Εφυγε 104 ετών ο ακαδημαϊκός και φιλόσοφος Κωσταντίνος Δεσποτόπουλος

Μια μέρα πριν κλείσει τα 104 του χρόνια απε­βί­ωσε ο Κωστα­ντί­νος Δεσπο­τό­που­λος, πανε­πι­στη­μια­κός και ακα­δη­μαϊ­κός, ένας από τους πιο σημα­ντι­κούς Έλληνες δια­νο­ού­με­νους και ο γηραιό­τε­ρος εν ζωή πρώην υπουρ­γός στην Ελλάδα από την εποχή της Μετα­πο­λί­τευ­σης.

«Έζησα τα παιδικά μου χρόνια με τη ζοφερή ανταύ­γεια στη συνεί­δησή μου τού πυρ­πο­λη­μέ­νου μεγα­λείου της πατρί­δας μου Σμύρνης και με δύσκο­λες βιο­τι­κές συν­θή­κες, συνε­πεία της προ­σφυ­γιάς. Κατόρ­θωσα όμως να μην καμφθώ από τις περι­στά­σεις και ήδη στο Α’ Γυμνά­σιο Αθηνών ως έφηβος να δια­πρέψω (βαθμός απο­λυ­τη­ρίου μου «ακέραιο Αριστα», όπως μόνο του Χαρι­λάου Τρι­κούπη από το ίδιο Γυμνά­σιο), ύστερα δε, με την εργα­τι­κό­τητά μου, να φθάσω έως και το αξίωμα του ακα­δη­μαϊ­κού», έχει πει ο ίδιος σε συνέ­ντευξή του στην enet για τα δύσκολα παιδικά του χρόνια.

Σπού­δασε νομικά στο πανε­πι­στή­μιο Αθηνών και έγινε διδά­κτο­ρας αυτού. Εξελέγη καθη­γη­τής φιλο­σο­φίας στο πανε­πι­στή­μιο Αθηνών, ενώ έχει διδάξει στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο και στο πανε­πι­στή­μιο Νανσύ στη Γαλλία.

«Στο πανε­πι­στή­μιο με ενέ­πνευ­σαν, οι -αρχικά- υφη­γη­τές Κων­στα­ντί­νος Τσάτσος και Πανα­γιώ­της Κανελ­λό­που­λος, οι έπειτα Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας ο πρώτος, πρω­θυ­πουρ­γός ο δεύ­τε­ρος», έχει πει.

Στον Πόλεμο του Σαράντα, ο Δεσπο­τό­που­λος πολέ­μησε στην Μακε­δο­νία ως έφεδρος ανθυ­πο­λο­χα­γός και επέ­δειξε ζήλο και ανδρα­γα­θία. Στη διάρ­κεια της Κατοχής υπήρξε ηγετικό στέ­λε­χος του ΕΑΜ. Το 1945 ανέλαβε την προ­ε­δρία του Ελλη­νο­σο­βιε­τι­κού Συν­δέ­σμου Νέων, με απο­τέ­λε­σμα το 1947 να απο­λυ­θεί από την θέση του στο πανε­πι­στή­μιο και να εκτο­πι­στεί στην Μακρό­νησο, όπου παρέ­μεινε μέχρι το 1950.

Επί χούντας έφυγε και πήγε στην Γαλλία. «Περιέ­σωσα έτσι την αξιο­πρέ­πεια και του προ­σώ­που μου και της φιλο­σο­φίας. Αρνή­θηκα να κάνω εξευ­τε­λι­στι­κές δηλώ­σεις. Εκεί δοκι­μά­σθη­καν οι ηθικοί χαρα­κτή­ρες», έχει πει στη neapolitiki. Επί Δικτα­το­ρίας δίδαξε Φιλο­σο­φία στο πανε­πι­στή­μιο του Νancy στην Γαλλία και μετά την Μετα­πο­λί­τευση, το 1975, επέ­στρεψε στην Ελλάδα και εξελέγη τακτι­κός καθη­γη­τής Φιλο­σο­φίας στο Πάντειο. Δίδαξε μέχρι την συντα­ξιο­δό­τησή του το 1981.

Το 1989 ανέλαβε το χαρ­το­φυ­λά­κιο του υπουρ­γείου παι­δείας στην κυβέρ­νηση Γρίβα και το 1990 στην κυβέρ­νηση Ζολώτα.

«Στη συνεί­δησή μου είναι ισό­τι­μες οι δια­δο­χι­κές ιδιό­τη­τές μου, ως καθη­γη­τού πανε­πι­στη­μίου, ακα­δη­μαϊ­κού ή και υπουρ­γού Παι­δείας. Μέλημα είχα πάντοτε να εκπληρώ το αντί­στοιχο καθήκον μου άριστα, δίχως φειδώ των πνευ­μα­τι­κών μου δυνά­μεων», έχει πει επίσης.

Έχει τιμηθεί πλεί­στες φορές ενώ το 1984 εκλέ­χτηκε τακτικό μέλος της Ακα­δη­μίας Αθηνών, της οποίας το 1993 ανέλαβε πρό­ε­δρος. Επίσης είναι επί­τι­μος πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Φιλο­σο­φι­κής Εται­ρείας και μέλος δια­φό­ρων ξένων ακα­δη­μιών. Έχει εκδώσει πάνω από 40 βιβλία σχετικά με φιλο­σο­φικά και ιστο­ρικά θέματα.

«Επειδή στο γυμνά­σιο είχα μάθει να γράφω ωραία, και στις εκθέ­σεις είχα βρα­βευ­θεί με άριστα, από νέος άρχισα να γράφω, να δημο­σιεύω σε περιο­δικά και έφθασα μέχρι σήμερα πάνω από 40 βιβλία να έχω εκδώσει, βιβλία φιλο­σο­φίας, ιστο­ρίας, αν θέλετε κοι­νω­νιο­λο­γίας», έχει πει.

Το 1990 προ­τά­θηκε από τον Ενιαίο Συνα­σπι­σμό (όπου μετείχε και το ΚΚΕ) κατά την τέταρτη και πέμπτη ψηφο­φο­ρία για το αξίωμα του Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας. Έλαβε 21 ψήφους κατά την δια­δι­κα­σία της ψηφο­φο­ρίας στην Βουλή, ερχό­με­νος πίσω από τους Κων­στα­ντίνο Καρα­μανλή (πρόταση της Νέας Δημο­κρα­τίας που τελικά εξελέγη) και Ιωάννη Αλευρά (πρόταση του ΠΑΣΟΚ). Στο δημο­ψή­φι­σμα του 2015 τάχθηκε υπέρ του ”Ναι”

« Έζησα χωρίς πλούτο, αλλά σε ένα περι­βάλ­λον κοι­νω­νικό, το καλύ­τερο της Ελλάδος. Ευτύ­χησα να έχω γνω­ρί­μους και φίλους τους εκλε­κτώ­τε­ρους Έλληνες της εποχής… Είχα την ευτυχία πολλοί μαθητές μου να δια­κρι­θούν, να γίνουν καθη­γη­τές στα πανε­πι­στή­μια, να γίνουν υπουρ­γοί, να γίνουνε λει­τουρ­γοί της κοι­νω­νίας…»