Αμερικανικό «παρών» στο Αιγαίο

Αμε­ρι­κα­νική παρέμ­βαση προς την Τουρκία σε ανώτατο επίπεδο, προ­κει­μέ­νου να απε­μπλα­κούν οι επι­χει­ρή­σεις του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο για την αντι­με­τώ­πιση των προ­σφυ­γι­κών ροών και να προ­χω­ρή­σουν νοτιό­τερα της Ικαρίας, απο­κα­λύ­πτει σήμερα η «Κ». Παράλ­ληλα, οι Αμε­ρι­κα­νοί ζήτησαν –σε επίπεδο μόνιμων αντι­προ­σώ­πων ΝΑΤΟ– από την Ελλάδα να εμπλα­κούν με εναέρια και πλωτά μέσα, καθώς και με προ­σω­πικό, στη δρα­στη­ριό­τητα της Συμ­μα­χίας στο ανα­το­λικό Αιγαίο. Σύμφωνα με διπλω­μα­τι­κές πηγές (τα σχετικά στοι­χεία βρί­σκο­νται στη διάθεση της «Κ»), προχθές, την Τρίτη 12 Απρι­λίου, ο μόνιμος εκπρό­σω­πος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, Ντά­γκλας Λουτ, επι­σκέ­φθηκε τον Ελληνα ομόλογό του στις Βρυ­ξέλ­λες, Μιχ. Διάμεση, προ­κει­μέ­νου να τον ενη­με­ρώ­σει, μεταξύ άλλων, ότι ο πρό­ε­δρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα πιέζει και προ­σω­πικά τον πρόεδρο της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν να συναι­νέ­σει στην προ­ώ­θηση της νατοϊ­κής επι­χεί­ρη­σης και στα Δωδε­κά­νησα. Ο κ. Λουτ γνω­στο­ποί­ησε, επίσης, στον κ. Διάμεση ότι οι ΗΠΑ εξε­τά­ζουν σοβαρά το ενδε­χό­μενο να συνει­σφέ­ρουν και πρα­κτικά στη νατοϊκή δρα­στη­ριό­τητα στο Αιγαίο.

Συγκε­κρι­μένα, σύμφωνα με όσα μετέ­φερε ο κ. Λουτ στον ομόλογό του, οι ΗΠΑ προ­τί­θε­νται να συνει­σφέ­ρουν αρχικά με ένα πλοίο που θα συμ­με­τά­σχει στις νατοϊ­κές περι­πο­λίες. Εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρον ποιο­τικό στοι­χείο της αμε­ρι­κα­νι­κής προ­σφο­ράς είναι η παρα­χώ­ρηση αερο­στά­των επι­τή­ρη­σης, τα οποία θα ίπτα­νται αγκυ­ρο­βο­λη­μένα σε ελλη­νικά νησιά, στραμ­μένα προς τις τουρ­κι­κές ακτές. Με τον τρόπο αυτό θα έχουν εικόνα των πιθανών κινή­σεων στις τουρ­κι­κές ακτές και θα απο­στέλ­λουν τα ηλε­κτρο­νικά στοι­χεία επι­τή­ρη­σης που θα συγκε­ντρώ­νουν και στις τρεις πλευρές, την Ελλάδα, την Τουρκία και τις δυνά­μεις του Frontex. Ενδει­κτικό της σημα­σίας που απο­δί­δουν οι Αμε­ρι­κα­νοί στην εξέλιξη της επι­χεί­ρη­σης είναι ότι εμφα­νί­ζο­νται, επίσης, δια­τε­θει­μέ­νοι να παρά­σχουν και έμψυχο δυνα­μικό και, συγκε­κρι­μένα, ομάδες στε­λε­χών της Ακτο­φυ­λα­κής τους (Coast Guard Teams), οι οποίες θα ανα­πτυ­χθούν πάνω στα σκάφη όλων των παρου­σών δυνά­μεων (Ελλάδα, Τουρκία, Frontex) «προ­κει­μέ­νου να διευ­κο­λύ­νουν τη συνερ­γα­σία των εμπλε­κο­μέ­νων».

Οι ίδιες πηγές ανέ­φε­ραν ότι οι Αμε­ρι­κα­νοί έδειξαν ξεχω­ρι­στό ενδια­φέ­ρον και για τη διε­ρεύ­νηση των ελλη­νι­κών απόψεων. Και ήταν ιδιαι­τέ­ρως ενη­με­ρω­μέ­νοι για την κατά­σταση που επι­κρα­τεί στο Αιγαίο. Μάλιστα, ο κ. Λουτ φέρεται να σχο­λί­ασε προς τον κ. Διάμεση την πολύ μικρή από­σταση που χωρίζει τα ελλη­νικά νησιά από τις τουρ­κι­κές ακτές. Η συγκε­κρι­μένη εξέλιξη επι­βε­βαιώ­νει τις απο­κα­λύ­ψεις της «Κ» της Κυρια­κής της 3ης Απρι­λίου, για το «βέτο» της Τουρ­κίας στον πλου νατοϊ­κών πλοίων νοτιό­τερα της Ικαρίας, αλλά και την ανη­συ­χία που υπάρχει στο αρχη­γείο του ΝΑΤΟ για τις πολύ χαμηλές επι­δό­σεις μιας δρα­στη­ριό­τη­τας η οποία εμπλέ­κει δύο χώρες-μέλη της Συμ­μα­χίας και εξε­λίσ­σε­ται σε μη εμπό­λεμη ζώνη. Η κατά­σταση είναι, προ­φα­νώς, σε γνώση του γ.γ. του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλ­τεν­μπεργκ, ο οποίος ανα­μέ­νε­ται να επι­σκε­φθεί προ­σε­χώς την περιοχή.

Χαρα­κτη­ρι­στικό είναι ότι ακόμη και χθες στους δύο ενερ­γούς τομείς του Αιγαίου (Λέσβος και Χίος) έπλεαν μόνο τρία πλοία: το ολλαν­δικό «Van Amstel» στη Χίο, το γερ­μα­νικό «Bonn» στη Λέσβο, ενώ το βρε­τα­νικό «Fort Victoria» παρέ­μενε στο κεντρικό Αιγαίο. Η δύναμη SNMG-2 απο­τε­λεί­ται συνο­λικά από μόλις πέντε πλοία (η φρεγάτα «Σαλαμίς» και το τουρ­κικό «Gokova» παρέ­με­ναν χθες αγκυ­ρο­βο­λη­μένα το πρώτο στον ναύ­σταθμο της Σαλα­μί­νας και το δεύτερο στη Σμύρνη), παρά το γεγονός ότι αρχικά ήταν επτά. Το γαλλικό «Commandant Bouan» απο­χώ­ρησε από το Αιγαίο, ενώ το κανα­δικό «Fredericton» συμ­με­τέ­χει πλέον σε νατοϊκή επι­χεί­ρηση στη Μαύρη Θάλασσα και βρί­σκε­ται στη Βουλ­γα­ρία και δη στην περιοχή της Βάρνας.