Χορήγηση ρευστότητας σε επιχειρήσεις που επλήγησαν απο τον κορωνοϊό

Την τρέ­χουσα περίοδο, το μείζον πρό­βλημα για την παγκό­σμια κοι­νό­τητα είναι αυτό που προ­κα­λεί η εξά­πλωση του κορω­νοϊού.

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑ

Η ελλη­νική κοι­νω­νία αντι­με­τω­πί­ζει με αγωνία και προσοχή τη μεγάλη δοκι­μα­σία και η κυβέρ­νηση, με τους ειδι­κούς επι­στή­μο­νες, κάνουν ό,τι το δυνατόν για να ελα­χι­στο­ποι­ή­σουν το ανθρώ­πινο, το κοι­νω­νικό και το οικο­νο­μικό κόστος.

Ως υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, με μεθο­δι­κό­τητα και προ­νοη­τι­κό­τητα, σε απόλυτη συνοχή και συνερ­γα­σία με συναρ­μό­δια υπουρ­γεία, έχουμε ήδη ανα­λά­βει πρω­το­βου­λίες και θα ακο­λου­θή­σουν και άλλες σε εθνικό και ευρω­παϊκό επίπεδο, προ­κει­μέ­νου τόσο να αμβλυν­θούν οι ανα­πό­φευ­κτες σημα­ντι­κές συνέ­πειες του κορω­νοϊού στην οικο­νο­μική μεγέ­θυνση, στα δημόσια οικο­νο­μικά και στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία, όσο και να δια­τη­ρη­θεί η κοι­νω­νική συνοχή.

1ον. Από την πρώτη στιγμή, υπάρχει πλήρης υπο­στή­ριξη του συστή­μα­τος υγείας σε έκτα­κτες δαπάνες που απαι­τού­νται, ανα­φο­ρικά με έξοδα μισθο­δο­σίας, προ­σλή­ψεις νέου προ­σω­πι­κού, εξο­πλι­σμό ΜΕΘ, φάρμακα, υγειο­νο­μικό υλικό, δαπάνες για καθα­ριό­τητα και φύλαξη, μετα­φορά και ανάλυση δειγ­μά­των και οτι­δή­ποτε άλλο απαι­τη­θεί.

2ον. Προ­βλέ­φθη­καν διευ­κο­λύν­σεις πρό­σβα­σης στην εργασία και ειδικά για τους εργα­ζό­με­νους γονείς με παιδιά μέχρι 15 ετών, δικαί­ωμα χρήσης άδειας ειδικού σκοπού, ώστε να μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν με ασφά­λεια στο ορι­ζό­ντιο κλεί­σιμο όλων των σταθμών και εκπαι­δευ­τι­κών μονάδων της χώρας.

3ον. Προ­βλέ­φθηκε ανα­στολή υπο­χρέ­ω­σης πλη­ρω­μής φορο­λο­γι­κών και ασφα­λι­στι­κών υπο­χρε­ώ­σεων σε επι­χει­ρή­σεις που έκλει­σαν με κρατική απόφαση.

4ον. Δημιουρ­γή­θηκε μηχα­νι­σμός παρα­κο­λού­θη­σης, ώστε να παρεμ­βαί­νουμε έγκαιρα, στο­χευ­μένα και απο­τε­λε­σμα­τικά στους κλάδους της οικο­νο­μίας και στις περιο­χές όπου παρα­τη­ρεί­ται σημα­ντική πτώση της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

5ον. Τίθεται σε εφαρ­μογή ένα ολο­κλη­ρω­μένο σύστημα στή­ρι­ξης των εργα­ζο­μέ­νων με εξαρ­τη­μένη εργασία, ένεκα της ανα­στο­λής κατα­βο­λής μισθών από τις επι­χει­ρή­σεις, για τις οποίες απα­γο­ρεύ­θηκε προ­σω­ρινά η λει­τουρ­γίας τους, που θα περι­λαμ­βά­νει οικο­νο­μική ενί­σχυση, δια­τή­ρηση θέσεων εργα­σίας, δια­σφά­λιση ασφα­λι­στι­κών δικαιω­μά­των και ενί­σχυση των δεξιο­τή­των από από­σταση.

6ον. Θα παρα­σχε­θεί –το προ­σε­χές διά­στημα– ρευ­στό­τητα σε επι­χει­ρή­σεις που δεν έχουν κλείσει με κρατική απόφαση, αλλά έχουν υποστεί σοβαρό πλήγμα στην οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητά τους.

7ον. Διεκ­δι­κεί­ται δημο­σιο­νο­μι­κός χώρος για το 2020, μέσω μείωσης του στόχου για το πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα και εξαί­ρε­σης συγκε­κρι­μέ­νων δαπανών από τον υπο­λο­γι­σμό του.

Λει­τουρ­γούμε με σύνεση και ενότητα, με προ­νοη­τι­κό­τητα και υπευ­θυ­νό­τητα, με ψυχραι­μία και αυτο­πει­θαρ­χία.

Παρότι όμως η ενέρ­γειά μας είναι στραμ­μένη προς αυτήν την κατεύ­θυνση, δεν μπορώ να μη σχο­λιάσω, εν συντο­μία, την εξέλιξη του ΑΕΠ κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2019.

Γιατί αυτά τα στοι­χεία και η δυνα­μική τους, παρά το εντελώς δια­φο­ρε­τικό σκηνικό που δια­μορ­φώ­νε­ται σήμερα και εφέτος, έχουν την αξία τους και θα τα βρούμε μπροστά μας, όταν ξεπε­ρά­σουμε, εύχομαι σχετικά σύντομα, τα μεγάλα εμπόδια που ορθώ­νο­νται μπροστά μας.

Σε ένα πρώτο επίπεδο ανά­λυ­σης, εάν αυτή η επίδοση, που ανα­κοί­νωσε, ως προ­σω­ρινή, η ΕΛΣΤΑΤ θεω­ρη­θεί τελική, τότε ο ρυθμός ανά­πτυ­ξης της οικο­νο­μίας ήταν 1,9% για το 2019, στον στόχο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Είναι μάλιστα η πρώτη φορά, έπειτα από 5 χρόνια, που επι­τυγ­χά­νε­ται ο εθνικός στόχος της ανά­πτυ­ξης.

Με βάση αυτά τα στοι­χεία, η ελλη­νική οικο­νο­μία πέτυχε ρυθμό μεγέ­θυν­σης 1,6% το δεύτερο εξάμηνο του 2019. Υπερέβη, δηλαδή, την εκτί­μηση για τη μέση επίδοση τόσο των χωρών της Ευρω­ζώ­νης (1,1%), όσο και της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης (1,2%).

Σε δεύτερο επίπεδο ανά­λυ­σης, βλέ­πουμε ότι, πλην της συγκυ­ρια­κής μεγα­λύ­τε­ρης αύξησης της δημό­σιας κατα­νά­λω­σης στο πρώτο εξάμηνο του 2019, αύξησης που εντο­πί­ζε­ται εξ ολο­κλή­ρου στο δεύτερο τρίμηνο του 2019, συν­δε­ό­μενη με τη διε­νέρ­γεια εθνικών εκλογών, όλες οι υπό­λοι­πες συνι­στώ­σες του ΑΕΠ κατέ­γρα­ψαν μεγα­λύ­τε­ρους ρυθμούς αύξησης στο δεύτερο παρά στο πρώτο εξάμηνο του 2019!

Συγκε­κρι­μένα, οι επεν­δύ­σεις σημεί­ω­σαν αύξηση 8,4% το δεύτερο εξάμηνο του 2019 έναντι 0,9% στο πρώτο εξάμηνο, η ιδιω­τική κατα­νά­λωση αυξή­θηκε κατά 1,2% στο δεύτερο εξάμηνο έναντι 0,4% στο πρώτο εξάμηνο και οι πραγ­μα­τι­κές εξα­γω­γές αγαθών αυξή­θη­καν κατά 5,0% το δεύτερο εξάμηνο έναντι 4,8% στο πρώτο εξάμηνο.

Ομως και σε επίπεδο τρι­μή­νου δια­πι­στώ­νουμε μία θετική και ευοίωνη πορεία των συνι­στω­σών του ΑΕΠ, πλην των απο­θε­μά­των.

Η ιδιω­τική κατα­νά­λωση αυξή­θηκε κατά 1,8%, που απο­τε­λεί τη μεγα­λύ­τερη αύξηση μετά το 2007. Εν γένει, η εν λόγω μετα­βολή συμ­βα­δί­ζει με τα βρα­χυ­χρό­νια στοι­χεία λια­νι­κού/χον­δρι­κού εμπο­ρίου και εμπι­στο­σύ­νης κατα­να­λω­τών, αλλά και με τη συνε­χι­ζό­μενη άνοδο της απα­σχό­λη­σης.

Οι επεν­δύ­σεις αυξή­θη­καν κατά 14,4%, που είναι η μεγα­λύ­τερη αύξηση από το 2006. Η θετική αυτή εξέλιξη απο­τυ­πώ­νε­ται σε όλες τις κατη­γο­ρίες επεν­δύ­σεων (κατα­σκευές, κατοι­κίες, λοιπές κατα­σκευές, εξο­πλι­σμός), πλην των αγρο­τι­κών και άλλων προ­ϊ­ό­ντων.

Χωρίς να θριαμ­βο­λο­γούμε για τις απο­δό­σεις αυτές, σημειώ­νουμε ότι πρέπει να κάνουμε πολύ περισ­σό­τερα, σε διαρ­θρω­τικό επίπεδο, για να περιο­ρί­σουμε το επεν­δυ­τικό κενό της χώρας.

Το εξω­τε­ρικό ισο­ζύ­γιο παρα­μέ­νει θετικό και αυτό διότι ενώ οι εξα­γω­γές μειώ­νο­νται, την ίδια στιγμή οι εισα­γω­γές μειώ­νο­νται περισ­σό­τερο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε μία μικρή οικο­νο­μία, μόλις το 1,1% του ΑΕΠ της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης, και η όποια αρνη­τική εξέλιξη μας επη­ρε­ά­ζει στον βαθμό που έχουμε συγ­χρο­νι­σμό και ασυμ­με­τρίες των ευρω­παϊ­κών οικο­νο­μι­κών κύκλων.

Τελικά, μόνο η μείωση των απο­θε­μά­των στο τέταρτο τρίμηνο του 2019 είναι αυτή που οδήγησε σε μικρό­τερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ στο δεύτερο έναντι του πρώτου εξα­μή­νου.

Θα πρέπει, βέβαια, να τονι­στεί ότι η μείωση των απο­θε­μά­των ακο­λου­θεί­ται δια­χρο­νικά από θετική μετα­βολή στις επό­με­νες περιό­δους, γεγονός που θα δώσει, όταν η κατά­σταση ομα­λο­ποι­η­θεί, ανα­πτυ­ξιακή ώθηση στην οικο­νο­μία. Για παρά­δειγμα, αν σε μία οικο­νο­μία σημειω­θεί σημα­ντική μείωση των απο­θε­μά­των, αυτό μπορεί να σημαί­νει μία αύξηση της συνα­θροι­στι­κής ζήτησης, με τις επι­χει­ρή­σεις να είναι έτοιμες να αυξή­σουν την παρα­γωγή τους λόγω της ανα­με­νό­με­νης υψηλής ζήτησης προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι επειδή δεν υπάρχει ακριβής μεθο­δο­λο­γία από την ΕΛΣΤΑΤ για την εκτί­μηση των απο­θε­μά­των, το επίπεδό τους ισούται με τη διαφορά που προ­κύ­πτει από τον υπο­λο­γι­σμό του ΑΕΠ με βάση την προ­σέγ­γιση της δαπάνης με τον υπο­λο­γι­σμό του ΑΕΠ με βάση την προ­σέγ­γιση της παρα­γω­γής. Ο πραγ­μα­τι­κός προσ­διο­ρι­σμός των απο­θε­μά­των, όμως, γίνεται μόνο σε επίπεδο ετήσιων εθνικών λογα­ρια­σμών.

Συνεπώς, με βάση τα ανωτέρω, διαρ­θρω­τικά, οι προσ­διο­ρι­στι­κοί παρά­γο­ντες της ανά­πτυ­ξης εμφα­νί­ζουν θετι­κό­τερη πορεία στο δεύτερο εξάμηνο του 2019 απ’ ό,τι αντα­να­κλά­ται στον ρυθμό αύξησης του πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ, σημα­το­δο­τώ­ντας σταθερή προ­ο­πτική.

Συμπε­ρα­σμα­τικά, αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κό­τητα όσον αφορά το ΑΕΠ για το τέταρτο τρίμηνο και για το δεύτερο εξάμηνο του 2019. Αλήθεια η οποία απο­τυ­πώ­νει μια δυνα­μική στην οικο­νο­μία.

Δυνα­μική που έχει ξεκι­νή­σει και πρέπει να δια­τη­ρη­θεί ώστε να επι­τευ­χθούν, μεσο-μακροπρόθεσμα, υψηλοί και δια­τη­ρή­σι­μοι ρυθμοί ανά­πτυ­ξης.

Δυνα­μική πάνω στην οποία πρέπει να «πατή­σουμε» και να «χτί­σουμε», όταν ξεπε­ρά­σουμε τις σημα­ντι­κές κοι­νω­νι­κές και οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις από την εξά­πλωση του κορω­νοϊού. Είμαι αισιό­δο­ξος ότι οι προ­σπά­θειές μας, παρά τις τερά­στιες δυσκο­λίες, θα ευο­δω­θούν.