Ένωση Πνευμονολόγων Ελλάδας: Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τα εμβόλια γρίπης και πνευμονιόκοκκου

Συμ­βου­λές και οδηγίες για τα εμβόλια γρίπης και πνευ­μο­νιό­κοκ­κου δίνει η Ένωση Πνευ­μο­νο­λό­γων Ελλάδας.

Το πλέον ασφαλές, οικο­νο­μικό μέτρο πρω­το­γε­νούς πρό­λη­ψης από την εποχική γρίπη θεω­ρεί­ται ο αντι­γρι­πι­κός εμβο­λια­σμός, ο οποίος στη χώρα μας πραγ­μα­το­ποιεί­ται συνήθως κατά τις αρχές Οκτω­βρίου κάθε έτους. Η συντα­γο­γρά­φηση του αντι­γρι­πι­κού εμβο­λίου ξεκί­νησε στις 28 Σεπτεμ­βρίου και φέτος η χώρα μας θα προ­μη­θευ­τεί 35% περισ­σό­τε­ρες δόσεις του εμβο­λίου και ήδη έχει δια­σφα­λί­σει 4,2 εκα­τομ­μύ­ρια δόσεις.

Όπως εξηγεί η πρό­ε­δρος της Ένωσης Πνευ­μο­νο­λό­γων Ελλάδας Δρ. Στα­μούλα Τσι­κρικά, κάθε νέο έτος, η κατα­σκευή του εμβο­λίου περιέ­χει αδρα­νο­ποι­η­μένα αντι­γόνα επι­φα­νείας του ιού της γρίπης σύμφωνα με τα κατα­γε­γραμ­μένα κυκλο­φο­ρού­ντα στελέχη του προη­γού­με­νου έτους. Μετά τη χορή­γηση του αντι­γρι­πι­κού εμβο­λια­σμού τα αντι­σώ­ματα αυξά­νο­νται στα­διακά περίπου δύο με τρεις εβδο­μά­δες.

Ξεκα­θα­ρί­ζει ότι δεν απαι­τεί­ται έλεγχος για Covid-19 πριν τον εμβο­λια­σμό σύμφωνα με τις οδηγίες των παγκό­σμιων και διεθνών οργα­νι­σμών. Τα τετρα­δύ­ναμα εμβόλια γρίπης περιέ­χουν τέσσερα στελέχη που έχει συστή­σει ο WHO, δύο στελέχη Α και δύο στελέχη Β. Τα τρι­δύ­ναμα εμβόλια γρίπης περιέ­χουν δύο στελέχη Α και ένα στέ­λε­χος Β. Ανε­πι­θύ­μη­τες ενέρ­γειες όπως τοπικός ερε­θι­σμός, ευαι­σθη­σία και άλγος στη θέση της ένεσης, κεφα­λαλ­γία, κακου­χία, ρίγη και πυρέτιο δύναται να εμφα­νι­στούν μετά τη χορή­γηση.

Η κ. Τσι­κρικά μιλώ­ντας στο ΑΠΕ, ανα­φέ­ρει ότι στο­χευ­μένη θερα­πεία για την εποχική γρίπη δεν υπάρχει μέχρι στιγμής, για αυτό το λόγο τα αντι­ϊ­ικά φάρμακα συνε­πι­κου­ρούν με την λοιπή υπο­στη­ρι­κτή αγωγή, χωρίς να αντι­κα­θι­στούν τον ετήσιο εμβο­λια­σμό. Αντι­βιο­τικά σχήματα συντα­γο­γρα­φού­νται μόνο σε μικρο­βιακή επι­λοί­μωξη, αφού δεν επι­δρούν στη φυσιο­πα­θο­λο­γία των ιογενών λοι­μώ­ξεων.

Οι ομάδες αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου

Ο αντι­γρι­πι­κός εμβο­λια­σμός θα πρέπει να εφαρ­μό­ζε­ται κυρίως κατά προ­τε­ραιό­τητα στα άτομα (ενή­λι­κες και παιδιά) που ανήκουν στις παρα­κάτω ομάδες αυξη­μέ­νου κιν­δύ­νου:

‘Ατομα ηλικίας 60 ετών και άνω

Παιδιά (6 μηνών και άνω) και ενή­λι­κες με έναν ή περισ­σό­τε­ρους από τους παρα­κάτω επι­βα­ρυ­ντι­κούς παρά­γο­ντες ή χρόνια νοσή­ματα:

* ‘Ασθμα ή άλλες χρόνιες πνευ­μο­νο­πά­θειες

* Καρ­διακή νόσο με σοβαρή αιμο­δυ­να­μική δια­τα­ραχή

* Ανο­σο­κα­τα­στολή (κλη­ρο­νο­μική ή επί­κτητη)

* Μετα­μό­σχευση οργάνων

* Δρε­πα­νο­κυτ­τα­ρική αναιμία (και άλλες αιμο­σφαι­ρι­νο­πά­θειες)

* Σακ­χα­ρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μετα­βο­λικό νόσημα

* Χρόνια νεφρο­πά­θεια

* Νευ­ρο­λο­γικά -νευρομυϊκά νοσή­ματα

* Έγκυες γυναί­κες ανε­ξαρ­τή­τως ηλικίας κύησης, λεχω­ί­δες και θηλά­ζου­σες

* ‘Ατομα με νοσο­γόνο παχυ­σαρ­κία

* Παιδιά που παίρ­νουν ασπι­ρίνη μακρο­χρό­νια

* ‘Ατομα που βρί­σκο­νται σε στενή επαφή με παιδιά μικρό­τερα των 6 μηνών ή φρο­ντί­ζουν άτομα με υπο­κεί­μενο νόσημα

* Οι κλει­στοί πλη­θυ­σμοί, όπως προ­σω­πικό και εσω­τε­ρι­κοί σπου­δα­στές

* Κτη­νί­α­τροι, πτη­νο­τρό­φοι, χοι­ρο­τρό­φοι, εκτρο­φείς, σφαγείς

* Εργα­ζό­με­νοι σε χώρους παροχής υπη­ρε­σιών υγείας

Εμβο­λια­σμός κατά του πνευ­μο­νιόκ­κο­κου

Ο εμβο­λια­σμός κατά του πνευ­μο­νιόκ­κο­κου προ­φυ­λάσ­σει από τον στρε­πτό­κοκκο της πνευ­μο­νίας ο οποίος προ­κα­λεί μεγάλη νοση­ρό­τητα και θνη­σι­μό­τητα λόγω εμφά­νι­σης σοβαρής μορφής πνευ­μο­νίας, μηνιγ­γί­τι­δας και σηψαι­μίας. Ο πνευ­μο­νιό­κοκ­κος μετα­δί­δε­ται μέσω των μολυ­σμέ­νων στα­γο­νι­δίων τα οποία μετα­φέ­ρο­νται με το βήχα, το φτέρ­νι­σμα, καθώς και με την στενή επαφή με άτομο που έχει μολυν­θεί.

Οι πνευ­μο­νιο­κοκ­κι­κές λοι­μώ­ξεις εκδη­λώ­νο­νται περισ­σό­τερο συχνά κατά τη χει­με­ρινή περίοδο λόγω συγ­χρω­τι­σμού και κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών, αλλά κατά την αρχή της εαρινής περιό­δου. Αν και οποιοσ­δή­ποτε δύναται να προ­σβλη­θεί από την πνευ­μο­νιο­κοκ­κική νόσο, τα παιδιά κάτω των 2 ετών, οι ενή­λι­κες άνω των 65 ετών και τα ανο­σο­κα­σταλ­μένα άτομα είναι εκείνοι που κιν­δυ­νεύ­ουν περισ­σό­τερο. Τα συζευγ­μένα και τα πολυ­σακ­χα­ρι­δικά εμβόλια απο­τε­λούν τους δύο τύπους πνευ­μο­νιο­κοκ­κι­κών εμβο­λίων.

Στις ευά­λω­τες ομάδες ανήκουν τα παιδιά τα οποία ανήκουν στις εξής κατη­γο­ρίες:

* Ηλικία κάτω των 2 ετών

* Πηγαί­νουν σε κέντρα φρο­ντί­δας παιδιών

* Πάσχουν με λοίμωξη από τον ιό της ανθρώ­πι­νης ανο­σο­α­νε­πάρ­κειας (HIV)

* Πάσχουν με σακ­χα­ρώδη διαβήτη, νεφρω­σικό σύν­δρομο, ανο­σο­κα­τα­σταλ­τι­κές παθή­σεις, χρόνια ανα­πνευ­στική, καρ­διακή, ηπατική ή νεφρική νόσο

* Πάσχουν με δρε­πα­νο­κυτ­τα­ρική αναιμία

* Φέρουν κοχλιακά εμφυ­τεύ­ματα ή διαφυγή εγκε­φα­λο­νω­τιαίου υγρού

Στις ευά­λω­τες ομάδες ανήκουν οι ενή­λι­κες που ανήκουν στις εξής κατη­γο­ρίες:

* Ηλικία άνω των 65 ετών

Στις ευά­λω­τες ομάδες συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και οι ενή­λι­κες ηλικίας 19-64 ετών οι οποίοι ανήκουν στις εξής κατη­γο­ρίες:

* Πάσχουν με χρόνιες παθή­σεις (χρόνια απο­φρα­κτική πνευ­μο­νο­πά­θεια, άσθμα, χρόνια νεφρική νόσος, χρόνια ηπατική νόσος, χρόνια καρ­διακή νόσος, σακ­χα­ρώδη διαβήτη, αλκο­ο­λι­σμός)

* Πάσχουν με δια­τα­ρα­χές στη λει­τουρ­γία του ανο­σο­λο­γι­κού συστή­μα­τος (HIV/AIDS, καρ­κί­νος, λει­τουρ­γική/ανα­το­μική ασπλη­νία)

* Φέρουν κοχλιακά εμφυ­τεύ­ματα ή διαφυγή εγκε­φα­λο­νω­τιαίου υγρού

* Συστη­μα­τι­κοί καπνι­στές

Για όλους τους ενή­λι­κες που πληρούν το ηλι­κιακό κρι­τή­ριο και δεν έχουν απο­δει­κτικό προη­γού­με­νου εμβο­λια­σμού ή νόσησης συστή­νε­ται:

* 1 δόση συζευγ­μέ­νου 13-δύναμου εμβο­λίου κατά του πνευ­μο­νιό­κοκ­κου στην ηλικία των 65 ετών και άνω

* 1 δόση πολυ­σακ­χα­ρι­δι­κού 23-δύναμου εμβο­λίου κατά του πνευ­μο­νιό­κοκ­κου στην ηλικία των 65 ετών και άνω

Το δοσο­λο­γικό σχήμα και ο χρόνος χορή­γη­σης του πνευ­μο­νιο­κοκ­κι­κού εμβο­λια­σμού λαμ­βά­νει χώρα βάσει συγκε­κρι­μέ­νων κρι­τη­ρίων του Εθνικού Προ­γράμ­μα­τος Εμβο­λια­σμών με την καθο­δή­γηση του εκά­στοτε θερά­πο­ντα.