Ειρήνη Βαζούκου: «Η τέχνη για μένα είναι η σπονδυλική μου στήλη»

Οι άνθρω­ποι της Τέχνης είναι πάντα ανή­συ­χοι. Αυτό ισχύει και για την συμπο­λί­τισσά μας, Ειρήνη Βαζού­κου. Πολύ δρα­στή­ρια, είτε εκθέτει η ίδια, είτε λαμ­βά­νει μέρος σε εκθέ­σεις με άλλους εικα­στι­κούς, δεν στα­μα­τάει ποτέ να μας εκπλήσ­σει ευχά­ρι­στα. Αγαπάει την ζωγρα­φική, την Τέχνη και την δημιουρ­γία κι έχει αφιε­ρώ­σει την ζωή της σε αυτό.

Η Ειρήνη Βαζού­κου γεν­νή­θηκε στη Ρόδο, όπου ζει και δημιουρ­γεί. Έχει παρου­σιά­σει το εικα­στικό της έργο σε 14 ατο­μι­κές εκθέ­σεις και συνεκ­θέ­σεις και έχει συμ­με­τά­σχει σε περισ­σό­τε­ρες από 120 ομα­δι­κές εκθέ­σεις στην Ελλάδα και το εξω­τε­ρικό (Κύπρος, Δανία, Φιν­λαν­δία, Αίγυ­πτος, Αυστρία, Βουλ­γα­ρία, Μάλτα, Γερ­μα­νία κ.ά.)

• Κυρία Βαζού­κου, ασχο­λεί­στε πολλά χρόνια με τα εικα­στικά. Ξεκι­νή­σατε από την Ρόδο και συνε­χί­ζετε την πορεία σας με ατο­μι­κές και ομα­δι­κές εκθέ­σεις, συμ­με­το­χές σε άλλες πόλεις. Περι­γράψτε μας τις εμπει­ρίες σας.

Κατ’ αρχήν να ευχηθώ Καλή Χρονιά και σας ευχα­ρι­στώ για το ενδια­φέ­ρον σας και την φιλο­ξε­νία!

Ναι ξεκί­νησα από την Ρόδο, η πρώτη μου ατομική έκθεση έγινε εδώ πριν πολλά χρόνια.

Ακο­λού­θη­σαν η έκθεσή μου στην Γκαλερί Σταυ­ρα­κάκη στο Ηρά­κλειο της Κρήτης, στην Δημο­τική Πινα­κο­θήκη Θεσ­σα­λο­νί­κης (Casa Bianka), στην Δημο­τική Πινα­κο­θήκη Κέρ­κυ­ρας σε επι­μέ­λεια Μαρίας Μελέντη στο Ιστο­ρικό Αρχείο – Μουσείο της Ύδρας σε επι­μέ­λεια Ντίνας Αδα­μο­πού­λου κ.ά.

Καθώς δουλεύω και προ­χω­ράω, τα πράγ­ματα έτσι και αλλιώς παίρ­νουν τον δρόμο τους. Το ένα φέρνει το άλλο. Συνα­να­στρέ­φο­μαι με ανθρώ­πους της τέχνης, δουλεύω σκληρά και έπεται η συνέ­χεια.

Να πω όμως, ότι θεωρώ και πολύ μεγάλη τύχη στην ζωή μου, τη συνά­ντησή μου με αρκε­τούς “φωτι­σμέ­νους” ανθρώ­πους με τους οποίους υπάρχει αλλη­λο­ε­κτί­μηση και αλλη­λο­σε­βα­σμός. Νιώθω ευλο­γη­μένη γι’ αυτό. Η τέχνη με έφερε κοντά τους. Άλλωστε είναι ένας από τους λόγους που συμ­με­τέχω και παρου­σιάζω την δουλειά μου σε εκθέ­σεις. Έχουν ανα­πτυ­χθεί γερές φιλίες με το πέρασμα του χρόνου. Κάθε συμ­με­τοχή μου σε έκθεση, είναι και μία μικρή ευχά­ρι­στη περι­πέ­τεια.

Αν είναι να παρευ­ρεθώ και στα εγκαί­νια, η “περι­πέ­τεια” μεγα­λώ­νει. Εφ’ όσον μένω στην Ρόδο μπορεί να χρεια­στούν και 2 αερο­πλάνα για να φτάσω στον προ­ο­ρι­σμό μου. Έχει μιά δυσκο­λία το να είχεις την μόνιμη κατοι­κία σου εδώ, σε αντί­θεση με τους εικα­στι­κούς που μένουν στην Αθήνα. Οι και­ρι­κές συν­θή­κες, τα απα­γο­ρευ­τικά για τον καιρό… η μετα­φορά κάθε τόσο των έργων μου, και τόσα άλλα. Ευτυχώς υπάρχει το δια­δί­κτυο….Έχω προ­σαρ­μό­σει ακόμα και τα έργα μου πολλές φορές, ώστε να μπορούν να ταξι­δεύ­ουν εύκολα. Πχ όταν έλαβα μέρος στην 4 Quartenalle στην Stara Zagora έφτιαξα banner και έτσι μετα­φέρ­θη­καν εύκολα στον προ­ο­ρι­σμό τους.

• Επι­στρέ­φετε όμως πάντα στην Ρόδο και επι­λέ­γετε ξεχω­ρι­στούς χώρους για εκθέ­σεις. Τελικά, η Τέχνη πρέπει να είναι δια­δρα­στική και μέσα και έξω από τους κλα­σι­κούς εκθε­σια­κούς χώρους όπως τα μουσεία;

Στο θέμα αν επι­στρέφω πάντα στην Ρόδο. Ναι. Έχω ένα αγα­πη­μένο και σταθερό κοινό που δεν θα το εγκα­τα­λείψω. Είναι τιμή για εμένα το ό,τι αρκετοί συντο­πί­τες μου με στη­ρί­ζουν, σε όλη την πορεία μου και με τιμούν πάντα, με την παρου­σία τους στις εκθέ­σεις μου, και όχι μόνο. Γι’ αυτούς επι­στρέφω και πάντα νιώθω την ίδια συγκί­νηση, για το ενδια­φέ­ρον τους. Έχω εκθέσει και σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους στην Μεσαιω­νική Πόλη, όντως ξεχω­ρι­στούς όπως το λέτε, με το μυστή­ριό τους, την μαγεία τους και την ιστορία τους. Πύλη D’ Aboise και στο υπόγειο της, Προ­μα­χώ­νας του Αγ Γεωρ­γίου κ.ά.

Αλλά έχω παρου­σιά­σει και ατομική έκθεση στο Κέντρο Σύγ­χρο­νης Τέχνης (παλαιό συσ­σί­τιο) σε επι­μέ­λεια της τότε επι­με­λή­τριας της Πινα­κο­θή­κης και Ιστο­ρι­κού Τέχνης Πόλυς Χατζη­μάρ­κου, με οργά­νωση του Μου­σείου Νεο­ελ­λη­νι­κής Τέχνης Ρόδου στα πλαίσια του ΜοΤεΡ.

Ακόμα και στο χωριό Λαχανιά έχω εκθέσει μαζί με τον αεί­μνη­στο Βαγγέλη Παυλίδη, στο παλιό Ελαιουρ­γείο “Μάγγανα”.

• Όσον αφορά στην ερώτησή σας για την διά­δραση της Τέχνης και τον χώρο που μπορεί να παρου­σια­στεί, θεωρώ ότι αυτό το θέμα είναι πολύ­πλευρο…

Κατ’ αρχήν η αληθινή και αυθε­ντική Τέχνη μπορεί να σταθεί παντού, με προ­ϋ­πο­θέ­σεις όμως, όσον αφορά το θέμα ασφά­λειας – φύλαξης. Δεν είναι απα­ραί­τητο να έχει η Τέχνη πάντα την “ομπρέλα προ­στα­σίας και ανα­γνώ­ρι­σης” που λέγεται Μουσείο και να περι­μέ­νει να έλθει ο κόσμος να την δει. Μπορεί να πάει εκείνη στον κόσμο και στον άσχετο μη ψαγμένο θεατή. Επι­προ­θέ­τως ένα έργο είναι μου­σειακό κομμάτι, όχι απα­ραί­τητα επειδή εκτί­θε­ται σε ένα Μουσείο. Πχ έχω δει απί­στευτη δουλειά σε street art, και έχω δει και μη “μου­σειακά” έργα… σε Μουσεία. Θυμώνω γι’ αυτό, γιατί τα Μουσεία έχουν μεγάλη ευθύνη στο τι εκθέ­τουν διότι “διδά­σκουν”.

Εμένα προ­σω­πικά, στις περιο­δι­κές εκθέ­σεις, πρω­τί­στως με απα­σχο­λεί ποιος οργα­νώ­νει την έκθεση και όχι ο χώρος (με εξαί­ρεση την μελ­λο­ντική ανα­δρο­μική μου έκθεση… αυτό είναι άλλο θέμα). Δεύτερο, ποιοι δημιουρ­γοί συμ­με­τέ­χουν (όταν πρό­κει­ται για ομαδική). Τρίτο, ποιος ο σκοπός αυτής της έκθεσης. Ο εκθε­σια­κός χώρος είναι μεν υψίστης σημα­σίας θέμα, αλλά υπάρ­χουν και τόσες πολλές ιδέες και επι­λο­γές φθάνει να υπάρχει διάθεση και καλή συνερ­γα­σία.

Έχω συμ­με­τά­σχει σε έκθεση σε παραλία με άμμο και έχω “προ­σαρ­μό­σει” την δουλειά μου εκεί, έχω εκθέσει πάνω σε δένδρα σε πάρκο, σε bar, σε Πανε­πι­στή­μια, σε land Art, σε σχο­λι­κές αίθου­σες, σε πεζο­δρό­μιο (μία αστεία μονο­ή­μερη διά­δραση) σε κατά­ληψη κτηρίου στην Αθήνα που είχε Πολι­τι­στική Χρήση, αλλά και τόσα άλλα!

• Πώς θα περι­γρά­φατε την σχέση σας με την Τέχνη. Είναι η συνεχής γοητεία της ανα­ζή­τη­σης και της δημιουρ­γίας;

Όπως είπε κάποιος εικα­στι­κός, ότι «η τέχνη για εμένα είναι η σπον­δυ­λική μου στήλη». Έτσι νιώθω και εγώ. Χωρίς αυτήν δεν ζώ. Αυτή με έχει “σώσει” πολλές φορές, όταν τον πόνο μου τον έκανα έργο. Όταν την απώλεια την περί­γραφα στον καμβά μου. Όταν τον θυμό μου τον “έσβηνα” στην δημιουρ­γία. Μέσω της τέχνης βρήκα τον εαυτό μου το οποίο ήταν το πιο δύσκολο πράγμα για εμένα να κάνω. Να “συμ­φι­λιωθώ” με το εγώ μου. Επίσης μέσω της Τέχνης υλο­ποι­ή­θη­καν τα περισ­σό­τερά μου όνειρα… απο­μέ­νει (στα εικα­στικά) η παρου­σί­αση της Ανα­δρο­μι­κής μου σε επι­λεγ­μένο από εμένα χώρο στον τόπο μου…

Δου­λεύ­ο­ντας, κοιτάζω πάντα μακρυά στον Ορί­ζο­ντα και θέλω να τον φτάσω… να βρω την “Ιθάκη” μου, την οποία πιστεύω ότι εκεί βρί­σκο­νται οι απα­ντή­σεις στους προ­βλη­μα­τι­σμούς μου… αλλά ευτυχώς ποτέ.. δεν τον φτάνω. Και έτσι δουλεύω σκληρά και συνεχώς. Ναι, είναι μακρύς ο δρόμος… Ναι, έχει την γοητεία του. Για μένα η τέχνη είναι έρωτας. Έχει τα ίδια συμ­πτώ­ματα, ευτυ­χι­σμέ­νες στιγμές, συντρο­φιά, αγωνία, απο­γο­ή­τευση, δια­φω­νίες, πυρετό. Ο “πυρετός” αυτός δεν μου φεύγει ποτέ… αλλά τον αγαπώ… έχω μάθει να ζω μ’ αυτόν όλη μου την ζωή.

• Τι ρόλο παίζει η γυναίκα στα έργα σας;

Πολύ βασικό ρόλο από την αρχή της εικα­στι­κής μου πορείας. Πάντα ζωγρά­φιζα την γυναίκα. Θέλω να πιστεύω ότι μπορώ να ρίχνω “φως” σε αθέατες πλευρές της ζωής της , ή πλευρές, που είναι ταμπού.

Η βία κατά των γυναι­κών, σε πολλές μορφές και η γυναι­κο­κτο­νία με απα­σχο­λεί πολύ τα τελευ­ταία χρόνια. Δεν είναι μακριά από εμάς… δυστυ­χώς το έχουμε δει, το έχουμε βιώσει. Δεν συμ­βαί­νει μόνο σε άλλες χώρες ή σε άλλες κοι­νω­νίες. Πολλές φορές θέλω να “δώσω κατα­φύ­γιο” σ΄αυτές τις γυναί­κες, μέσω των έργων μου. Και φτιά­χνει αυτό το κατα­φύ­γιο η φύση για εμένα μέσω των “Ριζών” μου.

Επίσης υπάρ­χουν και άλλα κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τικά θέματα που με προ­βλη­μα­τί­ζουν: Tο προ­σφυ­γικό, η κοι­νω­νική δικαιο­σύνη, η άνοδος του φασι­σμού. Το bullying σε όλες τις μορφές του. Η έλλειψη ελευ­θε­ρίας σκέψης-ζωής. Δυστυ­χώς ζούμε σε πολύ δύσκο­λους καιρούς, οι οποίοι είναι πιο επι­κίν­δυ­νοι γιατί ο “εχθρός” δεν φαί­νε­ται. Το “πλύσιμο του εγκε­φά­λου” πλέον είναι πιο εύκολο και πιο άμεσο. Γίνεται μέσα στα σπίτια μας, μέσω των ΜΜΕ, των fake news. Όλοι οι άνθρω­ποι της Τέχνης και όχι μόνο, πρέπει να στρα­τευ­θούμε ο καθένας με τον τρόπο του, να πολε­μή­σουμε αυτόν τον “αόρατο εχθρό”. Όσο έχουμε ακόμα ελευ­θε­ρία να εκφρά­ζουμε την άποψή μας. Πριν προ­χω­ρή­σει η λογο­κρι­σία ακόμα και στην Τέχνη, η οποία έχει ήδη δείξει το πρόσωπό της σε κάποιες περι­πτώ­σεις…

Θέλω να πιστεύω ότι η δική μου τέχνη είναι στρα­τευ­μένη. Δεν είναι για να δια­κο­σμεί δια­με­ρί­σματα… και θέλω να πιστεύω ότι κατα­φέρνω και βάζω και εγώ ένα μικρό λιθα­ράκι στον αγώνα κατά του άδικου και της βίας και υπέρ των δικαιω­μά­των του ανθρώ­που… μέσα από τα έργα μου.