Κομισιόν: Τέλος στα έκτακτα επιδόματα από το 2025 – Οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες

To 2024 μπορεί να είναι η τελευ­ταία χρονιά που η κυβέρ­νηση θα μπορεί να λάβει απόφαση για τη χορή­γηση κάποιας έκτα­κτης παροχής, αφού από το 2025 πιθα­νό­τατα μπαίνει τέλος σε έκτακτα μέτρα ενί­σχυ­σης. To Eurogroup έδωσε σήμα για δημο­σιο­νο­μική στάση στη ζώνη του ευρώ το 2025 η οποία θα είναι «ελαφρώς περιο­ρι­στική» και ο Επί­τρο­πος Οικο­νο­μίας Πάολο Τζε­ντι­λόνι προ­α­νήγ­γειλε ένα «θερμό» καλο­καίρι από άποψη δου­λειάς για τα οικο­νο­μικά επι­τε­λεία καθώς θα δοθεί προ­θε­σμία μέχρι τις 20 Σεπτεμ­βρίου ανα­μέ­νε­ται να δοθεί στα κράτη-μέλη για την παρου­σί­αση των μεσο­πρό­θε­σμων σχεδίων τους.

Ο σχε­δια­σμός προ­βλέ­πει μετά την ανα­κοί­νωση των εαρινών προ­βλέ­ψεων του Μάιου από την Κομι­σιόν, η Επι­τροπή να καθο­ρί­σει τα επι­τρε­πτά ανώτατα όρια αυξησης των καθαρών πρω­το­γε­νών δαπανών για την περίοδο 2025-2028.

Με αυτή την πυξίδα κάθε κράτος μέλος  και η χώρα μας θα προ­χω­ρή­σει στη δια­μόρ­φωση των μεσο­πρό­θε­σμων προ­γραμ­μά­των Δημο­σιο­νο­μι­κής Στρα­τη­γι­κής και δεν θα μπορεί να  δώσει παροχές εκτός από όσες περι­λαμ­βά­νο­νται στα προ­γράμ­ματα.

Οι εξαι­ρέ­σεις και τα νέα δεδο­μένα

Από την αύξηση των καθαρών πρω­το­γε­νών δαπανών θα εξαι­ρού­νται τα κον­δύ­λια του ΕΣΠΑ και οι αμυ­ντι­κές δαπάνες. Όπως δήλωσε και ο επί­τρο­πος Οικο­νο­μίας είναι ανάγκη να δια­τη­ρη­θεί η ισορ­ρο­πία μεταξύ της στα­θε­ρο­ποί­η­σης των δημό­σιων οικο­νο­μι­κών και της δια­τή­ρη­σης του απα­ραί­τη­του δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου για τις ανα­γκαίες επεν­δύ­σεις σε άμυνα και σε ψηφιακή και πράσινη μετά­βαση.

Με τα νέα δεδο­μένα, ακόμα και εάν η πορεία της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας  πηγαί­νει καλά και τα έσοδα της οικο­νο­μίας είναι περισ­σό­τερα από όσα προ­βλέ­πο­νται στον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, δεν θα μπορεί να «επι­στρέ­ψει» στους πολίτες το πλε­ό­να­σμα της ανά­πτυ­ξης, μέσω κάποιας έκτα­κτης παροχής όπως αυτές που δίνο­νται τα τελευ­ταία έτη.

Η αιτία δεν είναι άλλη από  το νέο μέτρο, των καθαρών πρω­το­γε­νών δαπανών που δεν αφήνει περι­θώ­ρια για πρό­σθε­τες δαπάνες σε περί­πτωση «δημο­σιο­νο­μι­κού χώρου» που μπορεί να προ­κύ­ψει.

Όποια έκτακτα έσοδα όπως για παρά­δειγμα αυτά από την καλύ­τερη πορεία του του­ρι­σμού πρέπει να δια­τε­θούν για τη βελ­τί­ωση του δημο­σιο­νο­μι­κού απο­τε­λέ­σμα­τος, δηλαδή για μεγα­λύ­τερο πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα.

Οπως ανα­φέ­ρουν ευρω­παίοι παρά­γο­ντες, οι έξτρα δαπάνες που θα επέ­τρε­παν τις έκτα­κτες παροχές θα μπο­ρού­σαν να προ­κύ­ψουν μόνο μέσω της επι­βο­λής κάποιου φόρου, κάτι που η ελλη­νική κυβέρ­νηση ως σενάριο απορ­ρί­πτει.

Οι νέοι κανόνες

Η Επι­τροπή θα προ­βλέ­πει μια καθο­ρι­σμένη δημο­σιο­νο­μική πορεία για κάθε χώρα ξεχω­ρι­στά, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τη βιω­σι­μό­τητα του χρέους, π.χ. για τα κράτη μέλη όπου το δημόσιο χρέος υπερ­βαί­νει το 60% του ακα­θά­ρι­στου εγχώ­ριου προ­ϊ­ό­ντος (ΑΕΠ) ή όπου το δημόσιο έλλειμμα υπερ­βαί­νει το 3% του ΑΕΠ.

Η τροχιά ανα­φο­ράς δείχνει πώς τα κράτη μέλη μπορούν να δια­σφα­λί­σουν ότι μέχρι το τέλος μιας περιό­δου δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής, το δημόσιο χρέος βρί­σκε­ται σε εύλογη πτωτική τροχιά ή παρα­μέ­νει σε συνετά επίπεδα μεσο­πρό­θε­σμα.

Η προ­σω­ρινή συμ­φω­νία προ­βλέ­πει έναν προ­αι­ρε­τικό διάλογο μεταξύ των κρατών μελών και της Επι­τρο­πής εκ των προ­τέ­ρων.

Βάσει της συμ­φω­νίας, προ­βλέ­πο­νται δύο δια­σφα­λί­σεις με τις οποίες πρέπει να συμ­μορ­φώ­νο­νται τα κράτη-μέλη: τη δια­σφά­λιση της βιω­σι­μό­τη­τας του χρέους για τη μείωση των επι­πέ­δων του χρέους και τη δια­σφά­λιση της ανθε­κτι­κό­τη­τας του ελλείμ­μα­τος για την παροχή περι­θω­ρίου ασφα­λείας κάτω από το όριο ελλείμ­μα­τος στο 3% του ΑΕΠ, προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γη­θούν δημο­σιο­νο­μικά απο­θέ­ματα ασφα­λείας.

Με βάση την τροχιά ανα­φο­ράς, τα κράτη μέλη θα ενσω­μα­τώ­νουν την πορεία δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής στα εθνικά τους μεσο­πρό­θε­σμα δημο­σιο­νο­μικά διαρ­θρω­τικά σχέδια.

Ο πήχης για την ετήσια ελά­χι­στη μείωση του χρέους κατε­βαί­νει για την χωρα μας στο 1% του ΑΕΠ. Το έλλειμμα θα συνε­χί­σει να έχει επίσημο όριο το 3% του ΑΕΠ.

Ωστόσο, στην πράξη, η χώρα θα πρέπει να κατα­βάλ­λει προ­σπά­θεια μείωσης του ελλείμ­μα­τος όταν αυτό θα ξεπερνά το 1,5% του ΑΕΠ, ώστε καμία χώρα να μην υπερ­βαί­νει το 3% του ΑΕΠ.

Στο νέο Σύμφωνο Στα­θε­ρό­τη­τας υπάρχει και η συνθήκη της εξαί­ρε­σης των δαπανών της άμυνας από τον υπο­λο­γι­σμό του ελλείμ­μα­τος αν το ποσοστό αυτό υπερ­βαί­νει το μέσο ποσοστό δαπανών της Ε.Ε. οταν σημειώ­νε­ται υπέρ­βαση των ορίων για το έλλειμμα και το χρέος, θα συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται κατά πόσο αυτή οφεί­λε­ται στην πραγ­μα­το­ποί­ηση υψηλών αμυ­ντι­κών δαπανών.

Πηγή imerisia.gr