Ιωάννης Χαρίτος: Η πιο μεγάλη ημέρα της νεωτέρας Ιστορίας της Ελλάδος 7η ΜΑΡΤΙΟΥ 1948

του δικη­γό­ρου Ιωάννη Χαρίτου

Το ηρωικό ΟΧΙ του Κυβερ­νή­του της Ελλάδος Ιωάννου Μεταξά την 28η Οκτω­βρίου 1940 και το Έπος του 1940 στα βουνά της Πατρί­δος μας, δεν σημα­το­δό­τησε μόνο την είσοδο της Ελλάδος εις τον 2ο Παγκό­σμιο Πόλεμο, σημα­το­δό­τησε συγ­χρό­νως και τη λύτρωση της Δωδε­κα­νή­σου από δεσμά δου­λείας 641 (από το 1306 έως το 1947) χρόνων και σήμανε την αφε­τη­ρία της πορείας της προς την Ενσω­μά­τωση με τη Μητέρα Ελλάδα. Η μαρ­τυ­ρική Δωδε­κά­νη­σος δια­δο­χικά κατε­λή­φθη το 1306 από τους Σταυ­ρο­φό­ρους Ιωαν­νί­τες Ιππότες, το 1523 από τις ορδές των Οθω­μα­νών, την 5η Μαΐου 1912 από τους Ιταλούς και τελικώς το 1943 από τους Γερ­μα­νούς. Την 8η Μαΐου 1945 ο Γερ­μα­νός Στρα­τη­γός και Διοι­κη­τής των δυνά­μεων κατοχής Otto Wagener υπο­γρά­φει στη νήσο Σύμη την παρά­δοση των Γερ­μα­νι­κών δυνά­μεων εις τον Άγγλο Ταξί­αρχο Moffat, τον Συνταγ­μα­τάρχη Acland και τον Διοι­κητή του Ιερού Λόχου Συνταγ­μα­τάρχη Χρήστο Τσι­γά­ντε. Μετά την παρά­δοση των Γερ­μα­νών άρχισε η «συμ­μα­χική κατοχή» με κατο­χικό στρα­τιω­τικό σώμα από την Μεγάλη Βρε­τα­νία, υπό την αρχηγία του Άγγλου Ταξιάρ­χου Parker. Ενώ διαρ­κούσε η «βρε­τα­νική στρα­τιω­τική κατοχή» της Δωδε­κα­νή­σου, η τύχη των νησιών εκρί­νετο εις τας συν­δια­σκέ­ψεις ειρήνης που ακο­λού­θη­σαν μετά το τέλος του πολέμου στην Ευρώπη. Μεταξύ 17 Ιουλίου και 2 Αυγού­στου 1945 πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε η Διά­σκεψη του Πότσδαμ. Στη διά­σκεψη αυτή συνε­ζη­τή­θη­σαν και οι όροι ειρήνης με την Ιταλία. Απε­φα­σί­σθη η σύστα­σις συμ­βου­λίου από τους Υπουρ­γούς Εξω­τε­ρι­κών των πέντε μεγάλων δυνά­μεων, Η.Π.Α., Μ. Βρε­τα­νίας, Σοβιε­τι­κής Ενώσεως, Γαλλίας, και Κίνας και μεταξύ άλλων θεμάτων, το Συμ­βού­λιο θα καθό­ριζε και την τύχη των Ιτα­λι­κών κτήσεων. Η πρώτη διά­σκεψη του Συμ­βου­λίου Υπουρ­γών των εξω­τε­ρι­κών, επραγ­μα­το­ποι­ήθη εις το Λονδίνο μεταξύ 11 Σεπτεμ­βρίου και 2 Οκτω­βρίου 1945 χωρίς τη συμ­με­τοχή της Κίνας. Σε αυτήν συνε­ζη­τήθη το ζήτημα της Δωδε­κα­νή­σου και ανε­γνω­ρί­σθη κατ’ αρχήν ότι η Δωδε­κά­νη­σος θα έπρεπε να εκχω­ρη­θεί στην Ελλάδα, πλην όμως, δεν ελήφθη απόφαση επ’ αυτού του θέματος, λόγω επι­φυ­λά­ξεων τας οποίας διε­τύ­πωσε ο σοβιε­τι­κός υπουρ­γός Μολότωφ. Το συμ­βού­λιο των Υπουρ­γών εξω­τε­ρι­κών συνήλθε σε δεύτερη διά­σκεψη στο Παρίσι μεταξύ 25 Απρι­λίου και 16 Μαΐου 1946 και μεταξύ 16 Ιουνίου και 12 Ιουλίου 1946. Κατά τη διά­σκεψη, η Σοβιε­τική Ένωση διεκ­δι­κούσε να της παρα­χω­ρη­θεί ναυτική βάση σε ένα από τα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου, προ­κει­μέ­νου να συναι­νέ­σει στην παρα­χώ­ρησή τους στην Ελλάδα. Τελικώς, στη συνε­δρί­αση της 27ης Ιουνίου 1946 το Δωδε­κα­νη­σιακό Ζήτημα ανελ­πί­στως βρήκε τη λύση του, αν και δεν περιε­λαμ­βά­νετο στα θέματα της ημε­ρη­σίας δια­τά­ξεως και τούτο διότι ο Σοβιε­τι­κός Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Μολότωφ ήρε τις σοβιε­τι­κές αξιώ­σεις και συνή­νεσε στην λήψη απο­φά­σεως με την οποία η Δωδε­κά­νη­σος θα παρε­χω­ρείτο στην Ελλάδα. Πάντως η όλη στάση της Σοβιε­τι­κής Ενώσεως, αν και απο­σκο­πούσε στην κάθοδό της στη Μεσό­γειο, τελικώς απέβη εις όφελος της Ελλάδος διότι η Μ. Βρε­τα­νία εν όψει του κιν­δύ­νου να απο­κτή­σει βάσεις η Σοβιε­τική Ένωση στην νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο, εγκα­τέ­λειψε οποιεσ­δή­ποτε τυχόν είχε δικές της βλέψεις να εγκα­τα­στα­θεί στη Δωδε­κά­νησο και ετάχθη υπέρ της επι­σπεύ­σεως της παρα­χω­ρή­σεως των νήσων στην Ελλάδα. Την 29ην Ιουλίου 1946 συνήλθε στο Παρίσι η συν­διά­σκεψη ειρήνης με την συμ­με­τοχή 19 συμ­μά­χων χωρών, οι οποίες πολέ­μη­σαν τις δυνά­μεις του Άξονος. Τις αξιώ­σεις της Ελλάδος επί της Δωδε­κα­νή­σου και επί των άλλων εθνικών ελλη­νι­κών ζητη­μά­των, προ­έ­βαλε και υπε­ρα­σπί­σθηκε πολυ­με­λής αντι­προ­σω­πία με επι­κε­φα­λής τον τότε Πρω­θυ­πουργό και Υπουργό των Εξω­τε­ρι­κών, Κων­στα­ντίνο Τσαλ­δάρη. Μεταξύ της 4ης Νοεμ­βρίου και 12ης Δεκεμ­βρίου 1946 εγένετο τρίτη διά­σκε­ψις του Συμ­βου­λίου των Υπουρ­γών Εξω­τε­ρι­κών, στην Ν. Υόρκη. Στη διά­σκεψη αυτή επε­κυ­ρώ­θη­σαν οι απο­φά­σεις της συν­δια­σκέ­ψεως των 21 εθνών επί του σχεδίου της συν­θή­κης ειρήνης μετά της Ιταλίας το οποίο προ­έ­βλεπε και την εκχώ­ρηση της Δωδε­κα­νή­σου στην Ελλάδα. Αξίζει στο σημείο αυτό να ανα­φερ­θεί ότι την 24ην Ιουνίου 1946 η Ιταλική Κυβέρ­νηση προέβη στην κατά­θεση εγγρά­φου δηλώ­σεως προς τον Έλληνα πρέσβη στη Ρώμη Γεώργιο Εξη­ντάρη με την οποία ανα­γνω­ρί­ζει ότι η απόδοση της Δωδε­κα­νή­σου στην Ελλάδα, είναι σύμ­φω­νος προς τις αρχές της Δικαιο­σύ­νης. Την 10ην Φεβρουα­ρίου 1947 υπε­γρά­φη­σαν στο Παρίσι πέντε συν­θή­κες ειρήνης μεταξύ των συμ­μά­χων αφ’ ενός και αφ’ ετέρου μίας εκάστης των πέντε χωρών που συμ­μά­χη­σαν στον πόλεμο με τη Γερ­μα­νία, ήτοι της Ιταλίας, της Ουγ­γα­ρίας, της Βουλ­γα­ρίας, της Ρου­μα­νίας και της Φιν­λαν­δίας. Πρω­θυ­πουρ­γός τότε της Ελλάδος ήτο ο Δημή­τριος Μάξιμος και Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών ο Κων­στα­ντί­νος Τσαλ­δά­ρης. Το άρθρο 14 της συν­θή­κης ανα­φέ­ρε­ται στην Ελλάδα και η πρώτη παρά­γρα­φος έχει ως εξής : «Η Ιταλία εκχωρεί εις την Ελλάδα εν πλήρη κυριαρ­χία τας νήσους της Δωδε­κα­νή­σου … » τας οποίας και απα­ριθ­μεί. Κατά συνέ­πεια, η κυριαρ­χία της Ιταλίας επί της Δωδε­κα­νή­σου δεν σταματά το 1943 αλλά το 1947 δια να αρχίσει η Ελλη­νική κυριαρ­χία. Σύμφωνα με την παρά­γραφο 3 του ιδίου άρθρου, τα ευρι­σκό­μενα εις την Δωδε­κά­νησο ξένα στρα­τεύ­ματα, θα απο­χω­ρή­σουν το βρα­δύ­τερο 90 ημέρες μετά την έναρξιν της ισχύος της συν­θή­κης. Οι δια­τυ­πώ­σεις της απο­χω­ρή­σεως θα καθο­ρι­σθούν με συμ­φω­νία μεταξύ του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου και της Ελλάδος. Προτού ακόμη τεθεί εν ισχύϊ η συνθήκη, η Βρε­τα­νική Κυβέρ­νηση δια του εν Αθήναις πρέ­σβεώς της , σερ Νόρτον και η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση δια του αντι­προ­έ­δρου και υπουρ­γού εξω­τε­ρι­κών Κων­στα­ντί­νου Τσαλ­δάρη, ο οποίος ειρήσθω τα μέγιστα προ­σέ­φερε εις τον διπλω­μα­τι­κόν στίβον, συνε­φώ­νη­σαν την παρά­δοση της Στρα­τιω­τι­κής Διοι­κή­σεως της Δωδε­κα­νή­σου από την Μ. Βρε­τα­νία στην Ελλάδα, πολύ νωρί­τερα από ό,τι προ­έ­βλεπε η συνθήκη ειρήνης. Το Πρω­τό­κολλο υπέ­γρα­ψαν ο απερ­χό­με­νος βρε­τα­νός διοι­κη­τής A.S.Parker και ο ανα­λα­βών την Στρα­τιω­τική διοί­κηση Έλληνας Αντι­ναύ­αρ­χος Περι­κλής Ιωαν­νί­δης. Η παρά­δοση έλαβε χώρα την 31η Μαρτίου 1947 σε μία υπέρ­λα­μπρη τελετή έξω από το Διοι­κη­τή­ριο της Δωδε­κα­νή­σου στην πόλη της Ρόδου. Το μεση­μέρι της 31ης Μαρτίου 1947 υπε­στάλη η Βρε­τα­νική Σημαία από τον ιστό του Διοι­κη­τη­ρίου και υπό τους ήχους του Εθνικού μας Ύμνου ανυ­ψώ­θηκε μετά από 641 έτη σκλα­βιάς η Ελλη­νική. Την έπαρση της Ελλη­νι­κής Σημαίας παρα­κο­λού­θησε γονα­τι­στός και με δάκρυα στα μάτια, ο Λαός της Δωδε­κα­νή­σου, που είχε κατα­κλύ­σει όχι μόνο την πλατεία αλλά και όλα τα κτήρια της περιο­χής, με επι­κε­φα­λής τον πρώτον αιρετό Έλληνα Δήμαρχο της Ρόδου, Γαβριήλ Χαρίτο, ο οποίος μετά την τελετή ακο­λου­θού­με­νος από το πλήθος μετέβη εις το νεκρο­τα­φείο της Ρόδου δια να αναγ­γεί­λει και εις τους νεκρούς το υπέροχο γεγονός της επάρ­σεως της Ελλη­νι­κής Σημαίας, ώστε να γνω­ρί­ζουν ότι οι από αιώνες αγώνες των, βρήκαν επί τέλους, την ιστο­ρική των δικαί­ω­σιν ! Η συνθήκη ειρήνης με την Ιταλία ετέθη σε ισχύ την 15η Σεπτεμ­βρίου 1947. Η Ελλάδα κύρωσε την συνθήκη, την 22α Οκτω­βρίου 1947. Η ισχύς όμως της συν­θή­κης θα άρχιζε για την Ελλάδα από τη στιγμή που θα κατε­τί­θε­ντο τα έγγραφα επι­κυ­ρώ­σεως, στο Αρχείο της Γαλ­λι­κής Κυβερ­νή­σεως. Αμέσως μετά την επι­κύ­ρωση ο γραμ­μα­τέας του Υπουρ­γείου Εξω­τε­ρι­κών Τσα­μί­σης μετέβη στο Παρίσι και παρέ­δωσε τα έγγραφα στον Έλληνα Πρέσβη. Ο Έλληνας Πρέσβης, περί­μενε την 28η Οκτω­βρίου, επέτειο της Ιτα­λι­κής επι­θέ­σεως κατά της Ελλάδος και κατέ­θεσε την ημέραν αυτήν τα κυρω­τικά έγγραφα στη Γαλλική Κυβέρ­νηση. Από την ημε­ρο­μη­νία αυτή η Δωδε­κά­νη­σος ανα­γνω­ρί­ζε­ται πλέον διεθνώς ως ανή­κουσα εις την Ελλάδα. Την 9η Ιανουα­ρίου 1948 η Ελλη­νική Κυβέρ­νηση δημο­σί­ευσε τον Ν. 518 (ΦΕΚ Α΄ 7/9-1-48 «περί προ­σαρ­τή­σεως της Δωδε­κα­νή­σου εις την Ελλάδα»). Δια του νόμου αυτού περι­γρά­φο­νται επα­κρι­βώς τα ανα­το­λικά θαλάσ­σια σύνορα της Δωδε­κα­νή­σου και η περι­γραφή αυτή απο­τε­λεί επα­κριβή αντι­γραφή της περι­γρα­φής που περιέ­χε­ται στις Ιτα­λο­τουρ­κι­κές συμ­βά­σεις που υπε­γρά­φη­σαν στην Άγκυρα την 3η Ιανουα­ρίου και την 28η Δεκεμ­βρίου 1932, άρα ό, τι παρέ­λαβε η Ιταλία από την Τουρκία κατά συμ­φω­νίαν μεταξύ τους, παρέ­δωσε εις την Ελλάδα και εκ των πραγ­μά­των τα θαλάσ­σια αυτά σύνορα Δωδε­κα­νή­σου –Τουρ­κίας , επα­γιώ­θη­σαν διεθνώς. Τα γεγο­νότα αυτά προη­γή­θη­σαν της 7ης Μαρτίου 1948, όταν έγινε η πανη­γυ­ρική δια­κή­ρυ­ξις της Ενώσεως της Δωδε­κα­νή­σου με την Μητέρα Ελλάδα. Η 7η Μαρτίου 1948 ήταν ημέρα Κυριακή. Ήταν μια ηλιό­λου­στη μέρα. Οι προ­ε­τοι­μα­σίες των εορ­τα­σμών άρχισαν σε όλη την Ελλάδα από την προη­γου­μένη ημέρα. Την 6η Μαρτίου ανα­χω­ρούν από την Αθήνα « για την Μεγάλη Ημέρα » η Α.Μ. ο Βασι­λεύς Παύλος μετά της οικο­γε­νείας του, της ακο­λου­θίας του, του τότε αντι­προ­έ­δρου της Κυβερ­νή­σεως Κων­στα­ντί­νου Τσαλ­δάρη μετά κλι­μα­κίου υπουρ­γών, του Αρχηγού της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λι­τεύ­σεως Γεωρ­γίου Παπαν­δρέου, του Αρχι­στρα­τή­γου Αλε­ξάν­δρου Παπάγου, του Αρχηγού του Στόλου πλοιάρ­χου Κώνστα κλπ., επι­βαί­νο­ντες του αντι­τορ­πι­λι­κού « Θεμι­στο­κλής» . Το ελλη­νικό αντι­τορ­πι­λικό συνό­δευαν το αγγλικό « Σέβιοτ» υπό τον ναύαρχο Τζέ­ημ­σον και το αμε­ρι­κα­νικό « Χάντσον » υπό τον ναύαρχο Σνά­κε­μπερ. Την 8η ώρα της 7ης Μαρτίου τα πλοία έφθασαν στη Ρόδο. Στον προ­βλήτα του Μαν­δρα­κίου είχε τοπο­θε­τη­θεί μία μεγάλη αψίδα σε σχήμα «Π», εκα­τέ­ρω­θεν της οποίας υπήρχαν δώδεκα νεά­νι­δες με τοπικές ενδυ­μα­σίες που έφεραν εκάστη μία ταινία με το όνομα κάθε νησιού της Δωδε­κα­νή­σου. Οι νεά­νι­δες αυτές κρα­τού­σαν καλα­θά­κια γεμάτα από ροδο­πέ­ταλα, για να ράνουν τους επι­σή­μους. Στην τελετή παρευ­ρί­σκο­ντο επίσης, ο καθη­γη­τής του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών και ιστο­ρι­κός Μιχαήλ Βολο­νά­κης, αντι­προ­σω­πίες παλαιών πολε­μι­στών, αντι­προ­σω­πίες των 44 Κοι­νο­τή­των της Ρόδου και των Κοι­νο­τή­των των άλλων νησιών, αξιω­μα­τι­κοί όλων των όπλων και άλλοι επί­ση­μοι, και πλυμ­μη­ρίδα λαού καλύ­πτουσα όλο το Μαν­δράκι και τους γύρω χώρους και κτήρια της περιο­χής . Την 08:00 έφθασαν εις τον προ­βλήτα δια να υπο­δε­χθούν τους Βασι­λείς και τους λοιπούς επι­σή­μους, ο Δήμαρ­χος της Ρόδου Γαβριήλ Χαρίτος με ολό­κληρο το Δημο­τικό Συμ­βού­λιο. Ο Δήμαρ­χος εκράτει βελού­δινο μαξι­λα­ράκι στο οποίο υπήρχε η χρυσή συμ­βο­λική κλείδα της Δωδε­κα­νή­σου εις την οποίαν ήτο χαραγ­μένη χρυσή τριήρης με τόξα του Φοίβου Απόλ­λω­νος, η νήσος Ρόδος, σφραγίς της Πολι­τείας της Ρόδου, και εις τας πλευράς της σφρα­γί­δος τα ονόματα όλων των νήσων της Δωδε­κα­νή­σου .Υπήρχε επίσης και η εξής αφιέ­ρωση « Σεπτώ Άνακτι Παύλω – Δήμος Ροδίων-7 Μαρτίου 1948 ».

Εις τας 09:15 ο Διοι­κη­τής της Δωδε­κα­νή­σου Αντι­ναύ­αρ­χος Περι­κλής Ιωαν­νί­δης, μετέβη εις το αντι­τορ­πι­λι­κόν «Θεμι­στο­κλής » δια να χαι­ρε­τί­σει τους Βασι­λείς, οι οποίοι εις τας 09:35 υπό τους ήχους των χαι­ρε­τι­στη­ρίων κανο­νιο­βο­λι­σμών, τις κωδω­νο­κρου­σίες όλων των Εκκλη­σιών της Ρόδου, τους συρ­ριγ­μούς των σει­ρή­νων των πλοίων , έφθασαν στον χώρο του προ­βλήτα.

Με την άφιξη του Βασι­λέως, ο οποίος την στιγμήν εκείνην εταυ­τί­ζετο με ολό­κλη­ρον την Ελλάδα και την άρσιν της πολυ­ε­τούς σκλα­βιάς, τα πλήθη ζητω­κραύ­γα­ζαν και παρα­λη­ρού­σαν από τον ενθου­σια­σμό. Την ώρα της εξόδου του Βασι­λέως εκ της βεν­ζι­να­κά­του επροη­γήθη συμ­βο­λική ανα­γνώ­ρι­σις τούτου υπό του Δημάρ­χου Ροδίων. Ο διά­λο­γος ο οποίος διε­ξή­χθη ήτο ο ακό­λου­θος:

– Δήμαρ­χος : «Αλτ τις εί;

– Βασι­λεύς: Παύλος, Bασιλεύς των Ελλήνων

– Δήμαρ­χος: διατί ήλθατε Μεγα­λειό­τατε;

-Παύλος: Για να ενσω­μα­τώσω την Δωδε­κά­νησο μετά της λοιπής Ελλάδος

– Δήμαρ­χος: Ως ευ παρέ­στητε Μεγα­λειό­τατε»

Μετά το τελε­τουρ­γικό της ανα­γνω­ρί­σεως ο Δήμαρ­χος της Ρόδου Γαβριήλ Χαρίτος εγχει­ρί­ζει στον Βασιλέα της Ελλάδος, ως εκπρό­σω­πος του Λαού της Δωδε­κα­νή­σου την χρυσή κλείδα, η οποία συμ­βό­λιζε την αιώνια ένωση των νήσων με την Μητέρα Πατρίδα και στην ιστο­ρική προ­σφώ­νησή του μεταξύ άλλων, κατέ­ληξε με τα ακό­λουθα :

« Το προ­αιώ­νιον όνειρον των Δωδε­κα­νη­σίων πραγ­μα­το­ποιεί­ται σήμερον και ολο­κλη­ρού­ται το εθνικόν έργον των. Με την συντε­λου­μέ­νην σήμερον Ενσω­μά­τω­σιν της πολυ­πα­θούς Δωδε­κα­νή­σου εις την Μητέρα Ελλάδα, τερ­μα­τί­ζε­ται μία οδυνηρά περί­ο­δος της Eλληνικής ιστο­ρίας και αρχίζει μία περί­ο­δος νέα και πλήρης ελπίδων. Οι Δωδε­κα­νή­σιοι έχουν πλέον πλήρη επί­γνω­σιν της απο­στο­λής των και γνω­ρί­ζουν ότι δια της Ενώσεως, θα συμ­βάλ­λουν απ’ ευθείας εις την ευη­με­ρίαν, την πρόοδον και την ακμήν της Ελλάδος, η δε συμβολή των αυτή, θα είναι πιο πολύ­τι­μος δια την εθνικήν, την πνευ­μα­τι­κήν ανά­πτυ­ξιν και το μεγα­λείον του Έθνους μας… Υπό το κράτος της πλέον ισχυράς συγκι­νή­σεως δια την εξαι­ρε­τι­κήν εύνοιαν την οποίαν η τύχη επε­φύ­λασσε εις εμέ…»

Μετά οι Βασι­λείς προ­χω­ρούν στην πλατεία του Διοι­κη­τη­ρίου και ανέρ­χο­νται επί του βάθρου που είχε στηθεί για το σκοπό αυτό. Οι σάλ­πιγ­γες σημαί­νουν προσοχή, ανα­κρού­ε­ται ο Εθνικός Ύμνος και αμέσως μετά από τον εξώστη του Διοι­κη­τη­ρίου, ο τότε υπουρ­γός των εσω­τε­ρι­κών Π. Μαυ­ρο­μι­χά­λης διάβασε το ακό­λουθο Βασι­λι­κόν Διά­ταγμα :

« Περί προ­σαρ­τή­σεως της Δωδε­κα­νή­σου εις την Ελλάδα

Παύλος Α΄

Βασι­λεύς των Ελλήνων

Απο­φα­σί­σα­μεν και Δια­τάσ­σο­μεν

Άρθρον πρώτον : Αι νήσοι της Δωδε­κα­νή­σου, Ρόδος, Κάλυ­μνος, Κάρ­πα­θος, Αστυ­πά­λαια, Νίσυρος, Πάτμος, Χάλκη, Κάσος, Σύμη, Κως, Λέρος, Τήλος και Καστελ­λό­ρι­ζον ως και αι παρα­κεί­με­ναι νησίδες είναι προ­σηρ­τη­μέ­ναι εις το Ελλη­νι­κόν Κράτος από της 28ης Οκτω­βρίου 1947.

Ο παρών Νόμος, ψηφι­σθείς υπό της Δ΄ Ανα­θε­ω­ρη­τι­κής Βουλής και παρ’ Ημών σήμερον κυρω­θείς, δημο­σιευ­θήτω δια της Εφη­με­ρί­δος της Κυβερ­νή­σεως και εκτε­λε­σθήτω, ως Νόμος του Κράτους. Εν Αθήναις τη 3η Ιανουα­ρίου 1948 ».

Μετά την ανά­γνω­σιν του ως άνω Δια­τάγ­μα­τος, ο Βασι­λεύς κατα­φα­νώς συγκι­νη­μέ­νος , δια­βά­ζει Διάγ­γελμα προς τον λαόν της Δωδε­κα­νή­σου, το οποίον έχει ως ακο­λού­θως : “Κατά την χαρ­μό­συ­νον αυτήν στιγμήν φέρω εις τους έλληνας της Δωδε­κα­νή­σου τον αδελ­φι­κόν χαι­ρε­τι­σμόν του Ελλη­νι­κού Λαού.

Η σημε­ρινή Αγία Ημέρα, κατά την οποίαν ικα­νο­ποιεί­ται ο ζωη­ρό­τε­ρος παλμός της Ελλάδος, είναι η ευτυ­χε­στέρα ημέρα της ζωής μου. Ευχα­ρι­στώ τον Θεόν διότι έλαχεν εις εμέ η τιμή να περι­βάλλω με την ενεργό στοργήν μου, την Δωδε­κά­νησο και να ίδω κυμα­τί­ζουσα την Κυα­νό­λευ­κον εις τον Ελλη­νι­κόν ουρανόν.

Η σημε­ρινή ημέρα επλη­ρώθη με πολύ αίμα και πολλά δάκρυα αλλά μόνον με αίμα και δάκρυα γρά­φο­νται ιστο­ρίαι, όπως η Ελλη­νική.

Η Δωδε­κά­νη­σος υπήρξε είς εκ των λαμπρο­τέ­ρων αστέρων εις τον ουρανόν του αρχαίου Ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού. Υπήρξε πάντοτε ένδοξον προ­πύρ­γιον των αγώνων της Φυλής και μήτηρ υπε­ρη­φά­νων και ανδρείων τέκνων. Υπήρξε πάντοτε πηγή ακτι­νο­βο­λίας Ελλη­νι­κού πνεύ­μα­τος. Η Δωδε­κά­νη­σος δεν είναι μόνον Ελλη­νική, είναι Ελλάς. Είμαι ευτυχής και συγκι­νη­μέ­νος. Αισθά­νο­μαι να πτε­ρου­γί­ζουν χαρ­μο­σύ­νως γύρω μας αι ψυχαί των νεκρών αδελφών μας του τελευ­ταίου ενδόξου πολέμου και οι σκέψεις μου την στιγμήν αυτήν στρέ­φο­νται και προς τον μεγάλον απόντα, τον αεί­μνη­στον αδελφόν μου Βασιλέα Γεώρ­γιον, τον νικητήν του Πολέμου της Αλβα­νίας. Εν ονόματι της ικα­νο­ποι­ή­σεως των ιερο­τέ­ρων ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. Εν ονόματι της Αιωνίας Ελλάδος και ενώπιον του Παντο­δυ­νά­μου Θεού Κυρώνω την προ­σάρ­τη­σιν της Δωδε­κα­νή­σου εις την Μητέρα Ελλάδα. “. Αυτές ήταν οι συγκλο­νι­στι­κές στιγμές που έζησαν οι γονείς μας και πολλοί από μας, την μεγα­λειώδη εκείνη ημέρα, που επα­νη­γυ­ρί­ζετο η Ένωση της Δωδε­κα­νή­σου με την Μητέρα Ελλάδα και ετερ­μα­τί­ζετο δουλεία 641 ετών, ασιατών και ευρω­παίων κατα­κτη­τών, που κοινό στοι­χείο είχαν την βαρ­βα­ρό­τητα έναντι του Ελλη­νι­κού πλη­θυ­σμού της Δωδε­κα­νή­σου, με στόχο την εξα­φά­νισή του και την εκμε­τάλ­λευση των νησιών με βάση τα εθνικά και οικο­νο­μικά τους συμ­φέ­ρο­ντα. Μετά τα διαγ­γέλ­ματα ο Βασι­λεύς κατέ­θεσε στέφανο στον Βωμό της Πατρί­δος εξ ονό­μα­τος της Ελλάδος, προς τιμήν των ηρώων και των μαρ­τύ­ρων που προ­σέ­φε­ραν τη ζωή των για την ελευ­θε­ρία και αμέσως μετά, ο Αντι­πρό­ε­δρος της Κυβερ­νή­σεως Κων­στα­ντί­νος Τσαλ­δά­ρης, εξε­φώ­νησε μακρόν λόγον με ανα­φο­ράν στους αγώνες του έθνους και των Δωδε­κα­νη­σίων για την απε­λευ­θέ­ρωσή των. Επη­κο­λού­θησε μεγα­λειώ­δης παρέ­λαση στρα­τιω­τι­κών και λαϊκών τμη­μά­των, του ναυ­τι­κού και της αερο­πο­ρίας, ευζώνων της Ανα­κτο­ρι­κής φρουράς ,προ­σκό­πων και νέων της Δωδε­κα­νή­σου, οι οποίοι βίωναν το ωραιό­τερο όνειρο των υπο­δού­λων γενεών γεμάτοι με τη σιγου­ριά για ένα καλύ­τερο και ευγε­νέ­στερο μέλλον. Μετά την παρέ­λαση επη­κο­λού­θησε δοξο­λο­γία στον Ιερό Μητρο­πο­λι­τικό Ναό των Εισο­δίων της Θεο­τό­κου, χορο­στα­τού­ντος του Μητρο­πο­λί­του Ρόδου Τιμο­θέου, και την 7ην εσπε­ρινή έγινε μεγάλη λαμπα­δη­δρο­μία στους δρόμους της πόλεως. Την επομένη μέρα ο εορ­τα­σμός συνε­χί­σθηκε με μία σεμνή τελετή στο Εθνικό Θέατρο Ρόδου, όπου εγένετο πολι­τικό μνη­μό­συνο του ήρωος Αλε­ξάν­δρου Διάκου, πρώτου πεσό­ντος Δωδε­κα­νη­σίου αξιω­μα­τι­κού εις τον ελλη­νοι­τα­λικό πόλεμο και των λοιπών υπέρ Πατρί­δος πεσό­ντων Δωδε­κα­νη­σίων. Την 11:30 πρωϊνή ο Βασι­λεύς μετέβη εις τη Λέσχη των Προ­σκό­πων, παρέστη στα εγκαί­νιά της και παρέ­δωσε την Σημαία του Σώματος Ελλήνων Προ­σκό­πων στον Περι­φε­ρειακό Έφορο Δωδε­κα­νή­σου Ελευ­θέ­ριο Μακρή, παρου­σία του Γενικού Εφόρου του Σώματος, Ναυάρ­χου Αντω­νίου Μπενάκη. Το από­γευμα στο Εθνικό Στάδιο « ο Δια­γό­ρας » έκλεισε ο εορ­τα­σμός με μία θαυ­μά­σια γιορτή που κύριο θέμα είχε τους λαϊκούς χορούς της Δωδε­κα­νή­σου, με χορευ­τικά συγκρο­τή­ματα όλων των χωριών της Ρόδου και των Νήσων . Η Ενσω­μά­τω­σις εορ­τά­σθηκε όπου υπήρχε Ελλη­νι­σμός, πρω­τί­στως όμως, στην Αθήνα, όπου εις τον Μητρο­πο­λι­τικό Ναόν, χορο­στα­τού­ντος του Μητρο­πο­λί­του Θεσ­σα­λο­νί­κης Γεν­να­δίου, ετε­λέ­σθη δοξο­λο­γία στην οποία παρέστη ο Πρω­θυ­πουρ­γός Θεμι­στο­κλής Σοφού­λης και τα μέλη της Κυβερ­νή­σεως . Μετά την δοξο­λο­γία ο Πρω­θυ­πουρ­γός κατέ­θεσε στέφανο εις το Μνημείο του Αγνώ­στου Στρα­τιώ­του. Στη Θεσ­σα­λο­νίκη, η οποία είχε πλημ­μυ­ρί­σει από ελλη­νι­κές σημαίες , η δοξο­λο­γία ετε­λέ­σθη στον Ναό της Αγίας Σοφίας, όπου ο επί­σκο­πος Απα­μείας εξε­φώ­νισε λόγο και εξήρε το γεγονός της Ενσω­μα­τώ­σεως της Δωδε­κα­νή­σου. Τον πανη­γυ­ρι­κόν της ημέρας εξε­φώ­νησε ο καθη­γη­τής της Νομικής Σχολής του Πανε­πι­στη­μίου της Θεσ­σα­λο­νί­κης Γεώρ­γιος Μιχαηλίδης-Νουάρος, ο οποίος επελέγη μεταξύ άλλων και διότι ήτο Δωδε­κα­νή­σιος. Χαρα­κτη­ρι­στι­κόν όμως της ημέρας εκείνης εις την Θεσ­σα­λο­νί­κην ήτο ότι η νεολαία της πόλεως, οι πρό­σκο­ποι και οι μαθηταί, διέ­σχι­ζαν από το πρωί την συμπρω­τεύ­ουσα ψάλ­λο­ντας ύμνους προς τον Θεό και πολε­μικά θούρια. Ο Ελλη­νι­σμός της Αιγύ­πτου συνε­ώρ­τασε με τον Ελλη­νι­σμό της Μητρο­πο­λι­τι­κής Ελλάδος την Ενσω­μά­τωση της Δωδε­κα­νή­σου τόσο εις το Κάϊρον, όπου η δοξο­λο­γία ετε­λέ­σθη χορο­στα­τού­ντος του Πατριάρ­χου Αντιο­χείας Αλε­ξάν­δρου, όσον και στην Αλε­ξάν­δρεια χορο­στα­τού­ντος του Πατριάρ­χου Αλε­ξαν­δρείας Χρι­στο­φό­ρου, ο οποίος εξε­φώ­νισε και τον πανη­γυ­ρι­κόν της ημέρας, κατα­λή­γο­ντας δε τόνισε : « Πιστεύω ακρα­δά­ντως ότι και η Βόρειος Ήπειρος και αι βορείως εν γένει της Ελλάδος δίκαιαι διεκ­δι­κή­σεις προ­σαρ­τή­σεων και ενσω­μα­τώ­σεων δεν θα καθυ­στε­ρή­σουν και αυταί επί μακρόν να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν. Δίκαιος ο Κύριος και δικαιο­σύ­νας ηγά­πη­σεν, ευθύ­τα­τας είδε το πρό­σω­πον Αυτού…». Τέλος, η 7η Μαρτίου 1948 ιδιαι­τέ­ρως εορ­τά­σθη και στην αγγλο­κρα­τού­μενη Κύπρο, με την ανύψωση της Ελλη­νι­κής Σημαίας. Η σημαία που ανη­ψώ­θηκε εκείνη την ημέρα στην Κύπρο ήταν η ίδια Σημαία που είχε ανυ­ψω­θεί την 31η Μαρτίου 1947 στον Βωμό της Πατρί­δος στη Ρόδο, την οποία ο τότε Δήμαρ­χος Ρόδου Γαβριήλ Χαρίτος, είχε στείλει στους Κυπρί­ους Αδελ­φούς μας, με την ευχή να λυτρω­θεί και η γει­το­νική Μεγα­λό­νη­σος. Το άρθρο αυτό εδη­μο­σιεύθη στην εφη­με­ρίδα των Αθηνών ΕΣΤΙΑ εις 5/6 Μαρτίου 2016. Το ανα­δη­μο­σιεύω εις το δια­δί­κτυο, με την ελπίδα ότι θα δια­βα­στεί από τους νεω­τέ­ρους συμπα­τριώ­τες μου και τους λοιπούς Έλληνες, ως απλή συμβολή μου, εμπλου­τί­σεως των γνώσεών τους, εις τας λεπτο­με­ρείας της πορείας προς την 7η Μαρτίου 1948, η οποία απο­τε­λεί την πιο λαμπρή ημέρα της νεω­τέ­ρας ιστο­ρίας της Δωδε­κα­νή­σου.