Μειώσεις σε κύριες επικουρικές και εφάπαξ

Αθήνα, 8

Δη­μο­σιεύ­θη­καν χθες Τρίτη στην εφη­με­ρί­δα της κυ­βερ­νή­σε­ως και απο­τε­λούν νόμο του κρά­τους δύο υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις που ψα­λι­δί­ζουν και μά­λι­στα ανα­δρο­μι­κά, από 1ης Ιου­νί­ου τις επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις και τα εφά­παξ και επα­ναϋ­πο­λο­γί­ζουν τις κύ­ριες συ­ντά­ξεις έως τον Σε­πτέμ­βριο του 2017.

Το με­γά­λο μα­χαί­ρι πέ­φτει στις επι­κου­ρι­κές, για πάνω από 200.000 συ­ντα­ξιού­χους και μά­λι­στα ανα­δρο­μι­κά, από τις συ­ντά­ξεις Ιου­νί­ου. Επει­δή όμως το ΕΤΕΑ και η αρ­μό­δια υπη­ρε­σία του υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας ΗΔΙΚΑ δεν φαί­νε­ται πως θα προ­λά­βουν τον επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό όλων των συ­ντά­ξε­ων, οι πε­ρι­κο­πές θα εφαρ­μο­στούν τον Αύ­γου­στο ή το αρ­γό­τε­ρο τον Σε­πτέμ­βριο. Βέ­βαια, τα χρή­μα­τα από τον Ιού­νιο και μετά θα ζη­τη­θούν πίσω, ανα­δρο­μι­κά, σε ισό­πο­σες δό­σεις, έως το τέλος του χρό­νου. Έως τον Σε­πτέμ­βριο του 2017, θα πρέ­πει να έχει ολο­κλη­ρω­θεί και ο επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό των κύ­ριων συ­ντά­ξε­ων, στις οποί­ες η δια­φο­ρά των ήδη κα­τα­βαλ­λό­με­νων με τις νέες μειω­μέ­νες πα­ρο­χές, λόγω του νέου τρό­που υπο­λο­γι­σμού, δια­τη­ρεί­ται ως «προ­σω­πι­κή δια­φο­ρά» μετά το 2018.

Πώς θα μειω­θούν

οι επι­κου­ρι­κές

Ολες οι κα­τα­βαλ­λό­με­νες επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις θα επα­ναϋ­πο­λο­γι­στούν από την ΗΔΙΚΑ λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα τε­λευ­ταία αρ­χεία πλη­ρω­μών επι­κου­ρι­κών συ­ντά­ξε­ων του ΕΤΕΑ πριν την εφαρ­μο­γή του Ν. 4387/2016, μη συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων τυχόν ανα­δρο­μι­κών ποσών. Για τον κα­θο­ρι­σμό των πε­ρι­κο­πών λαμ­βά­νο­νται υπόψη οι μειώ­σεις που έγι­ναν στις επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις το 2010 και το 2011, όχι όμως και εκεί­νες του 2012, καθώς κρί­θη­καν ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές.

Κάθε κα­τα­βαλ­λό­με­νη επι­κου­ρι­κή σύ­ντα­ξη λο­γί­ζε­ται ως το γι­νό­με­νο του ύψους της κα­τα­βαλ­λό­με­νης σύ­ντα­ξης επί τον συ­ντε­λε­στή επα­νϋ­πο­λο­γι­σμού (ΣΕ).

Η υπουρ­γι­κή από­φα­ση ορί­ζει ότι δια­σώ­ζο­νται από τις μειώ­σεις οι συ­ντα­ξιού­χοι που ει­σπράτ­τουν άθροι­σμα κύ­ριας και επι­κου­ρι­κής έως 1.300 ευρώ μει­κτά (1.170 κα­θα­ρά). Για το πλα­φόν θα λη­φθούν υπόψη οι μνη­μο­νια­κές μειώ­σεις του 2010 και του 2011 ενώ δεν θα συ­νυ­πο­λο­γι­στούν οι μειώ­σεις του 2012 που κρί­θη­καν αντι­συ­νταγ­μα­τι­κές. Αυτό ση­μαί­νει ότι η ομπρέ­λα των «χα­μέ­νων» μπο­ρεί να ανοί­ξει πε­ρισ­σό­τε­ρο από όσο  είχε αρ­χι­κά υπο­λο­γι­στεί.

-Ει­δι­κό­τε­ρα, εφό­σον το άθροι­σμα κύ­ριων και επι­κου­ρι­κών συ­ντά­ξε­ων  είναι μι­κρό­τε­ρο ή ίσο των 1.300 ευρώ, η δια­φο­ρά με­τα­ξύ της κα­τα­βαλ­λό­με­νης, επι­κου­ρι­κής σύ­ντα­ξης και της επα­ναϋ­πο­λο­γι­σθεί­σας κατά τις ρυθ­μί­σεις της πα­ρού­σας από­φα­σης, δια­τη­ρεί­ται ως προ­σω­πι­κή δια­φο­ρά ανά συ­ντα­ξιού­χο. Η προ­σω­πι­κή αυτή δια­φο­ρά θα απο­σβε­στεί στα­δια­κά σύμ­φω­να με την ετή­σια ανα­προ­σαρ­μο­γή των επι­κου­ρι­κών συ­ντά­ξε­ων (μη­χα­νι­σμός εξι­σορ­ρό­πη­σης σε πε­ρί­πτω­ση ελ­λειμ­μά­των).

-Εφό­σον το άθροι­σμα κύ­ριων και επι­κου­ρι­κών συ­ντά­ξε­ων  είναι με­γα­λύ­τε­ρο των 1.300 ευρώ, οι μειώ­σεις στις επι­κου­ρι­κές  θα εφαρ­μο­στούν  σε τέ­τοιο ύψος, ώστε να δια­σφα­λί­ζε­ται ότι το άθροι­σμα κύ­ριας και κα­τα­βαλ­λό­με­νης επι­κου­ρι­κής σύ­ντα­ξης του δι­καιού­χου να μην υπο­λεί­πε­ται του ποσού των 1.300 ευρώ.

– Στον υπο­λο­γι­σμό του αθροί­σμα­τος των 1.300 ευρώ συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η ει­σφο­ρά υγειο­νο­μι­κής πε­ρί­θαλ­ψης και οι κρα­τή­σεις ει­σφο­ράς αλ­λη­λεγ­γύ­ης συ­ντα­ξιού­χων.

-Στον υπο­λο­γι­σμό του ανώ­τα­του ορίου των 1.300 ευρώ  όσον αφορά στα άτομα με ανα­πη­ρία ή χρό­νια πά­θη­ση και των οι­κο­γε­νειών που έχουν μέλη τους άτομα με ανα­πη­ρία δεν λαμ­βά­νο­νται υπόψη τα πάσης φύ­σε­ως επι­δό­μα­τα ανα­πη­ρί­ας.

Οι επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις που υπερ­βαί­νουν το πλα­φόν θα επα­ναϋ­πο­λο­γι­στούν με νέο πο­σο­στό ανα­πλή­ρω­σης της τάξης του 0,45% κατ’ έτος. Στο στό­χα­στρο θα μπουν  οι συ­ντά­ξεις που στο πα­ρελ­θόν υπο­λο­γί­στη­καν με υψηλό πο­σο­στό ανα­πλή­ρω­σης, χωρίς να έχουν κα­τα­βλη­θεί οι αντί­στοι­χες ει­σφο­ρές.

Για πα­ρά­δειγ­μα πολ­λές κα­τη­γο­ρί­ες επι­κου­ρι­κών του ΙΚΑ ύψους 170 έως 230 ευρώ έχουν υπο­λο­γι­στεί με βάση υψηλό πο­σο­στό ανα­πλή­ρω­σης 0,90%  πα­ρό­τι είχε κα­τα­βλη­θεί χα­μη­λή ει­σφο­ρά 3%. Με τον επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό  βάσει του 0,45% και των ετών ασφά­λι­σης, οι συ­γκε­κρι­μέ­νες επι­κου­ρι­κές  εκτι­μά­ται ότι θα πε­ρι­κο­πούν κατά 50%. Δη­λα­δή η σύ­ντα­ξη των 170 ευρώ θα μειω­θεί στα 85.

Αντί­θε­τα άλλες κα­τη­γο­ρί­ες υψη­λο­συ­ντα­ξιού­χων όπως οι του­ρι­στι­κοί πρά­κτο­ρες και οι τρα­πε­ζο­ϋ­πάλ­λη­λοι που κα­τέ­βα­λαν ασφά­λι­στρο 4% η και πε­ρισ­σό­τε­ρο, δεν θα υπο­στούν δρα­μα­τι­κές μειώ­σεις στις συ­ντά­ξεις τους.

Σε γε­νι­κές γραμ­μές σε ζώνη υψη­λού κιν­δύ­νου θα βρε­θούν όσοι έχουν υψη­λό­τε­ρες κύ­ριες συ­ντά­ξεις και υπερ­βαί­νουν το πλα­φόν των 1.300 ευρώ. Σ’ αυτές τις κα­τη­γο­ρί­ες οι επι­κου­ρι­κές θα μειω­θούν δρα­μα­τι­κά.

-Σύμ­φω­να με την υπουρ­γι­κή από­φα­ση, το­μείς για τους οποί­ους δεν υπάρ­χουν επαρ­κή ηλε­κτρο­νι­κά δε­δο­μέ­να για την υλο­ποί­η­ση του επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμού (πχ πα­λιές συ­ντά­ξεις) πραγ­μα­το­ποιεί­ται άμεσα και μέχρι 31 Ιου­λί­ου 2016 με μέ­ρι­μνα του ΕΤΕΑ, κα­τα­χώ­ρι­ση ομά­δας συ­ντά­ξε­ων γή­ρα­τος, για τις οποί­ες υπάρ­χουν πλήρη στοι­χεία, με βάση τα οποία μπο­ρεί να επι­βε­βαιω­θεί η κα­τα­βαλ­λό­με­νη σύ­ντα­ξη  με πο­σο­στό από­κλι­σης κατ’ από­λυ­τη τιμή έως 5%. Από τη δια­δι­κα­σία αυτή, εξαι­ρού­νται  τα κα­τώ­τα­τα όρια συ­ντά­ξε­ων κάθε τομέα.

-Λόγω της κα­θυ­στέ­ρη­σης της δια­δι­κα­σί­ας σ΄αυ­τές τις πε­ρι­πτώ­σεις οι μειώ­σεις θα εφαρ­μο­στούν  το αρ­γό­τε­ρο με τις πλη­ρω­μές του  μηνός Σε­πτεμ­βρί­ου 2016.

-Οι πε­ρι­κο­πές θα εφαρ­μο­στούν και σε όλες τις εκ­κρε­μείς αι­τή­σεις που έχουν κα­τα­τε­θεί μέχρι 31.12.2014. Για αι­τή­σεις που έχουν κα­τα­τε­θεί από την 1.1.2015 και εφε­ξής καθώς και για όσες κα­τα­τε­θούν μετά την έναρ­ξη ισχύ­ος του Ν. 4387/2016, ο υπο­λο­γι­σμός του ποσού της δι­καιού­με­νης επι­κου­ρι­κής σύ­ντα­ξης για το χρόνο ασφά­λι­σης που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έως 31.12.2014 πραγ­μα­το­ποιεί­ται σύμ­φω­να με τα προ­βλε­πό­με­να στο άρθρο 42 του Ν. 4052/2012, όπως ισχύ­ει μετά την αντι­κα­τά­στα­σή του με την παρ. 1 του άρ­θρου 96 του Ν. 4387/2016.

-Οι επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις κιν­δυ­νεύ­ουν με νέες μειώ­σεις αν το ετή­σιο έλ­λειμ­μα του τα­μεί­ου αφαι­ρου­μέ­νων των εξό­δων  από τα έσοδα του Τα­μεί­ου είναι  με­γα­λύ­τε­ρο από το 0,5% των ει­σφο­ρών. Ο «κό­φτης» που θυ­μί­ζει την ρήτρα μη­δε­νι­κού ελ­λείμ­μα­τος ή τη ρήτρα βιω­σι­μό­τη­τας θα εφαρ­μό­ζε­ται κάθε χρόνο για την πε­ρί­ο­δο έως 31.12.2019. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην υπουρ­γι­κή από­φα­ση «Για την πε­ρί­ο­δο μέχρι την 31.12.2019, οι συ­ντά­ξεις δεν ανα­προ­σαρ­μό­ζο­νται στην πε­ρί­πτω­ση που, αν αφαι­ρε­θούν τα έξοδα από τα έσοδα του Τα­μεί­ου, το απο­τέ­λε­σμα είναι είτε αρ­νη­τι­κό είτε μι­κρό­τε­ρο από το 0,5% των ει­σφο­ρών, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα απο­λο­γι­στι­κά στοι­χεία της προη­γού­με­νης χρή­σης.

Χρήση πε­ριου­σια­κών στοι­χεί­ων του Κλά­δου της Επι­κου­ρι­κής ασφά­λι­σης επι­τρέ­πε­ται μόνον στην πε­ρί­πτω­ση δη­μιουρ­γί­ας ελ­λειμ­μά­των παρά την εφαρ­μο­γή των ανω­τέ­ρω δια­τά­ξε­ων. Μετά το 2021, οι επι­κου­ρι­κές συ­ντά­ξεις θα επι­και­ρο­ποιού­νται ανά τριε­τία.

Πώς θα επα­ναϋ­πο­λο­γι­στούν οι κύ­ριες συ­ντά­ξεις

Κάθε κα­τα­βαλ­λό­με­νη κύρια σύ­ντα­ξη, πλην των συ­ντά­ξε­ων του ΟΓΑ η οποία χο­ρη­γή­θη­κε με προ­γε­νέ­στε­ρες του Ν. 4387/2016 δια­τά­ξεις, σύμ­φω­να με την υπουρ­γι­κή από­φα­ση θα επα­ναϋ­πο­λο­γι­στεί έως τις 30 Σε­πτεμ­βρί­ου 2017  από τον Ενιαίο Φορέα Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης (ΕΦΚΑ) μετά την έναρ­ξη της λει­τουρ­γί­ας του ή τους αρ­μό­διους Φο­ρείς Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης το Δη­μό­σιο και την Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος (ΤτΕ).

Για τον επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό λαμ­βά­νε­ται υπόψη ο συ­ντά­ξι­μος μι­σθός επί του οποί­ου κα­νο­νί­στη­κε η ήδη χο­ρη­γη­θεί­σα σύ­ντα­ξη, ο χρό­νος ασφά­λι­σης, ο συ­ντε­λε­στής ανα­πλή­ρω­σης, η μεί­ω­ση λόγω ορίου ηλι­κί­ας και τα λοιπά στοι­χεία της σύ­ντα­ξης που βρί­σκο­νται κα­τα­χω­ρι­σμέ­να στο πλη­ρο­φο­ρια­κό σύ­στη­μα.

Στις πε­ρι­πτώ­σεις που ο συ­ντά­ξι­μος μι­σθός συν­δέ­ε­ται με ασφα­λι­στι­κές κα­τη­γο­ρί­ες ή με ασφα­λι­στι­κές κλά­σεις ή με τεκ­μαρ­τά ποσά, αυτός υπο­λο­γί­ζε­ται λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την τρέ­χου­σα τιμή τους κατά την 31/05/2016.

Στις λοι­πές πε­ρι­πτώ­σεις, ο συ­ντά­ξι­μος μι­σθός λαμ­βά­νε­ται σε τρέ­χου­σες τιμές με τη χρήση των πο­σο­στών ανα­προ­σαρ­μο­γής των συ­ντά­ξε­ων που ίσχυαν πριν την εφαρ­μο­γή του Ν. 4387/2016, όλων των ετών που έχουν με­σο­λα­βή­σει από την ημε­ρο­μη­νία συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης ως την ημε­ρο­μη­νία 31/05/2016.

Στην υπουρ­γι­κή από­φα­ση διευ­κρι­νί­ζε­ται ότι εάν το κα­τα­βαλ­λό­με­νο ή το κα­τα­βλη­τέο ποσό κατά την ημε­ρο­μη­νία έναρ­ξης του νέου Ασφα­λι­στι­κού νόμου είναι «με­γα­λύ­τε­ρο από αυτό που προ­κύ­πτει από τον επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό της, το επι­πλέ­ον ποσό εξα­κο­λου­θεί να κα­τα­βάλ­λε­ται στον δι­καιού­χο ως προ­σω­πι­κή δια­φο­ρά, συμ­ψη­φι­ζό­με­νο κατ’ έτος και μέχρι την πλήρη εξά­λει­ψή του, με την εκά­στο­τε ανα­προ­σαρ­μο­γή των συ­ντά­ξε­ων».

Επί του ανω­τέ­ρω συ­ντά­ξι­μου μι­σθού υπο­λο­γί­ζο­νται τα κλι­μα­κω­τά πο­σο­στά ανα­πλή­ρω­σης του Ν. 4387/2016, ανά­λο­γα με τα χρό­νια ασφά­λι­σης βάσει των οποί­ων κα­νο­νί­στη­κε η επα­ναϋ­πο­λο­γί­σθει­σα σύ­ντα­ξη.

Σε πε­ρί­πτω­ση συ­ντα­ξιού­χων που κα­τέ­βαλ­λαν ει­σφο­ρές ανώ­τε­ρες από τις προ­βλε­πό­με­νες στο κοινό κα­θε­στώς του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, λαμ­βά­νε­ται υπόψη επι­πλέ­ον ει­σφο­ρά, για τον υπο­λο­γι­σμό του αντα­πο­δο­τι­κού μέ­ρους της σύ­ντα­ξης. Στο αντα­πο­δο­τι­κό μέρος της σύ­ντα­ξης προ­στί­θε­ται εθνι­κή σύ­ντα­ξη.

Εάν το κα­τα­βαλ­λό­με­νο ή κα­τα­βλη­τέο κατά την ημε­ρο­μη­νία έναρ­ξης του Ν. 4387/2016 ποσό της σύ­ντα­ξης είναι μι­κρό­τε­ρο από αυτό που προ­κύ­πτει από τον επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό, τότε αυτό προ­σαυ­ξά­νε­ται κατά το ένα πέμ­πτο της δια­φο­ράς κατ’ έτος, στα­δια­κά και ισό­πο­σα εντός πέντε ετών από την ολο­κλή­ρω­ση του τρέ­χο­ντος προ­γράμ­μα­τος δη­μο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής.

Στην πε­ρί­πτω­ση πα­λαιών συ­ντά­ξε­ων που δεν υπάρ­χουν επαρ­κή στοι­χεία η από­κλι­ση με­τα­ξύ απο­νε­μη­θεί­σας και επα­ναϋ­πο­λο­γι­σθεί­σας σύ­ντα­ξης δεν πρέ­πει να υπερ­βαί­νει κατ’ από­λυ­τη τιμή το 5%.Για όσες συ­ντά­ξεις υπάρ­χει πο­σο­στό από­κλι­σης κατ’ από­λυ­τη τιμή άνω του 5% με­τα­ξύ της μει­κτής κα­τα­βαλ­λό­με­νης και του ποσού που προ­κύ­πτει μετά τον επα­ναϋ­πο­λο­γι­σμό, ανα­ζη­τού­νται τα απαι­τού­με­να στοι­χεία στις αντί­στοι­χες συ­ντα­ξιο­δο­τι­κές απο­φά­σεις ή άλλες κα­τάλ­λη­λες πηγές, προ­κει­μέ­νου η από­κλι­ση με­τα­ξύ απο­νε­μη­θεί­σας και επα­ναϋ­πο­λο­γι­σθεί­σας σύ­ντα­ξης να μην υπερ­βαί­νει κατ’ από­λυ­τη τιμή το 5%.

Σύμ­φω­να με το χρο­νο­διά­γραμ­μα που θέτει η από­φα­ση, έως την 30η Σε­πτεμ­βρί­ου 2016 πρέ­πει να έχει κα­τα­χω­ρη­θεί το 10% των κα­τα­βαλ­λό­με­νων συ­ντά­ξε­ων και αυτό να έχει επα­ναϋ­πο­λο­γι­στεί ως την 31η Δε­κεμ­βρί­ου 2016. Ως την 31η Δε­κεμ­βρί­ου 2016 πρέ­πει να έχει κα­τα­χω­ρη­θεί  το 40% και αυτό να έχει επα­ναϋ­πο­λο­γι­στεί  ως την 31η Μαρ­τί­ου 2017. Ως την 31η Μαρ­τί­ου 2017 πρέ­πει να έχει κα­τα­χω­ρη­θεί  το 70% και αυτό να έχει επα­ναϋ­πο­λο­γι­στεί ως την 30η Ιου­νί­ου 2017. Ως την 30η Ιου­νί­ου 2017 πρέ­πει να έχει κα­τα­χω­ρι­στεί το 100% και αυτό να έχει επα­ναϋ­πο­λο­γι­στεί  ως 30η Σε­πτεμ­βρί­ου 2017.

Τα εφά­παξ

Οι απο­φά­σεις αφο­ρούν και τα εφά­παξ και θέ­τουν ημε­ρο­μη­νία – ορό­ση­μο την 1.1.2014. Για μι­σθω­τούς και αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νους με ει­σφο­ρά ύψους 4% επί των απο­δο­χών, η εφά­παξ πα­ρο­χή απο­τε­λεί­ται από το γι­νό­με­νο του 60% των απο­δο­χών επί των οποί­ων έγι­ναν οι νό­μι­μες κρα­τή­σεις, επί τα έτη ασφά­λι­σης. Ως απο­δο­χές για τον υπο­λο­γι­σμό της εφά­παξ πα­ρο­χής νο­εί­ται ο μέσος όρος των μη­νιαί­ων απο­δο­χών κατά τα 5 τε­λευ­ταία έτη έως και την 31.12.2103.

Εκ­κρε­μείς αι­τή­σεις χο­ρή­γη­σης εφά­παξ πα­ρο­χής από την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου 2013 και εφε­ξής κρί­νο­νται ως προς τον τρόπο υπο­λο­γι­σμού της πα­ρού­σης υπουρ­γι­κής από­φα­σης. Ει­δι­κά για εφά­παξ στο δη­μό­σιο που εκ­κρε­μούν να χο­ρη­γη­θούν με τις αι­τή­σεις να έχουν υπο­βλη­θεί από την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου 2013 έως και την 31η Δε­κεμ­βρί­ου 2013, εκτι­μά­ται ότι θα προ­κύ­ψουν μειώ­σεις έως και 18%.