Ελλάδα: Μια νησιωτική χώρα, χωρίς νησιωτική πολιτική

Του Νίκου Συρ­μα­λέ­νιου

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια τα νησιά μας, εκτός από τις ορι­ζό­ντιες πε­ρι­κο­πές συ­ντά­ξε­ων, μι­σθών και την εντει­νό­με­νη φο­ρο­ε­πι­δρο­μή, υπέ­στη­σαν και την ακύ­ρω­ση της όποιας πο­λι­τι­κής απο­κέ­ντρω­σης και πε­ρι­φε­ρεια­κής ανά­πτυ­ξης, που εν μέρει είχε κα­τα­κτη­θεί από τη με­τα­πο­λί­τευ­ση μέχρι σή­με­ρα. Πολ­λές βα­σι­κές υπη­ρε­σί­ες, όπως ΔΟΥ, ΙΚΑ, Επι­θε­ω­ρή­σεις Ερ­γα­σί­ας, Τε­λω­νεία, Ει­ρη­νο­δι­κεία, ακόμα και γρα­φεία του ΕΟΤ, κα­ταρ­γή­θη­καν ή υπο­λει­τουρ­γούν, ενώ και στο επί­πε­δο της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης (Επαρ­χεία κλπ) οι υπη­ρε­σί­ες συρ­ρι­κνώ­θη­καν.

Οι πο­λί­τες για να εξυ­πη­ρε­τη­θούν τρέ­χουν από το ένα νησί στο άλλο. Νευ­ραλ­γι­κοί ανα­πτυ­ξια­κοί κρί­κοι, όπως λι­μά­νια, αε­ρο­δρό­μια, έχουν μπει σε δια­δι­κα­σί­ες ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης και μέχρι να που­λη­θούν, εγκα­τα­λεί­πο­νται στην τύχη τους. Ταυ­τό­χρο­να τα ελ­λη­νι­κά νησιά έχουν μπει στο στό­χα­στρο των κάθε λογής αε­το­νύ­χη­δων, που εκ­με­ταλ­λευό­με­νοι τις fast truck δια­δι­κα­σί­ες και την ελα­χι­στο­ποί­η­ση των όρων πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας, επι­διώ­κουν να απο­κτή­σουν τις πε­ριο­χές – φι­λέ­τα για κερ­δο­σκο­πι­κή εκ­με­τάλ­λευ­ση.

Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ εδώ και χρό­νια, τόσο στο κε­ντρι­κό πο­λι­τι­κό επί­πε­δο, όσο και στη Βουλή και στην Ευ­ρω­βου­λή, αλλά και όπου με­τέ­χει στην Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση και στους το­πι­κούς κοι­νω­νι­κούς φο­ρείς, έχει επε­ξερ­γα­στεί νη­σιω­τι­κές πο­λι­τι­κές και έχει ανα­δεί­ξει προ­βλή­μα­τα, επι­διώ­κο­ντας την προ­ώ­θη­ση ου­σια­στι­κών λύ­σε­ων.

Ας αρ­χί­σου­με από την ακτο­πλο­ΐα: Η χώρα μας είναι η μο­να­δι­κή στην ΕΕ που η ακτο­πλο­ΐα ανή­κει απο­κλει­στι­κά σε ιδιω­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα και ταυ­τό­χρο­να έχει τα ακρι­βό­τε­ρα ει­σι­τή­ρια. Ως εκ τού­του, κατά κα­νό­να η ακτο­πλοϊ­κή δια­σύν­δε­ση λει­τουρ­γεί με δύο τα­χύ­τη­τες, της κα­λο­και­ρι­νής – του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου που υπάρ­χει ικα­νο­ποι­η­τι­κή κά­λυ­ψη και της χει­με­ρι­νής πε­ριό­δου που η κα­τά­στα­ση είναι άκρως προ­βλη­μα­τι­κή. Όμως, οι με­τα­φο­ρές και η εν­δο­ε­πι­κοι­νω­νία στα νησιά απο­τε­λούν πρώ­τι­στο κοι­νω­νι­κό αγαθό, είναι ευ­θύ­νη της Πο­λι­τεί­ας η δια­σφά­λι­σή τους καθ’ όλο το έτος.

Πρό­τα­ση μας απο­τε­λεί η σύ­στα­ση δη­μό­σιου – κοι­νω­νι­κού φορέα ακτο­πλο­ΐ­ας με συ­νερ­γα­σία κρά­τους και αυ­το­διοί­κη­σης κατά τα πρό­τυ­πα των σκαν­δι­να­βι­κών χωρών. Ο φο­ρέ­ας αυτός δεν έρ­χε­ται να κα­ταρ­γή­σει ή να αντι­κα­τα­στή­σει τις ιδιω­τι­κές ακτο­πλοϊ­κές εται­ρεί­ες, αλλά αφε­νός μεν θα δη­μιουρ­γή­σει ένα ελά­χι­στο δη­μό­σιο δί­κτυο συν­δυα­σμέ­νων με­τα­φο­ρών και αφε­τέ­ρου θα πα­ρέ­χει συ­γκοι­νω­νια­κό έργο, δια­μορ­φώ­νο­ντας το πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας για όλους τους πα­ρό­χους του ακτο­πλοϊ­κού έργου

Χρεια­ζό­μα­στε Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχε­δια­σμό ανά νησί: Μέχρι σή­με­ρα, είτε ο εθνι­κός, είτε ο πε­ρι­φε­ρεια­κός σχε­δια­σμός, είτε ακόμη και τα ει­δι­κά χω­ρο­τα­ξι­κά για τον Του­ρι­σμό, για τις ΑΠΕ κλπ, είτε ακόμα και τα επι­μέ­ρους Π.Δ. ή και αυτά που κα­θο­ρί­ζουν τις ΖΟΕ (Ζώνες Οι­κι­στι­κού Ελέγ­χου) ή και τα ΣΧΟ­Ο­ΑΠ, δεν έλυ­σαν ου­σια­στι­κά το πρό­βλη­μα, αφού ανα­φέ­ρο­νται αφε­νός μεν σε πολύ μικρό πο­σο­στό της νη­σιω­τι­κής επι­κρά­τειας, ενώ ταυ­τό­χρο­να έχουν κα­τα­στεί ατε­λέ­σφο­ρα, αφού δεν υπήρ­ξε πο­λι­τι­κή βού­λη­ση ου­σια­στι­κής εφαρ­μο­γής. Το κυ­ριό­τε­ρο όμως είναι ότι όχι μόνο δεν θέ­λη­σαν να αντι­με­τω­πί­σουν πο­λι­τι­κές πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής αλ­λοί­ω­σης, αλλά ενί­σχυ­σαν την ανε­ξέ­λεγ­κτη ανά­πτυ­ξη χωρίς όρους και όρια. Ο χω­ρο­τα­ξι­κός σχε­δια­σμός ανά νησί, είναι το μο­να­δι­κό μέσο για να υπάρ­ξουν συ­γκε­κρι­μέ­νες ζώνες με αντί­στοι­χες χρή­σεις γης και όρους δό­μη­σης, που σε συν­δυα­σμό με τη στα­δια­κή κα­τάρ­γη­ση της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης και τη σχε­δια­σμέ­νη επέ­κτα­ση των πα­λιών οι­κι­σμών, θα δη­μιουρ­γή­σουν στα­θε­ρές βά­σεις για ισόρ­ρο­πη βιώ­σι­μη ανά­πτυ­ξη.

Θέ­λου­με έναν ποιο­τι­κό Του­ρι­σμό, με σε­βα­σμό στο πε­ρι­βάλ­λον: Ο Του­ρι­σμός που γνω­ρί­σα­με τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες τεί­νει να ξε­πε­ρά­σει τα όρια του, δε­δο­μέ­νου ότι ανα­πτύ­χθη­κε άναρ­χα και συ­γκυ­ρια­κά και όχι βάσει σχε­δί­ου και συ­γκε­κρι­μέ­νων πο­λι­τι­κών. Για να υπάρ­ξει μα­κρο­χρό­νια ανα­πτυ­ξια­κή στρα­τη­γι­κή απαι­τού­νται πρώ­τον, ποιο­τι­κές υπη­ρε­σί­ες και δεύ­τε­ρον, ανά­δει­ξη των συ­γκρι­τι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των κάθε τόπου. Χρεια­ζό­μα­στε του­ρι­σμό με σε­βα­σμό του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος, της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς και της ιστο­ρί­ας μας.

Πρέ­πει οι νη­σιώ­τες να υπο­στη­ρι­χθούν, για να πα­ρα­μέ­νουν στα νησιά: Ένας ανε­πτυγ­μέ­νος πρω­το­γε­νής το­μέ­ας (γε­ωρ­γία, κτη­νο­τρο­φία, με­λισ­σο­κο­μία, αλιεία), μπο­ρεί να στη­ρί­ξει ση­μα­ντι­κές θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, όχι μόνο σε επο­χια­κή βάση. Η στή­ρι­ξη της πρω­το­γε­νούς πα­ρα­γω­γής είτε με υπο­δο­μές, είτε με πο­λι­τι­κές μεί­ω­σης του κό­στους πα­ρα­γω­γής και δια­κί­νη­σης των προ­ϊ­ό­ντων, απο­τε­λεί πλέον μο­νό­δρο­μο για τη βιώ­σι­μη νη­σιω­τι­κή πα­ρα­γω­γι­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση. Επί­σης, η ύπαρ­ξη δη­μό­σιων κοι­νω­νι­κών υπο­δο­μών υγεί­ας, παι­δεί­ας, πρό­νοιας, απο­τε­λεί όρο εκ των ουκ άνευ, για να στη­ρι­χθεί η ζωή και η πα­ρα­μο­νή όλων των ηλι­κια­κών κα­τη­γο­ριών του πλη­θυ­σμού στα νησιά, καθ’ όλη τη διάρ­κεια του χρό­νου. Ταυ­τό­χρο­να απο­τε­λεί βα­σι­κό πόλο έλξης του του­ρι­σμού, αφού απο­τε­λεί κα­θο­ρι­στι­κό πα­ρά­γο­ντα ασφά­λειας.

Οι μνη­μο­νια­κές πο­λι­τι­κές με τις δρα­στι­κές πε­ρι­κο­πές των κον­δυ­λί­ων, πρέ­πει πολύ γρή­γο­ρα να απο­τε­λέ­σουν πα­ρελ­θόν, για να επι­στρέ­ψει τόσο στους μό­νι­μους κα­τοί­κους, όσο και στους επι­σκέ­πτες, το αί­σθη­μα ασφά­λειας που έχει χαθεί, αλλά και η ελ­πί­δα για ένα κα­λύ­τε­ρο αύριο.

O κ. Νίκος Συρ­μα­λέ­νιος είναι υπεύ­θυ­νος ΕΕΚΕ Ναυ­τι­λί­ας του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, βου­λευ­τής Κυ­κλά­δων και υπο­ψή­φιος στις εκλο­γές της 25ης Ια­νουα­ρί­ου