Xρ. Kαμμά: Aπό την Tήλο… στην κορυφή της παγκόσμιας επιστήμης

Oταν η Χρι­στί­να Καμμά, στα 9 της χρό­νια, άφηνε πίσω της την Τήλο ακο­λου­θώ­ντας την οι­κο­γέ­νειά της στη Ρόδο, δεν φα­ντά­στη­κε ποτέ ότι εκεί­νη ακρι­βώς τη στιγ­μή που έβλε­πε με τα παι­δι­κά της μάτια από το πλοίο το νησί της να χά­νε­ται, άνοι­γε ένας νέος δρό­μος για μια λα­μπρή επι­στη­μο­νι­κή κα­ριέ­ρα.

Ούτε ο πα­τέ­ρας της μπο­ρού­σε να φα­ντα­στεί ότι η από­φα­σή του να με­τα­κο­μί­σει στη Ρόδο για να προ­σφέ­ρει στα παι­διά του πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­και­ρί­ες μόρ­φω­σης, θα είχε ως απο­τέ­λε­σμα ο χώρος της ια­τρι­κής έρευ­νας να κερ­δί­σει μια επι­στή­μο­να απο­φα­σι­σμέ­νη και αφο­σιω­μέ­νη να προ­σφέ­ρει πολ­λα­πλώς στο κοι­νω­νι­κό σύ­νο­λο.

Η διε­θνώς κα­τα­ξιω­μέ­νη επι­στή­μο­νας Χρι­στί­να Καμμά-Lorger, άν­θρω­πος χα­μη­λών τόνων και προ­ση­νής, παρά την τε­ρά­στια κα­ριέ­ρα της στο εξω­τε­ρι­κό, στην συ­νέ­ντευ­ξή της σή­με­ρα στη «δη­μο­κρα­τι­κή» μιλά για την πο­ρεία της από την Τήλο μέχρι τα ερ­γα­στή­ρια επι­τα­χυ­ντών του κό­σμου, χωρίς να στα­θούν εμπό­διο οι δύο φορές που έδωσε πα­νελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις και δεν ει­σή­χθη στην ια­τρι­κή!

Απο­τε­λεί πα­ρά­δειγ­μα για τα νέα κο­ρί­τσια, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι οι ικα­νό­τη­τες και οι γνώ­σεις δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται σε στενά γε­ω­γρα­φι­κά όρια και οι λε­γό­με­νοι «αν­δρο­κρα­τού­με­νοι χώροι» απο­τε­λούν άβατο μόνο για τις γυ­ναί­κες που δεν τολ­μούν να ακο­λου­θή­σουν τα όνει­ρά τους!

• Κυρία Καμμά, σή­με­ρα που μι­λά­με κλεί­νει ένας χρό­νος από την ημέρα που με­τα­κο­μί­σα­τε στην Αυ­στρα­λία για ένα με­γά­λο εγ­χεί­ρη­μα.

Ναι, είναι ση­μα­δια­κή ημέρα! Πριν από ένα χρόνο σαν σή­με­ρα φεύ­γα­με οι­κο­γε­νεια­κώς από την Βαρ­κε­λώ­νη και σαν αύριο προ­σγειω­νό­μα­σταν στην Αυ­στρα­λία για πρώτη φορά. Είναι ση­μα­δια­κή μέρα σή­με­ρα, πέ­ρα­σε ευ­χά­ρι­στα ένας γε­μά­τος, πα­ρα­γω­γι­κός χρό­νος. Εχου­με απο­λαύ­σει ποιο­τι­κό χρόνο ως οι­κο­γέ­νεια εδώ αλλά πα­ράλ­λη­λα ήταν κι ένας πάρα πολύ πα­ρα­γω­γι­κός χρό­νος γιατί το project για το οποίο είμαι υπεύ­θυ­νη, την κα­τα­σκευή ερ­γα­στη­ρί­ου στον επι­τα­χυ­ντή σω­μα­τι­δί­ων, εξε­λίσ­σε­ται ικα­νο­ποι­η­τι­κά.

• Στην Αυ­στρα­λία πώς βρε­θή­κα­τε;

Επει­τα από πρό­σκλη­ση που δέ­χθη­κα. Στην Βαρ­κε­λώ­νη για 7,5 χρό­νια ήμουν επι­στη­μο­νι­κό προ­σω­πι­κό στον επι­τα­χυ­ντή σω­μα­τι­δί­ων ή αλ­λιώς σύγ­χρο­τρο. Μια ωραία ημέρα, έλαβα mail από την Αυ­στρα­λία με το οποίο με ενη­μέ­ρω­ναν ότι υπάρ­χει χρη­μα­το­δό­τη­ση για την κα­τα­σκευή πέντε δια­φο­ρε­τι­κών ερ­γα­στη­ρί­ων και μου πρό­τει­ναν αν θα με εν­διέ­φε­ρε να ηγηθώ της κα­τα­σκευ­ής του ερ­γα­στη­ρί­ου της πε­ρί­θλα­σης των ακτί­νων Χ. Για εμένα ήταν κε­ραυ­νός εν αι­θρία η πρό­τα­ση αυτή! Στη Βαρ­κε­λώ­νη η δου­λειά μου ήταν μό­νι­μη, οπότε θε­ω­ρού­σα­με ότι η ζωή μας θα ήταν εκεί. Ο γιος μου ήταν ήδη στο σχο­λείο, οι δύο μι­κρές γεν­νή­θη­καν εκεί, η Βαρ­κε­λώ­νη ήταν πλέον το σπίτι μας. Ομως ήταν πολύ δύ­σκο­λο να πω όχι στο και­νούρ­γιο project και στην πρό­τα­ση που μου έγινε. Ευ­τυ­χώς ο σύ­ζυ­γός μου κα­τά­φε­ρε να πάρει με­τά­θε­ση από την Ευ­ρώ­πη στην Αυ­στρα­λία, κι έτσι έγινε πιο εύ­κο­λη η από­φα­σή μας. Εντω­με­τα­ξύ από τη δου­λειά στη Βαρ­κε­λώ­νη, επει­δή είναι μό­νι­μη θέση, είχα το δι­καί­ω­μα να πάρω άδεια άνευ απο­δο­χών για μια πε­ντα­ε­τία. Η Αυ­στρα­λία, είναι μια υπέ­ρο­χη χώρα για να ζήσει κα­νείς, όπου μπο­ρείς να έχεις μια πολύ όμορ­φη ισορ­ρο­πία για κά­ποιον που θέλει να ισορ­ρο­πή­σει την κα­ριέ­ρα του αλλά πα­ράλ­λη­λα θέλει να έχει και μια ευ­τυ­χι­σμέ­νη οι­κο­γε­νεια­κή ζωή. Είναι πάρα πολύ ωραία. Το μόνο αρ­νη­τι­κό είναι η με­γά­λη από­στα­ση από την Ελ­λά­δα.

• Η σπου­δαία δια­δρο­μή σας ξε­κί­νη­σε από ένα μικρό νησί, την Τήλο.

Στην Τήλο πήγα σχο­λείο μέχρι την 4η δη­μο­τι­κού. Οταν ήμουν 9 ετών, με­τα­κο­μί­σα­με οι­κο­γε­νεια­κώς στη Ρόδο οπότε συ­νέ­χι­σα εκεί το σχο­λείο, διότι τότε δεν υπήρ­χε Λύ­κειο ακόμα στην Τήλο. Οι γο­νείς μου, σκε­πτό­με­νοι το μέλ­λον μας, θε­ώ­ρη­σαν ότι με­τα­κο­μί­ζο­ντας στη Ρόδο θα εί­χα­με πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­και­ρί­ες για την μόρ­φω­σή μας. Τότε ο μπα­μπάς μου αντι­με­τώ­πι­ζε κι ένα σο­βα­ρό πρό­βλη­μα υγεί­ας, οπότε χρεια­ζό­ταν να είναι κοντά σε νο­σο­κο­μείο, κι έτσι το 1989 με­τα­κο­μί­σα­με στη Ρόδο και εκεί τε­λεί­ω­σα στο Λύ­κειο.

• Και πώς ξε­κι­νά­ει η επι­στη­μο­νι­κή σας κα­ριέ­ρα;

Ημουν στη δεύ­τε­ρη δέσμη και στό­χευα απο­κλει­στι­κά στην ια­τρι­κή. Εδωσα δύο φορές πα­νελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις και δεν πέ­ρα­σα. Την δεύ­τε­ρη φορά πέ­ρα­σα στην στρα­τιω­τι­κή ια­τρι­κή σχολή αλλά δυ­στυ­χώς επει­δή είχα κάνει κά­ποια επέμ­βα­ση σε μι­κρό­τε­ρη ηλι­κία, απορ­ρί­φθη­κα. Θυ­μά­μαι ήρθε μια μέρα ο μπα­μπάς μου και μου ανα­κοι­νώ­νει ότι την άλλη εβδο­μά­δα φεύγω για σπου­δές στην Αγ­γλία! Εγώ ήμουν δι­στα­κτι­κή για να είμαι ει­λι­κρι­νής αλλά εκεί­νος τα είχε ήδη κα­νο­νί­σει όλα. Μου είπε ότι θα ξε­κι­νή­σω σπου­δές στη Βιο­λο­γία και μετά θα συ­νε­χί­σω σε Πα­νε­πι­στή­μιο της Αθή­νας την ια­τρι­κή. Μου λέει λοι­πόν, “ή τώρα ή ποτέ, εσύ δια­λέ­γεις” και τε­λι­κά πήγα στην Αγ­γλία! Το πρώτο μου πτυ­χίο στη Βιο­λο­γία στη γε­νε­τι­κή το έκανα στο Πα­νε­πι­στή­μιο του Λού­τον, σή­με­ρα λέ­γε­ται Πα­νε­πι­στή­μιο του Μπέ­ντ­φορν­τσαϊρ (Bedfordshire). Οταν ήμουν στο πτυ­χίο μου, συ­νει­δη­το­ποί­η­σα ότι η ια­τρι­κή δεν ήταν για μένα… Ταυ­τό­χρο­να, ανα­κά­λυ­ψα ότι μου άρεσε πάρα πολύ όταν έκανα την με­τα­πτυ­χια­κή μου ερ­γα­σία, η δια­δι­κα­σία της έρευ­νας.

Οπότε απο­φά­σι­σα να πα­ρα­μεί­νω σε αυτόν τον τομέα. Αυτό ήταν σοκ για τους γο­νείς μου, γιατί πε­ρί­με­ναν να επι­στρέ­ψω στην Ελ­λά­δα, κάτι που δεν έγινε. Το 2002, κα­τά­φε­ρα να πάρω υπο­τρο­φία για με­τα­πτυ­χια­κό στο Πα­νε­πι­στή­μιο του Κάρ­ντιφ στην Ουα­λία, στην Μο­ρια­κή Μο­ντε­λο­ποί­η­ση με χρη­μα­το­δό­τη­ση από το Ερευ­νη­τι­κό Συμ­βού­λιο Μη­χα­νι­κών και Φυ­σι­κών Επι­στη­μών. Και από εκεί, ξε­κί­νη­σαν όλα… Ακο­λού­θη­σε στο ίδιο Πα­νε­πι­στή­μιο το δι­δα­κτο­ρι­κό μου στην Κυτ­τα­ρι­κή Βιο­λο­γία και Βιο­φυ­σι­κή με υπο­τρο­φία από τη σχολή Οπτο­με­τρί­ας και Επι­στη­μών της Όρα­σης. Μετά το δι­δα­κτο­ρι­κό μου έμει­να στο Κάρ­ντιφ άλλα πέντε χρό­νια ως επι­στη­μο­νι­κός συ­νερ­γά­της. Κατά τη διάρ­κεια του δι­δα­κτο­ρι­κού μου και της με­τέ­πει­τα θέσης μου, ανήκα σε μια ερευ­νη­τι­κή ομάδα που πη­γαί­να­με σε επι­τα­χυ­ντές σω­μα­τι­δί­ων για τα πει­ρά­μα­τά μας.

Οι επι­τα­χυ­ντές σω­μα­τι­δί­ων δέ­χο­νται επι­στή­μο­νες που κά­νουν πει­ρά­μα­τα και η δου­λειά μου αυτή τη στιγ­μή στην Αυ­στρα­λία, είναι όχι μόνο να κα­τα­σκευά­σω το ερ­γα­στή­ριο αλλά να βοη­θάω και τα ερευ­νη­τι­κά γκρουπ που θα το επι­σκέ­πτο­νται. Στο τέλος του πε­ντα­ε­τούς συμ­βο­λαί­ου μου στο Πα­νε­πι­στή­μιο του Κάρ­ντιφ, έκανα αί­τη­ση για θέση ερ­γα­σί­ας στον επι­τα­χυ­ντή στη Βαρ­κε­λώ­νη, προ­κει­μέ­νου να ερ­γα­στώ εκεί για τρία έτη. Μας άρεσε και εμένα και του συ­ζύ­γου μου να μεί­νου­με σε μια με­σο­γεια­κή χώρα. Ο σύ­ζυ­γός μου κα­τά­γε­ται από την Αρ­γε­ντι­νή, από το Μπου­έ­νος Άιρες. Γνω­ρι­στή­κα­με στο Πα­νε­πι­στή­μιο, η μη­τρι­κή του γλώσ­σα είναι τα ισπα­νι­κά και του άρεσε πάρα πολύ η Βαρ­κε­λώ­νη. Πα­ράλ­λη­λα, και για εκεί­νον στον τομέα του, που είναι η διοί­κη­ση επι­χει­ρή­σε­ων, ήταν πολύ πιο εύ­κο­λα να βρει ερ­γα­σία, σε σχέση με το δικό μου αντι­κεί­με­νο που είναι τόσο εξει­δι­κευ­μέ­νο. Κάνω λοι­πόν την αί­τη­ση και μου λένε ότι το βιο­γρα­φι­κό μου ήταν ανώ­τε­ρο για την θέση του επι­στη­μο­νι­κού συ­νερ­γά­τη και με ρώ­τη­σαν αν θα με εν­διέ­φε­ρε η θέση του επι­στη­μο­νι­κού προ­σω­πι­κού! Τους ρώ­τη­σα αν πρό­κει­ται για μό­νι­μη θέση και μου είπαν ναι. Στον τομέα της επι­στή­μης και της έρευ­νας είναι σχε­δόν αδύ­να­το να βρει κά­ποιος μό­νι­μο συμ­βό­λαιο, μό­νι­μη ερ­γα­σία, κι αυτή είναι η μά­στι­γα που αντι­με­τω­πί­ζου­με εμείς οι επι­στή­μο­νες. Υπάρ­χει αβε­βαιό­τη­τα διότι δου­λεύ­ου­με συ­νή­θως με συμ­βό­λαια.

Οπότε, όταν μου πρό­τει­ναν την μό­νι­μη θέση, ήταν πραγ­μα­τι­κά σαν να είχα κερ­δί­σει το λα­χείο τότε. Αν άφηνα αυτή την ευ­και­ρία, δεν θα την έβρι­σκα ξανά, του­λά­χι­στον όχι πολύ εύ­κο­λα γι αυτό και από την αρχή ο σύ­ζυ­γός μου ήταν υπο­στη­ρι­κτι­κός.

Πή­γα­με στη Βαρ­κε­λώ­νη, μεί­να­με επτά­μι­ση χρό­νια και μετά ήρθε αυτή η ευ­και­ρία από την Αυ­στρα­λία. Επι­κοι­νώ­νη­σαν εκεί­νοι μαζί μου, γιατί είναι τόσο μι­κρός ο κό­σμος των επι­τα­χυ­ντών που γνω­ρι­ζό­μα­στε με­τα­ξύ μας. Οταν έλαβα το mail με το οποίο με ρω­τού­σαν αν ήθελα να ανα­λά­βω το ερ­γα­στή­ριο της πε­ρί­θλα­σης, αρ­χι­κά θε­ώ­ρη­σα ότι είτε κά­ποιος μου κάνει πλάκα είτε ότι πρό­κει­ται περί απά­της….! Βέ­βαια, κάθε άλλο παρά απάτη ήταν. Ηρ­θα­με εδώ για τέσ­σε­ρα χρό­νια, οπότε βλέ­πο­ντας και κά­νο­ντας… Η Αυ­στρα­λία είναι μια υπέ­ρο­χη χώρα για να ζήσει κα­νείς αλλά η δια­φο­ρά της ώρας και η από­στα­ση με την Ελ­λά­δα είναι πολύ δύ­σκο­λη, σε σχέση με την Βαρ­κε­λώ­νη που πολύ πιο εύ­κο­λα μπο­ρού­σα­με να επι­σκε­φθού­με την Ελ­λά­δα και να κά­νου­με τις δια­κο­πές μας στη Ρόδο και στην Τήλο, αλλά και η οι­κο­γέ­νειά μου μπο­ρού­σε να με επι­σκε­φθεί πιο εύ­κο­λα.

• Μι­λή­στε μας για το project που ερ­γά­ζε­στε τώρα.

Στην Αυ­στρα­λία με κά­λε­σαν για να ηγηθώ της κα­τα­σκευ­ής του νέου ερ­γα­στη­ρί­ου πε­ρί­θλα­σης ακτι­νών Χ, BioSAXS, που θα εξει­δι­κεύ­ε­ται σε δείγ­μα­τα που είναι σε διά­λυ­μα. Το BioSAXS είναι ένα από τα νέα ερ­γα­στή­ρια που θα κα­τα­σκευα­στούν στο πλαί­σιο του χρη­μα­το­δο­τι­κού προ­γράμ­μα­τος BRIGHT. Ηγού­μαι του σχε­δια­σμού, της προ­μή­θειας, της εγκα­τά­στα­σης και της λει­τουρ­γί­ας του ερ­γα­στη­ρί­ου BioSAXS. Είμαι σε επι­κοι­νω­νία και συ­νερ­γά­ζο­μαι όχι μόνο με τις τε­χνι­κές μη­χα­νο­λο­γι­κές ομά­δες του επι­τα­χυ­ντή και τους προ­μη­θευ­τές, αλλά και με τα στε­λέ­χη που αντι­προ­σω­πεύ­ουν τους χρη­μα­το­δο­τι­κούς ορ­γα­νι­σμούς και την επι­στη­μο­νι­κή κοι­νό­τη­τα της Αυ­στρα­λί­ας και της Νέας Ζη­λαν­δί­ας προ­κει­μέ­νου να υπάρ­χει συ­ντο­νι­σμός καθώς και επι­στη­μο­νι­κή κα­τεύ­θυν­ση στην κα­τα­σκευή του ερ­γα­στη­ρί­ου. Μόλις ολο­κλη­ρω­θεί, η δου­λειά μου ως υπεύ­θυ­νη του ερ­γα­στη­ρί­ου θα βοη­θάω τα γκρουπ που έρ­χο­νται για να κά­νουν τα πει­ρά­μα­τά τους και ταυ­τό­χρο­να θα κάνω κι εγώ τη δική μου έρευ­να, που αφορά στον καρ­κί­νο του δέρ­μα­τος και να έχω και το δικό μου γκρουπ ερευ­νη­τών.

• Στη Βαρ­κε­λώ­νη, προ­σφά­τως, ως επι­στη­μο­νι­κό προ­σω­πι­κό του επι­τα­χυ­ντή επι­βλέ­πα­τε ένα project με εξαι­ρε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα.

Στο Σύγ­χρο­τρο ALBA, στην Ισπα­νία, ο ρόλος μου ήταν να βοη­θάω τα επι­στη­μο­νι­κά γκρουπ και τις φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρεί­ες να κά­νουν επι­τυ­χώς τα πει­ρά­μα­τά τους. Επι­κοι­νω­νού­σαν πριν το πεί­ρα­μά τους, μου έλε­γαν τι χρειά­ζο­νται και ‘γω την ημέρα του πει­ρά­μα­τος φρό­ντι­ζα το ερ­γα­στή­ριο να έχει τις απα­ραί­τη­τες ρυθ­μί­σεις στον εξο­πλι­σμό του, ώστε να ολο­κλη­ρω­θεί επι­τυ­χώς το πεί­ρα­μα. Το project του καρ­κί­νου του δέρ­μα­τος ήταν μια συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ του ALBA και του Ιν­στι­τού­του Ι3PT του Νο­σο­κο­μεί­ου Parc Taulí. Είναι ένα ευρύ project έρευ­νας στη θε­ρα­πεία και στη διά­γνω­ση του καρ­κί­νου. Ο ρόλος μου ήταν να ηγηθώ του συ­ντο­νι­σμού της συ­νερ­γα­σί­ας με­τα­ξύ των δύο ορ­γα­νι­σμών, από το μέρος του σύγ­χρο­τρου.

Μέρος της συ­νερ­γα­σί­ας ήταν να φι­λο­ξε­νή­σω στο ερ­γα­στή­ριο όπου ερ­γα­ζό­μουν, έναν επι­στη­μο­νι­κό επι­σκέ­πτη από το Νο­σο­κο­μείο για 6 μήνες, όπου έγινε και με­γά­λο μέρος των πει­ρα­μά­των κατά τη διάρ­κεια αυτή. Απο­δεί­ξα­με ότι ο συν­δυα­σμός cisplatin και tricine έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να προ­κα­λέ­σει από­πτω­ση (να σκο­τώ­σει) καρ­κι­νι­κά κύτ­τα­ρα. Ανα­μέ­νε­ται αυτή η μέ­θο­δος να μην έχει τις πα­ρε­νέρ­γειες που θα υπήρ­χαν, αν χρη­σι­μο­ποιού­σα­με μόνο cisplatin, καθώς η πα­ρου­σία της tricine ενι­σχύ­ει τη δράση του cisplatin και έτσι μι­κρό­τε­ρες πο­σό­τη­τες είναι ανα­γκαί­ες για να έχου­με απο­τε­λε­σμα­τι­κή δράση του φαρ­μά­κου. Το δεύ­τε­ρο μέρος του project είναι η χρήση της πε­ρί­θλα­σης ακτί­νων Χ για την διά­γνω­ση του καρ­κί­νου του δέρ­μα­τος in situ. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα δεν έχουν δη­μο­σιευ­θεί ακόμα. Τώρα βέ­βαια, επει­δή εί­μα­στε στην πρώτη γραμ­μή της έρευ­νας ικα­νο­ποι­η­θή­κα­με με τα απο­τε­λέ­σμα­τα που δεί­χνουν ότι λει­τουρ­γεί, αλλά μέχρι να κυ­κλο­φο­ρή­σει ως φάρ­μα­κο στην αγορά, απαι­τεί­ται με­γά­λη δια­δι­κα­σία και πολύς χρό­νος.

• Φεύ­γο­ντας από τη Ρόδο για να σπου­δά­σε­τε στην Αγ­γλία, σκε­φτή­κα­τε ποτέ ότι κά­ποια στιγ­μή θα φτά­να­τε εδώ που είστε σή­με­ρα;

Οχι, με τί­πο­τα! Οταν πήρα την από­φα­ση να συ­νε­χί­σω την έρευ­να, δεν ήξερα καν τι είναι επι­τα­χυ­ντής! Είμαι ευ­γνώ­μων τόσο απέ­να­ντι στους γο­νείς μου που πάντα με στή­ρι­ζαν και με εν­θάρ­ρυ­ναν να ακο­λου­θώ τα όνει­ρά μου όσο και απέ­να­ντι στο σύ­ζυ­γό μου, που με υπο­στη­ρί­ζει, διότι αν δεν είχα τη στή­ρι­ξή του, με τρία παι­διά θα ήταν πολύ δύ­σκο­λο να ακο­λου­θή­σω το πρό­γραμ­μά μου! Πι­στεύω στον Θεό… Πολ­λοί άν­θρω­ποι δου­λεύ­ουν σκλη­ρά, πολ­λοί άν­θρω­ποι έχουν όνει­ρα αλλά δεν τους πα­ρου­σιά­ζο­νται ευ­και­ρί­ες. Είμαι ευ­γνώ­μων για όσα έχω.

• Ο επό­με­νος στό­χος που έχετε θέσει ποιος είναι;

Προ­τι­μώ να μην σκέ­φτο­μαι το μέλ­λον γιατί όταν συμ­βαί­νει αυτό δεν εί­μα­στε σε θέση να εκτι­μή­σου­με αυτό που μας συμ­βαί­νει στο παρόν. Το ση­μα­ντι­κό για εμένα είναι να έχου­με υγεία. Αμε­σος στό­χος μου είναι να τε­λειώ­σει το ερ­γα­στή­ριο στο χρο­νο­διά­γραμ­μα που έχει τεθεί, να λει­τουρ­γή­σει σωστά και να είναι αντά­ξιο των υπο­λοί­πων που υπάρ­χουν στον κόσμο, αν όχι κα­λύ­τε­ρο.

• Θα ήθελα, κλεί­νο­ντας την συ­νέ­ντευ­ξη, να μας πείτε και για το άλλο φι­λό­δο­ξο project στο οποίο ερ­γά­ζε­στε, εξί­σου ση­μα­ντι­κό, με τε­ρά­στιο κοι­νω­νι­κό αντί­κτυ­πο.

Με εν­δια­φέ­ρει πολύ να γίνει γνω­στή η επι­στή­μη στο ευρύ κοινό. Όσο ήμουν στο Κάρ­ντιφ, ήμουν πρέ­σβει­ρα STEM για τα δη­μο­τι­κά σχο­λεία στη Νότια Ουα­λία. Στην Ισπα­νία είχα πάρει μέρος σε διά­φο­ρα προ­γράμ­μα­τα του σύγ­χρο­τρου, όπου απο­σκο­πού­σαν να φέ­ρουν την επι­στή­μη στα σχο­λεία και στο ευρύ κοινό.

Με­ρι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα είναι:

2018 “Mission ALBA” Πρό­γραμ­μα ει­σα­γω­γής της επι­στή­μης και του συγ­χρο­τρου για δη­μο­τι­κά σχο­λεία στην Ισπα­νία https://www.misionalba.es/

2017 STEM-prepared (for women) “How does a scientist look like?” «Πως είναι ένας επι­στή­μο­νας;» Επι­κοι­νω­νια­κό πρό­τζεκτ σε γυ­μνά­σια της Βαρ­κε­λώ­νης. https://www.cells.es/en/media/news/bringing-female-scientists-into-the-classroom

2015 “Top Ciencia” στο μου­σείο επι­στη­μών CosmoCaixa της Βαρ­κε­λώ­νης. Βί­ντεο με συ­νέ­ντευ­ξή μου ήταν μέρος του προ­γράμ­μα­τος https://www.albasynchrotron.es/en/media/news/the-alba-synchrotron-at-cosmocaixa-barcelona

Εδώ στην Αυ­στρα­λία, είμαι μέ­ντο­ρας για προ­πτυ­χια­κές φοι­τή­τριες στον τομέα STEM. Είναι ένα πρό­γραμ­μα υπό την αι­γί­δα του Αυ­στρα­λια­νού Ιν­στι­τού­του Πυ­ρη­νι­κής Επι­στή­μης και είναι για γυ­ναί­κες στον τομέα των θε­τι­κών επι­στη­μών και της μη­χα­νο­λο­γί­ας. Ο το­μέ­ας STEM (Επι­στή­μη, Τε­χνο­λο­γία, Μη­χα­νι­κή, Μα­θη­μα­τι­κά) είναι ένας σκλη­ρός το­μέ­ας για τις γυ­ναί­κες, και προ­σπα­θού­με να βοη­θή­σου­με και να εν­δυ­να­μώ­σου­με την πα­ρου­σία των γυ­ναι­κών στον τομέα μας.