ΤΕΕ: Το τεχνικό έργο οφείλει να αξιολογείται από θετικούς επιστήμονες και μηχανικούς,

Με αφορμή πρό­σφατη απόφαση του ΣτΕ (1423/2025) και σχετική ανα­κοί­νωση που αναρ­τή­θηκε στην ιστο­σε­λίδα του Δικη­γο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθηνών, το Τεχνικό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδας εκφρά­ζει εκ νέου την ξεκά­θαρη αντί­θεσή του στη δυνα­τό­τητα πιστο­ποί­η­σης ως συμ­βού­λων ευρε­σι­τε­χνίας των απο­φοί­των νομικών σχολών, χωρίς τίτλο σπουδών μηχα­νι­κού ή θετικών επι­στη­μών γενι­κό­τερα, μέσω της Ελλη­νι­κής Ακα­δη­μίας Βιο­μη­χα­νι­κής Ιδιο­κτη­σίας, που υπά­γε­ται στον ΟΒΙ, καθώς κάτι τέτοιο, πέρα από τα νομικά επι­χει­ρή­ματα, κινεί­ται αντί­θετα στη διεθνή εμπει­ρία, στις βέλ­τι­στες, δια­θέ­σι­μες διεθνώς, πρα­κτι­κές και στις ίδιες τις ανάγκες της χώρας.

Με βάση την κοινή λογική και τα καλύ­τερα διεθνή παρα­δείγ­ματα, η τεχνική αξιο­λό­γηση («ποια είναι η στάθμη της τεχνι­κής;», «έχει γίνει ξανά;», «είναι εφευ­ρε­τικό;», «είναι επι­δει­κτικό βιο­μη­χα­νι­κής εφαρ­μο­γής;») για μια ευρε­σι­τε­χνία γίνεται από θετι­κούς επι­στή­μο­νες και μηχα­νι­κούς, ενώ η νομική συμ­μόρ­φωση («πληροί τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του Εθνικού-Ευρωπαϊκού-Διεθνούς Δικαίου Ευρε­σι­τε­χνιών;») ελέγ­χε­ται από νομι­κούς.\

Και αυτό γιατί οι θετικοί επι­στή­μο­νες και οι μηχα­νι­κοί είναι εκείνοι που έχουν εξει­δι­κευ­μέ­νες τεχνι­κές γνώσεις και πληρούν κατε­ξο­χήν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να γίνουν Σύμ­βου­λοι Ευρω­παϊ­κών Διπλω­μά­των Ευρε­σι­τε­χνίας (European Patent Attorneys), καθώς απαι­τεί­ται υπο­χρε­ω­τικά τεχνικό ή επι­στη­μο­νικό υπό­βα­θρο. Αντι­θέ­τως, οι νομικοί χωρίς τέτοιο πτυχίο (STEM – Science, Technology, Engineering, Mathematics) δεν μπορούν εν τοις πράγ­μασι να έχουν τα συγκε­κρι­μένα προ­σό­ντα καθώς ελλεί­πει η ειδική γνώση, αλλά μπορούν να ασχο­λη­θούν με το δίκαιο της δια­νοη­τι­κής – βιο­μη­χα­νι­κής ιδιο­κτη­σίας, και ως πλη­ρε­ξού­σιοι δικη­γό­ροι των εφευ­ρε­τών. Δημιουρ­γεί­ται, έτσι, ο κίν­δυ­νος οι Έλληνες εφευ­ρέ­τες και οι επι­χει­ρή­σεις να μην λαμ­βά­νουν το ανα­γκαίο υψηλό επίπεδο συμ­βου­λευ­τι­κής συν­δρο­μής σε σύνθετα τεχνικά ζητή­ματα και­νο­το­μίας, γεγονός που θα πλήξει, με βεβαιό­τητα, την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα της χώρας καθώς δεν θα προ­ω­θεί­ται έμπρα­κτα και με αξιώ­σεις η και­νο­το­μία.

Είναι σαφές, με βάση τη διεθνή εμπει­ρία, ότι παρόλο που ένας νομικός χωρίς πτυχίο STEM δεν μπορεί απο­τε­λε­σμα­τικά να γίνει «Patent Attorney», δηλαδή σύμ­βου­λος ευρε­σι­τε­χνίας, (καθώς δεν μπορεί να κατα­νο­ή­σει σε βάθος το τεχνικό μέρος μιας εφεύ­ρε­σης), μπορεί να δρα­στη­ριο­ποι­η­θεί εκτενώς στον τομέα, με τη νομική του ιδιό­τητα αλλά σε μη τεχνικό περιε­χό­μενο, όπως, για παρά­δειγμα, ως:

Δικη­γό­ρος Δια­νοη­τι­κής – Βιο­μη­χα­νι­κής Ιδιο­κτη­σίας: Ανα­λαμ­βά­νει τη δικα­στική εκπρο­σώ­πηση σε υπο­θέ­σεις προ­σβο­λής διπλω­μά­των ευρε­σι­τε­χνίας ή τη σύνταξη εμπο­ρι­κών συμ­βά­σεων παρα­χώ­ρη­σης άδειας (licensing).

Νομικός Σύμ­βου­λος στο EPO: Το Ευρω­παϊκό Γραφείο Διπλω­μά­των Ευρε­σι­τε­χνίας απα­σχο­λεί νομι­κούς για τη στε­λέ­χωση των νομικών του τμη­μά­των και των συμ­βου­λίων προ­σφυ­γών.

Το ΤΕΕ, με βάση την ευθύνη που φέρει από το θεσμικό του πλαίσιο, ενη­με­ρώ­νει την κοινή γνώμη για το τι συμ­βαί­νει στον υπό­λοιπο κόσμο και αφήνει τους πολίτες να κρίνουν την ορθό­τητα δικα­στι­κών απο­φά­σεων και πολι­τι­κών επι­λο­γών για το μέλλον της χώρας:

(Πηγή: https://ficpi.org/system/files/Kirby_Royal_Chambers_-_FICPI_Survey_Report.pdf )

Τύπος τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης που απαι­τεί­ται ανά χώρα:

·       Μόνο τεχνικό (STEM) πτυχίο – δίπλωμα: EPO, Αυστρα­λία, Αυστρία, Βέλγιο, Γερ­μα­νία, Ελβετία, Ινδία, Ιταλία, Ισραήλ, Κίνα, Λευ­κο­ρω­σία, Μεγάλη Βρε­τα­νία, Φιν­λαν­δία, Ουγ­γα­ρία, Ολλαν­δία, Σουηδία, Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες Αμε­ρι­κής (Patent Agent–Σύμ­βου­λος Ευρε­σι­τε­χνίας).

·       Τεχνικό και νομικό πτυχίο: Γαλλία, Νότια Αφρική, Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες Αμε­ρι­κής (Patent Attorney – πλη­ρε­ξού­σιος διπλω­μά­των ευρε­σι­τε­χνίας, όπου απαι­τεί­ται πλέον των σπουδών μηχα­νι­κού ή θετικών επι­στη­μών γενικά και επι­πλέον ένα επαγ­γελ­μα­τικό πολυ­ε­τές μετα­πτυ­χιακό Juris Doctor).

·       Πτυχίο πνευ­μα­τι­κής ιδιο­κτη­σίας: Ουκρα­νία.

·       Τεχνικό ή νομικό πτυχίο: Λιθουα­νία, Μαλαι­σία.

·       Πτυχίο Μηχα­νι­κής, Νομικής ή Οικο­νο­μι­κών: Πορ­το­γα­λία

·       Οποιο­δή­ποτε τρι­το­βάθ­μιο πτυχίο: Τσεχία, Εσθονία.

·       Πτυχίο Νομικής ή Οικο­νο­μι­κών: Βενε­ζου­έλα.

·       Μόνο πτυχίο Νομικής: Ινδο­νη­σία, Φιλιπ­πί­νες, Κύπρος (πρό­κει­ται για διο­ρι­σμό πλη­ρε­ξου­σίου δικη­γό­ρου – δεν υφί­στα­ται ο θεσμός του Συμ­βού­λου Ευρε­σι­τε­χνίας)

Με λίγα λόγια, όσες χώρες έχουν υψηλό τεχνο­λο­γικό και ανα­πτυ­ξιακό απο­τύ­πωμα και επι­λέ­γουν εξε­τα­στικό σύστημα για πιστο­ποί­ηση συμ­βού­λων ευρε­σι­τε­χνίας, θέτουν, ως απα­ραί­τητη προ­ϋ­πό­θεση – προσόν, τον τίτλο σπουδών τεχνι­κής, τεχνο­λο­γι­κής ή θετικής κατεύ­θυν­σης γενικά και μόνο ως επι­πλέον προσόν την ειδική γνώση νομικών θεμάτων, η οποία μπορεί να απο­κτη­θεί με δια­φό­ρους τρόπους (μαθη­τεία, εμπει­ρία, κατάρ­τιση, εκπαί­δευση κλπ) μετά τον τίτλο σπουδών και ως προ­ε­τοι­μα­σία για την πιστο­ποί­ηση.

Πέρα από την ουσία του ζητή­μα­τος, σημειώ­νε­ται ότι η προ­σφυγή του ΤΕΕ (το 2019…) ενα­ντίον των προ­βλέ­ψεων του ΠΔ 31/2019 κρίθηκε από το Δ’ Τμήμα του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας και όχι σε επίπεδο Ολο­μέ­λειας, ενώ η απόφαση (1423/2025) μόλις καθα­ρο­γρά­φθηκε. Ως προς την ίδια την απόφαση, ανα­φέ­ρε­ται ότι είναι στην ευχέ­ρεια της ελλη­νι­κής διοί­κη­σης – κανο­νι­στι­κού νομο­θέτη να απο­φα­σί­σει ποίος και πώς θα γίνεται σύμ­βου­λος ευρε­σι­τε­χνίας, διότι έτσι ανα­φέ­ρει ο νόμος 4512/2018, χωρίς οι δικα­στές να εκφρά­σουν παρε­μπί­πτουσα κρίση για τη συνταγ­μα­τι­κό­τητα του νόμου που δίνει τέτοια ευρεία δυνα­τό­τητα στη διοί­κηση. Επίσης, ανα­φέ­ρε­ται ότι κάτι τέτοιο «δεν αντί­κει­ται στα διδάγ­ματα της κοινής πείρας και της λογικής» χωρίς περαι­τέρω επι­χει­ρή­ματα ή υπο­στή­ριξη αυτής της θέσης.

Ο Πρό­ε­δρος του ΤΕΕ Γιώργος Στα­σι­νός δήλωσε, επι­πλέον, σχετικά με το θέμα:

«Οι πατέ­ντες, δηλαδή τα διπλώ­ματα ευρε­σι­τε­χνίας, είναι πολύ σημα­ντικά, απο­τε­λούν καθο­ρι­στικό αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα για κάθε επι­χεί­ρηση και συνο­λικά οι επι­δό­σεις μιας χώρας σε αυτόν τον τομέα έχει απο­δει­χθεί, ιστο­ρικά και επι­στη­μο­νικά, ότι καθο­ρί­ζουν το επίπεδο ανά­πτυ­ξης που μπορεί να έχει στο μέλλον.

Καλούμε τις και τους Ελλη­νί­δες – Έλληνες εφευ­ρέ­τριες – εφευ­ρέ­τες, τους τεχνο­λο­γι­κούς φορείς  και τις και­νο­τό­μες επι­χει­ρή­σεις της χώρας να συνε­χί­σουν να εμπι­στεύ­ο­νται, για τα σύνθετα τεχνικά ζητή­ματα των ευρε­σι­τε­χνιών, τους έμπει­ρους, καταρ­τι­σμέ­νους και πιστο­ποι­η­μέ­νους τεχνι­κούς επι­στή­μο­νες.

Καλούμε, ως θεσμο­θε­τη­μέ­νος σύμ­βου­λος της Πολι­τείας, όσες και όσους έχουν θέσεις ευθύνης να ανα­λο­γι­στούν τί επι­πτώ­σεις θα έχει για την Πατρίδα αν προ­χω­ρή­σει η ολι­σθηρή πορεία προς ένα σύστημα και­νο­το­μίας όπου αξιο­λο­γεί­ται το τεχνικό έργο από μη μηχα­νι­κούς ή θετι­κούς επι­στή­μο­νες.

Απο­τε­λεί σταθερή πεποί­θησή μας ότι για να μπο­ρέ­σει επι­τέ­λους η χώρα να κινηθεί στον ενάρετο οικο­νο­μικό δρόμο της και­νο­το­μίας και της εφευ­ρε­τι­κό­τη­τας, που φέρνει επεν­δύ­σεις, απα­σχό­ληση και ανά­πτυξη με πολ­λα­πλά κοι­νω­νικά οφέλη, θα πρέπει όλοι μας, η καθεμία και ο καθένας από τη δική του θέση ευθύνης, να ακο­λου­θεί τον δρόμο της κοινής λογικής και των βέλ­τι­στων διεθνών πρα­κτι­κών».

—