λέ­της για τα ρέ­μα­τα;

Η πα­ρου­σί­α­ση της με­λέ­της θα γίνει τον Οκτώ­βριο. Τότε θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν δύο με­γά­λα συ­νέ­δρια στη Ρόδο. Το ένα σχε­τί­ζε­ται με τους με­γά­λους σει­σμούς και το δεύ­τε­ρο με την αντι­με­τώ­πι­ση των κιν­δύ­νων. Εκεί θα πα­ρου­σιά­σω τη με­λέ­τη που εκ­πο­νή­θη­κε από με­γά­λη ομάδα γε­ω­λό­γων, πε­ρι­βα­ντο­λό­γων και μη­χα­νι­κών του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών. Πι­στεύω πως πρέ­πει να απο­τε­λέ­σει τη βάση για τον χω­ρο­τα­ξι­κό και πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό της Ρόδου. Είναι μια με­λέ­τη που πε­ριέ­χει νέα δε­δο­μέ­να που θα πρέ­πει να λη­φθούν πολύ σο­βα­ρά υπόψη από τις αρχές.

• Ποιες είναι οι επό­με­νες κι­νή­σεις του ΟΑΣΠ;

Στο­χεύ­ου­με στην πραγ­μα­το­ποί­η­ση ασκή­σε­ων ετοι­μό­τη­τας μετά τον Οκτώ­βριο. Είναι ασκή­σεις που θα γί­νουν σε επί­πε­δο Πε­ρι­φε­ρειών και Δήμων. Η πρώτη φάση έγινε τον πε­ρα­σμέ­νο χρόνο, όπως θα θυ­μά­στε. Τώρα θα γίνει η β’ φάση. Τα Δω­δε­κά­νη­σα είναι πρώτα στις επι­λο­γές μας. Οι ασκή­σεις θα δώ­σουν με­γά­λη εμπει­ρία στους εμπλε­κό­με­νους. Κα­θη­με­ρι­νά συ­να­ντώ αν­θρώ­πους που μου λένε ότι θέ­λου­με να βοη­θή­σου­με. Όλοι αυτοί οι άν­θρω­ποι και οι ορ­γα­νώ­σεις δεν έχουν βρει τον βη­μα­τι­σμό τους. Θέ­λου­με αυτές οι εθε­λο­ντι­κές ομά­δες που είναι διά­σπαρ­τες στη Ρόδο και κά­νουν πολύ ση­μα­ντι­κό έργο, να συ­ντα­χθούν σε ένα ενιαίο φορέα και να ανα­λά­βουν δράση.