Παυλόπουλος: Να μην υιοθετηθεί στην Ελλάδα η απευθείας από τον λαό εκλογή ΠτΔ

Μάθημα Συνταγ­μα­τι­κού Δικαίου παρέ­δωσε σήμερα ο πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας, Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος, με την εμπε­ρι­στα­τω­μένη εισα­γω­γική ομιλία του στο συνέ­δριο, με θέμα: «Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία versus Προ­ε­δρευο­μέ­νης Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Δημο­κρα­τίας».

Ο κ. Παυ­λό­που­λος πρό­τεινε την υιο­θέ­τηση του συμπε­ρά­σμα­τος, ως προς τη σύγκριση μεταξύ Προ­ε­δρι­κής Δημο­κρα­τίας και Προ­ε­δρευό­με­νης Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Δημο­κρα­τίας, το εξής: «Δεν υφί­στα­ται σύστημα οργά­νω­σης της μορφής του πολι­τεύ­μα­τος, το οποίο θα μπο­ρούσε να λει­τουρ­γή­σει ως υπό­δειγμα που πρέπει να υιο­θε­τή­σει, ως «ιδανικό», κάθε λαός και κάθε κράτος».

Όλως αντι­θέ­τως, τόνισε, όταν μιλάμε για ένα «ιδανικό» σύστημα πολι­τεια­κής οργά­νω­σης, πριν απ’ όλα «πρέπει να σκε­φτό­μα­στε για ποιον λαό αυτό προ­ο­ρί­ζε­ται, σύμφωνα με την ιδιο­συ­στα­σία του και την παρά­δοσή του». Επίσης, σημεί­ωσε ότι πρέπει να λαμ­βά­νε­ται υπόψη και σε ποια ιστο­ρική συγκυ­ρία το σύστημα τούτο εφαρ­μό­ζε­ται, όπως αυτή δια­μορ­φώ­νε­ται στην πορεία εξυ­πη­ρέ­τη­σης του εθνικού και του δημό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος κάθε λαού.

Ο Πρό­ε­δρος εξέ­φρασε την άποψη «να μην υιο­θε­τη­θεί η ιδέα της απευ­θείας από το λαό εκλογής του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας, και μάλιστα με ιδιαι­τέ­ρως ενι­σχυ­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες, αφού κάτι τέτοιο θα οδη­γούσε, ενδε­χο­μέ­νως, σε μια συνταγ­μα­τι­κώς προ­βλη­μα­τική στροφή του πολι­τεύ­μα­τος προς την κατεύ­θυνση της Προ­ε­δρι­κής Δημο­κρα­τίας».

Επι­πλέον, τόνισε, «θα κατέ­ληγε, οιονεί νομο­τε­λεια­κώς, σε ένα είδος θεσμι­κής και πολι­τι­κής «δυαρ­χίας» στην κορυφή της εκτε­λε­στι­κής εξου­σίας, η οποία έρχεται σε αντί­θεση προς την κοι­νο­βου­λευ­τική παρά­δοση και λει­τουρ­γία του Ελλη­νι­κού Πολι­τεύ­μα­τος».

Στην ομιλία του ο Πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας , μεταξύ άλλων, επε­σή­μανε:

-Τόσον η Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία όσο και η Προ­ε­δρευό­μενη Κοι­νο­βου­λευ­τική Δημο­κρα­τία, ως μορφές πολι­τεια­κής οργά­νω­σης και δια­κυ­βέρ­νη­σης, εξε­λίσ­σο­νται, θεσμι­κώς, αλλά και πολι­τι­κώς, στο πεδίο της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τίας.

– Είναι απα­ραί­τητο να εκτεθεί, έστω και σε γενικές γραμμές, ποια είναι η πεμ­πτου­σία της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τίας και γιατί -όπως η πορεία εξέ­λι­ξης της δημο­κρα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, σε όλο τον κόσμο, αποδεικνύει- η αντι­προ­σω­πευ­τική δημο­κρα­τία έχει, και δικαίως, πλήρως επι­κρα­τή­σει σε σχέση με το πρότυπο πολι­τεια­κής οργά­νω­σης, το οποίο εκπρο­σω­πεί η αμιγής άμεση δημο­κρα­τία.

Ο Πρ. Παυ­λό­που­λος τόνισε ακόμη ότι «αντι­προ­σω­πευ­τική Δημο­κρα­τία είναι εκείνο το σύστημα δημο­κρα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, το οποίο οργα­νώ­νει, μέσω εκλεγ­μέ­νων από το λαό, στο πλαίσιο του θεσμι­κώς οργα­νω­μέ­νου πολυ­κομ­μα­τι­σμού, εκπρο­σώ­πων την, lato sensu, πολι­τική δια­κυ­βέρ­νηση, πρω­τί­στως και κυρίως σε επίπεδο νομο­θε­τι­κής και εκτε­λε­στι­κής εξου­σίας, βεβαίως με την ιδιο­μορ­φία εκπρο­σώ­πη­σης που συνε­πά­γε­ται η συγκε­κρι­μένη ιδιο­συ­στα­σία καθε­μιάς τους».

Σε άλλο σημείο έκανε αναφορά στην πολι­τική ελευ­θε­ρία, η οποία «συν­θέ­τει μια πραγ­μα­τική «μήτρα» εξει­δι­κευ­μέ­νης δημο­κρα­τι­κής νομι­μο­ποί­η­σης και όλων των λοιπών θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των, μέσω των οποίων ο άνθρω­πος υπε­ρα­σπί­ζε­ται την αξία του και ανα­πτύσ­σει ελευ­θέ­ρως την προ­σω­πι­κό­τητά του». Αλλά και, αντι­θέ­τως, σημεί­ωσε, στο πλαίσιο ενός είδους δια­λε­κτι­κής σύν­θε­σης, επίσης βασίμως θα μπο­ρούσε να υπο­στη­ρι­χθεί ότι «η αντι­προ­σω­πευ­τική δημο­κρα­τία, πρω­τί­στως κατά την κοι­νο­βου­λευ­τική της διά­σταση, «γεν­νή­θηκε» ως θεσμικό και πολι­τικό δημιούρ­γημα, προ­ο­ρι­σμένο να υπη­ρε­τή­σει την ιδέα και την έννοια των απα­ρά­γρα­πτων θεμε­λιω­δών δικαιω­μά­των του ανθρώ­που, όπως αυτά προ­ϋ­πήρ­χαν «εν σπέρ­ματι» στο πολι­τικό και κοι­νω­νικό γίγνε­σθαι, ακόμη και πριν την επίσημη θεσμο­θέ­τησή τους. Θεσμο­θέ­τηση που κατέστη εφικτή κυρίως μετά την κανο­νι­στική εμπέ­δωση της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής δημο­κρα­τίας».

Επι­πλέον στην ομιλία του ο πρό­ε­δρος Παυ­λό­που­λος εξήγησε ότι :

-Το μέγεθος των κρατών, ιδίως από πλευράς αριθμού ενεργών πολιτών, καθιστά την εφαρ­μογή θεσμών άμεσης δημο­κρα­τίας από «εξαι­ρε­τικά δυσχερή ως ανέ­φι­κτη».

-Με την έννοια ότι, εξαι­τίας αυτής της πλη­θυ­σμια­κής ιδιο­μορ­φίας, η λήψη απο­φά­σεων -«κυρίως δε μέσα σε συν­θή­κες κρίσης και επείγοντος- αγγίζει τα όρια της ουτο­πίας και, ακόμη περισ­σό­τερο, της υπο­δό­ριας επι­κιν­δυ­νό­τη­τας ως προς την εξυ­πη­ρέ­τηση του εθνικού και του δημό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος».

-Η λήψη απο­φά­σεων, υπο­γράμ­μισε, υπό όρους άμεσης δημο­κρα­τίας -π.χ. δημοψηφίσματος- ειδικώς ως προς ιδιαι­τέ­ρως κρίσιμα τεχνικά και εξει­δι­κευ­μένα ζητή­ματα, «εγκυ­μο­νεί συγκε­κρι­μέ­νους κιν­δύ­νους για τους κρα­τι­κούς θεσμούς και το κοι­νω­νικό σύνολο και τρο­φο­δο­τεί ρεύματα υφέρ­πο­ντος λαϊ­κι­σμού».

– Ποιο­τι­κώς –με την έννοια της «ποιό­τη­τας» να αφορά την δυνα­τό­τητα ενός πολι­τι­κού συστή­μα­τος δια­κυ­βέρ­νη­σης για ουσια­στική εξυ­πη­ρέ­τηση του κοι­νω­νι­κού συνόλου και του προς την ωφέλειά του οργα­νω­μέ­νου θεσμι­κώς δημό­σιου συμφέροντος- η αντι­προ­σω­πευ­τική δημο­κρα­τία, υπο­στή­ριξε ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας, «υπε­ρέ­χει, στην πράξη, αναμ­φι­βό­λως της άμεσης δημο­κρα­τίας, με μείζον κρι­τή­ριο την εμπέ­δωση του δημο­κρα­τι­κού ιδε­ώ­δους και της θεμε­λιώ­δους παρα­μέ­τρου του, της αρχής της δημο­κρα­τι­κής νομι­μο­ποί­η­σης υπό την σύγ­χρονη έννοιά της». Και τούτο, εξήγησε, διότι, σύμφωνα με το «δόγμα» της άμεσης δημο­κρα­τίας και τις επι­πτώ­σεις της πρα­κτι­κής εφαρ­μο­γής του, η «καθε­το­ποί­ηση» που προ­κα­λεί η όλη λει­τουρ­γία του:

α) Από την μια πλευρά απο­κλείει, κατά τη λήψη της από­φα­σης υπό συν­θή­κες άμεσης προ­σφυ­γής στην λαϊκή ετυ­μη­γο­ρία, οια­δή­ποτε έννοια απο­τε­λε­σμα­τι­κής μειο­ψη­φίας. Επέ­κεινα, εκείνος που «δικαιώ­νε­ται» εκλο­γι­κώς επι­κρα­τεί «ολο­κλη­ρω­τι­κώς». Κατά συνέ­πεια, η αντι­προ­σω­πευ­τική δημο­κρα­τία εμφα­νί­ζει, έναντι της άμεσης δημο­κρα­τίας, ως βασικό πλε­ο­νέ­κτημα το ότι επι­τρέ­πει, και δη υπό όρους θεσμι­κούς και πολι­τι­κούς, την λει­τουρ­γία της μειο­ψη­φίας, πράγμα που εξυ­πη­ρε­τεί απο­δο­τι­κώς και ex ante τις επι­τα­γές της Δημο­κρα­τι­κής Αρχής.

β) Από την άλλη πλευρά και συνα­κό­λουθα, η αντι­προ­σω­πευ­τική δημο­κρα­τία πλε­ο­νε­κτεί, με βάση την ουσία του δημο­κρα­τι­κού ιδε­ώ­δους, εμφανώς έναντι της άμεσης δημο­κρα­τίας, αφού μέσω των δικαιω­μά­των της μειο­ψη­φίας που ανα­γνω­ρί­ζει και οργα­νώ­νει καθιστά εφικτό τον έλεγχο της πλειο­ψη­φίας, άρα την ρεα­λι­στική υπε­ρά­σπιση του ανθρώ­που απέ­να­ντι στην κρατική αυθαι­ρε­σία. Με άλλες λέξεις, η υπεροχή της αντι­προ­σω­πευ­τι­κής έναντι της άμεσης δημο­κρα­τίας έγκει­ται, κατά βάση, και στο ότι η πρώτη στη­ρί­ζε­ται στην ευερ­γε­τική λει­τουρ­γία των «θεσμι­κών αντι­βά­ρων» (“Checks and Balances”).

Για την Προ­ε­δρευό­μενη Κοι­νο­βου­λευ­τική Δημο­κρα­τία ο Πρό­ε­δρος επε­σή­μανε ότι είναι εκείνο το σύστημα πολι­τι­κής οργά­νω­σης και δημο­κρα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, στο πλαίσιο του οποίου η κυβέρ­νηση εξαρ­τά­ται από την εμπι­στο­σύνη της Βουλής. «Ήτοι του οργάνου το οποίο εκφρά­ζει, λόγω του τρόπου εκλογής του πρω­τί­στως, οιονεί αυθε­ντι­κώς την εφαρ­μογή της Δημο­κρα­τι­κής Αρχής στην πράξη. Η Προ­ε­δρευό­μενη Κοι­νο­βου­λευ­τική Δημο­κρα­τία -άρα το Κοι­νο­βου­λευ­τικό Πολί­τευμα γενικότερα- μπορεί να εμφα­νί­ζε­ται υπό δύο, κατά βάση, μορφές, ανάλογα με τον βαθμό εξάρ­τη­σης της κυβέρ­νη­σης από την εμπι­στο­σύνη της Βουλής», ανέφερε. Ειδι­κό­τερα, επε­σή­μανε πως:

α) Η Προ­ε­δρευό­μενη Κοι­νο­βου­λευ­τική Δημο­κρα­τία χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως γνησίως κοι­νο­βου­λευ­τική, όταν η κυβέρ­νηση εξαρ­τά­ται πλήρως και απο­κλει­στι­κώς από την εμπι­στο­σύνη της Βουλής.

β) Αντι­θέ­τως, η Προ­ε­δρευό­μενη Κοι­νο­βου­λευ­τική Δημο­κρα­τία χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως μη γνησίως κοι­νο­βου­λευ­τική, όταν η κυβέρ­νηση εξαρ­τά­ται μεν κατ’ αρχήν και κατά κανόνα από την Βουλή, πλην όμως υφί­στα­νται, κατά το οικείο Σύνταγμα, στοι­χεία άμεσης ή και έμμεσης εξάρ­τη­σής της από τον αρχηγό του κράτους.

Για την Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία, είπε ότι είναι εκείνο το σύστημα πολι­τι­κής οργά­νω­σης και δημο­κρα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, στο πλαίσιο του οποίου ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας, ως αρχηγός του κράτους, συγκρο­τεί μόνος την κυβέρ­νηση. Κατά λογική ακο­λου­θία, στην Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία, ανέφερε, η εξάρ­τηση της κυβέρ­νη­σης από τον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας είναι πλήρης και, e contrario, τόσον ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας όσο και η κυβέρ­νηση δεν εξαρ­τώ­νται από την εμπι­στο­σύνη της Βουλής. Αλλά, υπέ­δειξε, και αντι­στρό­φως: «Στη γνήσια Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία η Βουλή ουδόλως εξαρ­τά­ται από τον Πρόεδρο της Δημο­κρα­τίας, με την έννοια ότι ο τελευ­ταίος π.χ. δεν μπορεί ούτε να δια­λύ­σει την Βουλή ούτε καν να ανα­στεί­λει τις εργα­σίες της. Κατά τούτο, την Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία χαρα­κτη­ρί­ζει μια σαφής -αν και όχι απόλυτη de jure και de facto- ανε­ξαρ­τη­σία μεταξύ Νομο­θε­τι­κής και Εκτε­λε­στι­κής Εξου­σίας».

Ο Πρό­ε­δρος Παυ­λό­που­λος ανα­φέρ­θηκε ιδιαί­τερα στο παρά­δειγμα της Ελλάδας, που «είναι άκρως αντι­προ­σω­πευ­τικό «δείγμα γραφής» αυτής της, οιονεί φυσικής, δια­χρο­νι­κής προ­σή­λω­σης στις αρχές του Πολι­τεύ­μα­τος της Προ­ε­δρευό­με­νης Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Δημο­κρα­τίας». Αυτός , σημεί­ωσε, είναι και ο λόγος, για τον οποίο το ισχύον Σύνταγμα της Ελλάδας, του 1975, όχι μόνο καθιε­ρώ­νει -πράγμα βεβαίως αυτονόητο- συνταγ­μα­τι­κώς τις βάσεις και την μορφή του Πολι­τεύ­μα­τος ως Προ­ε­δρευό­με­νης Κοι­νο­βου­λευ­τι­κής Δημο­κρα­τίας.

Επίσης, ο Πρό­ε­δρος ανέφερε ότι το παρά­δειγμα της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας «δεν υπο­λεί­πε­ται, κάθε άλλο, ως προς την από­δειξη του ότι το «ιδανικό» -όσο αυτό μπορεί να υπάρξει- Πολί­τευμα εξαρ­τά­ται ουσιω­δώς από τις συν­θή­κες δημο­κρα­τι­κής δια­κυ­βέρ­νη­σης, που αντα­πο­κρί­νο­νται στο «κοινό αίσθημα» κάθε Λαού».

Για την Κυπριακή Δημο­κρα­τία, και δη υπό περι­στά­σεις που καθο­ρί­ζουν την επι­βί­ωσή της, κυριο­λε­κτι­κώς, στο πλαίσιο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και του σκληρού πυρήνα της, της Ευρω­ζώ­νης, υπό τα δεινά της τουρ­κι­κής εισβο­λής και κατοχής, η αμφι­σβή­τηση της θεσμι­κής και πολι­τι­κής υπε­ρο­χής της Προ­ε­δρι­κής Δημο­κρα­τίας είναι, μάλλον, αδια­νό­ητη, υπο­γράμ­μισε ο Πρό­ε­δρος. Και τούτο διότι, υπό αυτές ακριβώς τις περι­στά­σεις, «η αρμο­νική συνύ­παρξη της Βουλής των Αντι­προ­σώ­πων με την Εκτε­λε­στική Εξουσία, η οποία έχει ως επι­κε­φα­λής τον Πρόεδρο της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας, είναι δεδο­μένη για την εξυ­πη­ρέ­τηση του Δημό­σιου Συμ­φέ­ρο­ντος, και κατ’ εξοχήν για την επίλυση του Κυπρια­κού, υπό όρους πλήρους σεβα­σμού του Διε­θνούς και του Ευρω­παϊ­κού Δικαίου», υπο­γράμ­μισε ο Πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας.

Πηγή tovima.gr