Ερχεται ίσως το θερμότερο καλοκαίρι στη Γη

Οι πιο θερμές στη σύγ­χρονη ιστορία του πλανήτη ήταν οι τελευ­ταίες τρεις ημέρες, καθώς πρω­τό­γνωρο κύμα καύσωνα συνε­χί­ζει να καταρ­ρί­πτει ρεκόρ θερ­μο­κρα­σίας από τη Βόρεια Αμερική μέχρι και την Ανταρ­κτική. Η απότομη εκτί­ναξη της θερ­μο­κρα­σίας κατα­γρά­φε­ται τη στιγμή που η επι­στη­μο­νική κοι­νό­τητα προει­δο­ποιεί για είσοδο της Γης σε πολυετή θερμή περίοδο, εξαι­τίας δύο παρα­γό­ντων: των συνε­χι­ζό­με­νων εκπο­μπών καυ­σα­ε­ρίων από την καύση πετρε­λαίου, βεν­ζί­νης και άνθρακα, και της επα­νό­δου του περιο­δι­κού μετε­ω­ρο­λο­γι­κού φαι­νο­μέ­νου Ελ Νίνιο.

Ο πλα­νή­της βίωσε μόλις τον θερ­μό­τερο Ιούνιο που έχει ποτέ κατα­γρα­φεί, σύμφωνα με επι­στή­μο­νες, με φονι­κούς καύ­σω­νες να πλήτ­τουν το Τέξας, το Μεξικό και την Ινδία. Στα ανοικτά της Ανταρ­κτι­κής, το πάχος του πάγου βρί­σκε­ται φέτος στα χαμη­λό­τερα επίπεδά του. Στον Βόρειο Ατλα­ντικό η επι­φα­νειακή θερ­μο­κρα­σία ήταν τον Μάιο 1,6 βαθμό Κελσίου υψη­λό­τερη από τον μέσο όρο προη­γού­με­νων ετών, καταρ­ρί­πτο­ντας το ρεκόρ με μεγάλη διαφορά.

Η απότομη μετα­βολή έχει θορυ­βή­σει επι­στή­μο­νες που παρα­κο­λου­θούν την κλι­μα­τική αλλαγή. «Είναι τόσο απο­κομ­μένο από τις παρα­τη­ρή­σεις μας που δεν μοιάζει αληθινό», λέει ο Μπράιαν Μακνόλτι, επι­κε­φα­λής ερευνών στο Πανε­πι­στή­μιο του Μαϊάμι.

Την Τρίτη, η μέση θερ­μο­κρα­σία της Γης έφθασε τους 17 βαθμούς Κελσίου, απόλυτο ρεκόρ από το 1940, όταν άρχισε να τηρεί­ται τέτοιο αρχείο, σύμφωνα με ανάλυση της ευρω­παϊ­κής υπη­ρε­σίας «Κοπέρ­νι­κος». Καθώς αυτή η τιμή αφορά μέσο όρο, ορι­σμέ­νες περιο­χές του πλανήτη χτυ­πή­θη­καν πιο σκληρά από καύ­σω­νες.

«Η υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη έχει προ­βλε­φθεί αξιό­πι­στα από τον επι­στη­μο­νικό κόσμο», λέει ο κλι­μα­το­λό­γος Ζικ Χαου­σφά­τερ. Η μέση θερ­μο­κρα­σία της Γης έχει αυξηθεί κατά ένα βαθμό Κελσίου από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα λόγω και της ανθρώ­πι­νης δρα­στη­ριό­τη­τας. Την αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας τους τελευ­ταί­ους μήνες ευνό­η­σαν όμως και άλλοι παρά­γο­ντες. Το περιο­δικό μετε­ω­ρο­λο­γικό φαι­νό­μενο Ελ Νίνιο στον Ειρη­νικό Ωκεανό προ­κα­λεί μετα­βο­λές στη θερ­μο­κρα­σία των υδάτων. Κατά τη διάρ­κεια των θερ­μό­τε­ρων ετών Ελ Νίνιο, η θερ­μο­κρα­σία της επι­φά­νειας του νερού τείνει να είναι υψη­λό­τερη, ενώ με την εκδή­λωση του αντί­στρο­φου φαι­νο­μέ­νου Ελ Νίνια, τα θαλάσ­σια ύδατα ψύχο­νται.

«Ενας από τους λόγους των απα­νω­τών ρεκόρ θερ­μο­κρα­σίας είναι η ασυ­νή­θι­στα μεγάλη χρονική διάρ­κεια της Ελ Νίνια, που κράτησε τρία ολό­κληρα χρόνια και κατα­πί­εσε τις παγκό­σμιες θερ­μο­κρα­σίες, για να μας εισα­γά­γει φέτος στο Ελ Νίνιο», λέει ο δρ Χαου­σφά­τερ. Αυτό σημαί­νει ότι ο πλα­νή­της θα πρέπει να προ­ε­τοι­μά­ζε­ται για ακόμη περισ­σό­τερη ζέστη. Το σημε­ρινό Ελ Νίνιο μόλις ξεκι­νάει και πολλοί επι­στή­μο­νες εκτι­μούν ότι η κορύ­φωσή του θα σημειω­θεί τον Δεκέμ­βριο ή τον Ιανουά­ριο, με τις παγκό­σμιες θερ­μο­κρα­σίες να κατα­γρά­φουν νέα κορύ­φωση τους επό­με­νους μήνες. Οι επι­στή­μο­νες προει­δο­ποιούν ότι το 2024 μπορεί να είναι ακόμη πιο θερμό.

Υπάρ­χουν κι άλλοι παρά­γο­ντες που επι­δρούν. Στον Βόρειο Ατλα­ντικό τα ρεκόρ θερ­μο­κρα­σίας άρχισαν να σπάνε από τις αρχές Μαρτίου, πριν από την επι­κρά­τηση του Ελ Νίνιο. Αυτό ίσως να οφεί­λε­ται σε υπο­τρο­πικό υψηλό βαρο­με­τρικό, γνωστό ως Υψηλό των Αζορών, που οδήγησε σε εξα­σθέ­νηση των ανέμων πάνω από τον ωκεανό και περιό­ρισε τον όγκο σκόνης από τη Σαχάρα, γνωστό παρά­γο­ντα μείωσης της θερ­μο­κρα­σίας του Ατλα­ντι­κού. Αυτά τα μετε­ω­ρο­λο­γικά δεδο­μένα μπορεί να αλλά­ξουν στις ερχό­με­νες εβδο­μά­δες. «Ακόμη και αν γίνει αυτό, τα ρεκόρ θερ­μο­κρα­σίας θα είναι πρω­το­φανή», λέει ο δρ Μακνόλτι.

Οι ιστο­ρικά υψηλές θερ­μο­κρα­σίες κάνουν πολλούς μετε­ω­ρο­λό­γους να επαυ­ξά­νουν τις προει­δο­ποι­ή­σεις τους για την επερ­χό­μενη εποχή των τρο­πι­κών καται­γί­δων. Την Πέμπτη, μετε­ω­ρο­λό­γοι του Πανε­πι­στη­μίου του Κολο­ρά­ντο απο­κά­λυ­ψαν ότι ανα­μέ­νουν εντο­νό­τερη του κανο­νι­κού περίοδο τρο­πι­κών καται­γί­δων, με περίπου 18 τρο­πι­κούς κυκλώ­νες. Παρότι οι τρο­πι­κές καται­γί­δες στον Ατλα­ντικό είναι συνήθως περιο­ρι­σμέ­νης ισχύος κατά τη διάρ­κεια ετών Ελ Νίνιο, η φετινή χρονιά ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει εξαί­ρεση εξαι­τίας της ασυ­νή­θι­στα υψηλής θερ­μο­κρα­σίας των επι­φα­νεια­κών υδάτων, ικανής να τρο­φο­δο­τή­σει καται­γί­δες.

Αλλοι ερευ­νη­τές υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι πρό­σφα­τες προ­σπά­θειες απα­γό­ρευ­σης της χρήσης θειού­χων ενώσεων στα ναυτικά καύσιμα μπορεί να ευνοούν την αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας, καθώς το διο­ξεί­διο του θείου τείνει να αντα­να­κλά την ηλιακή ακτι­νο­βο­λία ψύχο­ντας λίγο τον πλανήτη.

Πηγή kathimerini.gr