Κτηματολόγιο: Τι πρέπει να γνωρίζετε για τα “αγνώστου” ιδιοκτήτη

Ως αγνώ­στου ιδιο­κτήτη κιν­δυ­νεύ­ουν να χαρα­κτη­ρι­στούν περίπου 10.000 ακίνητα σε όλη την Ελλάδα στα­διακά έως το τέλος του έτους, με ήδη περισ­σό­τε­ρες από χίλιες ιδιο­κτη­σίες στους ΟΤΑ Πολυ­κά­στρου και Πευ­κο­δά­σους του νομού Κιλκίς να βρί­σκο­νται στο συγκε­κρι­μένο καθε­στώς. Αυτό σημαί­νει ότι εάν σε διά­στημα 12 ετών (για τα παλαιά προ­γράμ­ματα 1997-1999) από την κήρυξη κατοι­κίας, έκτασης, αγρο­τε­μα­χίου κτλ ο νόμιμος ιδιο­κτή­της δεν εμφα­νι­στεί, τότε η κυριό­τητα της ιδιο­κτη­σίας περιέρ­χε­ται στο Δημόσιο. Θα πρέπει λοιπόν, να τονι­στεί ότι η κήρυξη ως αγνώ­στου ιδιο­κτήτη ενός ακι­νή­του δεν συνε­πά­γε­ται αυτό­ματα ότι ο ιδιο­κτή­της του παύει να έχει την κυριό­τητά του.

Πρό­κει­ται δηλαδή, για δυνάμει απώλεια της κυριό­τη­τας των ακι­νή­των που δεν σχε­τί­ζε­ται παρά με τη δια­δι­κα­σία της κτη­μα­το­γρά­φη­σης, δηλαδή της εγγρα­φής, ξεχω­ρι­στά κάθε ακι­νή­του, στα κτη­μα­το­λο­γικά βιβλία ως ανή­κο­ντα σε συγκε­κρι­μένα πρόσωπα.

Το Capital.gr ρίχνει φως στο λαβύ­ρινθο της δια­δι­κα­σίας κτη­μα­το­γρά­φη­σης που απο­τε­λεί “πονο­κέ­φαλο” για δεκάδες χιλιά­δες ιδιο­κτή­τες.

Οι κρί­σι­μες προ­θε­σμίες

Σύμφωνα με όσα ανα­φέ­ρει η Κτη­μα­το­λό­γιο Α.Ε., ύστερα από την τρο­πο­ποί­ηση της σχε­τι­κής νομο­θε­σίας (ν.4164/2013), η προ­θε­σμία διόρ­θω­σης των αρχικών κτη­μα­το­λο­γι­κών εγγρα­φών που άρχεται υπο­λο­γι­ζό­μενη από την ημε­ρο­μη­νία δημο­σί­ευ­σης στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεως της από­φα­σης για την έναρξη ισχύος του κτη­μα­το­λο­γίου σε κάθε κτη­μα­το­γρα­φη­μένη περιοχή ορί­ζε­ται ως εξής:

-για τις περιο­χές των παλαιών προ­γραμ­μά­των κτη­μα­το­γρά­φη­σης των ετών 1997-1999 που κηρύ­χθη­καν δηλαδή υπό κτη­μα­το­γρά­φηση πριν τη δημο­σί­ευση και έναρξη ισχύος του ν.3481/2006, η προ­θε­σμία διόρ­θω­σης ορί­ζε­ται σε δώδεκα έτη για τους κατοί­κους εσω­τε­ρι­κού και σε δεκα­τέσ­σερα έτη για το Ελλη­νικό Δημόσιο, τους μόνι­μους κατοί­κους εξω­τε­ρι­κού και τους εργα­ζό­με­νους μόνιμα στο εξω­τε­ρικό κατά την λήξη της δεκα­ε­τούς προ­θε­σμίας. Τα αγνώ­στου ιδιο­κτήτη ακίνητα με τα παλαιά προ­γράμ­ματα υπο­λο­γί­ζο­νται σε 2000… από τα οποία υπο­λο­γί­ζο­νται σε 200.000 από τα οποία εκτι­μά­ται ότι 160.000 είναι οικό­πεδα και αγρο­τε­μά­χια. Βέβαια, όπως ανα­φέ­ρουν οι ειδικοί, η πλειο­νό­τητα (άνω του 70%) αυτών ανήκουν στο Δημόσιο.

-Για τις περιο­χές που κηρύ­χθη­καν υπό κτη­μα­το­γρά­φηση μετά τη δημο­σί­ευση και έναρξη ισχύος του ν.3481/2006 (νέα προ­γράμ­ματα κτη­μα­το­γρά­φη­σης με έναρξη το 2008), η προ­θε­σμία διόρ­θω­σης ορί­ζε­ται σε 5 έτη για τους κατοί­κους εσω­τε­ρι­κού και σε 7 έτη για το Ελλη­νικό Δημόσιο, του μόνι­μους κατοί­κους εξω­τε­ρι­κού και τους εργα­ζό­με­νους μόνιμα στο εξω­τε­ρικό κατά την λήξη της δεκα­ε­τούς προ­θε­σμίας.

Πώς προ­κύ­πτει το “αγνώ­στου ιδιο­κτήτη”

Το αγνώ­στου ιδιο­κτήτη προ­κύ­πτει από τη στιγμή που ο οργα­νι­σμός κτη­μα­το­λο­γίου και χαρ­το­γρα­φή­σεων Ελλάδα με απόφασή του ορίζει συγκε­κρι­μένη ημε­ρο­μη­νία για την έναρξη ισχύος του κτη­μα­το­λο­γίου σε συγκε­κρι­μέ­νους ΟΤΑ. Έτσι, με την υπ’αριθμόν 170/2/30.7.2013 απόφαση του Οργα­νι­σμού Κτη­μα­το­λο­γίου και Χαρ­το­γρα­φή­σεων Ελλάδας είχε οριστεί η 1/8/2003 ως ημε­ρο­μη­νία για την έναρξη ισχύος του Κτη­μα­το­λο­γίου στις κτη­μα­το­γρα­φη­μέ­νες περιο­χές των ΟΤΑ Πολυ­κά­στρου και Πευ­κο­δά­σους του νομού Κιλκίς που υπά­γο­νται στην τοπική αρμο­διό­τητα του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Πολυ­κά­στρου. Αυτό σημαί­νει ότι μετά την παρέ­λευση της περα­σμέ­νης Κυρια­κής (1/8/2015) ορι­στι­κο­ποιού­νται οι αρχικές κτη­μα­το­λο­γι­κές εγγρα­φές για τους κατοί­κους εσω­τε­ρι­κού που είναι δικαιού­χοι εγγρα­πτέων δικαιω­μά­των σε κτη­μα­το­γρα­φη­μένα ακίνητα των παρα­πάνω περιο­χών. Πρα­κτικά αυτό σημαί­νει ότι οι αρχικές εγγρα­φές των οποίων το περιε­χό­μενο δεν αμφι­σβη­τή­θηκε εντός της ορι­ζό­με­νης προ­θε­σμίας, καθί­στα­νται ορι­στι­κές, καθί­στα­νται ορι­στι­κές και η ορι­στι­κο­ποί­ησή τους επά­γε­ται εκ του νόμου τις προ­βλε­πό­με­νες στις δια­τά­ξεις του νόμου 2664/1998 έννομες συνέ­πειες. Το ίδιο ισχύει για τις αρχικές εγγρα­φές των οποίων το περιε­χό­μενο διορ­θώ­θηκε και αυτές πλέον ως διορ­θω­μέ­νες αρχικές εγγρα­φές υπό­κει­νται στις ίδιες συνέ­πειες.

Οι εγγρα­φές δηλαδή αυτές δεν αλλά­ζουν και είναι δικα­στικά απρό­σβλη­τες και ως απο­τέ­λε­σμα απο­κλεί­ε­ται οποια­δή­ποτε μετα­βολή λόγω διόρ­θω­σης του περιε­χο­μέ­νου των αρχικών εγγρα­φών που αφορά τους δικαιού­χους και τα κατα­χω­ρη­θέ­ντα δικαιώ­ματα.

Με άλλα λόγια, οι κάτοι­κοι εσω­τε­ρι­κού δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα να τρο­πο­ποι­ή­σουν τις αρχικές κτη­μα­το­λο­γι­κές εγγρα­φές, ενώ, μετά την 1η Αυγού­στου 2017, στην ίδια κατά­σταση θα βρί­σκο­νται οι μόνιμοι κάτοι­κοι εξω­τε­ρι­κού, οι εργα­ζό­με­νοι μόνιμα στο εξω­τε­ρικό κατά τη λήξη της δεκα­ε­τούς προ­θε­σμίας, αλλά και το Δημόσιο.

Οι περιο­χές που “κιν­δυ­νεύ­ουν” φέτος

Συνο­λικά σε είκοσι περιο­χές, ανά την Ελλάδα, χάνεται η δυνα­τό­τητα τρο­πο­ποί­η­σης των αρχικών εγγρα­φών και άρα τα ακίνητα κιν­δυ­νεύ­ουν να χαρα­κτη­ρι­στούν ως αγνώ­στου ιδιο­κτήτη. Πρό­κει­ται για τις πόλεις και τις περιο­χές:

Λαίικα, Ασπρό­χωμα (Μεσ­ση­νία), Αστρος, Παράλιο Αστρος (Αρκαδία), Μαρτίνο (Φθιώ­τιδα), Μεσιά, Πολύ­κα­στρο, Πευ­κο­δά­σος (Κιλκίς), Φιλοθέη (Αρτα), Γλίνος (Τρίκαλα), Αγία Βαρβάρα (Ημαθία), Μεθώνη (Πιερία), Αγία Τριάδα (Θεσ­σα­λο­νίκη), Καλα­μπάκι, Μέγας Αλέ­ξαν­δρος (Δράμα), Αγιος Ανδρέας, Πηγές (Καβάλα), Αβατο, Ερά­σμιος (Ξάνθη), Αίγει­ρος (Ροδόπη).

Επίσης, το διά­στημα 2016-2018 η λίστα των “αγνώ­στου” θα ενι­σχυ­θεί με 92 περιο­χές όπου οι ιδιο­κτη­σίες θα κιν­δυ­νεύ­ουν να χαρα­κτη­ρι­στούν ως “αγνώ­στου”. Σε αυτές συγκα­τα­λέ­γο­νται οκτώ περιο­χές στην Αττική (Νέα Πέραμος, Ελευ­σίνα, Νέα Σμύρνη, Γέρακας, Αγ. Ιωάννης Ρέντης, Νέο Ψυχικό, Βρι­λήσ­σια, Μελίσ­σια), οκτώ στη Θεσ­σα­λο­νίκη (Εξοχή, Νέο Ρύσιο, Θέρμη, Περαία, Νέοι Επι­βά­τες, Πλα­γιάρι, Ταγα­ρά­δες, Νέα Ραι­δε­στός), η Πάτρα, η Καλα­μάτα και η Νέα Αγχί­α­λος, η Πάτμος, η Σύρος και η Σίφνος.

Υπο­χρε­ω­τική η δήλωση

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει εμπράγ­ματο ή εγγρα­πτέο δικαί­ωμα σε ακίνητο υπο­χρε­ού­ται να υπο­βά­λει δήλωση στο Κτη­μα­το­λό­γιο. Συγκε­κρι­μένα, υπο­χρέ­ωση υπο­βο­λής δήλωσης έχει ο ιδιο­κτή­της ακι­νή­του, ο οποίος έχει κυριό­τητα (πλήρη ή ψιλή), και κάθε δικαιού­χος επι­καρ­πίας και προ­σω­πι­κής ή πραγ­μα­τι­κής δου­λείας (οποιου­δή­ποτε περιε­χο­μέ­νου), ο δικαιού­χος εμπράγ­μα­της ασφά­λειας, κατά­σχε­σης, εγγρα­πτέας αγωγής, εγγρα­πτέας μίσθω­σης (χρο­νο­με­ρι­στική, χρη­μα­το­δο­τική, υπε­ρεν­να­ε­τής) και κάθε άλλου εγγρα­πτέου δικαιώ­μα­τος σύμφωνα με τα ορι­ζό­μενα στο Ν.2664/1998.

Υπο­χρέ­ωση υπο­βο­λής δήλωσης έχουν και όσοι δια­χει­ρί­ζο­νται ξένη περιου­σία (πχ εκκα­θα­ρι­στής δια­θή­κης, σύν­δι­κος πτώ­χευ­σης, κηδε­μό­νας σχο­λά­ζου­σας κλη­ρο­νο­μιάς, εκτε­λε­στής δια­θή­κης, δια­χει­ρι­στής ακι­νή­του κ.λ.π.)

Πότε ξεκι­νάει η κτη­μα­το­γρά­φησε σε έναν ΟΤΑ;

Η κτη­μα­το­γρά­φηση ξεκινά με την απόφαση του Υπουρ­γού ΠΕΚΑ με την οποία κηρύσ­σει μια περιοχή υπό κτη­μα­το­γρά­φηση και ολο­κλη­ρώ­νε­ται με τη δημο­σί­ευση της από­φα­σης του ΥΠΕΚΑ στην Εφη­με­ρίδα της Κυβερ­νή­σεων με την οποία κηρύσ­σε­ται περαιω­μένη η κτη­μα­το­γρά­φηση και ορί­ζε­ται η έναρξη ισχύος του Κτη­μα­το­λο­γίου στην κτη­μα­το­γρα­φη­μένη περιοχή. Η πρώτη φάση της κτη­μα­το­γρά­φη­σης είναι η υποβολή δηλώ­σεων από τους πολίτες που έχουν δικαιώ­ματα σε ακίνητα της συγκε­κρι­μέ­νης υπό κτη­μα­το­γρά­φηση περιο­χής.

capital.gr