ΥΠΠΟ: Η αποκατάσταση του Ιερού του Πύθιου Απόλλωνος, στην ακρόπολη της Ρόδου – Σε εξέλιξη το έργο

Σε εξέ­λι­ξη βρί­σκε­ται το έργο της απο­κα­τά­στα­σης του Ναού του Πύ­θιου Απόλ­λω­νος, στην αρ­χαία ακρό­πο­λη, της Ρόδου (Μόντε Σμιθ) από την αρ­μό­δια Διεύ­θυν­ση Ανα­στή­λω­σης Αρ­χαί­ων Μνη­μεί­ων, του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού. Το έργο απο­σκο­πεί στην απο­κα­τά­στα­ση και ενί­σχυ­ση του μνη­μεί­ου, καθώς και στην προ­στα­σία  και διά­σω­σή του από τη φθορά, λόγω της έντο­νης διά­βρω­σης και των δυ­σμε­νών κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών. Μετά την απο­δό­μη­ση του μνη­μεί­ου και τη λε­πτο­με­ρή κα­τα­γρα­φή των κα­τα­κεί­με­νων και των απο­δο­μη­μέ­νων μελών, τα αυ­θε­ντι­κά αρ­χαία δο­μι­κά μέλη του δια­χω­ρί­ζο­νται και δια­τη­ρού­νται, ενώ τα υπό­λοι­πα δο­μι­κά μέλη των σύγ­χρο­νων ανα­στη­λώ­σε­ων, κα­θαι­ρού­νται. Στο πλαί­σιο των επεμ­βά­σε­ων διε­ρευ­νά­ται και η δυ­να­τό­τη­τα επα­νέ­ντα­ξης μελών στο μνη­μείο, στην ορθή τους θέση, διορ­θώ­νο­ντας σφάλ­μα­τα προη­γού­με­νων ανα­στη­λώ­σε­ων στις δε­κα­ε­τί­ες  1930 και  1960.

Η Υπουρ­γός Πο­λι­τι­σμού, Λίνα Μεν­δώ­νη, δή­λω­σε: «Το Ιερό του Πύ­θιου Απόλ­λω­νος ήταν ενταγ­μέ­νο στο συ­γκρό­τη­μα των ιερών και δη­μο­σί­ων κτη­ρί­ων της ακρό­πο­λης της Ρόδου. Η αρ­χι­κή φάση του μνη­μεί­ου χρο­νο­λο­γεί­ται στο τέλος του 4ου ή στις αρχές του 3ου αι. π.Χ. Το μνη­μείο ανα­κα­τα­σκευά­στη­κε δύο φορές στην αρ­χαιό­τη­τα -μετά τον σει­σμό του 226 π.Χ. και μετά από πυρ­κα­γιά, στα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ.. Η ση­με­ρι­νή του μορφή οφεί­λε­ται στην ανα­στή­λω­ση των Ιτα­λών, υπό τον Mario Paolini, το 1937-1938. Οι επεμ­βά­σεις αυτές απέ­δω­σαν, εν­δει­κτι­κά, τις δια­στά­σεις και με­ρι­κώς το μνη­μειώ­δες του ναϊ­κού οι­κο­δο­μή­μα­τος. Με τη ση­με­ρι­νή απο­κα­τά­στα­ση διορ­θώ­νο­νται πα­λαιό­τε­ρα σφάλ­μα­τα, προ­στα­τεύ­ε­ται το ευαί­σθη­το υλικό του κτη­ρί­ου, δια­σώ­ζο­νται αυ­θε­ντι­κά τμή­μα­τα του λα­ξευ­μέ­νου βρά­χου, μο­να­δι­κά στον ελ­λα­δι­κό χώρο, βελ­τιώ­νε­ται η πρό­σλη­ψη του μνη­μεί­ου από τον επι­σκέ­πτη. Με την ολο­κλή­ρω­ση του έργου ανα­δει­κνύ­ε­ται, με τον βέλ­τι­στο τρόπο, όχι μόνον ο αρ­χαιο­λο­γι­κός χώρος αλλά και η  αρ­χι­τε­κτο­νι­κή και η ανα­γνω­σι­μό­τη­τα του μνη­μεί­ου, ενι­σχύ­ο­ντας την  επι­σκε­ψι­μό­τη­τά του. Με τις προ­βλε­πό­με­νες επεμ­βά­σεις, ο Ναός του Πύ­θιου Απόλ­λω­να ανα­κτά τη ση­μαί­νου­σα θέση του στην ιστο­ρι­κή αφή­γη­ση της ακρό­πο­λης της Ρόδου».

Ο ναός χω­ρο­θε­τεί­ται εντός της ακρό­πο­λης της Ρόδου. Η θέση του μνη­μεί­ου ήταν γνω­στή ήδη από την πε­ρί­ο­δο  προ της Ιτα­λο­κρα­τί­ας, αλλά εκτε­τα­μέ­νες ανα­σκα­φές διε­νερ­γή­θη­καν, για πρώτη φορά στα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του 1920, όταν απο­κα­λύ­φθη­κε πλή­ρως ο ναός. Τότε ανα­σκά­φη­κε το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του αρ­χαιο­λο­γι­κού χώρου φέρ­νο­ντας στο φως το Ωδείο, το Στά­διο και τον ναό της Αρ­τέ­μι­δος. Ο ναός του Απόλ­λω­νος εκτι­μά­ται πως είχε δε­σπό­ζου­σα θέση στην αρ­χαία πόλη, στην ανα­το­λι­κή κλιτύ του λόφου του Αγίου Στε­φά­νου ή αλ­λιώς Mount Smith. Σύμ­φω­να με τα ανα­σκα­φι­κά δε­δο­μέ­να ήταν ο με­γα­λύ­τε­ρος ναός της αρ­χαί­ας πόλης, ξε­περ­νώ­ντας σε δια­στά­σεις το ναό του Διός Πο­λιέ­ως και της Αθη­νάς Πο­λιά­δας που βρί­σκο­νται βο­ρειό­τε­ρα, καθώς και του πα­ρα­κεί­με­νου ναού της Αρ­τέ­μι­δας. Ο ναός μαζί με το σύ­νο­λο σχε­δόν των μνη­μεί­ων της ακρό­πο­λης δια­τη­ρή­θη­καν, πι­θα­νώς, έως την πα­λαιο­χρι­στια­νι­κή πε­ρί­ο­δο. Έκτο­τε θε­ω­ρεί­ται ότι  υπέ­στη φθο­ρές από φυ­σι­κές κα­τα­στρο­φές και επι­δρο­μές ή πως λι­θο­λο­γή­θη­κε, όπως τα πε­ρισ­σό­τε­ρα μνη­μεία της αρ­χαιό­τη­τας.

Κατά την διάρ­κεια του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου, το μνη­μείο υπέ­στη ση­μα­ντι­κές φθο­ρές, καθώς στον χώρο είχαν το­πο­θε­τη­θεί πο­λυ­βο­λεία. Οι ερ­γα­σί­ες συ­μπλή­ρω­σης και απο­κα­τά­στα­σης των φθο­ρών πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν από την Αρ­χαιο­λο­γι­κή Υπη­ρε­σία, κατά  το διά­στη­μα 1959-1960.