Εκτός… σχεδίου η εκτός σχεδίου δόμηση- Μετά τις πλημμύρες η κυβέρνηση βάζει στο συρτάρι τη σχετική ρύθμιση

Οι πλημ­μύ­ρες στη Θεσ­σα­λία φαί­νε­ται ότι απο­μά­κρυ­ναν ορι­στι­κά το εν­δε­χό­με­νο να συ­μπε­ρι­λη­φθεί ρύθ­μι­ση για την εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση στα επερ­χό­με­να σχέ­δια νόμου. Σε αυτό συ­νέ­τει­ναν και οι δια­δο­χι­κές απο­φά­σεις του ΣτΕ, κά­ποιες από τις οποί­ες μέσα στο κα­λο­καί­ρι, οι οποί­ες αφο­ρού­σαν συ­γκε­κρι­μέ­να θέ­μα­τα, όπως ο χρό­νος πρώ­της εφαρ­μο­γής της υπο­χρέ­ω­σης για «πρό­σω­πο» σε κοι­νό­χρη­στο δρόμο, οι αγρο­τι­κοί δρό­μοι και οι δου­λεί­ες διό­δου. Πά­ντως η φη­μο­λο­γία ήταν έντο­νη αυτές τις ημέ­ρες, με απο­τέ­λε­σμα 12 πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις να εκ­δώ­σουν κοινή ανα­κοί­νω­ση, κα­λώ­ντας την κυ­βέρ­νη­ση να κα­ταρ­γή­σει άμεσα την εκτός σχε­δί­ου και τα ει­δι­κά αδειο­δο­τι­κά μο­ντέ­λα οι­κι­στι­κών «επεν­δύ­σε­ων» στην ύπαι­θρο.

Το ΣτΕ

Μετά μια σειρά απο­φά­σε­ων του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας την τε­λευ­ταία διε­τία, οι οποί­ες «έσφι­ξαν τα λου­ριά» γύρω από την εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση (τα οποία είχαν χα­λα­ρώ­σει οι υπη­ρε­σί­ες δό­μη­σης), το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος ξε­κί­νη­σε να επε­ξερ­γά­ζε­ται ρύθ­μι­ση ώστε να επανα-διευ­ρύ­νει τη δυ­να­τό­τη­τα δό­μη­σης σε εκτός σχε­δί­ου πε­ριο­χές. Οπως ανέ­φε­ρε στην «Κ» ο υφυ­πουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος Νίκος Τα­γα­ράς (βλ. «Κ» 11.8.2023, «”Κλει­δί” το 1977 για τη νέα ρύθ­μι­ση»), οι άξο­νες που διε­ρευ­νώ­νται είναι δύο: η κύ­ρω­ση –με κά­ποια κρι­τή­ρια– ως «κοι­νό­χρη­στου» του οδι­κού δι­κτύ­ου που υπήρ­χε το 1977 βάσει αε­ρο­φω­το­γρα­φιών (ώστε να διευ­ρυν­θεί η δυ­να­τό­τη­τα δό­μη­σης με βάση «πρό­σω­πο» σε κοι­νό­χρη­στη οδό). Και να συν­δε­θεί η «ηλι­κία» του οι­κο­πέ­δου με το δι­καί­ω­μα δό­μη­σης εκτός σχε­δί­ου, με το να επι­τρα­πεί η δό­μη­ση στα οι­κό­πε­δα χωρίς «πρό­σω­πο» που «δη­μιουρ­γή­θη­καν» πριν από το 2003.

Σύμ­φω­να με πηγές του υπουρ­γεί­ου, η ρύθ­μι­ση ήταν έτοι­μη από το Πάσχα, αλλά η κα­τά­θε­σή της ανα­βαλ­λό­ταν συ­νε­χώς λόγω νε­ό­τε­ρων απο­φά­σε­ων του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας (όπως αυτές για τη Χαλ­κί­δα και την Αρτα). Στις απο­φά­σεις αυτές το ανώ­τα­το ακυ­ρω­τι­κό δι­κα­στή­ριο επέ­κτει­νε την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία του κατά της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης: για πα­ρά­δειγ­μα, στην από­φα­ση για τη Χαλ­κί­δα (992/2023, βλ. «Κ» 30.6.23) το ΣτΕ υπέ­δει­ξε ότι οποια­δή­πο­τε ρύθ­μι­ση πο­λε­ο­δο­μι­κού πε­ριε­χο­μέ­νου θα πρέ­πει να συ­νο­δεύ­ε­ται από ει­δι­κή επι­στη­μο­νι­κή με­λέ­τη που θα εκτι­μά τις επι­πτώ­σεις της.

Τον δρα­στι­κό πε­ριο­ρι­σμό της ζη­τούν με κοινή ανα­κοί­νω­σή τους 12 πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις.

Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες της «Κ», η ρύθ­μι­ση είχε ετοι­μα­στεί ώστε να συ­μπε­ρι­λη­φθεί στο πρώτο σχέ­διο νόμου του υπουρ­γεί­ου Πε­ρι­βάλ­λο­ντος το φθι­νό­πω­ρο. Ομως μετά τις πλημ­μύ­ρες επι­κρά­τη­σε η λο­γι­κή και η πι­θα­νό­τη­τα αυτή απο­κλεί­στη­κε. Πά­ντως προ­χθές 12 πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις (ΕΛΛΕΤ, Ελ­λη­νι­κή Εται­ρεία Προ­στα­σί­ας της Φύσης, WWF, Ελ­λη­νι­κή Ορ­νι­θο­λο­γι­κή Εται­ρεία, Greenpeace, Αρ­κτού­ρος, Αρ­χέ­λων, Medasset, Καλ­λι­στώ, ΑΝΙΜΑ, Εται­ρεία Προ­στα­σί­ας Πρε­σπών, Οι­κο­λο­γι­κή Εται­ρεία Ανα­κύ­κλω­σης) εξέ­δω­σαν κοινή ανα­κοί­νω­ση, κα­λώ­ντας την κυ­βέρ­νη­ση να εγκα­τα­λεί­ψει κάθε τέ­τοια προ­σπά­θεια. «Είναι σαφές ότι η εκτός σχε­δί­ου δό­μη­ση, εκτός από την πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή υπο­βάθ­μι­ση που προ­κα­λεί, αυ­ξά­νει και την τρω­τό­τη­τα του φυ­σι­κού και αν­θρω­πο­γε­νούς πε­ρι­βάλ­λο­ντος σε φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές και γε­νι­κό­τε­ρα στις συ­νέ­πειες της κλι­μα­τι­κής κρί­σης», ανα­φέ­ρουν.

«Η δρα­στι­κή δια­σφά­λι­ση του φυ­σι­κού πλού­του της χώρας προ­ϋ­πο­θέ­τει τον άμεσο και δρα­στι­κό πε­ριο­ρι­σμό της δό­μη­σης εκτός σχε­δί­ου, σε συμ­μόρ­φω­ση και με τις απο­φά­σεις του ΣτΕ. Οι συ­νυ­πο­γρά­φου­σες πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις κρί­νουν άμεση και απα­ραί­τη­τη την κα­τάρ­γη­ση της ακα­τα­νό­η­της δυ­να­τό­τη­τας της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης και τη βελ­τί­ω­ση των ει­δι­κών αδειο­δο­τι­κών κα­θε­στώ­των για οι­κι­στι­κή ανά­πτυ­ξη στην ύπαι­θρο, βάσει των αρχών της αει­φο­ρί­ας, της συ­νταγ­μα­τι­κής επι­τα­γής για συ­νει­σφο­ρά της ιδιο­κτη­σί­ας στην πο­λε­ο­δο­μι­κή ενερ­γο­ποί­η­ση και του ορ­θο­λο­γι­κού χω­ρι­κού σχε­δια­σμού».

Μαζί με τη ρύθ­μι­ση για την ενί­σχυ­ση της εκτός σχε­δί­ου δό­μη­σης, το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος προ­ε­τοι­μά­ζει ρύθ­μι­ση για την επα­να­φο­ρά της δυ­να­τό­τη­τας νο­μι­μο­ποί­η­σης των αυ­θαι­ρέ­των «κα­τη­γο­ρί­ας 5» (χωρίς οι­κο­δο­μι­κή άδεια ή με πολύ με­γά­λες πο­λε­ο­δο­μι­κές αυ­θαι­ρε­σί­ες). Ως επι­χεί­ρη­μα τί­θε­ται το γε­γο­νός ότι εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν πολλά τέ­τοια κτί­ρια, κάτι που οδη­γεί σε αδιέ­ξο­δο τον πο­λε­ο­δο­μι­κό σχε­δια­σμό.

Από την άλλη πλευ­ρά, η «κα­τη­γο­ρία 5» όπως έχει απο­κα­λυ­φθεί πολ­λά­κις τα τε­λευ­ταία χρό­νια (πρό­σφα­τα στη Μύ­κο­νο) έχει λει­τουρ­γή­σει ως «κερ­κό­πορ­τα» για τη νο­μι­μο­ποί­η­ση κάθε εί­δους πα­ρα­νο­μί­ας, ενώ δη­μιουρ­γεί την αί­σθη­ση της εσαεί νο­μι­μο­ποί­η­σης. Το υπουρ­γείο σκο­πεύ­ει να απα­ντή­σει στο φαι­νό­με­νο αυτό κά­νο­ντας υπο­χρε­ω­τι­κό τον έλεγ­χο όλων των δη­λώ­σε­ων από ελεγ­κτή δό­μη­σης.

Ευ­κο­λό­τε­ρη η αλ­λα­γή μη­χα­νι­κού

Ει­δι­κή ρύθ­μι­ση, με την οποία θα διευ­κο­λύ­νο­νται τα «δια­ζύ­για» πο­λι­τών-μη­χα­νι­κών προ­ω­θεί το υπουρ­γείο. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, σε πο­λυ­νο­μο­σχέ­διο που θα κα­τα­τε­θεί το επό­με­νο διά­στη­μα στη Βουλή θα πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται ρύθ­μι­ση για την αλ­λα­γή του επι­βλέ­πο­ντος μη­χα­νι­κού, στην κα­τεύ­θυν­ση της προ­στα­σί­ας του πο­λί­τη. Οπως προ­ω­θεί­ται, αν ο μη­χα­νι­κός πα­ραι­τη­θεί ή αντι­κα­τα­στα­θεί, αλλά δεν θέλει να υπο­βά­λει δή­λω­ση για την πε­ραί­ω­ση των ερ­γα­σιών που επέ­βλε­ψε, ούτε δή­λω­ση στην αρ­μό­δια Υπη­ρε­σία Δό­μη­σης (ΥΔΟΜ), τότε δη­μιουρ­γεί­ται μια εναλ­λα­κτι­κή λύση. Την πρό­ο­δο των ερ­γα­σιών πι­στο­ποιεί ιδιώ­της ελεγ­κτής δό­μη­σης, ή ο νέος μη­χα­νι­κός, υπο­βάλ­λο­ντας τε­χνι­κή έκ­θε­ση. Αν ο απο­χω­ρών μη­χα­νι­κός αρ­νεί­ται να πα­ρα­λά­βει την αμοι­βή του (και αυτό εμπο­δί­ζει το να «κλεί­σει» η υπό­θε­ση), τότε αυτή μπο­ρεί να κα­τα­τί­θε­ται στο Τα­μείο Πα­ρα­κα­τα­θη­κών και Δα­νεί­ων και κα­τό­πιν μια βε­βαί­ω­ση της πρά­ξης αυτής στην ΥΔΟΜ. Η ρύθ­μι­ση αυτή είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κή καθώς σή­με­ρα είναι εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λο για έναν πο­λί­τη να απαλ­λα­χθεί από έναν κακό μη­χα­νι­κό, ή να βρει λύση αν ο μη­χα­νι­κός εγκα­τα­λεί­ψει για οποιο­δή­πο­τε λόγο το έργο.

Πηγή kathimerini.gr

Γιώρ­γος Λιά­λιος