Το μέλλον της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου συνάρτηση των πολιτικών επιλογών της τοπικής αυτοδιοίκησης και της Κυβέρνησης

Της  Τώνιας Μορο­πού­λου,

Καθη­γή­τριας ΕΜΠ, Προ­έ­δρου της Αντι­προ­σω­πείας του ΤΕΕ

Ως γνωστόν, βάσει της 1ης δημο­σί­ευ­σης (από 30/03-03/04/2019) και της 2ης δημο­σί­ευ­σης (από 03/04-06/04/2019) διε­ξή­χθη ανοι­χτός δημό­σιος πλειο­δο­τι­κός δια­γω­νι­σμός για την εκμί­σθωση δεκα­τεσ­σά­ρων (14) ακι­νή­των (ήτοι τα ακίνητα Κισθι­νίου 11-13, Πυθα­γόρα 49Ν, Ακτή Σαχτούρη 2, Τλη­πο­λέ­μου 44, Τλη­πο­λέ­μου 52-54, Ακτή Σαχτούρη 4, Μιλ­τιά­δου 7, Σωκρά­τους 2Ρ, Ευρι­πί­δου 9, Σωκρά­τους 2Θ, Πλ. Εβραίων Μαρ­τύ­ρων 23, Ευρι­πί­δου 7, Πυθα­γόρα 24, Πλ. Μεγ. Αλε­ξάν­δρου 4) από το ΤΑΠ, με την υπ’ αριθμό 16/5.4.2019 απόφαση του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του για την έγκριση συγκρό­τη­σης της σχε­τι­κής επι­τρο­πής διε­νέρ­γειας του δια­γω­νι­σμού.

Το ερώτημα τίθεται, διότι, σήμερα, 30 χρόνια μετά από την ανα­γό­ρευση της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου ως Μνη­μείου Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς από την UNESCO, και παρόλα τα έργα που έγιναν στο διά­στημα αυτό για την απο­κα­τά­σταση κτηρίων, χώρων και μνη­μείων, η πόλη αντι­με­τω­πί­ζει σήμερα σημα­ντικά προ­βλή­ματα. Τα κτήρια και τα μνημεία της πόλης συνε­χί­ζουν να εκτί­θε­νται σε περι­βαλ­λο­ντι­κούς κιν­δύ­νους, σει­σμούς και φυσικές κατα­στρο­φές που απαι­τούν άμεση παρέμ­βαση. Καθυ­στε­ρή­σεις μπορεί να οδη­γή­σουν σε μη ανα­στρέ­ψι­μες επι­πτώ­σεις.

Η σημα­ντική υπο­βάθ­μιση της ποιό­τη­τας δια­βί­ω­σης των κατοί­κων της πόλης έχει ανα­γκά­σει περίπου 4,000 από αυτούς να εγκα­τα­λεί­ψουν τις εστίες τους εντός της Μεσαιω­νι­κής Πόλης και να ανα­ζη­τή­σουν στέγη αλλού.

Σε ποιο σχέδιο αξιο­ποί­η­σης των 340 ακι­νή­των ιδιο­κτη­σίας του Δημο­σίου εντάσ­σε­ται αυτός ο ανοι­χτός δημό­σιος δια­γω­νι­σμός και πως αυτό το σχέδιο αντα­πο­κρί­νε­ται στις απαι­τή­σεις της UNESCO για ένα ολο­κλη­ρω­μένο πρό­γραμμα αει­φό­ρου δια­τή­ρη­σης και δια­χεί­ρι­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, ώστε να δια­τη­ρή­σει τη θέση της στη λίστα των πόλεων της Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς;

Η ολο­κλη­ρω­μένη προ­στα­σία και δια­χεί­ριση της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου ως συνόλου, θα πρέπει να απο­βλέ­πει στην ικα­νο­ποί­ηση των σύγ­χρο­νων αναγκών του οικι­στι­κού συνόλου, με γνώμονα τη δια­τή­ρηση του μνη­μεια­κού, ιστο­ρι­κού και κυρίως του κοι­νω­νι­κού, πολι­τι­στι­κού και ανα­πτυ­ξια­κού χαρα­κτήρα της.

Η χρη­μα­το­δό­τηση του προ­γράμ­μα­τος από τον Δημόσιο Τομέα, βάσει της σχε­τι­κής προ­γραμ­μα­τι­κής συμ­φω­νίας με τον Δήμο Ρόδου, δεν επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες του. Απαι­τού­νται πρό­σθε­τοι πόροι. Ένα σημα­ντικό μέρος των πρό­σθε­των απαι­τού­με­νων πόρων μπορεί να προ­έλ­θει από την επα­νά­χρηση των κτηρίων ιδιο­κτη­σίας του Δημο­σίου της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου με σύμπραξη του δημό­σιου με τον ιδιω­τικό τομέα, όπως πρό­τεινα στη σχετική μελέτη του Πολυ­τε­χνείου, που παρου­σί­ασα στις 3 Νοεμ­βρίου 2018 στην εκδή­λωση για τα 30 χρόνια της Ρόδου στην UNESCO.

Ο κρί­σι­μος παρά­γο­ντας για την επι­τυ­χία αυτής της δρα­στη­ριό­τη­τας είναι ο σαφής προσ­διο­ρι­σμός της αξίας που προ­σθέ­τει στο παρα­γό­μενο απο­τέ­λε­σμα ο κάθε συμ­βαλ­λό­με­νος, δεδο­μέ­νου ότι το πολι­τι­στικό υλικό της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου είναι υψηλής αξίας, με βάση τα διεθνή δεδο­μένα, και θα προ­σελ­κύ­σει το ενδια­φέ­ρον διεθνών, αλλά και εντο­πίων επεν­δυ­τών.

Πώς λοιπόν αποτιμά και πως αξιο­ποιεί την αξία των ακι­νή­των το σχέδιο αξιο­ποί­η­σης, και από ποιους υλο­ποιεί­ται και πως;

Με ποια κρι­τή­ρια διε­ξή­χθη ο ανοι­χτός δημό­σιος πλειο­δο­τι­κός δια­γω­νι­σμός για την εκμί­σθωση των 14 ακι­νή­των από το ΤΑΠ; Με ποιο ανα­με­νό­μενο όφελος; Με ποια ανα­με­νό­μενη πρόσοδο; Με ποια προ­στι­θέ­μενη αξία και οικο­νο­μία κλί­μα­κος; Πώς συμ­βάλ­λει και με ποια παρα­με­τρο­ποί­ηση στην συγκέ­ντρωση και κλι­μά­κωση, των απα­ραί­τη­των για τον ολο­κλη­ρω­μένο σχε­δια­σμό δια­τή­ρη­σης και δια­χεί­ρι­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, πόρων η μερική αυτή ενέρ­γεια;

Ποιος δια­σφα­λί­ζει, και μάλιστα εάν δοθεί συνέ­χεια με παρό­μοιους απο­σπα­σμα­τι­κούς δημό­σιους πλειο­δο­τι­κούς δια­γω­νι­σμούς εκμί­σθω­σης, ότι δεν απο­μειώ­νε­ται η προσ­δο­κώ­μενη από την επα­νά­χρηση αξία των κτηρίων ιδιο­κτη­σίας του δημο­σίου;

Ότι δεν ακυ­ρώ­νε­ται έτσι η δυνα­μική ενός προ­γράμ­μα­τος επα­νά­χρη­σης κτηρίων, που θα συνέ­βαλλε, μέσω της προ­σέλ­κυ­σης επεν­δύ­σεων, ώστε να απο­κα­τα­στα­θεί όλο το κτι­ριακό απόθεμα που σήμερα ρημάζει και υπο­βαθ­μί­ζει την ποιό­τητα ζωής των κατοί­κων του, αλλά και να εξευ­ρε­θούν οι απα­ραί­τη­τοι πόροι από τις μακρο­χρό­νιες μισθώ­σεις των κτηρίων, για την άμεση χρη­μα­το­δό­τηση αφενός της συνο­λι­κής απο­κα­τά­στα­σης και προ­στα­σίας των μνη­μεια­κών συνόλων που συν­θέ­τουν την ταυ­τό­τητα της Πόλης και απο­τε­λούν πόλο έλξης του­ρι­σμού υψηλού επι­πέ­δου, και αφε­τέ­ρου της δια­τή­ρη­σης του κοι­νω­νι­κού χαρα­κτήρα της Πόλης, με την απο­κα­τά­σταση κτηρίων ιδιο­κτη­σίας του δημο­σίου, που θα δια­τε­θούν ως κατοι­κία σε ευπα­θείς κοι­νω­νι­κές ομάδες;

Δυστυ­χώς οι επι­λο­γές της Κυβέρ­νη­σης, και η σύνταξη μαζί της, της σημε­ρι­νής Δημο­τι­κής Αρχής, δεν δίνουν εχέγγυα για την προ­στα­σία και την ακε­ραιό­τητα της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου.

Το μέλλον της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου είναι στα χέρια της κοι­νω­νίας της Ρόδου. Και έχει ακόμα τη δυνα­τό­τητα να αλλάξει το τοπίο προς όφελός της. Ο καθένας ας πάρει την απόφασή του και ας ξεκα­θα­ρί­σει τη θέση του.