Οι διατάξεις του εργασιακού νόμου 5239/2025 που αφορούν στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας (13ωρο, διευθέτηση του χρόνου εργασίας, μείωση της γραφειοκρατίας, σπαστή άδεια) ενεργοποιούνται με απόφαση που υπέγραψε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως.
Με το αναβαθμισμένο σύστημα απλουστεύονται οι διαδικασίες και καταργούνται έντυπα (1 αντί για 4 έντυπα για πρόσληψη, ετήσιος πίνακας προσωπικού, στοιχεία που καταγράφονται πλέον ψηφιακά σε πεδία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος, χωρίς την χρονοβόρα υποχρέωση ανάρτησης).
Στην πράξη οι διατάξεις θα αρχίσουν να εφαρμόζονται στις 16 Φεβρουαρίου οπότε και θα τεθεί επισήμως σε λειτουργία το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.
Η μόνη διάταξη που θα καθυστερήσει να εφαρμοστεί λόγω έλλειψης λογισμικού είναι οι προσλήψεις εξπρές μέσω εφαρμογής στο κινητό ώστε να μπορεί να προσλαμβάνεται προσωπικό ειδικά σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως είναι οι αργίες και τα Σαββατοκύριακα, όταν παρουσιαστούν αυξημένες ανάγκες εξυπηρέτησης πελατών στην εστίαση, στα καταλύματα και τις ξενοδοχειακές μονάδες.
Ειδικότερα, κάθε εργοδότης θα δύναται να προσλαμβάνει εργαζόμενους για την κάλυψη επειγουσών αναγκών με σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου, διάρκειας έως δύο ημερών την εβδομάδα, μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής «Ταχεία Πρόσληψη»
Όσον αφορά τη διάταξη περί «σπαστής άδειας», το υπουργείο Εργασίας θα προβεί σε υπενθύμιση της υποχρέωσης των εργοδοτών να χορηγήσουν το υπόλοιπο αδείας αναψυχής έως το τέλος Μαρτίου, καθώς το 2026 θα αλλάξει το τοπίο με την εφαρμογή του δικαιώματος της σπαστής άδειας. Έτσι, μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2026 – δηλαδή έως 31 Μαρτίου – οι μισθωτοί θα πρέπει να έχουν λάβει το υπόλοιπο της άδειάς τους του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με το νόμο. Διαφορετικά ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει στον εργαζόμενο τις αντίστοιχες αποδοχές των ημερών της άδειας αυξημένες κατά 100%, δηλαδή στο διπλάσιο.
Υπενθυμίζεται ότι η «σπαστή» άδεια κατ’ ελάχιστον 5 ημέρες παρέχει περισσότερη αυτονομία και ελευθερία στον εργαζόμενο να κατανείμει την ετήσια άδεια αναψυχής του όπως ο ίδιος επιθυμεί ύστερα από συνεννόηση με τον εργοδότη.
Οι βασικές διατάξεις που θα ενεργοποιηθούν μετά τις 16 Φεβρουαρίου
1. 13ωρο: Ευέλικτο ωράριο με δυνατότητα του εργαζόμενου να εργαστεί έως 13 ώρες την ημέρα (κατ’ εξαίρεση) σε έναν εργοδότη με προσαύξηση 40% στην αμοιβή και δικλίδες ασφαλείας που ορίζουν ρητά ότι ο εργαζόμενος δεν μπορεί να απολυθεί αν αρνηθεί να δουλέψει υπερωριακά.
2. Μισθολογική προσαύξηση λόγω υπερωριών: Για παράδειγμα, εργαζόμενος ο οποίος απασχολείται σε δύο εργοδότες και αμείβεται με 8 ευρώ την ώρα, εφόσον απασχοληθεί 13 ώρες σε δύο εργοδότες θα αμειφθεί με ημερομίσθιο ύψους 104 ευρώ. Εάν απασχοληθεί τις αντίστοιχες ώρες σε έναν και μόνο εργοδότη, θα λάβει 119 ευρώ.
3. Διευθέτηση χρόνου εργασίας: Εισάγεται η δυνατότητα τετραήμερης εργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (και όχι μόνο για ένα εξάμηνο), δίνοντας ανάσα κυρίως σε εργαζόμενους γονείς και άτομα με αυξημένες οικογενειακές υποχρεώσεις. Η διευθέτηση μπορεί να γίνει σε εβδομαδιαία, μηνιαία έως και σε ετήσια βάση, παρέχοντας ευελιξία σε κάθε εργαζόμενο να προγραμματίσει τον ελεύθερο χρόνο του. Π.χ., παρέχει τη δυνατότητα σε έναν εργαζόμενο γονέα να εργάζεται 4 ημέρες την εβδομάδα και να είναι με το παιδί του την 5η ημέρα για όλο τον χρόνο και όχι μόνο για ένα εξάμηνο που ισχύει σήμερα. Προσοχή, για την όποια μετατροπή στο ωράριο απασχόλησης απαιτείται υποχρεωτικά η συναίνεση των εργαζομένων.
4. Δικαίωμα για υπερωρίες στην εκ περιτροπής εργασία: Με τη νέα ρύθμιση οι εκ περιτροπής απασχολούμενοι θα έχουν δικαίωμα να εργαστούν επιπλέον του οκταώρου τους, λαμβάνοντας την αντίστοιχη προσαύξηση 40% για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης, εφόσον το επιθυμούν. Για παράδειγμα, κάποιος που δουλεύει σε εστιατόριο το οποίο λειτουργεί Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, θα μπορεί να συμπληρώνει το εισόδημά του και με υπερωριακή απασχόληση εφόσον το επιθυμεί.
5 Οικειοθελής αποχώρηση με ένα κλικ: Στο ίδιο πλαίσιο μείωσης της γραφειοκρατίας εντάσσεται και η οικειοθελής δήλωση αποχώρησης με ένα κλικ. Με το ισχύον καθεστώς όταν μια σύμβαση λήγει οικειοθελώς από τον εργαζόμενο ο εργοδότης δεν μπορεί να προσλάβει άμεσα άλλον εργαζόμενο, αλλά θα πρέπει να παρέλθει ένα 10ήμερο, διαφορετικά ο εργαζόμενος μπορεί να διεκδικήσει αποζημίωση για απόλυση. Με τις προσλήψεις και αποχωρήσεις fast track η πρόσληψη εργαζομένων σε αντικατάσταση των οικειοθελώς αποχωρούντων θα γίνεται άμεσα χωρίς να απαιτείται να παρέλθει ένα 10ήμερο για να μη χαρακτηριστεί η οικειοθελής αποχώρηση ως απόλυση.
Eιδικότερα για την εργασία την έκτη ημέρα η υπουργική απόφαση προβλέπει τα εξής:
– Οι εργοδότες επιχειρήσεων συνεχούς λειτουργίας με σύστημα εναλλασσόμενων βαρδιών, που εφαρμόζουν σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας για το προσωπικό τους, προκειμένου να κάνουν χρήση της έκτης μέρας της εβδομάδας, ως έκτακτης βάρδιας πρέπει να δηλώσουν αρχικά και υπευθύνως στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων.
– Η απασχόληση των εργαζομένων, κατά την πρόσθετη ημέρα, δεν δύναται να υπερβαίνει τις οκτώ (8) ώρες.
– Κατά την ημέρα αυτή δεν επιτρέπεται η πραγματοποίηση υπερεργασίας και υπερωριακής απασχόλησης από τον εργαζόμενο.
– Οι ανωτέρω εργοδότες υποχρεούνται να καταχωρίζουν τα στοιχεία των χρονικών ορίων εργασίας των εργαζομένων τους που θα απασχοληθούν κατά την έκτη ημέρα, στη δήλωση οργάνωσης του χρόνου εργασίας πριν από την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζόμενους.
– Οι εργοδότες επιχειρήσεων ή εκμεταλλεύσεων, που δεν είναι από τη φύση τους συνεχούς λειτουργίας, αλλά είναι δυνατόν να λειτουργούν κατά τις ημέρες Δευτέρα έως και Σάββατο, επί είκοσι τέσσερις (24) ώρες, με σύστημα εναλλασσόμενων βαρδιών και στις οποίες οι εργαζόμενοι απασχολούνται σε πενθήμερη εβδομαδιαία εργασία, προκειμένου, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κατά τις οποίες η επιχείρηση παρουσιάζει απρόβλεπτα ιδιαίτερα αυξημένο φόρτο εργασίας, να κάνουν χρήση της έκτης ημέρας της εβδομάδας, ως έκτακτης βάρδιας πρέπει: i) να έχουν δηλώσει αρχικά και υπευθύνως στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρήσεων και ii) να δηλώνουν, κάθε φορά που επιθυμούν να κάνουν χρήση της 6ης ημέρας, εκ των προτέρων και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζόμενους, στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ ότι η επιχείρηση ή εκμετάλλευση παρουσιάζει ιδιαίτερα αυξημένο φόρτο εργασίας, κατά μια συγκεκριμένη περίοδο. Η ειδική συνθήκη του απρόβλεπτα ιδιαίτερα αυξημένου φόρτου εργασίας υπόκειται σε έλεγχο της αρμόδιας υπηρεσίας της Επιθεώρησης Εργασίας. Η απασχόληση των εργαζομένων, κατά την πρόσθετη ημέρα, δεν δύναται να υπερβαίνει τις οκτώ (8) ώρες.
Κεραμέως: Οι ρυθμίσεις ενισχύουν εργαζομένους και επιχειρήσεις
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως δήλωσε: «Με την εφαρμογή του νόμου Δίκαιη Εργασία για Όλους προχωρούμε στην υλοποίηση ρυθμίσεων που αφορούν – ανάμεσα σε άλλα – την ενίσχυση της υγείας και ασφάλειας στην εργασία, την απλοποίηση διαδικασιών, την μείωση της γραφειοκρατίας και τον εκσυγχρονισμό βασικών διαδικασιών της αγοράς εργασίας. Με σταθερά βήματα, εφαρμόζουμε ρυθμίσεις που ενισχύουν εργαζομένους και επιχειρήσεις και βελτιώνουν την καθημερινότητα στην αγορά εργασίας με σαφείς κανόνες για όλους».
Σε αυτό το πλαίσιο, προωθήθηκαν οι εξής ενέργειες για την εφαρμογή σημαντικών πτυχών του ψηφισθέντος νόμου:
1. Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης έχει αναρτηθεί από το τέλος Δεκεμβρίου οπτικοακουστικό εκπαιδευτικό υλικό με μαθήματα καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και κοιλιακής ώθησης (λαβή Χάιμλιχ). Υπενθυμίζεται ότι ο νόμος προβλέπει υποχρέωση του εργοδότη να παρέχει στους εργαζομένούς του εκπαίδευση καρδιοαναπνευστικής αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ) και λαβής Χάιμλιχ ως εξής:
α. εφόσον απασχολεί έως και πενήντα (50) εργαζομένους σε μία εγκατάσταση, μέσω εκπαιδευτικών βίντεο και υλικού που παρέχονται δωρεάν από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης,
β. εφόσον απασχολεί περισσότερους από πενήντα (50) εργαζομένους σε μία εγκατάσταση, μέσω μαθημάτων από πιστοποιημένους εκπαιδευτικούς φορείς πρώτων βοηθειών στο ήμισυ των απασχολούμενων στην εγκατάσταση, τουλάχιστον ανά τρία (3) έτη.
Οι παραπάνω τεχνικές έχει αποδειχτεί ότι μπορούν να διασώσουν ζωές, παρέχοντας άμεση βοήθεια σε άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο, ενισχύοντας τόσο τη δημόσια υγεία όσο και την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Ευχαριστούμε θερμά τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό για την προσφορά του ανωτέρω υλικού και για την εξαιρετική συνεργασία στον τομέα αυτό.
2. Σε άλλη Υπουργική Απόφαση που υπεγράφη από την κυρία Κεραμέως, ενοποιούνται οι πολιτικές που αφορούν στην πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, καθώς και στη διαχείριση εσωτερικών καταγγελιών, στο πλαίσιο περαιτέρω μείωσης της γραφειοκρατίας.
Πηγή: protothema.gr
