Απρόβλεπτη η επόμενη ημέρα με ‘Αγκυρα

Με το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο της 10ης Δε­κεμ­βρί­ου να απο­τε­λεί πλέον ένα ορό­ση­μο εν­δει­κτι­κό μόνον της ανα­πο­φα­σι­στι­κό­τη­τας της Ε.Ε. να βάλει ορι­στι­κό φρένο στην τουρ­κι­κή προ­κλη­τι­κό­τη­τα στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, η Αθήνα στρέ­φει τώρα το βλέμ­μα στις επό­με­νες εβδο­μά­δες και μήνες. Αν και ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυ­ριά­κος Μη­τσο­τά­κης εμ­φα­νί­στη­κε ικα­νο­ποι­η­μέ­νος με την ανα­φο­ρά σε μια σειρά από πι­θα­νές κυ­ρώ­σεις (όπως η σαφής υπό­νοια περί τε­λω­νεια­κής ένω­σης, με τον όρο «trade»), αλλά και τη ρητή εντο­λή προς τον ύπατο εκ­πρό­σω­πο της Ε.Ε. Ζοζέπ Μπο­ρέλ έως τη Σύ­νο­δο του Μαρ­τί­ου, είναι απο­λύ­τως σαφές ότι οι Ευ­ρω­παί­οι προ­τί­μη­σαν να δουν πώς πρό­κει­ται να αντι­με­τω­πί­σουν την Τουρ­κία οι ΗΠΑ, από τις 20 Ια­νουα­ρί­ου 2021 και έπει­τα, όταν ο Τζο Μπάι­ντεν ορ­κι­στεί ως ο νέος, 46ος πρό­ε­δρος της με­γά­λης χώρας. Αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξα­χθούν συ­μπε­ρά­σμα­τα, η τα­χεία κύ­ρω­ση του νο­μο­σχε­δί­ου για τον αμυ­ντι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό από τη Βουλή των Αντι­προ­σώ­πων και τη Γε­ρου­σία, που προ­βλέ­πει κυ­ρώ­σεις κατά της Τουρ­κί­ας για την προ­μή­θεια των S-400, προ­ε­τοι­μά­ζει για ένα χρο­νι­κό διά­στη­μα ανα­τα­ρά­ξε­ων στις σχέ­σεις Αγκυ­ρας – Ουά­σιγ­κτον.

Για την Αθήνα όλα αρ­χί­ζουν και τε­λειώ­νουν με τη στάση που θα τη­ρή­σει τε­λι­κά ο Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν. Αν, δη­λα­δή, ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κί­ας τη­ρή­σει μια εποι­κο­δο­μη­τι­κή στάση, απο­φεύ­γο­ντας τις έρευ­νες στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, ή αν προ­χω­ρή­σει σε επα­νά­λη­ψη των τε­χνα­σμά­των του Οκτω­βρί­ου με επι­στρο­φή στο ερευ­νη­τι­κό πρό­γραμ­μα της ΤΡΑΟ. Πρό­κει­ται, δη­λα­δή, κατά κύριο λόγο για ζή­τη­μα αξιο­πι­στί­ας της Τουρ­κί­ας. Εως αυτή τη στιγ­μή ο κ. Ερ­ντο­γάν κάνει μια επί­θε­ση γοη­τεί­ας προς την Ουά­σιγ­κτον και τους Ευ­ρω­παί­ους, ωστό­σο τί­πο­τε δεν υπο­δη­λώ­νει, με βάση την πρό­σφα­τη εμπει­ρία, ότι συν­δέ­ει την εξο­μά­λυν­ση των σχέ­σε­ων με τις ΗΠΑ ή την Ε.Ε. με τη βελ­τί­ω­ση των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών.

Βάσει αυτών των δε­δο­μέ­νων και πα­ρα­δο­χών, τα κύρια σε­νά­ρια που αντι­με­τω­πί­ζει η Αθήνα αυτήν τη στιγ­μή είναι τα εξής:

• Το πρώτο και πλέον θε­τι­κό σε­νά­ριο είναι η Τουρ­κία να από­σχει μέχρι τα τέλη Ια­νουα­ρί­ου από τις έρευ­νες, ώστε να υπάρ­χει αρ­κε­τός χρό­νος που θα επι­τρέ­ψει την επα­νά­λη­ψη των διε­ρευ­νη­τι­κών επα­φών. Για την Αθήνα είναι προ­φα­νής η προ­σπά­θεια, αφε­νός, να έχει πε­ρά­σει επαρ­κής χρό­νος από την απο­χώ­ρη­ση του «Ορούτς Ρέις» (29 Νο­εμ­βρί­ου), αφε­τέ­ρου προ­κει­μέ­νου στις ΗΠΑ να έχει εγκα­τα­στα­θεί νέα κυ­βέρ­νη­ση, με κα­θα­ρό ορί­ζο­ντα, δίχως τα απρό­βλε­πτα επει­σό­δια της με­τα­βα­τι­κής πε­ριό­δου. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι στην πρώτη με­σο­λα­βη­τι­κή από­πει­ρα του Βε­ρο­λί­νου, τον πε­ρα­σμέ­νο Ιού­λιο, το μο­ρα­τό­ριουμ ερευ­νών είχε συμ­φω­νη­θεί επί της αρχής από Αθήνα και Αγκυ­ρα, έως ότου ο κ. Ερ­ντο­γάν το πα­ρα­βιά­σει με πρό­σχη­μα τη συμ­φω­νία Ελ­λά­δας – Αι­γύ­πτου.

• Το δεύ­τε­ρο σε­νά­ριο αφορά την πι­θα­νό­τη­τα επι­στρο­φής του «Ορούτς Ρέις» στην πε­ριο­χή ανά­με­σα στη Ρόδο και στο Κα­στελ­λό­ρι­ζο (γε­νι­κά, ανα­το­λι­κά του 28ου με­σημ­βρι­νού) για επα­νά­λη­ψη ερευ­νών. Με βάση τον τουρ­κι­κό σχε­δια­σμό και τις ανα­κοι­νώ­σεις, ενη­με­ρώ­σεις (κλει­στές και ανοι­χτές) που έχουν γίνει στην Αγκυ­ρα και είναι, βέ­βαια, εις γνώ­σιν και των Αθη­νών, στο με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της πε­ριο­χής όπου δρα­στη­ριο­ποι­ή­θη­κε σε δύο φά­σεις το «Ορούτς Ρέις» από τον πε­ρα­σμέ­νο Αύ­γου­στο έως και τις 29 Νο­εμ­βρί­ου (συ­νο­λι­κά 82 ημέ­ρες) πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν έρευ­νες δύο (2D) αλλά και τριών δια­στά­σε­ων (3D). Κατά την Αθήνα, έρευ­νες δεν έχουν γίνει, ωστό­σο οι αρ­μό­διοι πα­ρα­κο­λου­θούν τους τουρ­κι­κούς ισχυ­ρι­σμούς προ­κει­μέ­νου να αντι­λη­φθούν ποια μπο­ρεί να είναι η επό­με­νη κί­νη­ση της Αγκυ­ρας. Με βάση, λοι­πόν, αυ­τούς τους ισχυ­ρι­σμούς, το «Ορούτς Ρέις» μπο­ρεί να επι­στρέ­ψει σε κά­ποια από τις πε­ριο­χές όπου έχει πραγ­μα­το­ποι­ή­σει μόνο δύο δια­στά­σε­ων, προ­κει­μέ­νου να προ­χω­ρή­σει στο επό­με­νο βήμα, τις τρισ­διά­στα­τες.

• Το τρίτο και πλέον σο­βα­ρό σε­νά­ριο είναι η πι­θα­νό­τη­τα απο­στο­λής πλω­τού γε­ω­τρύ­πα­νου σε κά­ποια από τις πε­ριο­χές που ήδη έχουν σα­ρω­θεί από τα ερευ­νη­τι­κά πλοία της ΤΡΑΟ. Οπως έχει απο­κα­λύ­ψει η «Κ» από τις 22 Οκτω­βρί­ου, οι αρ­μό­διοι στην Αθήνα εκτι­μούν πως η πε­ριο­χή που συ­γκε­ντρώ­νει αρ­κε­τές πι­θα­νό­τη­τες για μια τέ­τοια κί­νη­ση είναι η πε­ριο­χή στο τριε­θνές, που πε­ρι­λαμ­βά­νει υφα­λο­κρη­πί­δα Ελ­λά­δας, Τουρ­κί­ας και Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως εκεί είχαν γίνει έρευ­νες τριών δια­στά­σε­ων από το «Μπαρ­μπα­ρός» (Οκτώ­βριος 2018 – Φε­βρουά­ριος 2019), σε μια πε­ριο­χή που πε­ρι­λάμ­βα­νε και 600 τε­τρα­γω­νι­κά χι­λιό­με­τρα ελ­λη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας. Με βάση, βέ­βαια, τον τουρ­κι­κό ισχυ­ρι­σμό περί τρισ­διά­στα­των ερευ­νών ακόμη και στις πε­ριο­χές όπου κι­νή­θη­κε το «Ορούτς Ρέις» με­τα­ξύ Αυ­γού­στου και Νο­εμ­βρί­ου 2020, ου­δείς απο­κλεί­ει μία ακόμη πιο προ­κλη­τι­κή από­φα­ση εκ μέ­ρους της Αγκυ­ρας για γε­ω­τρή­σεις κάπου στα νότια του συ­μπλέγ­μα­τος του Κα­στελ­λό­ρι­ζου. Το πλωτό γε­ω­τρύ­πα­νο «Για­βούζ» είναι αγκυ­ρο­βο­λη­μέ­νο στο λι­μά­νι της Τα­σου­τσού, απέ­να­ντι από την κα­τε­χό­με­νη Καρ­πα­σία, ενώ οι πρό­σφα­τες δη­λώ­σεις του υπουρ­γού Εθνι­κής Αμυ­νας της Τουρ­κί­ας Χου­λου­σί Ακάρ, περί συ­νέ­χι­σης του τουρ­κι­κού ερευ­νη­τι­κού προ­γράμ­μα­τος, κρα­τούν την Αθήνα σε ετοι­μό­τη­τα.

Η πίεση στην Κύπρο

Δυ­στυ­χώς, η πίεση ανα­μέ­νε­ται να πα­ρα­μεί­νει αμεί­ω­τη προς την Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία, κάτι που κα­τέ­στη­σε σαφές στο πρό­σφα­το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο και ο πρό­ε­δρος της χώρας, Νίκος Ανα­στα­σιά­δης. Ο κ. Ερ­ντο­γάν, με την επί­σκε­ψή του στα Κα­τε­χό­με­να, την από­φα­ση για αξιο­ποί­η­ση του πα­ρα­λια­κού με­τώ­που των Βα­ρω­σί­ων προς όφε­λος του κα­το­χι­κού κα­θε­στώ­τος, αλλά και τη στα­θε­ρή συ­νέ­χι­ση των ερευ­νών που πραγ­μα­το­ποιού­νται εντός της κυ­πρια­κής υφα­λο­κρη­πί­δας, εκ­πέ­μπει ένα σήμα από­λυ­της αδιαλ­λα­ξί­ας, πρα­κτι­κά ακυ­ρώ­νο­ντας οποια­δή­πο­τε ελ­πί­δα για επα­νέ­ναρ­ξη των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων υπό την αι­γί­δα του ΟΗΕ.

Η εκ­στρα­τεία για το εμπάρ­γκο όπλων

Η Αθήνα πρό­κει­ται επί­σης να επι­μεί­νει στην αργή αλλά επί­μο­νη και εκτε­τα­μέ­νη εκ­στρα­τεία που έχει αρ­χί­σει, προ­κει­μέ­νου να ενη­με­ρώ­σει τους Ευ­ρω­παί­ους (κόμ­μα­τα και κοινή γνώμη) για την ανά­γκη επι­βο­λής εμπάρ­γκο στην εξα­γω­γή επι­θε­τι­κών όπλων προς την Τουρ­κία. Ο κ. Μη­τσο­τά­κης, γνω­ρί­ζο­ντας εκ προ­οι­μί­ου ότι το Ευ­ρω­παϊ­κό Συμ­βού­λιο δεν μπο­ρεί να λάβει τέ­τοιες απο­φά­σεις, έθιξε ως ζή­τη­μα αρχών την επι­βο­λή εμπάρ­γκο σε επι­θε­τι­κά όπλα, τα οποία μπο­ρεί να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν ενα­ντί­ον ενός κρά­τους-μέ­λους της Ε.Ε., έχο­ντας, βέ­βαια, κατά νου, κυ­ρί­ως τα γερ­μα­νι­κής τε­χνο­λο­γί­ας υπο­βρύ­χια τύπου Τ-214 και το ισπα­νι­κής σχε­δί­α­σης ελι­κο­πτε­ρο­φό­ρο «Ανα­ντο­λού». Στην πε­ρί­πτω­ση του Βε­ρο­λί­νου, έπει­τα και την πε­ριο­δεία εκεί του υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών Νίκου Δέν­δια, φαί­νε­ται ότι στα­δια­κά υπάρ­χει κα­τα­νό­η­ση του προ­βλή­μα­τος, μά­λι­στα με προ­με­τω­πί­δα τους «Πρά­σι­νους», οι οποί­οι κατά πάσα πι­θα­νό­τη­τα θα είναι το φθι­νό­πω­ρο του 2021 εκ των κυ­βερ­νη­τι­κών εταί­ρων του CDU/CSU, στο πα­ρα­δο­σια­κά συ­νερ­γα­τι­κό γερ­μα­νι­κό σύ­στη­μα.