Οι ελληνοτουρκικές «διαφορές» στο Αιγαίο – οι «γκρίζες ζώνες»

Αρθρο του Πέ­τρου Ι. Μη­λια­ρά­κη, ο οποί­ος δι­κη­γο­ρεί στα Ευ­ρω­παϊ­κά Δι­κα­στή­ρια Στρα­σβούρ­γου και Λου­ξεμ­βούρ­γου (ECHR & GC-EU)

Με αφορ­μή την επέ­τειο των 18 χρό­νων από τα «γε­γο­νό­τα των Ιμίων», σκό­πι­μο είναι να υπάρ­ξει μια απά­ντη­ση στους Τούρ­κους «νο­μο­μα­θείς» και «πο­λι­τι­κούς» ως προς τις «γκρί­ζες ζώνες» που επι­κα­λεί­ται και προ­βάλ­λει η Τουρ­κία.

Ενταύ­θα εκ προ­οι­μί­ου επι­ση­μειώ­νε­ται ότι επου­δε­νί υφί­στα­ται «νο­μι­κό κενό» σε οποια­δή­πο­τε Συν­θή­κη ρυθ­μί­ζει το νο­μι­κό κα­θε­στώς του Αι­γαί­ου, είτε αφορά στη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης του Λον­δί­νου του 1913, είτε αφορά στη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης των Αθη­νών του 1913, είτε αφορά στη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης του 1923, είτε αφορά στη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων του 1947. Ιδιαι­τέ­ρως δε ου­δέ­να νο­μι­κό κενό κα­τα­λεί­πε­ται και από την τή­ρη­ση των Αρχών, προ­νοιών και δε­σμεύ­σε­ων του Διε­θνούς Δι­καί­ου της Θά­λασ­σας, όπως αυτό υιο­θε­τή­θη­κε με τη Σύμ­βα­ση του Montego Bay της Ια­μαϊ­κής του 1982.

Ει­δι­κό­τε­ρα:

Με την πριν από 18 ακρι­βώς έτη δη­μιουρ­γία των γνω­στών γε­γο­νό­των των Ιμίων (Ια­νουά­ριος 1996), η Τουρ­κι­κή πλευ­ρά εφεύ­ρε και προ­έ­βα­λε τον ισχυ­ρι­σμό περί «γκρί­ζων ζωνών», με «νο­μι­κό επι­χεί­ρη­μα» ότι τα διε­θνή κεί­με­να που δε­σμεύ­ουν τις δύο χώρες (Ελ­λά­δα και Τουρ­κία) αφή­νουν «νο­μι­κό κενό» και δεν ρυθ­μί­ζουν δήθεν το κα­θε­στώς όλων των νη­σί­δων και βρα­χο­νη­σί­δων του Αι­γαί­ου Πε­λά­γους!

Η νο­μι­κή αυτή «αφύ­πνι­ση»(!) της γεί­το­νος Τουρ­κί­ας που λαμ­βά­νει χώρα 73 χρό­νια μετά από την υπο­γρα­φή της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης και 49 χρό­νια από τη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων, είναι και ανι­στό­ρι­τη και νο­μι­κώς αβά­σι­μη.

Προς απο­κα­τά­στα­ση του δι­καί­ου, αλλά και της ιστο­ρι­κής αλή­θειας, ανα­γκαίο είναι να επι­ση­μειω­θούν ενταύ­θα τα εξής:

1. Με το άρθρο 5 της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης του Λον­δί­νου του Μαΐου του 1913 που υπο­γρά­φη­κε αφε­νός με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας, της Σερ­βί­ας, του Μαυ­ρο­βου­νί­ου και της Βουλ­γα­ρί­ας και της Τουρ­κί­ας αφε­τέ­ρου, τα Κράτη-Μέλη, εμπι­στεύ­θη­καν στις Με­γά­λες Δυ­νά­μεις τον κα­θο­ρι­σμό της τύχης όλων των Οθω­μα­νι­κών Νήσων του Αι­γαί­ου Πε­λά­γους.

2. Με το άρθρο 15 της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης των Αθη­νών του Νο­εμ­βρί­ου του έτους 1913, με­τα­ξύ της Ελ­λά­δας και της Τουρ­κί­ας, ανα­λαμ­βά­νε­ται η δέ­σμευ­ση της υπο­χρέ­ω­σης να απο­δε­χθούν Ελ­λά­δα και Τουρ­κία την όποια από­φα­ση των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων που θα αφορά στην τύχη των Οθω­μα­νι­κών Νήσων του Αι­γαί­ου Πε­λά­γους.

3. Με βάση τις δύο αυτές προ­α­να­φε­ρό­με­νες Διε­θνείς Συν­θή­κες επα­κο­λού­θη­σε η Δια­κοί­νω­ση Ια­νουα­ρί­ου / Φε­βρουα­ρί­ου 1914 με την οποία οι Με­γά­λες Δυ­νά­μεις (που είχαν νο­μι­μο­ποι­η­θεί επί τούτω), απο­φά­σι­σαν και πα­ρέ­δω­σαν, και έτσι πε­ρι­ήλ­θαν στην Ελ­λά­δα, όλα τα νησιά του Αι­γαί­ου με εξαί­ρε­ση την Ίμβρο, την Τέ­νε­δο και το Κα­στε­λό­ρι­ζο, τα οποία επε­στρά­φη­σαν στην Τουρ­κία. (Για το Κα­στε­λό­ρι­ζο θα γίνει ανα­φο­ρά αμέ­σως πα­ρα­κά­τω. Ιδιαι­τέ­ρως δε λόγω και της νο­μι­κο­πο­λι­τι­κής υπε­ρο­χής της Απο­κλει­στι­κής Οι­κο­νο­μι­κής Ζώνης [ΑΟΖ], το Κα­στε­λό­ρι­ζο απο­τε­λεί τη λυδία λίθο της όλης υπό­θε­σης).

4. Με βάση το άρθρο 12 της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης του έτους 1923 επι­κυ­ρώ­νε­ται η Κυ­ριαρ­χία της Ελ­λά­δας στα νησιά της «Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου» εκτός από την Ίμβρο, την Τέ­νε­δο και τις Λα­γού­σες και θε­σπί­ζε­ται ει­δι­κός κα­νό­νας βάσει του οποί­ου μόνο τα νησιά που ευ­ρί­σκο­νται σε μι­κρό­τε­ρη από­στα­ση των τριών (3) ναυ­τι­κών μι­λί­ων από την Ασια­τι­κή Ακτή, πα­ρα­μέ­νουν υπό τουρ­κι­κή κυ­ριαρ­χία.

Έτσι, με τη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης εκ­χω­ρού­νται όλα τα άλλα νησιά της «Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου» στην Ελ­λά­δα, με εξαί­ρε­ση μόνο όσα ρητώς δεν της πα­ρα­χω­ρού­νται. Τού­τος ο αυ­στη­ρός κα­νό­νας δι­καί­ου απο­τε­λεί αντι­στρο­φή στο τουρ­κι­κό «νο­μι­κό επι­χεί­ρη­μα», περί δήθεν «κενών δι­καί­ου».

Επί­σης, με την αυτή Συν­θή­κη Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης και με το άρθρο 16, η Τουρ­κία δη­λώ­νει ευ­θέ­ως ότι πα­ραι­τεί­ται από κάθε τίτλο και οποιο­δή­πο­τε δι­καί­ω­μα επί όλων των νήσων, εκτός εκεί­νων που η κυ­ριαρ­χία τους έχει ανα­γνω­ρι­σθεί με τη συ­γκε­κρι­μέ­νη Συν­θή­κη της Λω­ζά­νης. Δη­λα­δή προ­δή­λως βέ­βαιον είναι ότι με από­λυ­τη σα­φή­νεια κα­θο­ρί­ζο­νται τα δι­καιώ­μα­τα της Τουρ­κί­ας στο Αι­γαίο, χωρίς να δη­μιουρ­γού­νται αμ­φι­σβη­τή­σεις ή κενά στα όρια της κυ­ριαρ­χί­ας της.

Πε­ραι­τέ­ρω -περί του Κα­στε­λό­ρι­ζου:

5. Αξιο­ση­μεί­ω­το είναι ότι με τη Συν­θή­κη Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης, πε­ριέρ­χο­νται στην Ιτα­λία, όλα τα νησιά της Δω­δε­κα­νή­σου. Τα νησιά δε αυτά ανα­φέ­ρο­νται και απα­ριθ­μού­νται λε­πτο­με­ρώς ήτοι: Αστυ­πά­λαια, Ρόδος, Χάλκη, Κάρ­πα­θος, Κάσ­σος, Δήλος, Νί­συ­ρος, Κά­λυ­μνος. Λέρος, Πά­τμος, Σύμη, Λιψώς και Κως. Ρητώς δε ανα­φέ­ρε­ται ότι υπό την κυ­ριαρ­χία της Ιτα­λί­ας πε­ριέρ­χε­ται και η νήσος Κα­στε­λό­ρι­ζο. Δη­λα­δή με τον ύστε­ρο αυτό κα­νό­να του 1923, ακυ­ρώ­νε­ται(!) η με τη Δια­κοί­νω­ση Ια­νουα­ρί­ου/Φε­βρουα­ρί­ου 1914 πα­ρά­δο­ση του Κα­στε­λό­ρι­ζου στην Τουρ­κία!

6. Με τη συ­νο­μο­λό­γη­ση ήδη της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης της Λω­ζά­νης, η Τουρ­κία πα­ραι­τή­θη­κε υπέρ της Ιτα­λί­ας πα­ντός δι­καιώ­μα­τός της επί των νήσων της Δω­δε­κα­νή­σου και των εξ αυτών εξαρ­τη­μέ­νων νη­σί­δων (που κα­τέ­χο­νταν ήδη από την Ιτα­λία). Ορί­ζε­ται δε ότι, το ζή­τη­μα που αφορά στα Δω­δε­κά­νη­σα, θα κα­νο­νι­σθεί με­τα­ξύ των εν­δια­φε­ρο­μέ­νων (Ελ­λή­νων – Δω­δε­κα­νη­σί­ων – Ιτα­λών). Ως εκ τού­του κατά τρόπο αδι­στά­κτως βέ­βαιον, η Τουρ­κία ρητώς: α) δεν ανα­γνω­ρί­ζει δι­καιώ­μα­τα υπέρ αυτής επί της Δω­δε­κα­νή­σου και β) ρητώς πα­ραι­τεί­ται από οποιο­δή­πο­τε ζή­τη­μα αφορά νή­σους και βρα­χο­νη­σί­δες στο πλέγ­μα της Δω­δε­κα­νή­σου.

Έτσι με το άρθρο 14 της Συν­θή­κης Ει­ρή­νης των Πα­ρι­σί­ων του Φε­βρουα­ρί­ου του έτους 1947, η Δω­δε­κά­νη­σος πα­ρα­χω­ρή­θη­κε στην Ελ­λά­δα. Υπόψη δε ότι στη Συν­θή­κη αυτή των Πα­ρι­σί­ων συμ­βαλ­λό­με­νο μέρος δεν είναι η Τουρ­κία. Η πα­ρα­χώ­ρη­ση αυτή, που αφορά άλ­λω­στε ιστο­ρι­κά ελ­λη­νι­κές νή­σους, ήταν και μια δι­καί­ω­ση για την προ­σφο­ρά της Ελ­λά­δας στον αγώνα κατά του φα­σι­σμού-να­ζι­σμού κατά τη διάρ­κεια του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πό­λε­μο, στον οποίο μά­λι­στα η Τουρ­κία δεν είχε καν εμπλα­κεί!

7. Τέλος (και ει­δι­κό­τε­ρα ως προς το ζή­τη­μα των Ιμίων), ανα­γκαίο είναι να υπο­μνη­σθεί στην Τουρ­κία ότι στους επί­ση­μους χάρ­τες της του Υπουρ­γεί­ου Εξω­τε­ρι­κών του 1953 και του 1971, τα Ίμια βρί­σκο­νται εντός των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των, ενώ ο επί­ση­μος χάρ­της αυτού τού­του του τουρ­κι­κού στρα­τού («βαθύ κρά­τος») του 1969 ανα­φέ­ρει τα Ίμια όχι ως Καρ­ντάκ («Kardak») αλλά ως Ίμια («Immia») και τα εντάσ­σει απο­λύ­τως εντός των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των.

Τα προ­α­να­φε­ρό­με­να είναι ανα­γκαία να αντι­πα­ρα­τε­θούν στις ανι­στό­ρη­τες και εξω­νο­μι­κές προ­κλή­σεις των Τούρ­κων «νο­μι­κών» και «πο­λι­τι­κών».