Ακρίβεια: Φέρνει τα πάνω κάτω στην καταναλωτική συμπεριφορά

Τα «γονα­τι­σμένα» από τη ακρί­βεια νοι­κο­κυ­ριά ανα­ζη­τούν τρόπους για να ξεγλι­στρή­σουν από τη «μέγγενη» των ανα­τι­μή­σεων σε αγαθά και υπη­ρε­σίες αλλά­ζο­ντας στρα­τη­γική στις αγορές τους προ­κει­μέ­νου να δια­χει­ρι­στούν την οικο­νο­μική στε­νό­τητα.

Το βουνό που έχουν να ανέβουν είναι ψηλό και δύσβατο καθώς πέρα από την ακρί­βεια στα ράφια των σούπερ μάρκετ (που στα­διακά έχει αρχίσει να υπο­χω­ρεί), οι κατα­να­λω­τές έρχο­νται αντι­μέ­τω­ποι και με αυξή­σεις στις τιμές σε φυσικό αέριο (που συμπα­ρα­σύ­ρουν τις τιμές στο ρεύμα) και ενοίκια.

Στη δίνη της ακρί­βειας εξα­κο­λου­θούν να περι­στρέ­φο­νται οι κατα­να­λω­τές, αφού προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες παρου­σιά­ζουν αυξή­σεις

Με τα νέα δεδο­μένα να καθι­στούν εξίσωση για δυνα­τούς λύτες την κάλυψη των βασικών υπο­χρε­ώ­σεων του μήνα οι κατα­να­λω­τές υιο­θε­τούν ένα εντελώς νέο προφίλ αγορών τα τελευ­ταία χρόνια για να μπο­ρέ­σουν να τα βγάλουν πέρα με το «τέρας» της ακρί­βειας.

Οι κατα­να­λω­τές υιο­θε­τούν ένα εντελώς νέο προφίλ αγορών τα τελευ­ταία χρόνια

Ο τρόπος που ψωνί­ζουν οι κατα­να­λω­τές

Αν και το κατα­να­λω­τικό κίνημα στην Ελλάδα δεν είναι ιδιαί­τερα ανε­πτυγ­μένο και δεν έχει κατα­φέ­ρει να ορθώσει ανά­στημα σε φαι­νό­μενα αισχρο­κέρ­δειας έχει το αίσθημα αυτο­συ­ντή­ρη­σης και σε ένα εξαι­ρε­τικά ρευστό περι­βάλ­λον έχει να επι­δεί­ξει γρήγορα αντα­να­κλα­στικά.

Σκοπός να περιο­ρί­σει σε κάποιον βαθμό τη ζημιά ανα­προ­σαρ­μό­ζο­ντας τις ανάγκες του και κατ’ επέ­κταση και τις δαπάνες του. Η ανα­προ­σαρ­μογή αυτή δεν μπορεί να αγνοη­θεί και είναι εμφανής μάλιστα στον τρόπο που ψωνί­ζουν οι κατα­να­λω­τές στις μεγάλες αλυ­σί­δες σούπερ μάρκετ.

Χαρα­κτη­ρι­στικά είναι όσο λέει ο πρό­ε­δρος της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αρι­στο­τέ­λης Παντε­λιά­δης. «Το 2024 ο κατα­να­λω­τής πύκνωσε λίγο τις επι­σκέ­ψεις στα σούπερ μάρκετ και μείωσε λίγο τα λεφτά που ξόδευε. Αυτό δείχνει σφίξιμο οικο­νο­μικό. Οι πρώτες ημέρες του μήνα είναι πάντα καλές, με τις πλη­ρω­μές κινεί­ται η αγορά. Όταν όμως τελειώ­νουν τα χρήματα για το τρόφιμο, αυτό είναι πρό­βλημα», τόνισε στους εκπρο­σώ­πους του Τύπου, στο περι­θώ­ριο της έκθεσης HORECA.

Δεν βγαίνει ο μήνας για τα έξι στα δέκα νοι­κο­κυ­ριά

Πράγ­ματι, για έξι στα δέκα νοι­κο­κυ­ριά τα χρήματα τελειώ­νουν πριν τελειώ­σει ο μήνας, όπως απο­τυ­πώ­νει η νέα ετήσια έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ για το εισό­δημα και τις δαπάνες δια­βί­ω­σης το 2024. Συγκε­κρι­μένα, το 60% (από 60,7% το 2023) δηλώ­νουν ότι το εισό­δημά τους δεν επαρκεί για όλο το μήνα. Για όσους αντι­με­τω­πί­ζουν αυτή την κατά­σταση, τα χρήματα αρκούν κατά μέσο όρο μόλις για 19 ημέρες – ακριβώς όπως και το 2023. Στον μέσο όρο των νοι­κο­κυ­ριών το μηνιαίο εισό­δημα τελειώ­νει στις 23 του μήνα.

Οι αυξή­σεις στα τρόφιμα επη­ρέ­α­σαν (2024) το 72,4% των πολιτών, σε τέτοιο βαθμό ώστε να περιο­ρί­σουν δαπάνες για άλλες ανάγκες, ενώ οι δαπάνες για λογα­ρια­σμούς σπιτιού και είδη δια­τρο­φής αυξή­θη­καν σε πάνω από το 60% των νοι­κο­κυ­ριών οδη­γώ­ντας σε μεγάλες μειώ­σεις τους κλάδους τη ψυχα­γω­γίας (41,9%) και ένδυσης-υπόδησης (39,2%), σύμφωνα πάντα με την ετήσια έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ.

Τι συνέβη όμως στα ράφια των σούπερ μάρκετ; Όπως προ­κύ­πτει από τα στοι­χεία που ανα­κοί­νωσε η Circana, περισ­σό­τερα από 8 στα 10 ευρώ που ξοδεύ­ουν οι κατα­να­λω­τές στα σούπερ μάρκετ αφορούν απο­κλει­στικά στις αγορές τρο­φί­μων.

Οι προ­ω­θη­τι­κές ενέρ­γειες και τα προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας εξα­κο­λου­θούν να συντη­ρούν μεγάλο μέρος της κατα­νά­λω­σης κάνο­ντας απο­λύ­τως εμφανές πως τα νοι­κο­κυ­ριά ανα­ζη­τούν νέους και οικο­νο­μι­κό­τε­ρους τρόπους προ­κει­μέ­νου να προ­μη­θευ­τούν τα βασικά είδη δια­τρο­φής.

Σύμφωνα πάντα με τα στοι­χεία της Circana, το 2024, το ¼ των τρο­φί­μων πωλή­θηκε υπό καθε­στώς προ­σφο­ράς, ενώ σημα­ντικό μερίδιο δια­τή­ρησε και η ιδιω­τική ετικέτα. Ειδι­κό­τερα, το μερίδιο των προ­ϊ­ό­ντων ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας δια­μορ­φώ­θηκε στο 26,7% επί του συνόλου των προ­ϊ­ό­ντων που πωλή­θη­καν στα ράφια των σούπερ μάρκετ, αυξη­μένο κατά 4,4% μονάδες έναντι του 2023.

Ένας νέος πονο­κέ­φα­λος για τους κατα­να­λω­τές

Τι περι­μέ­νουμε όμως τους επό­με­νους μήνες, όχι μόνο με βάση τα στοι­χεία από την Ελλάδα αλλά και διεθνώς; Τα σημάδια δεν είναι ενθαρ­ρυ­ντικά. Η Guardian δημο­σί­ευσε στοι­χεία από τη νέα έρευνα της συμ­βου­λευ­τι­κής εται­ρείας Ιnverto, για το πώς τα ακραία καιρικά φαι­νό­μενα, που επι­δει­νώ­νο­νται από την κλι­μα­τική αλλαγή,  ανα­μέ­νε­ται να οδη­γή­σουν σε νέα άνοδο των τιμών και τη χρονιά που δια­νύ­ουμε.

Τα στοι­χεία του Ιανουα­ρίου δεί­χνουν ότι διεθνώς παρα­τη­ρού­νται αυξή­σεις στα περισ­σό­τερα βασικά είδη δια­τρο­φής, οι οποίες σχε­τί­ζο­νται με καιρικά φαι­νό­μενα που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται «απροσ­δό­κητα».

Πιθανή με νέα άνοδο των τιμών και τη χρονιά που δια­νύ­ουμε

Ήδη, σύμφωνα με τους διε­θνείς χρη­μα­τι­στη­ρια­κούς δείκτες τιμών στα βασικά αγρο­δια­τρο­φικά εμπο­ρεύ­ματα, όπως απο­τυ­πώ­νο­νται στην ιστο­σε­λίδα Trading Economics, από την αρχή της χρονιάς σημειώ­νο­νται σημα­ντι­κές ανα­τι­μή­σεις στις περισ­σό­τε­ρες κατη­γο­ρίες αγαθών.

Μέσα σε ενάμιση μήνα τα χρη­μα­τι­στη­ριακά συμ­βό­λαια για τα σιτηρά ακρί­βυ­ναν σχεδόν 10%, με έντονες αυξή­σεις την τελευ­ταία εβδο­μάδα. Το ίδιο ισχύει για το καλα­μπόκι και σε μικρό­τερο βαθμό για τη σόγια. Σημα­ντι­κές αυξή­σεις βλέ­πουμε στο γάλα (σχεδόν 9%), κατη­γο­ρίες φυτικών ελαίων, τη ζάχαρη, ακόμα και τις πατάτες (13% σε δύο μήνες).

Πηγή: in.gr