Σε απόγνωση οι επαγγελματίες ψαράδες που βλέπουν μείωση 70% στα αλιεύματα περιμετρικά της Ρόδου

Γράφει

ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Τον πιο δύσκολο χειμώνα της ζωής τους πέρασαν οι επαγ­γελ­μα­τίες αλιείς της Ρόδου, που συντη­ρούν περισ­σό­τε­ρες από 400 οικο­γέ­νειες. Φέτος η μείωση των αλιευ­μά­των ξεπέ­ρασε το 70% σε σύγκριση με τα προη­γού­μενα χρόνια και αυτό απο­στέ­ρησε από όλους ακόμα και τον καθη­με­ρινό επιού­σιο από το τραπέζι τους. Την ίδια στιγμή, οι συνά­δελ­φοί τους από την Κάλυμνο, αλλά και από ξένες χώρες θησαυ­ρί­ζουν, ακο­λου­θώ­ντας παρά­νο­μες πρα­κτι­κές αλί­ευ­σης των μεγάλων ψαριών.

Πιο συγκε­κρι­μένα, η «δημο­κρα­τική» βρέθηκε κοντά στα μέλη του Συλ­λό­γου Επαγ­γελ­μα­τιών Αλιέων της Νήσου Ρόδου και όλοι τους δεν έκρυψαν την απο­γο­ή­τευσή τους για τα όσα συνέ­βη­σαν στο χειμώνα που πέρασε. «Αφα­νί­στη­καν ολό­κληρα κοπάδια από μεγάλα ψάρια», τόνισε ο πρό­ε­δρός τους κ. Σωτήρης Ζαν­νά­κης και εξήγησε ότι «τα μεγάλα μας προ­βλή­ματα είναι: οι Καλύ­μνιοι βου­τη­χτά­δες, οι μεγάλες τράτες που αφα­νί­ζουν το γόνο, η έλλειψη αστυ­νό­μευ­σης στα ιχθυο­πω­λεία, όπου πωλού­νται τα παρά­νομα αλιεύ­ματα και η συσ­σώ­ρευση παλιών διχτυών και άλλων εργα­λείων στον πυθμένα των ψαρό­το­πων».

Πρό­βλημα οι Καλύ­μνιοι

Στο σύνολό τους τα μέλη του Συλ­λό­γου Επαγ­γελ­μα­τιών Αλιέων της Ρόδου ομι­λώ­ντας προς τη «δημο­κρα­τική» στρά­φη­καν κατά των Καλύ­μνιων βου­τη­χτά­δων. Σύμφωνα με τις περι­γρα­φές τους «το ψάρεμα με ψαρο­ντού­φεκο και μπου­κά­λες οξυ­γό­νου απα­γο­ρεύ­ε­ται. Όμως, οι Καλύ­μνιοι βου­τη­χτά­δες έχουν ειδική άδεια να κατε­βαί­νουν στο βυθό για να μαζεύ­ουν όστρακα και φούσκες. Στο βυθό κατε­βαί­νουν όχι με μπου­κά­λες, αλλά με «ναρ­γι­λέ­δες», δηλαδή με ειδι­κούς σωλήνες που εφαρ­μό­ζουν στη μάσκα του δύτη και φτάνουν μέχρι την επι­φά­νεια της θάλασ­σας, όπως κάποτε γινόταν με τα σκά­φαν­δρα. Με τη βοήθεια αυτού του σωλήνα μπορούν και ανα­πνέ­ουν, συνεπώς μένουν στον πάτο της θάλασ­σας για αρκετή ώρα και εξο­ντώ­νουν όποιο μεγάλο ψάρι υπάρχει».

Η καταγ­γε­λία των Αλιέων της Ρόδου είναι εξαι­ρε­τικά σοβαρή, καθώς σύμφωνα με αυτήν, οι Καλύ­μνιοι βου­τη­χτά­δες όχι μόνο επι­δί­δο­νται σε παρά­νομη μέθοδο ψαρέ­μα­τος, αλλά επι­πρό­σθετα δημιουρ­γούν καθε­στώς αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού για τους ροδίτες συνα­δέλ­φους τους.

«Ολό­κληρα κοπάδια Ροφοί, Συνα­γρί­δες, Στείρες και Μυλο­κό­πια εξα­φα­νί­ζο­νται μέσα σε μια νύχτα» ειπώ­θηκε χαρα­κτη­ρι­στικά από τον κ. Σωτήρη Ζαννάκη και από κοντά του τα υπό­λοιπα μέλη του Συλ­λό­γου συμ­φω­νού­σαν και τόνιζαν ότι «φέτος το κακό παρά­γινε. Εμείς βγαί­νουμε με τα δίχτυα και παλεύ­ουμε όλη μέρα για να πιά­σουμε ένα καλό ψάρι μήπως και βγά­λουμε μερο­κά­ματο, ενώ οι άλλοι σκο­τώ­νουν εκα­το­ντά­δες κιλά με τα ψαρο­ντού­φεκα».

Στο ερώτημα, για το που κατα­λή­γουν τα ψάρια αυτά, η απά­ντηση ήρθε χωρίς δεύτερη σκέψη: «Όλα τα μεγάλα ψάρια κατα­λή­γουν στα ιχθυο­πω­λεία και πολλά από αυτά κατα­λή­γουν στα ιχθυο­πω­λεία της Ρόδου». Οι Ροδίτες αλιείς καλούν τις αρμό­διες αρχές να κάνουν ελέγ­χους στα ιχθυο­πω­λεία και θα είναι εύκολο να εντο­πί­σουν τα παρά­νομα αλιεύ­ματα. «Τα μεγάλα ψάρια είναι χτυ­πη­μένα με το ψαρο­ντού­φεκο και αυτό φαί­νε­ται. Αν εντο­πι­στούν τα ψάρια στα μαγαζιά, μετά θα εντο­πι­στούν και οι ψαράδες που χρη­σι­μο­ποιούν τις παρά­νο­μες μεθό­δους».

Γέμισαν οι ψαρό­το­ποι

παλιά εργα­λεία

Οι ψαρό­το­ποι είναι για όλες τις θάλασ­σες συγκε­κρι­μέ­νοι. Είναι τα σημεία εκείνα όπου τα ψάρια βρί­σκουν τροφή, προ­στα­σία και είναι εκεί, όπου ρίχνουν τα δίχτυα τους οι ψαράδες. Είναι πολλές οι φορές που τα δίχτυα μπλέ­κο­νται στο βυθό και οι επαγ­γελ­μα­τίες αλιείς είναι ανα­γκα­σμέ­νοι να τα εγκα­τα­λεί­ψουν, καθώς είναι αδύνατο να τα ανα­σύ­ρουν ξανά στη βάρκα. Με το πέρασμα των χρόνων οι ψαρό­το­ποι όλοι της Ρόδου έχουν γεμίσει δίχτυα, παρα­γά­δια, κιούρ­τους και διάφορα άλλα εργα­λεία. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να δυσχε­ραί­νει η δουλειά των ψαράδων και κάθε φορά που ρίχνουν τα δίχτυα τους να έχουν σοβαρές πιθα­νό­τη­τες να τα χάσουν ορι­στικά.

«Το πρό­βλημα αυτό είναι ίδιο σε όλους τους ψαρό­το­πους και εκείνο που γίνεται πάντα είναι να ανα­λαμ­βά­νουν οι τοπικές αρχές την ανάθεση σε δύτες του καθα­ρι­σμού των ψαρό­το­πων», εξήγησε στη «δημο­κρα­τική» ο πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Επαγ­γελ­μα­τιών Αλιέων Ρόδου. Ο ίδιος δεν έκρυψε την πικρία του για το γεγονός ότι κάτι τόσο απλό δεν έχει γίνει ποτέ για τους ψαρό­το­πους της Ρόδου. «Δεν είναι δύσκολη δουλειά. Για τους επαγ­γελ­μα­τίες δύτες είναι δουλειά μερικών ημερών. Αυτό έγινε στην Κάλυμνο, έγινε στους ψαρό­το­πους της Κρήτης, γιατί να μη γίνει και στους ψαρό­το­πους της Ρόδου;».Πρέπει να σημειω­θεί ότι τα εργα­λεία αυτά στην πλειο­νό­τητά τους είναι φτιαγ­μένα από συν­θε­τικά υλικά και συνεπώς αντέ­χουν για δεκα­ε­τίες μέσα στο νερό. Τα παλιά δίχτυα και τα άλλα εργα­λεία είναι μια από τις βασικές αιτίες θανάτου σπάνιων και προ­στα­τευό­με­νων θαλάσ­σιων ειδών. Είναι δεκάδες οι χελώνες που εντο­πί­ζο­νται εγκλω­βι­σμέ­νες σε τέτοια σημεία και μένουν εκεί, να αιω­ρού­νται κου­φά­ρια άδεια, όπως ακριβώς και η άγνοια των πολλών για τα όσα συμ­βαί­νουν στο θαλάσ­σιο περι­βάλ­λον.

Οι ίδιοι οι αλιείς της Ρόδου είναι δια­τε­θει­μέ­νοι να καθα­ρί­σουν τους ψαρό­το­πους, αρκεί να τους δοθούν οι απα­ραί­τη­τες άδειες, αλλά και να ενι­σχυ­θούν οικο­νο­μικά για το έργο αυτό. «Τα αλιεύ­ματά μας είναι λίγα  και ακόμα λιγό­τερα τα οικο­νο­μικά μας, δεν μπο­ρούμε εμείς οι ίδιοι να πλη­ρώ­σουμε για κάτι τέτοιο».

Οι αρμό­διες τοπικές αρχές της Καλύ­μνου κάθε χρόνο επι­δο­τούν τον καθα­ρι­σμό των ψαρό­το­πων και επι­πρό­σθετα διευ­κο­λύ­νουν τους επαγ­γελ­μα­τίες ψαράδες στο να έχουν πρό­σβαση σε προ­γράμ­ματα που τους χρη­μα­το­δο­τούν την πλήρη ανα­νέ­ωση του εξο­πλι­σμού τους.

Ζώνες αλί­ευ­σης

«Οι ψαρό­το­ποι περι­με­τρικά της Ρόδου έχουν αφεθεί σε ανε­ξέ­λεγ­κτη αλιεία». Η δια­πί­στωση αυτή προ­έρ­χε­ται από όλους τους επαγ­γελ­μα­τίες ψαράδες που βιώνουν στο πετσί τους τη δρα­μα­τική μείωση των αλιευ­μά­των. «Υπο­λο­γί­ζουμε ότι έχουμε μείωση σε ποσοστό πάνω από 70%» εκτί­μησε ο κ. Σωτήρης Ζαν­νά­κης. Σύμφωνα με τον ίδιο, είναι πια απα­ραί­τητο να ορίσουν οι τοπικές αρχές «ζώνες αλί­ευ­σης». Οι ζώνες αυτές θα αλλά­ζουν κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια, έτσι ώστε να δίνεται η δυνα­τό­τητα στη θάλασσα να ανα­γεν­νή­σει τη βλά­στηση και στα μικρά ψάρια να μεγα­λώ­σουν. «Πρέπει να σεβα­στούμε το θαλάσ­σιό μας περι­βάλ­λον, ζούμε από αυτό και αυτό είναι που έθρεψε τους νησιώ­τες για αιώνες. Δεν πάει άλλο αυτή η κατά­σταση».

Η θέσπιση ζωνών αλί­ευ­σης θα λει­τουρ­γή­σει απο­τρε­πτικά και προς τις τράτες που με το πέρασμά τους μαζεύ­ουν ό,τι βρεθεί μπροστά τους. Οι ψαράδες με τις τράτες είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο να ελεγ­χθούν. Αυτοί, με τα μηχα­νή­ματα που δια­θέ­τουν αλιεύ­ουν και τα μικρά ψάρια τα οποία στη συνέ­χεια τα ξανα­ρί­χνουν νεκρά στη θάλασσα. Η κατα­στροφή αυτή είναι συνεχής και συντε­λεί­ται τόσο από Ελληνες, όσο και από ξένους επαγ­γελ­μα­τίες.

Σημειώ­νε­ται ότι οι μεγάλες μηχα­νό­τρα­τες συνήθως ανήκουν σε επι­χει­ρη­μα­τικά σχήματα που δεν έχουν σχέση με την παρα­δο­σιακή, παρά­κτια αλιεία. Η «δημο­κρα­τική» έχει γράψει ξανά για μεγάλα σκαριά που προ­έρ­χο­νται από την Τουρκία και την Ιταλία, που υπο­τί­θε­ται αλιεύ­ουν σε διεθνή ύδατα, όμως πολύ συχνά περνούν και ψαρεύ­ουν στην περιοχή της παρά­κτιας αλιείας.

Η Ρόδος χρειά­ζε­ται

ιχθυα­γορά

«Αυτό που συμ­βαί­νει στη λαϊκή αγορά, να βλέ­πουμε τα ψάρια να καθα­ρί­ζο­νται και να μένουν για ώρες εκτε­θει­μένα στον ήλιο, είναι του­λά­χι­στον απα­ρά­δε­κτο».

Οι επαγ­γελ­μα­τίες ψαράδες της Ρόδου συμ­φω­νούν ότι στην προ­κει­μένη περί­πτωση πρέπει να τηρη­θούν οι δεσμεύ­σεις των κατά καιρούς αιρετών αρχό­ντων και να κατα­σκευα­στεί μια στε­γα­σμένη ιχθυα­γορά. Κάποτε λει­τουρ­γούσε η ιχθυα­γορά στον τρούλο της Νέας Αγοράς και από εκεί μέσα γινόταν η λιανική διάθεση των ψαριών για τους Ροδίτες. Πέρασαν 30 χρόνια από τότε που στα­μά­τησε η λει­τουρ­γία της ψαρα­γο­ράς στο Μαντράκι και σε όλα αυτά τα χρόνια δεν υπήρξε ένας που να μερι­μνή­σει ώστε να κατα­σκευα­στεί ένας αισθη­τικά αξιο­πρό­σε­κτος χώρος, απ’ όπου οι υπαί­θριοι ιχθυο­πώ­λες να δια­θέ­τουν το εμπό­ρευμά τους.

Συνο­λικά στη Ρόδο, στη Χάλκη και στο Καστε­λό­ριζο (όλοι υπά­γο­νται στο Σύλλογο Επαγ­γελ­μα­τιών Αλιέων Νήσου Ρόδου) δρα­στη­ριο­ποιού­νται 400 αλιείς. Ολοι τους έχουν ως βασικό και μονα­δικό επάγ­γελμα τη θάλασσα. Από τους καρπούς της μπορούν και συντη­ρούν τις οικο­γέ­νειές τους, πλη­ρώ­νουν τους φόρους τους και το μόνο που ζητούν είναι ισο­νο­μία. «Όπως πλη­ρώ­νουμε φόρους για να υπάρ­χουν αστυ­νό­μοι που φρο­ντί­ζουν για την τήρηση των νόμων, που καθο­ρί­ζουν για τον τρόπο θα κινού­νται τα οχήματα, πλη­ρώ­νουμε για εκεί­νους που φρο­ντί­ζουν ώστε να είναι καθαροί οι δρόμοι, το ίδιο ζητούμε να ισχύσει για τη θάλασσα, που απο­τε­λεί τον πρώτο δρόμο για να φτάσει ο οποιοσ­δή­ποτε στους δικούς μας τόπους».