Προσβάσιμος τουρισμός για όλους

Περί­ο­δος καλο­και­ρι­νών δια­κο­πών και όσοι μπορούν ακόμα να τις κάνουν, το μόνο που τους ενδια­φέ­ρει είναι να επι­λέ­ξουν το μέρος και να απα­ντή­σουν στο ερώτημα: βουνό ή θάλασσα, ώστε να ξεκου­ρα­στούν και να «φορ­τώ­σουν τις μπα­τα­ρίες» σώματος και ψυχής. Είναι όμως εξίσου εύκολο για τα άτομα με ανα­πη­ρίες να απο­δρά­σουν και να επι­σκε­φτούν όποιο μέρος επι­θυ­μούν, ανε­μπό­δι­στα; Έχουν τις ίδιες επι­λο­γές και ισό­τι­μες ευκαι­ρίες με τα υπό­λοιπα μέλη της κοι­νω­νίας;

Είναι μια καλή ευκαι­ρία να ανα­φέ­ρουμε κάποια δεδο­μένα για το θέμα «Του­ρι­σμός και άτομα με ανα­πη­ρίες». Η Σύμβαση του Ο.Η.Ε. για τα δικαιώ­ματα των ατόμων με ανα­πη­ρίες ανα­φέ­ρει ρητά, ότι η πρό­σβαση στον του­ρι­σμό είναι δικαί­ωμα που εξα­σφα­λί­ζε­ται από τη συντε­ταγ­μένη πολι­τεία. Δυστυ­χώς στην Ευρώπη και όχι μόνο στην Ελλάδα, υπάρχει μεγάλο κενό μεταξύ των αναγκών για πρό­σβαση και των προ­σφε­ρο­μέ­νων υπη­ρε­σιών πρό­σβα­σης. Τα προ­βλή­ματα προ­σβα­σι­μό­τη­τας δημιουρ­γούν ιδιαί­τερα προ­βλή­ματα στα άτομα με ανα­πη­ρίες όταν ταξι­δεύ­ουν ως του­ρί­στες σε διάφορα μέρη ή όταν αδυ­να­τούν να απο­λαύ­σουν ισότιμα, παροχές και υπη­ρε­σίες στον τόπο που έχουν επι­λέ­ξει να επι­σκε­φθούν. Έτσι, τα άτομα με ανα­πη­ρίες, ως κατα­να­λω­τές υπη­ρε­σιών πλέον, συνα­ντούν δυσκο­λίες σε μια σειρά από υπο­στη­ρι­κτι­κές δια­δι­κα­σίες όπως για παρά­δειγμα, στις μετα­κι­νή­σεις, στις λίγες επι­λο­γές για ικα­νο­ποι­η­τική διαμονή, στην ανυ­παρ­ξία πρό­σβα­σης σε παρα­λίες ή άλλους χώρους του­ρι­στι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, στην ανυ­παρ­ξία ειδικής σήμαν­σης για άτομα με προ­βλή­ματα όρασης κλπ.

Υπάρχει μια αγορά, δυνη­τικά 130 εκατ. Ανθρώ­πων στην Ευρώπη (άτομα με ανα­πη­ρίες, ηλι­κιω­μέ­νοι, συνοδοί κ.α.) που θα μπο­ρού­σαν να δια­θέ­σουν σε ετήσια βάση, περισ­σό­τερα από 68 δις. Ευρώ για τη κάλυψη των του­ρι­στι­κών τους αναγκών και το νούμερο αυτό μεγα­λώ­νει καθώς αυξάνει και ο αριθμός των ηλι­κιω­μέ­νων ατόμων. Τα νούμερα αυτά, κατα­δει­κνύ­ουν το οικο­νο­μικό όφελος που μπορεί να προ­κύ­ψει για τους επαγ­γελ­μα­τίες του του­ρι­σμού.

Στη χώρα μας, γίνο­νται κάποια βήματα, από τη πολι­τεία (κεντρική εξουσία, τοπικές/περι­φε­ρεια­κές αρχές) σχετικά με τη βελ­τί­ωση της προ­σβα­σι­μό­τη­τας των του­ρι­στι­κών υπο­δο­μών, των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων κ.α. ενώ από την άλλη πλευρά, αρκετοί επι­χει­ρη­μα­τίες αντι­λαμ­βά­νο­νται τη σημασία και το οικο­νο­μικό όφελος που μπορεί να έχει για την επι­χεί­ρησή τους η συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ρία του­ρι­στών. Οι ενέρ­γειες, δυστυ­χώς που γίνο­νται, συνήθως, δεν απο­τε­λούν μέρος ενός στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού βελ­τί­ω­σης των παροχών για τα άτομα με ανα­πη­ρίες, ως εν δυνάμει κατα­να­λω­τές του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος αλλά γίνο­νται μεμο­νω­μένα. Έτσι η «του­ρι­στική αλυσίδα» δεν είναι ενιαία. Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα, η εγκα­τά­σταση σε διά­φο­ρες παρα­λίες της χώρας, ηλε­κτρο­κί­νη­της ράμπας κολύμ­βη­σης για άτομα με κινη­τικά προ­βλή­ματα (SEATRAC), μια επι­τυ­χη­μένη και βρα­βευ­μένη και­νο­το­μία που έχει σχε­δια­στεί από το πανε­πι­στή­μιο Πατρών, που βοηθάει τα άτομα με κινη­τικά προ­βλή­ματα να κολυ­μπούν χωρίς τη συνο­δεία βοηθού. Η ράμπα αυτή σε συν­δυα­σμό με την παροχή υπο­στη­ρι­κτι­κών του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών στη περιοχή(προ­σβά­σιμα κατα­λύ­ματα, χώροι εστί­α­σης και ψυχα­γω­γίας, εκπαί­δευση των επαγ­γελ­μα­τιών/προ­σω­πι­κού κ.α.) θα συμ­βάλ­λει στην αύξηση του του­ρι­σμού, δημιουρ­γώ­ντας αν θέλετε, και ένα αντα­γω­νι­στικό του­ρι­στικό προϊόν. Δυστυ­χώς, στις περισ­σό­τε­ρες των περι­πτώ­σεων, αυτό παρα­μέ­νει ως ευχή. Δεν αρκούν οι μεμο­νω­μέ­νες προ­σπά­θειες αλλά επι­βάλ­λε­ται σχε­δια­σμός και στρα­τη­γική για την υλο­ποί­ηση του «προ­σβά­σι­μου του­ρι­σμού». Η βελ­τί­ωσή του, θα οδη­γή­σει σε καλύ­τερη ποιό­τητα, άνεση και ασφά­λεια υπη­ρε­σιών για όλους.

Το μέλλον στον του­ρι­σμό είναι και στη και­νο­τόμο υπη­ρε­σία, στο πως θα μπο­ρέ­σεις να δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις το προϊόν σου από τους αντα­γω­νι­στές, να επι­μη­κύ­νεις τη του­ρι­στική περίοδο και στη κατεύ­θυνση αυτή θα μπο­ρούσε να λει­τουρ­γούσε ενι­σχυ­τικά και ο «προ­σβά­σι­μος του­ρι­σμός». Φυσικά ο αντί­λο­γος υπάρχει και έχει να κάνει με το κόστος που θα απαι­τη­θεί για να δια­μορ­φω­θούν κατάλ­λη­λοι του­ρι­στι­κοί χώροι. Αλλαγές όμως που θα μπο­ρού­σαν να καλυ­φθούν στα πλαίσια του «νέου ΕΣΠΑ». Αυτό όμως που πρέπει να αλλάξει κατ’ αρχήν, είναι η νοο­τρο­πία των επαγ­γελ­μα­τιών του του­ρι­σμού για το χρόνο από­σβε­σης μιας τέτοιας επέν­δυ­σης. Η λογική του γρή­γο­ρου και εύκολου κέρδος απο­τε­λεί εμπόδιο. Αντί­θετα, απαι­τεί­ται να υπάρξει μια περισ­σό­τερο ανθρω­πο­κε­ντρική προ­σέγ­γιση, όπου ο του­ρι­σμός θα είναι δικαί­ωμα για όλους, βελ­τιώ­νο­ντας έτσι και την τοπική/εθνική οικο­νο­μία.

Ο σχε­δια­σμός δια­κο­πών είναι μια ευχά­ρι­στη δια­δι­κα­σία, ωστόσο για κάποιους από τους συναν­θρώ­πους μας, μπορεί να απο­τε­λεί μια πραγ­μα­τική πρό­κληση. Η υιο­θέ­τηση ενός «ολι­στι­κού μοντέ­λου» θα δημιουρ­γή­σει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για έναν του­ρι­σμό προ­σβά­σιμο για όλους, όπου ωφε­λη­μέ­νοι θα είναι και οι δύο πλευρές: πάροχοι και απο­δέ­κτες υπη­ρε­σιών.

Ο κ. Δημή­τρης Π. Νικόλ­σκυ είναι Πρό­ε­δρος Επι­τρο­πής για τα Δικαιώ­ματα των Aτόμων με Ανα­πη­ρίες του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης

Πηγή: Το Βήμα