Η «μόδα» της αύξησης του ΦΠΑ που δεν κλείνει τις «τρύπες»

Για πέμ­πτη φορά στα χρό­νια του Μνη­μο­νί­ου, η κυ­βέρ­νη­ση προ­ε­τοι­μά­ζει αύ­ξη­ση του ΦΠΑ, παρά το γε­γο­νός ότι κάθε φορά που ψή­λω­σαν οι συ­ντε­λε­στές τα προη­γού­με­να χρό­νια η αύ­ξη­ση των εσό­δων δεν ήταν η ανα­με­νό­με­νη.

Αρ­κε­τές φορές μά­λι­στα, αντί για αύ­ξη­ση των εσό­δων προ­έ­κυ­ψε μεί­ω­ση, ενώ η ίδια η Κο­μι­σιόν σε πα­λαιό­τε­ρη έκ­θε­σή της έχει επι­ση­μά­νει ότι σε πε­ριό­δους ύφε­σης, αύ­ξη­ση του ΦΠΑ οδη­γεί σε χα­μη­λό­τε­ρα έσοδα.

Κό­ντρα στη φο­ρο­λο­γι­κή ιστο­ρία και την οι­κο­νο­μι­κή θε­ω­ρία όμως η κυ­βέρ­νη­ση έβαλε στο τρα­πέ­ζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων και οι δα­νει­στές απο­δέ­χθη­καν αύ­ξη­ση του συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ από το 23% στο 24% ενώ αν δεν βγαί­νουν τα κου­κιά για να κα­λυ­φθεί το πα­κέ­το των «πα­ρα­με­τρι­κών» πα­ρεμ­βά­σε­ων 1% του ΑΕΠ, εν­δέ­χε­ται να αυ­ξη­θεί και ο μειω­μέ­νος συ­ντε­λε­στής 13% στο 14% πα­ρα­σύ­ρο­ντας και τον υπερ­μειω­μέ­νο από το 6,5% στο 7%.

Η αύ­ξη­ση του κα­νο­νι­κού συ­ντε­λε­στή πά­ντως θε­ω­ρεί­ται σχε­δόν κλει­δω­μέ­νη, ενώ στο τρα­πέ­ζι πα­ρα­μέ­νουν αυ­ξή­σεις των έμ­με­σων φόρων στα καύ­σι­μα, τα ποτά και τα τσι­γά­ρα, φέρ­νο­ντας στο μυαλό τις «εύ­κο­λες» λύ­σεις που επέ­λε­γαν και οι προη­γού­με­νες κυ­βερ­νή­σεις αφή­νο­ντας σε δεύ­τε­ρο πλάνο τις με­ταρ­ρυθ­μί­σεις.

Το πρό­βλη­μα είναι ότι συχνά πυκνά, αν όχι πάντα στα χρό­νια του Μνη­μο­νί­ου, οι αυ­ξή­σεις των έμ­με­σων φόρων οδη­γούν στο αντί­θε­το απο­τέ­λε­σμα. Αντί για αύ­ξη­ση εσό­δων προ­κύ­πτει μεί­ω­ση, συμ­βάλ­λο­ντας στην αέναη τρο­φο­δό­τη­ση του φαύ­λου κύ­κλου.

Όπως ση­μειώ­νε­ται άλ­λω­στε σε πα­λαιό­τε­ρη έκ­θε­ση («Study to quantify and analyse the VAT Gap in the EU-27 Member States) της Κο­μι­σιόν: «η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ σε πε­ριό­δους ύφε­σης και χα­μη­λής οι­κο­νο­μι­κής επί­δο­σης οδη­γεί σε χα­μη­λό­τε­ρα φο­ρο­λο­γι­κά έσοδα», Πα­ράλ­λη­λα, σύμ­φω­να με την ίδια έκ­θε­ση, «η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ κατά μία πο­σο­στιαία μο­νά­δα οδη­γεί σε μεί­ω­ση 0,7 του συ­ντε­λε­στή συμ­μόρ­φω­σης των επι­χει­ρή­σε­ων».

Η «μόδα» της αύ­ξη­σης του ΦΠΑ

Το 2005, μάλ­λον κα­νείς δεν μπο­ρού­σε να δια­νοη­θεί τι θα ακο­λου­θού­σε στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία λίγα χρό­νια αρ­γό­τε­ρα. Ο τότε υπουρ­γός Οι­κο­νο­μι­κών Γιώρ­γος Αλο­γο­σκού­φης, στο πλαί­σιο της «δη­μο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής» αύ­ξη­σε τον βα­σι­κό συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ από το 18% στο 19%. Τα έσοδα αυ­ξή­θη­καν από 14,1 δισ. ευρώ σε 15,8 δισ. ευρώ, αλλά τότε η οι­κο­νο­μία ήταν σε άν­θι­ση, όχι στο τού­νελ της ύφε­σης για οκτώ χρό­νια.

Το επό­με­νο πεί­ρα­μα δεν ήταν τόσο επι­τυ­χές. Τη διε­τία 2010-2011, ο Γιώρ­γος Πα­πα­κων­στα­ντί­νου υπέ­γρα­ψε αύ­ξη­ση του ΦΠΑ τρεις φορές.

Τον Μάρ­τιο του 2010 μια μο­νά­δα, τον Ιού­λιο του 2010 δύο μο­νά­δες στον υψηλό συ­ντε­λε­στή, την Πρω­το­χρο­νιά του 2011 άλλες δυο μο­νά­δες στον μειω­μέ­νο και τον υπερ­μειω­μέ­νο.

Τα έσοδα, βοη­θού­σης και της ύφε­σης, από 17,3 δισ. ευρώ το 2010, υπο­χώ­ρη­σαν σε 16,887 το 2011 και στα 15,090 δισ. ευρώ το 2012.

Οι αυ­ξή­σεις των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ τη διε­τία 2010-11 στό­χευαν σε αύ­ξη­ση των εσό­δων κατά 3 δισ. ευρώ.

Η επό­με­νη αύ­ξη­ση ήταν έμ­με­ση. Η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ- ΑΝΕΛ δεν αύ­ξη­σε τους συ­ντε­λε­στές, αλλά σά­ρω­σε όλα τα προ­ϊ­ό­ντα με μα­ζι­κές με­τα­τά­ξεις από τους χα­μη­λό­τε­ρους συ­ντε­λε­στές στους υψη­λό­τε­ρους. Το απο­τέ­λε­σμα; Τα έσοδα από ΦΠΑ αυ­ξή­θη­καν κατά 12 εκατ. ευρώ το 2015 σε σχέση με το 2014. Οι με­τα­τά­ξεις προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών από τα χα­μη­λά στα ρε­τι­ρέ του ΦΠΑ , από κοι­νού με την κα­τάρ­γη­ση των εκ­πτώ­σε­ων στα νησιά του Αι­γαί­ου, στό­χευαν σε πρό­σθε­τα έσοδα 1 δισ. ευρώ…

Αντί να κλεί­σουν οι τρύ­πες..

Σε ετή­σια βάση, η Κο­μι­σιόν εκ­δί­δει μια έκ­θε­ση στην οποία κα­τα­γρά­φε­ται το λε­γό­με­νο «κενό ΦΠΑ». Πόσα έσοδα από ΦΠΑ αντι­στοι­χούν δη­λα­δή στο ΑΕΠ της χώρας.

Το 2009, με βάση τα στοι­χεία κα­τα­νά­λω­σης και επεν­δύ­σε­ων στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία τα έσοδα από ΦΠΑ θα έπρε­πε να ήταν 22,9 δισ. ευρώ. Τε­λι­κά ήταν 16,5 δισ. ευρώ. Χα­σού­ρα 6,4 δισ. ευρώ.

Το κενό ΦΠΑ πα­ρα­μέ­νει. Κάθε χρόνο το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών δεν κα­τα­φέρ­νει να ει­σπρά­ξει έσοδα από ΦΠΑ της τά­ξε­ως των 6-7 δισ. ευρώ.

Γι΄ αυτό και στο τε­λευ­ταίο Μνη­μό­νιο εν­σω­μα­τώ­θη­κε η πρό­βλε­ψη λήψης μέ­τρων επέ­κτα­σης της χρή­σης πλα­στι­κού χρή­μα­τος. Στο μέ­τω­πο αυτό, το μόνο που έγινε ήταν η αύ­ξη­ση της χρή­σης πλα­στι­κού χρή­μα­τος λόγω Capital Controls…

euro2day.gr