Περισσότερο χάος με τον ΦΠΑ

Η βρύση άρχισε να στάζει. Ο υδραυ­λι­κός καλεί­ται στο σπίτι. Την επι­σκευά­ζει και λέει το σύνηθες στον πελάτη του: «Χωρίς από­δειξη 50 ευρώ. Με από­δειξη θα μου πλη­ρώ­σετε και τον ΦΠΑ».

«Μα, οι μικρο­με­σαίοι επαγ­γελ­μα­τίες απαλ­λα­γή­κατε από τον ΦΠΑ», απαντά ο ιδιο­κτή­της της κατοι­κίας.

«Όχι, εγώ είμαι από αυτούς που δήλωσαν ότι θέλουν να παρα­μεί­νουν στον ΦΠΑ…».

Το περι­στα­τικό, αν και φαντα­στικό, δεν θα απέχει πολύ από την πραγ­μα­τι­κό­τητα που θα δημιουρ­γη­θεί στο πολύ κοντινό μέλλον στις συναλ­λα­γές μεταξύ φορο­λο­γου­μέ­νων και ελεύ­θε­ρων επαγ­γελ­μα­τιών και μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων. Η απαλ­λαγή των επαγ­γελ­μα­τιών με χαμηλό τζίρο από τον Φόρο Προ­στι­θέ­με­νης Αξίας θα απο­τε­λέ­σει ακόμα μία δόση «απλο­ποί­η­σης» στο σύστημα, η οποία, όμως, θα οδη­γή­σει σε ακόμα μεγα­λύ­τερη πολυ­πλο­κό­τητα και προ­βλή­ματα στις συναλ­λα­γές στην αγορά.

Η παρά­θεση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας ανα­φο­ρικά με τον ΦΠΑ θα απο­δεί­ξει του λόγου το αληθές. Σήμερα στην Ελλάδα υπάρ­χουν όχι ένας ή δύο, αλλά τέσ­σε­ρις δια­φο­ρε­τι­κοί συντε­λε­στές ΦΠΑ.

Υπάρχει ο κανο­νι­κός συντε­λε­στής 23%, που επι­βάλ­λε­ται στα περισ­σό­τερα κατα­να­λω­τικά προ­ϊ­ό­ντα. Υπάρχει ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής 13%, που επι­βάλ­λε­ται κατά κανόνα στα τρόφιμα και στις υπη­ρε­σίες εστί­α­σης. Υπάρχει ο υπερ­μειω­μέ­νος συντε­λε­στής 6,5%, που επι­βάλ­λε­ται σε βιβλία, εφη­με­ρί­δες και δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις ξενο­δο­χείων. Και, τέλος, υπάρχει το ειδικό καθε­στώς που ισχύει στα νησιά του Αιγαίου, όπου όλοι οι παρα­πάνω συντε­λε­στές είναι μειω­μέ­νοι κατά 30% (16% ο κανο­νι­κός, 9% ο μειω­μέ­νος, 4,5% ο υπερ­μειω­μέ­νος).



Στους παρα­πάνω συντε­λε­στές θα έρθει να προ­στε­θεί ακόμα ένας. Ο μηδε­νι­κός. Αυτό που ζητά η τρόικα στο όνομα της κατα­πο­λέ­μη­σης της πολυ­πλο­κό­τη­τας, έχοντας ανά χείρας τη σχετική μελέτη-εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, είναι οι επι­χει­ρή­σεις και οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες με ετήσια ακα­θά­ρι­στα έσοδα έως ένα όριο (π.χ., 10.000 ευρώ) να απαλ­λα­γούν προ­αι­ρε­τικά από την υπο­χρέ­ωση χρέωσης ΦΠΑ στις υπη­ρε­σίες και να απαλ­λα­γούν, έτσι, και από την υπο­χρέ­ωση υπο­βο­λής τρι­μη­νιαίων περιο­δι­κών δηλώ­σεων ΦΠΑ.



Στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, μάλιστα, εξε­τά­ζουν το όριο για την απαλ­λαγή να αυξηθεί ακόμα και στα 25.000 ευρώ, προ­κει­μέ­νου να απαλ­λα­γούν από αυτόν περίπου οι μισές μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις. Έχει υπο­λο­γι­στεί ότι οι τελευ­ταίες απο­δί­δουν στο ελλη­νικό Δημόσιο περίπου το 4% των συνο­λι­κών ετήσιων εισπρά­ξεων ΦΠΑ.

Η «απλο­ποί­ηση» αυτή, ωστόσο, δεν είναι κάτι άλλο από την προ­σθήκη στο ήδη βεβα­ρυ­μένο με εξαι­ρέ­σεις και ειδικά καθε­στώτα σύστημα ακόμα ενός ειδικού καθε­στώ­τος, που θα το κάνει ακόμα πιο πολύ­πλοκο.

Όπως σημειώ­νουν έμπει­ροι φορο­τε­χνι­κοί, το νέο προ-τεινόμενο σύστημα ανα­μέ­νε­ται να επι­φέ­ρει και μια σειρά από στρε­βλώ­σεις στο φορο­λο­γικό σύστημα, οι οποίες, για να αντι­με­τω­πι­στούν, απαι­τεί­ται αξιό­πι­στος μηχα­νι­σμός φορο­λο­γι­κού ελέγχου, που απο­δε­δειγ­μένα δεν υπάρχει.



Κίν­δυ­νοι


Η πρώτη στρέ­βλωση που ενδέ­χε­ται να εμφα­νι­στεί με αυτό το σύστημα είναι να συμπιέ­σουν τεχνητά οι περισ­σό­τε­ροι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες τούς τζίρους τους κάτω από το όριο ένταξης στον ΦΠΑ, ώστε να απαλ­λα­γούν από αυτόν. Τι σημαί­νει αυτό; Ακόμα μεγα­λύ­τερη αύξηση της φορο­δια­φυ­γής, καθώς δεν θα εκδί­δο­νται ακόμα περισ­σό­τε­ρες απο­δεί­ξεις, προ­κει­μέ­νου να μην αυξά­νο­νται τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα και να μην ενερ­γο­ποιεί­ται ο ΦΠΑ.



Η δεύτερη στρέ­βλωση, που επίσης θα οδη­γή­σει σε μεγα­λύ­τερη φορο­δια­φυγή, είναι ότι αυτοί που θα απαλ­λα­γούν από τον ΦΠΑ δεν θα έχουν πλέον λόγο να λαμ­βά­νουν τιμο­λό­για αγορών από επι­χει­ρή­σεις που υπά­γο­νται σε ΦΠΑ.

Ας το δούμε αυτό με ένα παρά­δειγμα. Ένας ηλε­κτρο­λό­γος επι­λέ­γει να απαλ­λα­γεί από ΦΠΑ, που σημαί­νει ότι δεν χρεώνει ΦΠΑ όταν παρέχει τις υπη­ρε­σίες του και εκδίδει σχετική από­δειξη παροχής υπη­ρε­σιών. Ωστόσο, επειδή αγο­ρά­ζει υλικά για τη δουλειά του (π.χ., καλώδια) από κατα­στή­ματα που, εκ των πραγ­μά­των, δεν μπορούν να απαλ­λα­γούν από τον ΦΠΑ, θα πρέπει για τις αγορές του αυτές να πλη­ρώ­νει τον φόρο, τον οποίο όμως, δεν θα τον συμ­ψη­φί­ζει, αλλά θα τον επι­βα­ρύ­νε­ται εξο­λο­κλή­ρου. Αυτό απο­τε­λεί και ένα σημα­ντικό κίνητρο για να μη ζητά τιμο­λό­για στις αγορές του και, έτσι, να αυξά­νε­ται η φορο­δια­φυγή και η παρα­οι­κο­νο­μία.

Υπάρχει και τρίτη στρέ­βλωση.

Ενώ το νέο σύστημα στο­χεύει στην απαλ­λαγή μέρους του ελεγ­κτι­κού μηχα­νι­σμού από την «επί­βλεψη» των μικρο­με­σαίων όσον αφορά τη συμ­μόρ­φωσή τους με τον ΦΠΑ, θα απαι­τη­θεί τελικά μηχα­νι­σμός ο οποίος θα πρέπει να παρα­κο­λου­θεί το ποιος δικαιού­ται πραγ­μα­τικά και ποιος όχι να απαλ­λα­γεί από τον φόρο.

Ποιοι ευνο­ού­νται
Με βάση στοι­χεία του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών αλλά και τις εκτι­μή­σεις των τεχνο­κρα­τών της τρόικας, η κατάρ­γηση της υπο­χρέ­ω­σης υπα­γω­γής σε καθε­στώς ΦΠΑ θα έχει κερ­δι­σμέ­νους και χαμέ­νους.

Στους χαμέ­νους θα είναι όσοι έχουν ετήσια ακα­θά­ρι­στα έσοδα έως περίπου 10.000 ευρώ, οι οποίοι, με βάση το σημε­ρινό καθε­στώς κατά κανόνα κατα­βάλ­λουν περισ­σό­τερο ΦΠΑ (για τις αγορές τους) από αυτόν που εισπράτ­τουν (για τις πωλή­σεις τους). Πιο απλά, οι περιο­δι­κές τους δηλώ­σεις είναι πιστω­τι­κές. Αυτοί θα χάσουν την επι­στροφή ΦΠΑ με την απαλ­λαγή τους από τον φόρο. Στους κερ­δι­σμέ­νους θα είναι όσοι έχουν ετήσια ακα­θά­ρι­στα έσοδα από περίπου 10.000 έως 25.000 ευρώ, οι οποίοι κατά κανόνα απο­δί­δουν ΦΠΑ κάθε τρίμηνο.



Στους χαμέ­νους θα είναι και οι φορο­τε­χνι­κοί, οι οποίοι θα δουν μείωση του όγκου εργα­σίας τους, καθώς μικρο­με­σαίοι φορο­λο­γού­με­νοι που κάθε τρίμηνο υπο­βάλ­λουν περιο­δι­κές δηλώ­σεις ΦΠΑ θα απαλ­λα­γούν από τη σχετική υπο­χρέ­ωση, με απο­τέ­λε­σμα να χρειά­ζο­νται και λιγό­τε­ρες φορο­τε­χνι­κές υπη­ρε­σίες. Η δια­βού­λευση για τις αλλαγές στον ΦΠΑ πρέπει, βάσει Μνη­μο­νίου, να ξεκι­νή­σει εντός του καλο­και­ριού και να θεσπι­στεί εντός του φθι­νο­πώ­ρου με σχετικό νομο­σχέ­διο. Το νέο καθε­στώς θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ από την 1/1/2015.

Από τον Σπύρο Δημη­τρέλη

Πηγή:www.capital.gr