Ο νομικός γρίφος της επιστροφής των «8» στην Τουρκία

Τον νομικό γρίφο της επι­στρο­φής στην Τουρκία  των οκτώ πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών που αιτού­νται ασύλου στην Ελλάδα προ­σπα­θεί να λύσει η Αθήνα. Η εξίσωση είναι δύσκολη. Από τη μια, πρέπει να τηρη­θούν οι προ­βλε­πό­με­νες δια­δι­κα­σίες, ώστε η Ελλάδα, όπως σημεί­ω­ναν στην «Κ» αρμό­διες πηγές, να μη βρεθεί υπόλογη ακόμη και ενώπιον του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου (!). Από την άλλη, να βρεθεί η χρυσή τομή, ώστε να μη δια­τα­ρα­χθούν οι σχέσεις με τη γει­το­νική χώρα που ζητά την άμεση έκδοση των οκτώ. Η απόφαση είναι προ­φα­νώς πολι­τική.

H επι­σή­μανση του Νίκου Κοτζιά προς τον Τούρκο ομόλογό του στη δεύτερη επι­κοι­νω­νία που είχαν το από­γευμα του Σαβ­βά­του ότι η Ελλάδα θα εξε­τά­σει τα αιτή­ματα ασύλου με βάση όσα προ­βλέ­πο­νται από την ελλη­νική και τη διεθνή νομο­θε­σία, λαμ­βά­νο­ντας ταυ­τό­χρονα υπόψιν ότι οι συλ­λη­φθέ­ντες κατη­γο­ρού­νται στην Τουρκία για από­πειρα κατά­λυ­σης της δημο­κρα­τίας, αν και διπλω­μα­τική, είναι σαφής ως προς την πρόθεση έκδοσης των οκτώ στην Άγκυρα.

Αυτό παρότι η θριαμ­βευ­τική ανάρ­τηση του Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου στο twitter ότι ο Έλληνας υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών του υπο­σχέ­θηκε ότι η Ελλάδα θα παρα­δώ­σει στην Τουρκία τους «οκτώ προ­δό­τες» δεν βοηθά την Αθήνα, η οποία θέλει μεν οι δια­δι­κα­σίες να κινη­θούν γρήγορα, καθιστά όμως, σαφές ότι θα τηρήσει τις δια­δι­κα­σίες.

Νομικοί κύκλοι έλεγαν ότι οδηγός δεν είναι η Σύμβαση της Γενεύης, καθώς οι οκτώ δεν θα επι­στρα­φούν σε εμπό­λεμη χώρα, αλλά σε ένα δημο­κρα­τικό κράτος που ανέ­χε­ται τις δια­φο­ρές και, επι­σή­μως του­λά­χι­στον, τον πλου­ρα­λι­σμό. Οι ίδιοι κύκλοι εκτι­μού­σαν ότι οι κραυγές περί επα­να­φο­ράς της θανα­τι­κής ποινής στην Τουρκία για τους πρα­ξι­κο­πη­μα­τίες – οι οποίες εμμέσως πλην σαφώς επα­να­δια­τυ­πώ­θη­καν από τον Ταγίπ Ερντο­γάν στην ομιλία του στην Κων­στα­ντι­νού­πολη το βράδυ του Σαβ­βά­του, όταν στο πλήθος που κραύ­γαζε υπέρ της επα­να­φο­ράς απά­ντησε ότι «η αξιο­λό­γηση του κάθε αιτή­μα­τος είναι δικαί­ωμα στις δημο­κρα­τι­κές χώρες» – θα πρέπει να αξιο­λο­γη­θούν με ψυχραι­μία.

Κι αυτό διότι η Τουρκία έχει υπο­γρά­ψει Πρω­τό­κολλο της Σύμ­βα­σης των Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που που επι­βάλ­λει τη μη επιβολή ή εκτέ­λεση της θανα­τι­κής ποινής. «Η παρα­βί­ασή του θα έθετε την Τουρκία εκτός του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης την επόμενη μέρα κι αυτό μάλλον δεν το επι­διώ­κει η Άγκυρα», προ­σέ­θε­ταν. Θύμιζαν δε με νόημα ότι ούτε στην περί­πτωση του Αμπ­ντου­λάχ Οτζαλάν υιο­θε­τή­θηκε το ακραίο μέτρο της θανα­τι­κής ποινής.

Σε κάθε περί­πτωση, είναι σαφές ότι για την Αθήνα η ασφα­λέ­στερη πολι­τική επιλογή είναι η άμεση επι­στροφή των οκτώ στην Τουρκία. Την ώρα που συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού εκτι­μού­σαν ότι μπορεί να χρεια­στούν ακόμη και εβδο­μά­δες για την επι­στροφή τους (είτε αυτή γίνει με απέλαση, είτε με έκδοση), αρμό­διες πηγές έλεγαν ότι οι δια­δι­κα­σίες πρέπει να κινη­θούν άμεσα. Και, κυρίως, με προσοχή, καθώς οι οκτώ αιτού­ντες άσυλο θα μπο­ρού­σαν να προ­σφύ­γουν στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο εφόσον τεθεί σε κίνδυνο η ζωή τους άμα τη επι­στροφή τους στην Τουρκία. Κι αυτό διότι θα μπο­ρού­σαν να στοι­χειο­θε­τή­σουν βάσει διά­τα­ξης της Σύμ­βα­σης των Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που ότι η το πλήγμα που τους επέφερε η ποινή τους, δεν είναι ευθύνη εκείνου που εκτέ­λεσε το τελικό στάδιο, αλλά της χώρας που τους εξέθεσε σε κίνδυνο.

Βέβαια, οι δια­δι­κα­σίες θα μπο­ρού­σαν να επι­τα­χυν­θούν με το προ­φα­νές επι­χεί­ρημα ότι η παρα­μονή των οκτώ στην Ελλάδα εκθέτει σε κίνδυνο τις διε­θνείς σχέσεις της χώρας. Το επι­χεί­ρημα είναι απλό, αλλά σαφές και θα μπο­ρούσε να λύσει τα χέρια της Αθήνας: οι διε­θνείς – εν προ­κει­μένω διμε­ρείς – σχέσεις της χώρας δεν πρέπει να τεθούν σε κίνδυνο εξαι­τίας ορι­σμέ­νων προ­σώ­πων που επι­χεί­ρη­σαν να κατα­λύ­σουν τη δημο­κρα­τία σε μία απ΄ αυτές…

Καθη­με­ρινή