Γιατροί χωρίς Σύνορα προς πολίτες της Κω «Οι πρόσφυγες δεν θα σταματήσουν να έρχονται επειδή δεν τους προσφέρουμε βοήθεια»

Επι­στολή του επι­κε­φα­λής της απο­στο­λής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στην Ελλάδα προς τους κατοί­κους της Κω

Ο Στάθης Κυρού­σης, επι­κε­φα­λής της απο­στο­λής των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για την παροχή ιατρι­κής φρο­ντί­δας και ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας σε μετα­νά­στες και πρό­σφυ­γες στην Ελλάδα και στα Βαλ­κά­νια, απευ­θύ­νει μία επι­στολή προς τους κατοί­κους της Κω για το θέμα της υπο­στή­ρι­ξης των προ­σφύ­γων στο νησί.

«Από την αρχή του χρόνου, το νησί της Κω έχει υπο­δε­χτεί 20.435 πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες που φτάνουν μέσω θαλάσ­σης από την Τουρκία. Πάνω από το 85% αυτών των ανθρώ­πων προ­έρ­χε­ται από χώρες που πλήτ­το­νται από τον πόλεμο, από τη Συρία, το Αφγα­νι­στάν ή το Ιράκ. Φτάνουν στρι­μωγ­μέ­νοι σε μικρές φου­σκω­τές βάρκες με τα παιδιά στην αγκαλιά τους. Χωρίς άλλη επιλογή, αφού τα σύνορα της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης είναι παντού κλειστά. Οι άνθρω­ποι αυτοί απο­τε­λούν μέρος των 60 εκα­τομ­μυ­ρίων ανθρώ­πων στον κόσμο που αυτή τη στιγμή έχουν εκτο­πι­στεί λόγω των πολέμων και των κατα­στρο­φών.

Από τον Οκτώ­βριο του 2014, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα προ­σφέ­ρουμε φρο­ντίδα στους πρό­σφυ­γες στην Κω. Οι ομάδες μας έχουν τοπο­θε­τή­σει σκηνές, τουα­λέ­τες, ντους και παρέ­χουν ιατρική φρο­ντίδα στους ανθρώ­πους που μένουν στο εγκα­τα­λε­λειμ­μένο ξενο­δο­χείο «Κάπταιν Ηλίας», το μονα­δικό μέρος όπου τους επι­τρέ­πε­ται να δια­μεί­νουν. Αυτός ο ανε­πί­ση­μος χώρος μετά­βα­σης φιλο­ξε­νεί σήμερα περισ­σό­τε­ρους από 600 ανθρώ­πους, αν και έχει δυνα­τό­τητα να φιλο­ξε­νή­σει το πολύ 200 άτομα με κάποια σχετική αξιο­πρέ­πεια. Είναι ένα μέρος όπου δεν υπάρχει κανείς υπεύ­θυ­νος. Ενή­λι­κοι και παιδιά κοι­μού­νται στο πάτωμα. Όσοι δεν έχουν σκηνές προ­σπα­θούν να βρουν λίγη σκιά κάτω από τους φοί­νι­κες ή φτιά­χνουν το δικό τους κατα­φύ­γιο με ό,τι υλικά βρί­σκουν. Οι ντόπιοι εθε­λο­ντές σε συνερ­γα­σία με τοπικές επι­χει­ρή­σεις έκαναν υπε­ράν­θρω­πες προ­σπά­θειες για να δίνουν καθη­με­ρινά ένα πιάτο φαγητό, αλλά δυστυ­χώς ανα­γκά­στη­καν να στα­μα­τή­σουν. Όσοι δεν βρί­σκουν χώρο στο «Κάπταιν Ηλίας», ανα­γκά­ζο­νται να κοι­μού­νται έξω στα πάρκα. Άστεγοι, για πολλές νύχτες, χωρίς πρό­σβαση σε τουα­λέ­τες και ντους, χωρίς καμία προ­στα­σία για τους πιο ευά­λω­τους όπως είναι τα παιδιά, οι έγκυες και οι ηλι­κιω­μέ­νοι. Η απελ­πι­σία και η εξα­θλί­ωση τους βρί­σκο­νται σε κοινή θέα. Οι ομάδες μας το τελευ­ταίο διά­στημα προ­σπα­θούν με κάθε δυνατό τρόπο να παρέ­χουν ιατρική περί­θαλψη και υπο­στή­ριξη και σε αυτούς τους ανθρώ­πους που κοι­μού­νται στα πάρκα και έξω από το αστυ­νο­μικό τμήμα.

Όπως ο Μου­χά­μαντ που μένει με τη γυναίκα του και τα πέντε του παιδιά γύρω από ένα παγκάκι δίπλα από το λιμάνι της Κω. Μίλησα μαζί του και θα ήθελα να μοι­ρα­στώ με εσάς όσα μου είπε:

«Βρι­σκό­μα­στε εδώ τρεις μέρες. Είμαστε από τη Συρία, από τη Ράκα. Ήρθαμε από ένα μέρος όπου άνθρω­ποι απο­κε­φα­λί­ζουν άλλους ανθρώ­πους. Γλυ­τώ­σαμε από το θάνατο. Για να φτά­σουμε σε ένα μέρος όπου δεν υπάρχει τουα­λέτα. Σας ορκί­ζο­μαι ότι δεν ήρθαμε για να μεί­νουμε εδώ. Γιατί να επι­κρα­τούν αυτές οι συν­θή­κες; Γιατί δεν μας παρα­χω­ρούν μια τουα­λέτα; Κοι­μό­μα­στε όλοι στο πάρκο και όποιος είναι πιο γρή­γο­ρος προ­λα­βαί­νει το παγκάκι. Δεν έχουμε ρούχα. Σας το ορκί­ζο­μαι: όταν ήμασταν στη βάρκα έπρεπε να πετά­ξουμε όλα μας τα πράγ­ματα στη θάλασσα ώστε να μην βυθι­στεί. Αν δεν θέλετε να μας βοη­θή­σετε του­λά­χι­στον στείλτε μας αλλού. Δεν θέλουμε να μεί­νουμε εδώ, θέλουμε να φύγουμε. Άλλα κάθε μέρα η κατά­σταση χει­ρο­τε­ρεύει.»

Οι πρό­σφυ­γες που φτάνουν στην Κω θέλουν απλά να φύγουν όσο πιο γρήγορα γίνεται για να συνε­χί­σουν το ταξίδι τους. Ωστόσο, είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να περι­μέ­νουν στο νησί για το χαρτί της αστυ­νο­μίας που θα τους επι­τρέ­ψει να πάρουν το πλοίο για την Αθήνα. Όσο περισ­σό­τερο περι­μέ­νουν τόσο περισ­σό­τερο υπο­φέ­ρουν από την έλλειψη βοή­θειας και στέ­γα­σης. Αρκετοί είναι ανα­γκα­σμέ­νοι να περι­μέ­νουν μέχρι και 25 μέρες για να πάρουν το πολυ­πό­θητο χαρτί.

Η Κως έχει μετα­τρα­πεί σε τιμωρία για αυτούς τους ανθρώ­πους. Και μάλιστα πολύ άδικη τιμωρία. Έχοντας ξεφύγει από τον πόλεμο και τη βία, πολλοί σοκά­ρο­νται όταν έρχο­νται αντι­μέ­τω­ποι με τέτοιες απάν­θρω­πες συν­θή­κες στην Ευρώπη. Ωστόσο, το να κοι­μη­θούν στο πάρκο ή σε ένα βρώμικο στρώμα δεν μπορεί να συγκρι­θεί σε τίποτα μπροστά στη βία και την ανα­σφά­λεια που έχουν ζήσει στις χώρες τους.

Από τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο, οι ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα απευ­θύ­νουν συνε­χείς εκκλή­σεις στην κυβέρ­νηση και στις τοπικές αρχές να οργα­νώ­σουν χώρους μετά­βα­σης όπου θα μπορεί να δοθεί η απα­ραί­τητη βοήθεια στους πρό­σφυ­γες που περι­μέ­νουν τα χαρτιά τους. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία αντα­πό­κριση εκτός από το «Κάπταιν Ηλίας», το οποίο είναι εντελώς ακα­τάλ­ληλο να φιλο­ξε­νή­σει τόσους πολλούς ανθρώ­πους. Στην καρδιά του καλο­και­ριού, όπου κατα­γρά­φε­ται ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός αφίξεων, η κατά­σταση είναι τώρα πιο πολύ από ποτέ απα­ρά­δε­κτη. Η λύση δεν είναι να εθε­λο­τυ­φλούμε μπροστά στο πρό­βλημα αυτό. Είναι σημα­ντικό να κατα­λά­βουμε ότι δεν είναι η προ­ο­πτική της ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας που προ­σελ­κύει αυτούς τους ανθρώ­πους. Φεύγουν από τις χώρες τους για να γλι­τώ­σουν τις ζωές τους. Για να το κατα­νο­ή­σουμε αυτό δεν έχουμε παρά να κοι­τά­ξουμε τους αριθ­μούς: παρότι δεν έχει υπάρξει καμία αντα­πό­κριση από τις αρχές, ο αριθμός των αφίξεων στο νησί συνε­χί­ζει να αυξά­νε­ται. Η Κως βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με μία αύξηση 600% στις αφίξεις συγκρι­τικά με πέρυσι. Η Ιταλία που προ­σφέ­ρει πολύ καλύ­τε­ρες συν­θή­κες υπο­δο­χής, δέχεται λιγό­τε­ρους ανθρώ­πους αυτή τη στιγμή από ό,τι η Ελλάδα. Η μόνη συνέ­πεια αυτής της έλλει­ψης αντα­πό­κρι­σης είναι η παρα­βί­αση των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, η αυξη­μένη ευπά­θεια των προ­σφύ­γων και η καταρ­ρά­κωση της αξιο­πρέ­πειάς τους.

Είναι πλέον επι­τα­κτική ανάγκη να δια­τε­θεί ένας χώρος για να φιλο­ξε­νη­θούν κατάλ­ληλα αυτοί οι άνθρω­ποι και να μπο­ρέ­σει να τους παρα­σχε­θεί ιατρική βοήθεια, ανθρώ­πι­νες συν­θή­κες υγιει­νής και φαγητό. Οι νεο­α­φι­χθέ­ντες πρό­σφυ­γες πρέπει να περά­σουν από τις απα­ραί­τη­τες ιατρι­κές εξε­τά­σεις, για να λάβουν άμεση ιατρική φρο­ντίδα όσοι από αυτούς τη χρειά­ζο­νται αλλά και για να δια­γνω­σθούν και να αντι­με­τω­πι­στούν καταλ­λή­λως οι οποιεσ­δή­ποτε ασθέ­νειες, οι περισ­σό­τε­ρες εκ των οποίων σχε­τί­ζο­νται με τις κακές συν­θή­κες δια­βί­ω­σης και τις κακου­χίες του ταξι­διού. Έχουμε προ­σφέ­ρει την πλήρη υπο­στή­ριξή μας στις αρχές της Κω, έτσι ώστε η παροχή βοή­θειας να μην στη­ρί­ζε­ται μόνο στους ήδη περιο­ρι­σμέ­νους δημό­σιους πόρους. Έχουμε επίσης απευ­θύ­νει έκκληση στην Ύπατη Αρμο­στεία του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες και στην Ευρω­παϊκή Ένωση να παρέ­χουν έμπρα­κτη βοήθεια στις ελλη­νι­κές αρχές. Όμως αυτό δεν μπορεί να συμβεί χωρίς να ανα­λά­βουν ευθύνη οι ίδιες οι αρχές. Ταυ­τό­χρονα, οι κάτοι­κοι της Κω μπορούν να συνει­σφέ­ρουν, δεί­χνο­ντας αλλη­λεγ­γύη στους πρό­σφυ­γες.

Ας υπο­δε­χτούμε λοιπόν τους πρό­σφυ­γες με ανθρω­πιά ώστε η Κως να μείνει στη μνήμη όλων, του­ρι­στών και προ­σφύ­γων, για την ομορφιά και τη φιλο­ξε­νία της.»

• Από τον Μάρτιο 2015, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα παρέ­χουν ιατρική περί­θαλψη και δια­νέ­μουν είδη πρώτης ανάγκης σε νεο­α­φι­χθέ­ντες πρό­σφυ­γες στην Κω. Από τα μέσα Μαρτίου, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει περισ­σό­τε­ρες από 2.500 ιατρι­κές συνε­δρίες και έχουν δια­νεί­μει περισ­σό­τερα από 20.000 είδη πρώτης ανάγκης. Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα έχουν επίσης ξεκι­νή­σει τη λει­τουρ­γία κινητής ιατρι­κής μονάδας στα Δωδε­κά­νησα επι­σκε­πτό­με­νοι με σκάφος τη Λέρο, Σύμη και Κάλυμνο, όπου κατα­φθά­νουν άνθρω­ποι από την Τουρκία, έχοντας παρά­σχει ιατρική φρο­ντίδα σε 300 άτομα από τον Ιούνιο που ξεκί­νησε αυτή η δρα­στη­ριό­τητα μέχρι σήμερα. Ομάδες των Γιατρών Χωρίς Σύνορα δρα­στη­ριο­ποιού­νται επίσης στη Λέσβο και στην Ειδο­μένη, στα σύνορα με την ΠΓΔΜ (Πρώην Γιου­γκο­σλα­βική Δημο­κρα­τία της Μακε­δο­νίας).