Κακοκαιρία Daniel: Το βραχυκύκλωμα των πρώτων ωρών – «Αλαλούμ» στην επιχείρηση διάσωσης

Την ώρα που εκα­το­ντά­δες πολίτες έψαχναν αγω­νιω­δώς κατα­φύ­γιο από τη φονική θεο­μη­νία στις στέγες των σπιτιών τους στον Παλαμά και την ευρύ­τερη περιοχή της Καρ­δί­τσας, ο κρα­τι­κός μηχα­νι­σμός έδειχνε να παρα­κο­λου­θεί ενεός την κατα­στροφή ενώ σήματα πήγαι­ναν και έρχο­νταν ανάμεσα στο Ενιαίο Συντο­νι­στικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων και Δια­χεί­ρι­σης Κρίσεων της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και το Εθνικό Κέντρο Επι­χει­ρή­σεων (ΕΘΚΕΠΙΧ) του ΓΕΕΘΑ.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», υπήρξε «αλαλούμ» στην επι­κοι­νω­νία των εμπλε­κό­με­νων φορέων με απο­τέ­λε­σμα για αρκετές ώρες να μην εμφα­νί­ζο­νται στο πεδίο σωστικά μέσα και προ­σω­πικό της πυρο­σβε­στι­κής ή του στρατού. Το «αλαλούμ» σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, προ­κά­λεσε εκνευ­ρι­σμό στο Μέγαρο Μαξίμου. Ο εκνευ­ρι­σμός απο­τυ­πώ­θηκε και στη σύσκεψη που έλαβε χώρα το πρωί της Πέμπτης στο Συντο­νι­στικό της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας υπό τον πρω­θυ­πουργό και με τη συμ­με­τοχή της ηγεσίας της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και των Ενόπλων Δυνά­μεων, με απο­τέ­λε­σμα να ακο­λου­θή­σει ένας ορυ­μα­γδός ανα­κοι­νώ­σεων σχετικά με την κινη­το­ποί­ηση δυνά­μεων για συμ­με­τοχή στις επι­χει­ρή­σεις έρευνας και διά­σω­σης και την ανα­κού­φιση των πλη­γέ­ντων. Σύμφωνα με στρα­τιω­τι­κές πηγές, μέχρι κάποια στιγμή η Πολι­τική Προ­στα­σία είχε ζητήσει από τις Ενοπλες Δυνά­μεις μόνο γεν­νή­τριες για να μπορούν οι κάτοι­κοι του Βόλου να φορ­τί­ζουν τα κινητά τους τηλέ­φωνα και να λαμ­βά­νουν τα μηνύ­ματα του 112.

Το χρονικό

Σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες που έχει στη διάθεσή της η «Κ», ήδη από το πρωί της Τετάρ­της υπήρχε μερική κινη­το­ποί­ηση των Ενόπλων Δυνά­μεων για συν­δρομή στις πλη­γεί­σες περιο­χές του Βόλου και των Φαρ­σά­λων με προ­σω­πικό και μέσα των τοπικών στρα­τιω­τι­κών μονάδων. Στις 13.42 το μεση­μέρι της Τετάρ­της, το ΓΕΕΘΑ ενη­με­ρώ­νει πως κατόπιν αιτή­μα­τος της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας, δυνά­μεις του στρατού με φορ­τω­τές, εκσκα­φείς, προ­ω­θη­τές γαιών, λέμβοι και μηχα­νή­ματα γενικής χρήσης με το ανάλογο προ­σω­πικό δια­τέ­θη­καν στον Βόλο και τα Φάρσαλα, ενώ η 32η Ταξιαρ­χία Πεζο­ναυ­τών άνοιξε τις εγκα­τα­στά­σεις της για τη φιλο­ξε­νία 50 πλη­γέ­ντων.

Στη σύσκεψη στο Συντο­νι­στικό της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας υπό τον πρω­θυ­πουργό και με τη συμ­με­τοχή της ηγεσίας της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας και των Ενόπλων Δυνά­μεων υπήρχε εκνευ­ρι­σμός.

Πηγές ανα­φέ­ρουν ότι το από­γευμα της Τετάρ­της εστάλη δεύτερο σήμα στο ΕΘΚΕΠΙΧ με το οποίο ζητού­νταν η διάθεση ελι­κο­πτέ­ρων με δυνα­τό­τη­τες έρευνας και διά­σω­σης για τη συν­δρομή στον απε­γκλω­βι­σμό πολιτών από τις πλημ­μυ­ρι­σμέ­νες περιο­χές, όπως άλλωστε συνέβη και την Τρίτη. Τα ελι­κό­πτερα, σύμφωνα με αρμό­διες πηγές, δεν μπο­ρού­σαν να προ­σεγ­γί­σουν λόγω δυσμε­νών και­ρι­κών συν­θη­κών και έτσι το αίτημα έμεινε ανε­κτέ­λε­στο. Αρα μέχρι το βράδυ της Τετάρ­της κι ενώ η κακο­και­ρία βρι­σκό­ταν σε εξέλιξη με τάσεις επι­δεί­νω­σης, τα στρα­τιω­τικά μέσα που είχαν δια­τε­θεί ήταν οκτώ φορ­τω­τές, ένας εκσκα­φέας, ένας προ­ω­θη­τής γαιών, επτά ελα­στι­κές λέμβοι και τέσσερα οχήματα γενικής χρήσης.

Το πρωί της Πέμπτης

Το ξημέ­ρωμα της Πέμπτης, όμως, απο­κα­λύ­φθηκε το μέγεθος της βιβλι­κής κατα­στρο­φής στην περιοχή της Καρ­δί­τσας. Τερά­στιες εκτά­σεις και πολλά χωριά, μεταξύ των οποίων ο Παλαμάς, ο Βλοχός, η Αστρί­τσα, η Αγία Τριάδα, η Μετα­μόρ­φωση καθώς και περιο­χές της Λάρισας και του Βόλου θάφτη­καν κάτω από τη λάσπη. Ηλι­κιω­μέ­νοι, ανή­λι­κοι και πολλές οικο­γέ­νειες βρήκαν κατα­φύ­γιο στις στέγες των σπιτιών τους ενώ άλλοι εγκλω­βί­στη­καν στα χωριά τους χωρίς ρεύμα, νερό και φαγητό. Καθώς οι ώρες περ­νού­σαν, απε­γνω­σμέ­νοι κάτοι­κοι έκαναν αγω­νιώ­δεις εκκλή­σεις για βοήθεια. Στις 11 το πρωί της Πέμπτης συγκα­λεί­ται σύσκεψη στο συντο­νι­στικό της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας υπό τον πρω­θυ­πουργό.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», φτάνει σήμα (το οποίο είναι σε γνώση της «Καθη­με­ρι­νής») από το συντο­νι­στικό της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας στο ΕΘΚΕΠΙΧ για τη συν­δρομή ελι­κο­πτέ­ρου με ειδικό εξο­πλι­σμό με σκοπό τη διάσωση εγκλω­βι­σμέ­νων ατόμων. Στο σήμα, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ανα­γρά­φε­ται ότι πρό­κει­ται για τρία άτομα που βρί­σκο­νται στην οροφή κατοι­κίας στην περιοχή Αστρί­τσα του Δήμου Καρ­δί­τσας. Σύμφωνα με αρμό­διες στρα­τιω­τι­κές πηγές, τα ελι­κό­πτερα δεν μπο­ρού­σαν να φτάσουν καθώς ο καιρός γύρω από τις πλη­γεί­σες περιο­χές ήταν «κλει­στός».

Στις 11.01, από το ΓΕΕΘΑ ανα­κοι­νώ­νε­ται ότι ενι­σχύ­ο­νται οι στρα­τιω­τι­κές δυνά­μεις στην ευρύ­τερη περιοχή της Θεσ­σα­λίας «σύμφωνα με τις ανάγκες και τις οδηγίες της Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας». Αρχικά ανα­κοι­νώ­νε­ται η διάθεση μηχα­νη­μά­των έργου και επτά λέμβοι εκ των οποίων οι πέντε μετα­φέ­ρο­νται στην περιοχή του Παλαμά, ενώ σε ετοι­μό­τητα τίθεται ένας Λόχος έκτα­κτων αναγκών και το σύνολο των τμη­μά­των του σχεδίου «Ξενο­κρά­της». Λίγη ώρα αργό­τερα γίνεται γνωστό ότι η Ζ΄ ΜΑΚ με 14 λέμβους ξεκι­νάει οδικώς από τη Νέα Πέραμο Αττικής, ενώ προ­σω­πικό και της 32ης Ταξιαρ­χίας Πεζο­ναυ­τών Βόλου με ανάλογο εξο­πλι­σμό σπεύδει στις πλη­γεί­σες περιο­χές.

Αργά το μεση­μέρι της Πέμπτης ο καιρός ανοίγει και το πρώτο ελι­κό­πτερο που φτάνει στις πλημ­μυ­ρι­σμέ­νες περιο­χές είναι το Super Puma της Πυρο­σβε­στι­κής που μετα­φέ­ρει απε­γκλω­βι­σμέ­νους πολίτες από την Αγία Τριάδα Καρ­δί­τσας στο τοπικό στάδιο. Λίγη ώρα αργό­τερα εμφα­νί­ζε­ται και το Super Puma της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας, το οποίο είχε ξεκι­νή­σει νωρί­τερα από τη Χίο και έπειτα από μια στάση στον Βόλο για καύσιμα, επι­χεί­ρησε στις πλη­γεί­σες περιο­χές. Στην περιοχή επι­χει­ρού­σαν ακόμη τα ιδιω­τικά ελι­κό­πτερα Augusta Bell που έχουν μισθω­θεί για τις πυρ­κα­γιές καθώς και το ΑΒ-205 της Πολε­μι­κής Αερο­πο­ρίας.

Επι­στροφή ΥΕΘΑ

Στις 12.29 της Πέμπτης, ο υπουρ­γός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, ο οποίος μετέβη την Τετάρτη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στο πλαίσιο επί­ση­μης επί­σκε­ψης, ανα­κοι­νώ­νει πως επι­στρέ­φει εσπευ­σμένα στην Αθήνα προ­κει­μέ­νου να επι­βλέ­πει τη συν­δρομή των Ενόπλων Δυνά­μεων. Το από­γευμα της ίδιας μέρας, με νέα ανα­κοί­νωση του ΥΠΕΘΑ, ανα­φέ­ρει ότι επι­σκέ­φθηκε το ΕΘΚΕΠΙΧ και ενη­με­ρώ­θηκε για τη διάθεση του προ­σω­πι­κού και των μέσων στις επι­χει­ρή­σεις απε­γκλω­βι­σμού και την παροχή ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας. Το πρωί της Παρα­σκευής, σε τηλε­ο­πτική δήλωση, ο Νίκος Δένδιας ανέφερε ότι «ουδεμία καθυ­στέ­ρηση υπήρξε» και ότι οι δυνά­μεις τέθηκαν σε ετοι­μό­τητα «όπως προ­βλέ­πε­ται από το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο».

Καθη­λω­μένα τα υπε­ρό­πλα των δια­σώ­σεων

Απο­γοη­τευ­τική είναι η εικόνα των πτη­τι­κών μέσων που είναι επι­φορ­τι­σμένα με τις κρί­σι­μες για το κοι­νω­νικό σύνολο απο­στο­λές ερευνας και διά­σω­σης. Η θεο­μη­νία «Daniel», που έθαψε στη λάσπη τα χωριά του Θεσ­σα­λι­κού Κάμπου, έφερε στο φως με τον πιο δρα­μα­τικό τρόπο τις χαμηλές δια­θε­σι­μό­τη­τες και τις δια­χρο­νι­κές ελλεί­ψεις, σε μια υπόθεση που θυμίζει έντονα το φιάσκο με την υπο­στή­ριξη των μετα­φο­ρι­κών C-130. Η Πολε­μική Αερο­πο­ρία δια­θέ­τει 12 Super Puma ερευνας και διά­σω­σης (SAR), οκτώ εκ των οποίων έρευνας και διά­σω­σης μάχης (CSAR). Ωστόσο, από τα 12 ελι­κό­πτερα, σε πτήσιμη κατά­σταση βρί­σκο­νται μόλις τέσσερα. Τα υπό­λοιπα είναι είτε «κανι­βα­λι­σμένα» για ανταλ­λα­κτικά ή βρί­σκο­νται καθη­λω­μένα για χρόνια και είναι σχεδόν αδύνατο να επα­νέλ­θουν. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», από τα τέσσερα Super Puma της Π.Α., μόνο τα δύο είχαν αρκετές δια­θέ­σι­μες ώρες για να επι­χει­ρή­σουν στη Θεσ­σα­λία. Ρόλο SAR έχουν και τα ΑΒ-205 της Π.Α., πολλά από τα οποία έχουν συμπλη­ρώ­σει 40 χρόνια υπη­ρε­σίας και αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρά προ­βλή­ματα με τις δια­θε­σι­μό­τη­τες. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, από τα δέκα ελι­κό­πτερα, αυτή τη στιγμή, πετάει ένα. Αρα, από τα 22 ελι­κό­πτερα SAR, δια­θέ­σιμα είναι τρία. Απο­στο­λές SAR θα μπο­ρού­σαν να ανα­λά­βουν και τα NH-90 της Αερο­πο­ρίας Στρατού, αλλά και αυτά στην πλειο­νό­τητά τους είναι καθη­λω­μένα.

Πηγή kathimerini.gr

Σταύρος Ιωαν­νί­δης