Κυρ. Μητσοτάκης: Προικισμένος ρήτορας και συγκροτημένος αφηγητής ο Ομπάμα

Την άποψη πως ο Μπα­ράκ Ομπά­μα κέρ­δι­σε την πρό­κλη­ση να φανεί αντά­ξιος των προσ­δο­κιών στο βι­βλίο του με τίτλο «Γη της Επαγ­γε­λί­ας», εξέ­φρα­σε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης.

Στο μή­νυ­μά του κατά την πα­ρου­σί­α­ση της ελ­λη­νι­κής έκ­δο­σης του βι­βλί­ου, ο κ. Μη­τσο­τά­κης ανέ­φε­ρε πως ήταν ένα δύ­σκο­λο στί­χη­μα για τον πρώην Αμε­ρι­κα­νό πρό­ε­δρο, το οποίο -όπως είπε κερ­δή­θη­κε. Πα­ράλ­λη­λα, χα­ρα­κτή­ρι­σε τη γραφή του ζυ­γι­σμέ­νη και δου­λε­μέ­νη, ενώ τό­νι­σε πως έχει δια­βά­σει τα δύο τρίτα του βι­βλί­ου. «Κλέ­βο­ντας λίγη ώρα τα βρά­δια ή, με­ρι­κές φορές, όταν βρί­σκο­μαι στο αε­ρο­πλά­νο σε τα­ξί­δια που μου δί­νουν κά­ποιο ελεύ­θε­ρο χρόνο», ανέ­φε­ρε.

Ολό­κλη­ρο το μή­νυ­μα του Πρω­θυ­πουρ­γού:

«Η αυ­το­βιο­γρα­φία είναι ένα είδος ζωής. Μόνο που δεν πε­ρι­λαμ­βά­νει όλα τα γε­γο­νό­τα της. Γρά­φε­ται πιο αργά από την αρχή της. Και ευ­τυ­χώς τε­λειώ­νει, νω­ρί­τε­ρα από το τέλος της».

Έτσι προ­λο­γί­ζει τη δική του αυ­το­βιο­γρα­φία ο Γκρά­χαμ Γκρην. Και τον ίδιο δρόμο ακο­λού­θη­σε, ως θαυ­μα­στής του με­γά­λου συγ­γρα­φέα, και ο Πρό­ε­δρος Ομπά­μα. Γι’ αυτό και από την πλού­σια πο­ρεία του επέ­λε­ξε, στον πρώτο τόμο που μόλις κυ­κλο­φό­ρη­σε, να πε­ρι­γρά­ψει τη δράση του από το 1989 έως το 2011. Χρό­νια ση­μα­ντι­κά για τον ίδιο, αλλά και για ολό­κλη­ρο τον κόσμο.

Πρό­κει­ται για ένα δύ­σκο­λο στοί­χη­μα, καθώς οι προσ­δο­κί­ες από έναν πο­λι­τι­κό που κάνει ο ίδιος τον απο­λο­γι­σμό του είναι ξε­χω­ρι­στές. Γιατί κα­λεί­ται να φανεί ακρι­βο­δί­καιος. Να εξι­στο­ρεί την εμπει­ρία του ψύ­χραι­μα και, ταυ­τό­χρο­να, με αφη­γη­μα­τι­κές αρε­τές.

Και, τέλος, ίσως και το πιο ση­μα­ντι­κό, να μην εγκλω­βί­ζε­ται στη γοη­τεία της απλής ανα­δρο­μής. Αλλά να συ­ναι­ρεί τις πιο ση­μα­ντι­κές στιγ­μές της σε μία γό­νι­μη πα­ρα­κα­τα­θή­κη για το μέλ­λον.

Φαί­νε­ται πως η πρό­κλη­ση αυτή κερ­δή­θη­κε: Στις 750 με­στές σε­λί­δες του τόμου που σή­με­ρα πα­ρου­σιά­ζε­ται, ο 44ος πρό­ε­δρος των Ηνω­μέ­νων Πο­λι­τειών δι­καιώ­νει και τις τρεις προσ­δο­κί­ες.

Διαρ­κώς πε­ρι­γρά­φει και αξιο­λο­γεί, με βλέμ­μα οξύ και κα­θα­ρό. Ενώ, χωρίς που­θε­νά να το ομο­λο­γεί ανοι­χτά, δια­μορ­φώ­νει ένα πλή­ρες μο­ντέ­λο πο­λι­τι­κής αντί­λη­ψης και λει­τουρ­γί­ας. Όσο για το ύφος του, θα τολ­μού­σα να ισχυ­ρι­στώ ότι γε­φυ­ρώ­νει την ισχύ του κλα­σι­κού δη­μό­σιου λόγου με την ελ­κυ­στι­κή ροή που μόνο η λο­γο­τε­χνία μπο­ρεί να προ­σφέ­ρει.

Πράγ­μα­τι, η γραφή του Μπα­ράκ Ομπά­μα είναι ζυ­γι­σμέ­νη και δου­λε­μέ­νη. Κάτι, που πα­ρα­πέ­μπει και σε μία άλλη ιδιό­τη­τά του: Εκεί­νη του προι­κι­σμέ­νου ρή­το­ρα και του συ­γκρο­τη­μέ­νου αφη­γη­τή.

Αλλά και του συ­νε­πή με­λε­τη­τή της γλώσ­σας. Γιατί ακόμη όπου μα­κρη­γο­ρεί, θυ­μί­ζει τον κο­ρυ­φαίο βιο­γρά­φο Robert Caro. Ίσως γιατί, όπως και ο ίδιος είχε πει, πάνω στα κεί­με­να του αμε­ρι­κα­νού δη­μο­σιο­γρά­φου λά­ξευ­σε τις από­ψεις του για την πο­λι­τι­κή, όταν τα διά­βα­ζε νε­α­ρός, στα πρώτα του βή­μα­τα.

Προ­σω­πι­κά, έχω κα­τα­φέ­ρει να δια­βά­σω τα δύο τρίτα του βι­βλί­ου. Κλέ­βο­ντας λίγη ώρα τα βρά­δια ή, με­ρι­κές φορές, όταν βρί­σκο­μαι στο αε­ρο­πλά­νο σε τα­ξί­δια που μου δί­νουν κά­ποιο ελεύ­θε­ρο χρόνο. Ανήκω και εγώ σε αυ­τούς που θε­ω­ρούν γλα­φυ­ρό το λόγο του. Αλλά και ται­ρια­στό με την ισχύ των ιδεών του.

Είναι αυτές, άλ­λω­στε, που από outsider τον κα­τέ­στη­σαν ηγέτη πρώ­του με­γέ­θους. Και έχει εν­δια­φέ­ρον ο τρό­πος που τις εκ­θέ­τει, τώρα, αφού έχουν ήδη δο­κι­μα­στεί στον ρε­α­λι­σμό δύο προ­ε­δρι­κών θη­τειών.

Η «Γη της Επαγ­γε­λί­ας» απο­τε­λεί αντι­κει­με­νι­κά ένα πο­λύ­τι­μο από­κτη­μα για όλους. Ιδίως τώρα, που η χώρα του συγ­γρα­φέα μοιά­ζει να ανα­συν­δέ­ε­ται με τις αξίες που ο ίδιος προ­ώ­θη­σε. Αλλά κι εν μέσω μιας πρω­τό­γνω­ρης κρί­σης που απει­λεί την αντο­χή των δη­μο­κρα­τιών και τη συ­νο­χή των κοι­νω­νιών, πα­ντού στον πλα­νή­τη.

Σε συν­θή­κες παν­δη­μί­ας και διε­θνών οι­κο­νο­μι­κών ανα­τα­ρά­ξε­ων, ο Ομπά­μα κα­τα­θέ­τει τα δικά του «οδό­ση­μα» στον πα­γκό­σμιο προ­βλη­μα­τι­σμό και για τη μετα-Covid εποχή.

Ως ανα­γνώ­στης-πο­λι­τι­κός, θα επι­σή­μαι­να την προ­σή­λω­ση του Προ­έ­δρου στις αρχές της φι­λε­λεύ­θε­ρης Δη­μο­κρα­τί­ας, του εκ­συγ­χρο­νι­σμού και της κοι­νω­νι­κής φρο­ντί­δας.

Αλλά και την πίστη του στην με­τριο­πά­θεια: Ο πρώ­τος μαύ­ρος πρό­ε­δρος των ΗΠΑ ομο­λο­γεί ότι ανέ­κα­θεν υπήρ­ξε με­ταρ­ρυθ­μι­στής και όχι επα­να­στά­της. Ένας οπα­δός της ανοι­χτής οι­κο­νο­μί­ας, που, όμως, δεν δί­στα­σε να κρα­τι­κο­ποι­ή­σει πρό­σκαι­ρα την αυ­το­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νία για να τη σώσει. Και, βέ­βαια, έθεσε τον ιδιω­τι­κό τομέα προ των ευ­θυ­νών του στην οι­κο­λο­γι­κή τρα­γω­δία του 2010, στον Κόλπο του Με­ξι­κού.

Επι­τρέψ­τε μου, ωστό­σο, να σταθώ σε δύο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά τα οποία δια­τρέ­χουν όλο το βι­βλίο του: Πρώ­τον, στο διαρ­κές ερώ­τη­μα που θέτει ο Πρό­ε­δρος στον εαυτό του, αν κάθε φορά, απο­φά­σι­ζε σωστά. Αυτή η αγω­νία νο­μί­ζω ότι κρατά κάθε ηγέτη προ­ση­λω­μέ­νο στο στόχο του, αλλά και σε επαφή με τους συ­μπο­λί­τες του.

Και δεύ­τε­ρον θέλω να σταθώ στο σύν­θη­μα: Yes, we can. Τρεις λέ­ξεις, που χει­ρα­φε­τή­θη­καν απ’ την προ­ε­κλο­γι­κή του εκ­στρα­τεία για να πυ­ρο­δο­τή­σουν την πο­λι­τι­κή του συ­νο­λι­κά. Πε­ποί­θη­ση, που και εγώ πι­στεύω ότι, όταν τη συμ­με­ρί­ζο­νται πολ­λοί, τότε γί­νε­ται συλ­λο­γι­κή κί­νη­ση που οδη­γεί σε πραγ­μα­τι­κά – σε χει­ρο­πια­στά απο­τε­λέ­σμα­τα.

Κλεί­νω με την ευχή, το βι­βλίο αυτό να δια­βα­στεί και, κυ­ρί­ως, να δώσει αφορ­μές για σκέψη και πε­ρί­σκε­ψη. Οι αρχές, οι επι­λο­γές και οι πο­λι­τι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές Ομπά­μα αξί­ζουν να πε­ρά­σουν τον Ατλα­ντι­κό για να φτά­σουν στην Ευ­ρώ­πη και στην Ελ­λά­δα. Για να βοη­θή­σουν, έτσι, και τη δική μας προ­σπά­θεια να με­τα­τρέ­ψου­με την ήπει­ρό μας και την πα­τρί­δα μας σε μία αλη­θι­νή «Γη της Επαγ­γε­λί­ας».