Τουρκικές «κραυγές και ψίθυροι» στο παρά πέντε

• Τι σημαί­νει η διπλή γλώσσα της Άγκυρας πριν τη συνά­ντηση Μητσο­τάκη με Ερντο­γάν

Δηλώ­σεις για εσω­τε­ρική κατα­νά­λωση ή μηνύ­ματα δια­πραγ­μά­τευ­σης; Ό,τι και να είναι, λίγα μόλις 24ωρα πριν από την επίσημη επί­σκεψη του Έλληνα πρω­θυ­πουρ­γού στην Άγκυρα, η τουρ­κική πλευρά επέλεξε να επα­να­φέ­ρει στο προ­σκή­νιο ένα από τα πιο φορ­τι­σμένα και νομικά ανυ­πό­στατα ζητή­ματα της ελλη­νο­τουρ­κι­κής ατζέ­ντας: την απο­στρα­τιω­τι­κο­ποί­ηση των ελλη­νι­κών νησιών.

Η δημόσια τοπο­θέ­τηση του εκπρο­σώ­που του κυβερ­νώ­ντος AKP, Ομέρ Τσελίκ, απο­τυ­πώ­νει με σαφή­νεια τη γνωστή τακτική της Άγκυρας: ρητο­ρική «ειρήνης» προς τα έξω, αλλά ταυ­τό­χρονα ανα­κύ­κλωση ανα­θε­ω­ρη­τι­κών αιτιά­σεων προς εσω­τε­ρική κατα­νά­λωση ή ως σκιά στον προ­θά­λαμο των συζη­τή­σεων.

Ρητο­ρική δια­λό­γου αλλά πίεση και … επιλογή “εχθρού”

Ο Τσελίκ μίλησε για «τραπέζι της διπλω­μα­τίας» και «λίμνη ειρήνης» στο Αιγαίο, επα­να­λαμ­βά­νο­ντας το σταθερό λεξι­λό­γιο της τουρ­κι­κής διπλω­μα­τίας όταν επι­διώ­κει να εμφα­νι­στεί ως δύναμη απο­κλι­μά­κω­σης. Ωστόσο, στην ίδια δήλωση κατη­γό­ρησε την Ελλάδα για «εξο­πλι­σμό νησιών που θα έπρεπε να είναι απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μένα», ενώ δεν παρέ­λειψε να στο­χο­ποι­ή­σει προ­σω­πικά τον Νίκο Δένδια, υπο­νο­ώ­ντας ότι οι δηλώ­σεις του «προ­κα­λούν επι­πτώ­σεις».

Τον υπουργό Άμυνας στο­χο­ποί­ησε και ο Tούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν , ο οποίος υπο­στή­ριξε ότι ότι ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης αλλά και ο Γιώργος Γερα­πε­τρί­της έχουν τη βούληση να λύσουν τα ανοικτά ζητή­ματα μεταξύ των δύο χωρών, αλλά ο κ. Δένδιας

«υπο­νο­μεύει την προ­σπά­θεια της ελλη­νο­τουρ­κι­κής προ­σέγ­γι­σης και την επίλυση των στρα­τη­γι­κών προ­βλη­μά­των» ανάμεσα στις δύο χώρες.

«Πιστεύω πραγ­μα­τικά ότι (σ.σ. οι Μητσο­τά­κης και Γερα­πε­τρί­της) έχουν αυτή την πρόθεση και την ικα­νό­τητα, είπε ο Φιντάν. Υπάρχει όμως ένας άνθρω­πος που ονο­μά­ζε­ται Δένδιας, υπάρχει και το ακρο­α­τή­ριο στο οποίο απευ­θύ­νε­ται» συμπλή­ρωσε ο Τούρκος υπουρ­γός και πρό­σθεσε ότι «ο πολι­τι­κός αντα­γω­νι­σμός δυστυ­χώς δεν δημιουρ­γεί ένα περι­βάλ­λον που να ευνοεί την επίλυση τέτοιων στρα­τη­γι­κών προ­βλη­μά­των στην ελλη­νική πολι­τική».

Η τουρ­κική πλευρά δεν στο­χο­ποιεί απλώς έναν πρώην ΥΠΕΞ, αλλά τον αρμόδιο υπουργό Άμυνας της Ελλάδας – άρα μετα­το­πί­ζει το βάρος της αντι­πα­ρά­θε­σης από το διπλω­μα­τικό στο στρα­τιω­τικό επίπεδο. Πρό­κει­ται για σκόπιμη επιλογή ρητο­ρι­κής, ιδίως όταν συν­δυά­ζε­ται με ανα­φο­ρές περί «εξο­πλι­σμού απο­στρα­τιω­τι­κο­ποι­η­μέ­νων νησιών»

Η αντί­φαση είναι εμφανής και δεν περνά απα­ρα­τή­ρητη ούτε στον ελλη­νικό ούτε στον τουρ­κικό Τύπο. Όπως επι­ση­μαί­νουν ανα­λυ­τές στην Άγκυρα, η επα­να­φορά του ζητή­μα­τος λίγο πριν τη συνά­ντηση με τον Κυριάκο Μητσο­τάκη λει­τουρ­γεί ως μήνυμα «κόκ­κι­νων γραμμών» προς την Αθήνα, αλλά και ως καθη­συ­χα­στικό σήμα προς το εθνι­κι­στικό ακρο­α­τή­ριο στο εσω­τε­ρικό της Τουρ­κίας ότι η κυβέρ­νηση δεν «χαλα­ρώ­νει» έναντι της Ελλάδας.

Η ευρω­παϊκή διά­σταση και το αφήγημα «θύματος»

Ιδιαί­τερη σημασία έχει και η αναφορά Τσελίκ ότι «η Ελλάδα προ­σπα­θεί να μετα­τρέ­ψει τα προ­βλή­ματά της σε προ­βλή­ματα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης» και ότι οι Βρυ­ξέλ­λες «παρα­σύρ­θη­καν». Πρό­κει­ται για πάγια γραμμή της τουρ­κι­κής διπλω­μα­τίας, η οποία επι­διώ­κει να απο­νο­μι­μο­ποι­ή­σει τον ευρω­παϊκό ρόλο στα ελλη­νο­τουρ­κικά, παρου­σιά­ζο­ντας την Τουρκία ως αδι­κη­μένο μέρος και την Ελλάδα ως χώρα που «διε­θνο­ποιεί» διμερή ζητή­ματα.

Στον ελλη­νικό Τύπο, η συγκε­κρι­μένη αναφορά δια­βά­ζε­ται ως προει­δο­ποί­ηση ενόψει των ευρω­τουρ­κι­κών συζη­τή­σεων, αλλά και ως έμμεση προ­σπά­θεια να περιο­ρι­στεί το διπλω­μα­τικό κεφά­λαιο που έχει οικο­δο­μή­σει η Αθήνα τα τελευ­ταία χρόνια εντός της ΕΕ.

Κύπρος και Ανα­το­λική Μεσό­γειος: σταθερά εκτός πλαι­σίου

Ακόμη πιο απο­κα­λυ­πτική είναι η στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό. Ο Τσελίκ επα­νέ­λαβε χωρίς περι­στρο­φές ότι η «προ­στα­σία της κυριαρ­χίας» της λεγό­με­νης «Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας της Βόρειας Κύπρου» – δηλαδή των κατε­χό­με­νων – απο­τε­λεί «εθνική υπόθεση» για την Τουρκία, απορ­ρί­πτο­ντας εμμέσως οποια­δή­ποτε συζή­τηση εκτός του πλαι­σίου των δύο κρατών. Ταυ­τό­χρονα, κατη­γό­ρησε τη Λευ­κω­σία για «κούρσα εξο­πλι­σμών» και για μετα­τροπή της Κύπρου σε «έδρα άλλων χωρών» – ρητο­ρική που απευ­θύ­νε­ται περισ­σό­τερο σε εσω­τε­ρικό ακρο­α­τή­ριο παρά σε διε­θνείς συνο­μι­λη­τές.

Τι πραγ­μα­τικά προ­α­ναγ­γέλ­λε­ται

Η εικόνα που προ­κύ­πτει είναι γνώριμη: η Άγκυρα προ­σέρ­χε­ται στη συνά­ντηση Μητσο­τάκη– Ερντο­γάν επι­διώ­κο­ντας να δια­τη­ρή­σει ανοι­χτούς τους διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας, χωρίς όμως να μετα­κι­νη­θεί ούτε εκα­το­στό από τις πάγιες ανα­θε­ω­ρη­τι­κές της θέσεις. Η «διπλή γλώσσα» δεν είναι διπλω­μα­τικό ατύχημα, αλλά συνει­δητή στρα­τη­γική.

Για την Αθήνα, το δια­κύ­βευμα δεν είναι η ρητο­ρική της τελευ­ταίας στιγμής, αλλά το αν η συνά­ντηση θα περιο­ρι­στεί σε δια­χεί­ριση εντά­σεων ή αν μπορεί να υπάρξει –έστω– συμ­φω­νία στο αυτο­νό­ητο: ότι ο διά­λο­γος δεν μπορεί να διε­ξά­γε­ται υπό απειλές, υπαι­νιγ­μούς και επα­να­φορά ζητη­μά­των που αμφι­σβη­τούν ευθέως την ελλη­νική κυριαρ­χία. Το μέχρι τώρα σήμα από την Άγκυρα δείχνει ότι, του­λά­χι­στον σε επίπεδο δημό­σιου λόγου, η Τουρκία δεν είναι έτοιμη να εγκα­τα­λεί­ψει αυτό το παι­χνίδι.

Πηγή:economico.gr

Δέκα υπουρ­γοί στο πλευρό του Μητσο­τάκη στην Άγκυρα

Μπορεί οι προσ­δο­κίες για τη συνά­ντηση του Κυριά­κου Μητσο­τάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν να είναι χαμηλές σε ό,τι αφορά τις πάγιες δια­φο­ρές Ελλάδας – Τουρ­κίας στο Αιγαίο, ωστόσο, την Τετάρτη (11/2) ανα­μέ­νε­ται να υπο­γρα­φούν σημα­ντι­κές συμ­φω­νίες μεταξύ των δύο χωρών. Αυτό προ­κύ­πτει από την πληθώρα των υπουρ­γών που θα συνο­δεύ­σουν τον Έλληνα πρω­θυ­πουργό στην Άγκυρα.

Η κυβέρ­νηση γνω­στο­ποί­ησε τα ονόματα των υπουρ­γών και υφυ­πουρ­γών που θα συνο­δεύ­σουν τον πρω­θυ­πουργό στην Άγκυρα ενόψει του 6ου Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας (ΑΣΣ), όπου είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένο να συνα­ντη­θεί και με τον πρόεδρο της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, για να συζη­τή­σουν μια σειρά θεμάτων.

Συγκε­κρι­μένα, τον πρω­θυ­πουργό θα συνο­δεύ­ουν οι:

κ. Γιώργος Γερα­πε­τρί­της, Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών

κ. Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, Υπουρ­γός Εθνικής Οικο­νο­μίας & Οικο­νο­μι­κών

κ. Τάκης Θεο­δω­ρι­κά­κος, Υπουρ­γός Ανά­πτυ­ξης

κα Σοφία Ζαχα­ράκη, Υπουρ­γός Παι­δείας Θρη­σκευ­μά­των & Αθλη­τι­σμού

κ. Θάνος Πλεύρης, Υπουρ­γός Μετα­νά­στευ­σης & Ασύλου

κ. Μιχάλης Χρυ­σο­χο­ΐ­δης, Υπουρ­γός Προ­στα­σίας του Πολίτη

κ. Γιάννης Κεφα­λο­γιάν­νης, Υπουρ­γός Κλι­μα­τι­κής Κρίσης & Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας

κα Λίνα Μενδώνη, Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού

κ. Χρίστος Δήμας, Υπουρ­γός Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών

κ. Θεο­χά­ρης Θεο­χά­ρης, Υφυ­πουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών αρμό­διος για οικο­νο­μική διπλω­μα­τία

Ο υπουρ­γός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, τον οποίο… στο­χο­ποεί η Άγκυρα δεν θα ακο­λου­θή­σει την ελλη­νική απο­στολή.

Η ατζέντα

Η εκπρό­σω­πος του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών, Λάνα Ζωχιού, κατά την ενη­μέ­ρωση των διπλω­μα­τι­κών συντα­κτών, τα ζητή­ματα που ανα­μέ­νε­ται να τεθούν στο τραπέζι είναι διμε­ρείς σχέσεις και θέματα περι­φε­ρεια­κού και διε­θνούς ενδια­φέ­ρο­ντος.

Όπως ανέφερε η εκπρό­σω­πος του υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών Λάνα Ζωχιού κατά την ενη­μέ­ρωση των διπλω­μα­τι­κών συντα­κτών, τα ζητή­ματα που ανα­μέ­νε­ται να τεθούν στο τραπέζι είναι διμε­ρείς σχέσεις και θέματα περι­φε­ρεια­κού και διε­θνούς ενδια­φέ­ρο­ντος.

Ως προς τα διμερή, θα συζη­τη­θούν θέματα που αφορούν στο μετα­να­στευ­τικό, σε θέματα συνερ­γα­σίας στον τομέα της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, η συνερ­γα­σία στον τομέα της οικο­νο­μίας και των εμπο­ρι­κών συναλ­λα­γών, η κατα­πο­λέ­μηση του οργα­νω­μέ­νου εγκλή­μα­τος και η συνερ­γα­σία σε θέματα πολι­τι­σμού.

Ως προς τις περι­φε­ρεια­κές και διε­θνείς εξε­λί­ξεις, οι συζη­τή­σεις θα επι­κε­ντρω­θούν στα θέματα της Μέσης Ανα­το­λής, στο Ιράν και τις εξε­λί­ξεις στην Ουκρα­νία.

Η παρου­σία της υπουρ­γού Παι­δείας φανε­ρώ­νει ενδε­χο­μέ­νως εξε­λί­ξεις για τη λει­τουρ­γία της Σχολής της Χάλκης.