Ένας 8χρονος Ροδίτης ανάμεσα σε 900 νύφες θυμάται…

Πριν 50 και πλέον χρό­νια πολ­λές χι­λιά­δες ήταν οι Ελ­λη­νί­δες νύφες που με­τα­νά­στευ­σαν στην Αυ­στρα­λία.

Νέες κο­πέ­λες που ήρθαν εδώ για να πα­ντρευ­τούν έναν άνδρα που γνώ­ρι­σαν μόνο από μια…  φω­το­γρα­φία.

Ένας ομο­γε­νής εκ­παι­δευ­τι­κός, ο Πα­να­γιώ­της Φω­τά­κης, από την Αδε­λα­ΐ­δα, έφτα­σε στην Αυ­στρα­λία, μ’ ένα γε­ρα­σμέ­νο πλοίο που με­τέ­φε­ρε 900 Ελ­λη­νί­δες νύφες.

Την ιστο­ρία του αυτή, μέρος της οποί­ας δη­μο­σί­ευ­σε πα­λαιό­τε­ρα ο «Νέος Κό­σμος», ο κ. Φω­τά­κης την δι­η­γή­θη­κε, πριν λίγες μέρες, σε πυκνό ακρο­α­τή­ριο σε εκ­δή­λω­ση που έγινε πρό­σφα­τα στο λι­μά­νι της Μελ­βούρ­νης (Piers Festival).

Τί­τλος της ομι­λί­ας του ήταν «Από τη Σιάνα στην Αδε­λα­ΐ­δα». O ομο­γε­νής ανα­φέρ­θη­κε διε­ξο­δι­κά στις «νύφες» με τις οποί­ες συ­ντα­ξί­δευ­σε στην Αυ­στρα­λία πριν 59 χρό­νια, όταν οκτώ χρό­νων έφευ­γε με την οι­κο­γέ­νειά του από το χωριό Σιάνα της Ρόδου για την Αυ­στρα­λία.

Του χρό­νου, που θα συ­μπλη­ρώ­σει 60 χρό­νια στην Αυ­στρα­λία, θα κυ­κλο­φο­ρή­σει ένα βι­βλίο του αφιε­ρω­μέ­νο σε κά­ποιες απ’ αυτές τις νύφες, όπως δή­λω­σε στο «Νέο Κόσμο».

Ο ομο­γε­νής εκ­παι­δευ­τι­κός, εδώ και χρό­νια ξε­κί­νη­σε να συ­γκε­ντρώ­νει στοι­χεία για να βρει τις 900 νύφες με τις οποί­ες έφτα­σε στην Αυ­στρα­λία, να δει τι απέ­γι­ναν και να κα­τα­γρά­ψει την ιστο­ρία τους, πι­στεύ­ο­ντας ότι «πρό­κει­ται για μια συ­γκλο­νι­στι­κή ιστο­ρία που δεν έχει ει­πω­θεί σε όλη της την έκτα­ση».

Όπως είπε στο «Νέο Κόσμο», ήταν Μάιος και Ιού­νιος του 1957 όταν το πλοίο «Begona» με­τέ­φε­ρε εκα­το­ντά­δες με­τα­νά­στες στην Αυ­στρα­λία. Ανά­με­σά τους και τις 900 νύφες που ερ­χό­ταν εδώ για να πα­ντρευ­τούν άν­δρες, που γνώ­ρι­ζαν μόνο από φω­το­γρα­φί­ες.

Για την εμπει­ρία αυτή του κ. Φω­τά­κη, ο κα­θη­γη­τής του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Κρή­της, Μι­χά­λης Δα­μα­νά­κης, έγρα­ψε πριν λίγα χρό­νια, με­τα­ξύ άλλων, και τα ακό­λου­θα:

«Για τις νύφες μού είχε μι­λή­σει ο φίλος μου ο Πα­να­γιώ­της από την Αδε­λα­ΐ­δα, πριν ακόμα γυ­ρί­σει ο Βούλ­γα­ρης την ομώ­νυ­μη κι­νη­μα­το­γρα­φι­κή ται­νία και γί­νουν της μόδας. Ο Πα­να­γιώ­της τα­ξί­δευ­σε σε ηλι­κία μόλις οκτώ χρό­νων με εν­νια­κό­σιες νύφες από τον Πει­ραιά για τη Μελ­βούρ­νη, με το κα­ρά­βι «Begona».

Οι νύφες, επο­μέ­νως, απο­τε­λού­σαν μέρος των βιω­μά­των και των ανα­μνή­σε­ών του. Γι’ αυτό, όσο πιο πολύ έσκα­βε στο πα­ρελ­θόν και στη βιο­γρα­φία του -τώρα πια που πέ­ρα­σε τα εξή­ντα και ένιω­θε την ανά­γκη να προ­χω­ρή­σει σε ένα είδος απο­λο­γι­σμού-, τόσο πε­ρισ­σό­τε­ρο τον απα­σχο­λού­σε και το θέμα των νυφών, τόσο και πιο πλού­σια πηγή πλη­ρο­φο­ριών γι­νό­ταν ο ίδιος για μένα. Του­λά­χι­στον έτσι νό­μι­ζα, μέχρι που γνώ­ρι­σα τη Χα­ρί­κλεια.

Η Χα­ρί­κλεια, μια μάλ­λον κοντή παρά κα­νο­νι­κού ανα­στή­μα­τος γυ­ναί­κα, στρου­μπου­λή, γε­λα­στή, εύ­θυ­μη και κα­λο­στε­κού­με­νη, παρά την ηλι­κία της, μού συ­στή­θη­κε αυ­θόρ­μη­τα, με τη λήξη της συ­ζή­τη­σης που ακο­λού­θη­σε μετά τη δη­μό­σια διά­λε­ξή μου τον Ιού­νιο του 2009 στην Αδε­λα­ΐ­δα.

“Το θέμα της ταυ­τό­τη­τας στη δια­σπο­ρά είναι με­γά­λο” μου είπε. “Δεν είναι απλώς θέμα, είναι ζή­τη­μα. Και αυτό σου το λέω εγώ, που έχω ασχο­λη­θεί μ’ αυτά και που ήμουν μια από τις πολ­λές νύφες που ήλθαν στην Αυ­στρα­λία”.

Ανταλ­λά­ξα­με με­ρι­κές κου­βέ­ντες, για να κα­τα­λή­ξου­με σύ­ντο­μα στο κλεί­σι­μο ενός ρα­ντε­βού για το επό­με­νο πρωί στις εννέα. Όλα εξε­λί­χθη­καν πολύ γρή­γο­ρα, γιατί και αυτή ήθελε να δώσει και εγώ ήθελα να πάρω. Και μιλώ για πάρε-δώσε και όχι για συ­ζή­τη­ση ή για συ­νέ­ντευ­ξη, γιατί η Χα­ρί­κλεια μού υπο­σχέ­θη­κε, πως ό,τι είχε να μου πει θα μου το έδιδε σε ντο­κου­μέ­ντα.

 

Το ίδιο κιό­λας βράδυ πλη­ρο­φο­ρή­θη­κα από τον Πα­να­γιώ­τη, ότι η Χα­ρί­κλεια ήταν μια από τις εν­νια­κό­σιες νύφες, που κα­τέ­πλευ­σαν μαζί του τον Ιού­νιο του 1957 στο Port Philip Bay της Μελ­βούρ­νης, και ότι επί σει­ράν ετών έκανε ρα­διο­φω­νι­κές εκ­πο­μπές σε έναν το­πι­κό ελ­λη­νό­φω­νο σταθ­μό, το Ράδιο “Δο­ρυ­φό­ρος”.

Μια από τις δυο κα­σέ­τες που μού έδωσε την επό­με­νη μέρα πε­ριεί­χε τις δικές της εκ­πο­μπές για τις νύφες και η άλλη μια συ­νέ­ντευ­ξη για τη δική της βιο­γρα­φία.

“Σας τις εμπι­στεύ­ο­μαι, αξιο­ποι­ή­στε τις όπως νο­μί­ζε­τε” μου είπε. “Εγώ, βέ­βαια, δεν ήμουν στην κυ­ριο­λε­ξία νύφη, εμένα με είχε προ­σκα­λέ­σει ο αδελ­φός μου στη Αυ­στρα­λία»” λέει στη συ­νέ­ντευ­ξή της η Χα­ρί­κλεια. “Στο κα­ρά­βι όμως υπήρ­χαν πάρα πολ­λές κο­πέ­λες που ήταν πράγ­μα­τι αρ­ρα­βω­νια­σμέ­νες και που τις πε­ρί­με­ναν οι γα­μπροί στο λι­μά­νι, με αν­θο­δέ­σμες στα χέρια. Όμως, αυτή την εποχή όποια γυ­ναί­κα πή­γαι­νε στην Αυ­στρα­λία ήταν νύφη. Οι άν­δρες πε­ρί­με­ναν με αγω­νία την κάθε κα­ρα­βιά με γυ­ναί­κες και οι γυ­ναί­κες μά­θαι­ναν το αρ­γό­τε­ρα στο κα­ρά­βι ότι μόλις φθά­σουν μπο­ρούν να βρουν άνδρα. Εγώ κα­θυ­στέ­ρη­σα τρεις μήνες να πα­ντρευ­τώ και όλοι έλε­γαν, ‘αυτή κάτι έχει για να μην πα­ντρεύ­ε­ται’. Ε, μετά γνώ­ρι­σα τον Α…, τον γλεν­τζέ, και…”

Ακού­γο­ντας τη Χα­ρί­κλεια να αφη­γεί­ται, θυ­μή­θη­κα τα απο­τε­λέ­σμα­τα των ερευ­νών του Πα­να­γιώ­τη. Αυτός είχε κα­τα­τά­ξει τις νύφες σε κα­τη­γο­ρί­ες. Μια με­γά­λη κα­τη­γο­ρία απο­τε­λού­σαν οι “αρ­ρα­βω­νια­σμέ­νες με φω­το­γρα­φία”, κά­ποιες άλλες γνώ­ρι­ζαν ήδη τον γα­μπρό και υπήρ­χαν και οι “ελεύ­θε­ρες”. Τις απο­κα­λού­σαν ελεύ­θε­ρες, γιατί, όπως λέει και η Χα­ρί­κλεια, είχαν την ελευ­θε­ρία να επι­λέ­ξουν μόνες τους τον γα­μπρό, ενώ οι αρ­ρα­βω­νια­σμέ­νες ζού­σαν με την αγω­νία, θα αρέ­σουν στον γα­μπρό; Θα τους αρέ­σει ο γα­μπρός; Θα είναι όπως στη φω­το­γρα­φία ή θα είναι γε­ρο­ντό­τε­ρος και κα­τα­πο­νη­μέ­νος από την πολύ δου­λειά;

Για τις ελεύ­θε­ρες γί­νο­νταν ολό­κλη­ρες τε­λε­τουρ­γί­ες και νυ­φο­πά­ζα­ρα, μέσα από οι­κο­γε­νεια­κές συ­να­ντή­σεις, μέσα από γλέ­ντια, κοι­νω­νι­κές συ­νά­ξεις και εκ­κλη­σια­σμούς, όπου πα­ρα­τη­ρού­νταν συ­νω­στι­σμός και δια­γκω­νι­σμός υπο­ψή­φιων γα­μπρών.

neoskosmos.com