Οι γκρίζες ζώνες του πλαφόν στο ρεύμα

Ψηλά τον πήχυ των προσ­δο­κιών για την επα­να­φορά του λογα­ρια­σμού ρεύ­μα­τος σε επίπεδα μόλις 30% υψη­λό­τερα από αυτά που ίσχυαν προ κρίσης και του­λά­χι­στον 50% κάτω από τα σημε­ρινά έβαλε η κυβέρ­νηση, υπό το βάρος του βρα­χυ­κυ­κλώ­μα­τος που απειλεί την οικο­νο­μία και της πολι­τι­κής πίεσης που ασκεί η πλευρά της αντι­πο­λί­τευ­σης, ανε­βά­ζο­ντας καθη­με­ρινά τους τόνους γύρω από το ζήτημα των αυξή­σεων και της ακρί­βειας.

Είναι έντονο εξάλλου το πολι­τικό άρωμα των δύο εκ των τεσ­σά­ρων αξόνων του εθνικού προ­γράμ­μα­τος στή­ρι­ξης, που ανα­κοί­νωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης την περα­σμένη Πέμπτη. Και δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι δύο αυτοί άξονες δεν εξει­δι­κεύ­τη­καν την επομένη από τους συναρ­μό­διους υπουρ­γούς, αφού δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί λόγω της εξαι­ρε­τι­κής πολυ­πλο­κό­τη­τας των παρα­μέ­τρων που καλού­νται να ισορ­ρο­πή­σουν αλλά και των… αθό­ρυ­βων ανα­τα­ρά­ξεων που έχoυν προ­κα­λέ­σει στο εσω­τε­ρικό της αγοράς ηλε­κτρι­σμού.

Η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής

Με το ζήτημα της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής και των υπερ­κερ­δών των εται­ρειών παρα­γω­γής να κυριαρ­χεί στον δημόσιο διάλογο, βρί­σκο­ντας πρό­σφορο έδαφος πολι­τι­κής δημα­γω­γίας σε κατα­να­λω­τές που αδυ­να­τούν να πλη­ρώ­σουν τον λογα­ρια­σμό ρεύ­μα­τος ακόμη και σε δόσεις, ο πρω­θυ­πουρ­γός ενέταξε στο πακέτο μέτρων τόσο τη φορο­λό­γηση των υπε­ρε­σό­δων των παρα­γω­γών ρεύ­μα­τος, όσο και την ατελή και με πολλές γκρίζες ζώνες παρέμ­βαση στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά, που θα απο­τε­λέ­σει το εργα­λείο για τη μείωση της κιλο­βα­τώ­ρας στα 14 με 16 λεπτά για τα νοι­κο­κυ­ριά και τις επι­χει­ρή­σεις της χώρας από τα 30-32 λεπτά σήμερα.

Η θεσμική παρέμ­βαση που, όπως ανα­κοι­νώ­θηκε, θα τεθεί σε εφαρ­μογή από τον Ιούλιο και θα ισχύσει για ένα έτος, θα απο­τε­λέ­σει το εργα­λείο για την επί­τευξη του «ευγε­νούς» στόχου επα­να­φο­ράς των τιμών σε βιώσιμα επίπεδα και παράλ­ληλα θα βάλει τέλος στη συζή­τηση περί υπε­ρε­σό­δων και ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής. Τα όποια υπε­ρέ­σοδα θα ανα­κτώ­νται στην «πηγή», ενώ η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής θα ανα­στα­λεί για όσο διά­στημα διαρκεί το μέτρο. Σύμφωνα με τον υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστα Σκρέκα, με τον νέο αυτό μηχα­νι­σμό θα ανα­κτη­θεί το σύνολο των υπε­ρε­σό­δων των παρα­γω­γών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και των ΑΠΕ που για το επόμενο εξάμηνο εκτι­μά­ται σε 1,63 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εφαρ­μογή της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής θα ανα­στα­λεί, ενώ με νέα ρύθμιση θα προ­σαρ­μο­στεί και ο Κανο­νι­σμός λει­τουρ­γίας του Χρη­μα­τι­στη­ρίου Ενέρ­γειας.

Στόχος, η επα­να­φορά του λογα­ρια­σμού ρεύ­μα­τος σε επίπεδα 30% υψη­λό­τερα από αυτά προ κρίσης.

Ο μηχα­νι­σμός αυτός, που μέχρι τώρα οι κυβερ­νη­τι­κοί αξιω­μα­τού­χοι γνω­στο­ποί­η­σαν απλώς το περί­γραμμα και τη στό­χευσή του, περι­λαμ­βά­νει τρία σκέλη. Τίθεται κατ’ αρχήν μια τιμή-στόχος στα τιμο­λό­για λια­νι­κής ενός εύρους 145-160 ευρώ/MWh (145 ευρώ/MWh στα οικιακά, 150 ευρώ/MWh στα εμπο­ρικά κ.λπ.) έτσι ώστε να δια­τη­ρη­θούν σταθερά για ένα χρόνο κατά 30% υψη­λό­τερα από τα προ κρίσης επίπεδα τα οικιακά και κατά 30%-40% τα επι­χει­ρη­μα­τικά. Το Χρη­μα­τι­στή­ριο Ενέρ­γειας θα εξα­κο­λου­θεί να λει­τουρ­γεί όπως σήμερα, να εκκα­θα­ρί­ζει δηλαδή την αγορά βάσει της υψη­λό­τε­ρης τιμής ώστε να μην παρα­βιά­ζε­ται το δια­συ­νο­ριακό εμπόριο και το ενιαίο ευρω­παϊκό μοντέλο. Οι μονάδες παρα­γω­γής που συμ­με­τέ­χουν στην αγορά θα απο­πλη­ρώ­νο­νται ανά ώρα βάσει του μετα­βλη­τού τους κόστους που θα έχει προ­κα­θο­ρι­στεί για κάθε τεχνο­λο­γία (λιγνίτη, νερά, φυσικό αέριο κ.λπ.). Ετσι απο­συν­δέ­ε­ται η τιμή που στη συνέ­χεια θα αγο­ρά­ζουν οι προ­μη­θευ­τές από την Οριακή Τιμή του Συστή­μα­τος, που δια­μορ­φώ­νε­ται από το ακριβό φυσικό αέριο και εξα­φα­νί­ζο­νται τα υπερ­κέρδη. Οι προ­μη­θευ­τές θα αγο­ρά­ζουν την ενέρ­γεια για τους πελάτες τους στη μέση τιμή αμοιβής των ηλε­κτρο­πα­ρα­γω­γών που σήμερα υπο­λο­γί­ζε­ται στα 150 ευρώ/MWh (με τιμή φυσικού αερίου στα 100 ευρώ/MWh και CO2 στα 80 ευρώ/τόνο). H τιμή αυτή θα δια­φο­ρο­ποιεί­ται μόνο κατά το ποσοστό του μείγ­μα­τος που αντι­στοι­χεί στο φυσικό αέριο, το μετα­βλητό κόστος του οποίου θα υπο­λο­γί­ζε­ται καθη­με­ρινά βάσει της τιμής ΤΤF την προη­γού­μενη ημέρα και της τιμής των ρύπων. Η τελική τιμή που οι προ­μη­θευ­τές θα τιμο­λο­γούν τους κατα­να­λω­τές θα δια­μορ­φώ­νε­ται αφού προ­σθέ­σουν τα διάφορα κόστη τους (λει­τουρ­γικά κ.λπ.) και ένα περι­θώ­ριο κέρδους. Τη διαφορά αυτής της τιμής με την τιμή-στόχο θα την επι­δο­τεί το κράτος.

Τι λένε οι παρα­γω­γοί

Η πλευρά των παρα­γω­γών εκτιμά ότι ο μηχα­νι­σμός, όπως του­λά­χι­στον ανα­κοι­νώ­θηκε, έχει πολλά κενά και αρκετές γκρίζες ζώνες. «Δεν είναι συμβατή η επίλυση της αγοράς με δύο τρόπους με το ευρω­παϊκό πλαίσιο», τονί­ζουν αμφι­σβη­τώ­ντας την έγκρισή του από την Κομι­σιόν. Επι­φυ­λάσ­σο­νται ωστόσο, γιατί δεν έχουν ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα. Δυσκο­λεύ­ο­νται να κατα­νο­ή­σουν μια σειρά ζητή­ματα, όπως για παρά­δειγμα το πώς θα μετρη­θεί πόση ενέρ­γεια μιας μονάδας κατα­να­λώ­θηκε στην εσω­τε­ρική αγορά και πόσο κατευ­θύν­θηκε σε εξα­γω­γές για να τιμο­λο­γη­θεί δια­φο­ρε­τικά. Η πλευρά των προ­μη­θευ­τών βλέπει ότι η επιβολή του έμμεσου πλαφόν θα οδη­γή­σει σε «πάγωμα» του αντα­γω­νι­σμού. Συνο­λι­κό­τερα, ωστόσο, εκτιμά ότι ο μηχα­νι­σμός εφόσον λει­τουρ­γή­σει και οδη­γή­σει πράγ­ματι τις τιμές σε αυτά τα επίπεδα θα απο­συ­μπιέ­σει και την αγορά. «Εφόσον θα διευ­κο­λυν­θούν οι κατα­να­λω­τές και θα μπορούν να πλη­ρώ­σουν τον λογα­ρια­σμό τους, θα βελ­τιω­θεί και η δική μας ρευ­στό­τητα», τονίζει εκπρό­σω­πος του κλάδου.

Ενα από τα ερω­τή­ματα που θέτει επίσης η αγορά είναι το κατά πόσον είναι εφικτή μακρο­πρό­θε­σμα η τιμή-στόχος που έχει τεθεί, δεδο­μέ­νου ότι δεν δια­φαί­νε­ται απο­κλι­μά­κωση της γεω­πο­λι­τι­κής έντασης και του πολέμου στην Ουκρα­νία και άρα απο­κλι­μά­κωση και της τιμής του φυσικού αερίου.

Θολό, τέλος, παρα­μέ­νει το τοπίο και γύρω από τον άξονα της ανά­κτη­σης των υπε­ρε­σό­δων για την περίοδο από τον Οκτώ­βριο του 2021 έως και τον Απρίλιο του 2022.

Η ΡΑΕ μόλις την Παρα­σκευή παρέ­δωσε στο ΥΠΕΝ τα στοι­χεία για τον προσ­διο­ρι­σμό των υπε­ρε­σό­δων, τα οποία ωστόσο έχουν συνυ­πο­λο­γι­στεί για τη χρη­μα­το­δό­τηση της ανα­δρο­μι­κής επι­δό­τη­σης των κατα­να­λώ­σεων άνω των 300 κιλο­βα­τω­ρών τον μήνα για το τελευ­ταίο εξάμηνο που ανα­κοί­νωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Στα 3,2 δισ. το συνο­λικό πακέτο μέτρων έναντι της ενερ­γεια­κής ακρί­βειας

Δια­τη­ρώ­ντας την προσ­δο­κία να εισα­κου­στούν οι προ­τά­σεις της Ελλάδας για μια κεντρική παρέμ­βαση από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και με πλήρη επί­γνωση ότι το πρό­βλημα των υψηλών τιμών ενέρ­γειας δεν μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί χωρίς ευρω­παϊκή λύση, η κυβέρ­νηση προ­χώ­ρησε σε ένα εθνικό σχέδιο δράσης που θα επα­να­φέ­ρει τις τιμές ρεύ­μα­τος σε βιώσιμα επίπεδα για τα νοι­κο­κυ­ριά, τις επι­χει­ρή­σεις και την οικο­νο­μία της χώρας.

Με ένα συνο­λικό πακέτο χρη­μα­το­δό­τη­σης ύψους 3,2 δισ. ευρώ για το υπό­λοιπο του έτους, το νέο πακέτο στή­ρι­ξης που ανα­κοί­νωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός την περα­σμένη Πέμπτη και εξει­δί­κευ­σαν την επομένη οι συναρ­μό­διοι υπουρ­γοί, επε­κτεί­νει την ομπρέλα προ­στα­σίας για όλες τις κατα­να­λώ­σεις και ανε­ξαρ­τή­τως πρώτης κατοι­κίας, προ­κει­μέ­νου να συμπε­ρι­λά­βει και τα μεσαία στρώ­ματα. Με τα νέα μέτρα, σύμφωνα με τον υπουργό Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστα Σκρέκα, απορ­ρο­φά­ται το 100% της αύξησης για τους περίπου 500.000 κατα­να­λω­τές που είναι ενταγ­μέ­νοι στο ΚΟΤ, το 85% της αύξησης όλων των οικια­κών τιμο­λο­γίων, το 82% της αύξησης για 1,250 εκατ. επι­χει­ρή­σεις και το 90%-95% των αυξή­σεων για τους αγρότες.

Για τη χρη­μα­το­δό­τηση του νέου αυτού πακέτου μέτρων θα συνει­σφέ­ρει 1,1 δισ. ο κρα­τι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός και τα υπό­λοιπα θα καλυ­φθούν από τα έσοδα των δικαιω­μά­των εκπο­μπών ρύπων και τα υπε­ρέ­σοδα των εται­ρειών παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας για το διά­στημα Οκτω­βρίου 2021 – Απρι­λίου 2022, στα οποία θα επι­βλη­θεί ειδικό τέλος σε ποσοστό 90%.

Μάιος – Ιούνιος

Η επι­δό­τηση ρεύ­μα­τος για τους οικια­κούς κατα­να­λω­τές τον Μάιο και τον Ιούνιο αφορά όλες τις κατοι­κίες, κύριες και μη, χωρίς εισο­δη­μα­τικά κρι­τή­ρια και το σύνολο της κατα­νά­λω­σης. Στις κύριες κατοι­κίες, για τις πρώτες 300 kWh απορ­ρο­φά­ται το 86% της αύξησης στο κόστος ηλε­κτρι­σμού, καθώς η μέση ενί­σχυση θα ανέλθει σε 56,6 ευρώ ανά μήνα. Για τις πρώτες 150 kWh η επι­δό­τηση δια­μορ­φώ­νε­ται σε 205 ευρώ/MWh. Για μηνιαία κατα­νά­λωση από 151 έως 300 kWh σε 160 ευρώ/MWh. Για το σύνολο της κατα­νά­λω­σης πάνω από 300 kWh τον μήνα το ύψος της επι­δό­τη­σης ανέρ­χε­ται σε 100 ευρώ/MWh. Για όλες τις μη κύριες κατοι­κίες επι­δο­τεί­ται η συνο­λική κατα­νά­λωση με 100 ευρώ/MWh προ­κει­μέ­νου να απορ­ρο­φη­θεί το 50% της αύξησης. Για τους δικαιού­χους κοι­νω­νι­κού οικια­κού τιμο­λο­γίου η επι­δό­τηση θα ανέλθει σε 215 ευρώ/MWh για το σύνολο της κατα­νά­λω­σης, με στόχο την απορ­ρό­φηση του 100% των αυξή­σεων.

Για τους επαγ­γελ­μα­τι­κούς κατα­να­λω­τές, η επι­δό­τηση δια­μορ­φώ­νε­ται σε 120/MWh τον Μάιο για το σύνολο της κατα­νά­λω­σης. Για τις μικρές και μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις με παροχή ισχύος έως 35kVA και για όλα τα αρτο­ποιεία ανε­ξαρ­τή­τως παροχής ισχύος, η επι­δό­τηση φθάνει στα 170 ευρώ/MWh.

Φυσικό αέριο

Η κρατική επι­δό­τηση σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις θα ανέλθει σε 20 ευρώ ανά θερμική MWh τον Μάιο για όλα τα νοι­κο­κυ­ριά και για το σύνολο της μηνιαίας κατα­νά­λω­σης. Παράλ­ληλα, η ΔΕΠΑ Εμπο­ρίας συνε­χί­ζει να προ­σφέ­ρει έκπτωση για την ίδια περίοδο ύψους 20 ευρώ ανά θερμική MWh. Ενα κονδύλι της τάξης των 45 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό θα δια­τε­θεί για τη συνέ­χιση της επι­δό­τη­σης στην πηγή του ντίζελ κίνησης, με 15 λεπτά το λίτρο και τον Ιούνιο.

Πηγή kathimerini.gr