Τα 7 κλειδιά που κρίνουν τις βάσεις στα Πανεπιστήμια

^«Μία είναι μόνο η συμ­βουλή της τελευ­ταίας στιγμής που μπορώ να δώσω στους υπο­ψη­φί­ους των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων: να δια­βά­ζουν αυτές τις ημέρες μόνο εκείνα που είναι σίγου­ροι ότι ξέρουν και να μην πελα­γο­δρο­μούν σε γνώσεις για τις οποίες δεν είναι σίγου­ροι, οι οποίες από τη μια πλευρά θα τους κάνουν να νιώσουν ανα­σφά­λεια και από την άλλη να ξεχά­σουν αυτά που ξέρουν!». Τη σοφή αυτή συμ­βουλή εμπι­στεύ­ε­ται μέσω των «ΝΕΩΝ» σε όλους τους νέους και τις νέες που ετοι­μά­ζο­νται την Παρα­σκευή να τρέξουν τον φετινό «αγώνα» των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων έμπειρο μέλος της Κεντρι­κής Επι­τρο­πής Εξε­τά­σεων του υπουρ­γείου Παι­δείας.

Και αυτό γιατί φέτος η εξε­τα­στική δια­δι­κα­σία ξεκι­νάει με νέα δεδο­μένα: ανα­τρο­πές στα επι­στη­μο­νικά πεδία, νέα τμήματα και ένα νεο­σύ­στατο πανε­πι­στη­μιακό ίδρυμα στην Αττική. Αυτό είναι το τοπίο που πλαι­σιώ­νει την πρώτη ημέρα των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων που ξεκι­νούν την Παρα­σκευή 8 Ιουνίου για τη μεγα­λύ­τερη κατη­γο­ρία των υπο­ψη­φίων, τους τελειό­φοι­τους της Γ’ Λυκείου. Μία ημέρα νωρί­τερα, την Πέμπτη 7 Ιουνίου, οι πανελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις ξεκι­νούν για τους τελειο­φοί­τους των Επαγ­γελ­μα­τι­κών Λυκείων που φέτος θα είναι οι ευνοη­μέ­νοι της δια­γω­νι­στι­κής δια­δι­κα­σίας, καθώς θα έχουν 5% επι­πλέον θέσεις προς τα πανε­πι­στή­μια. Σε επίπεδο κεντρι­κής οργά­νω­σης έχουν γίνει ελά­χι­στες αλλαγές στα μέλη της Κεντρι­κής Επι­τρο­πής Εξε­τά­σεων, οπότε και δεν ανα­μέ­νε­ται μεγάλη δια­φο­ρο­ποί­ηση στη δια­γω­νι­στική της «φιλο­σο­φία» σε σχέση με πέρυσι. Πρό­ε­δρος της Κεντρι­κής Επι­τρο­πής Εξε­τά­σεων θα είναι για μία ακόμη χρονιά ο καθη­γη­τής Πανε­πι­στη­μίου και μέλος της μεγάλης κοι­νό­τη­τας της Ακα­δη­μίας Αθηνών Γ. Δάσιος.

Σε κάθε περί­πτωση ωστόσο, «πρω­τα­γω­νι­στές» της δια­δι­κα­σίας θα είναι το νέο Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής (που προ­έ­κυψε από τη συνέ­νωση των ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά), αλλά και η κατάρ­γηση του επι­στη­μο­νι­κού πεδίου των Παι­δα­γω­γι­κών Τμη­μά­των που μοι­ρά­στη­καν στα υπό­λοιπα πεδία. Συνο­λικά 103.000 υπο­ψή­φιοι όλων των κατη­γο­ριών θα συμ­με­τά­σχουν στις πανελ­λα­δι­κές εξε­τά­σεις διεκ­δι­κώ­ντας τις 74.692 θέσεις εισα­κτέων που προ­σφέ­ρει το υπουρ­γείο Παι­δείας στα τμήματα ανώ­τα­της εκπαί­δευ­σης της χώρας. Ποιοι είναι όμως οι σπου­δαιό­τε­ροι παρά­γο­ντες που κάθε χρόνο «ταρα­κου­νάνε» τις βάσεις εισα­γω­γής; Ο επι­στη­μο­νι­κός ανα­λυ­τής και διευ­θυ­ντής των φρο­ντι­στη­ρίων Ομό­κε­ντρο Αντ. Φλω­ρό­που­λος εξηγεί:

1ος παρά­γο­ντας: Ο βαθμός δυσκο­λίας των θεμάτων και οι συντε­λε­στές βαρύ­τη­τας κάθε μαθή­μα­τος. Οπως είναι γνωστό, τα εξε­τα­ζό­μενα μαθή­ματα σε κάθε επι­στη­μο­νικό πεδίο είναι τέσσερα, εκτός και αν κάποιοι επι­λέ­ξουν και 5ο μάθημα, για να «ανοί­ξουν» και κάποιο άλλο πεδίο. Ο σπου­δαιό­τε­ρος παρά­γο­ντας που προ­κα­λεί τις αυξο­μειώ­σεις κάθε χρόνο στις βάσεις εισα­γω­γής για πανε­πι­στή­μια και ΤΕΙ είναι το πόσο εύκολα ή δύσκολα θα είναι τα θέματα που θα δοθούν. Σε κάθε πεδίο υπάρ­χουν δύο μαθή­ματα «αυξη­μέ­νης βαρύ­τη­τας» που δίνουν περισ­σό­τερα μόρια από τα άλλα μαθή­ματα, αφού το πρώτο έχει συντε­λε­στή 1,3 και το δεύτερο 0,7. Στην περί­πτωση όμως επι­λο­γής και 5ου μαθή­μα­τος, οι συντε­λε­στές κατε­βαί­νουν στο 0,9 και στο 0,4 αντί­στοιχα. Στην πρώτη περί­πτωση τα δύο μαθή­ματα αυξη­μέ­νης βαρύ­τη­τας με άριστα τα 20.000 μόρια δίνουν 12.000, ενώ στη δεύτερη το άριστα είναι 18.600 μόρια και τα δύο μαθή­ματα που απαι­τού­νται δίνουν το ανώτερο 10.600 μόρια. Οι συντε­λε­στές βαρύ­τη­τας ανά πεδίο είναι:

– 1ο Πεδίο Ανθρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών: α) Αρχαία Ελλη­νικά Προ­σα­να­το­λι­σμού (1,3), β) Ιστορία Προ­σα­να­το­λι­σμού (0,7).

– 2ο Πεδίο Θετικών Επι­στη­μών: α) Μαθη­μα­τικά Προ­σα­να­το­λι­σμού (1,3), β) Φυσική Προ­σα­να­το­λι­σμού (0,7).

– 3ο Πεδίο Επι­στη­μών Υγείας: α) Βιο­λο­γία Προ­σα­να­το­λι­σμού (1,3), β) Χημεία Προ­σα­να­το­λι­σμού (0,7).

– 4ο Πεδίο Επι­στη­μών Οικο­νο­μίας και Πλη­ρο­φο­ρι­κής: α) Μαθη­μα­τικά Προ­σα­να­το­λι­σμού (1,3), β) Αρχές Οικο­νο­μι­κής Θεωρίας (0,7). Τα μαθή­ματα που δεν έχουν συντε­λε­στές βαρύ­τη­τας θα επη­ρε­ά­σουν λιγό­τερο τη μετα­κί­νηση των βάσεων, αφού και τα δύο μαζί συγκε­ντρώ­νουν 8.000 μόρια.

2ος παρά­γο­ντας: Αριθμός υπο­ψη­φίων και αριθμός προ­σφε­ρο­μέ­νων θέσεων. Ο συνο­λι­κός αριθμός των υπο­ψη­φίων που θα εισα­χθούν φέτος ανέρ­χε­ται σε 74.692, ενώ πέρυσι ήταν 70.726, δηλαδή έχουμε 4.000 περίπου περισ­σό­τε­ρους εισα­κτέ­ους. Ανα­μέ­νε­ται να προ­σέλ­θουν στις εξε­τά­σεις περίπου 103.000 υπο­ψή­φιοι, όσοι  δηλαδή και το 2017. Η αύξηση των προ­σφε­ρο­μέ­νων θέσεων θα πιέσει τις βάσεις προς τα κάτω, αφού θα εισα­χθούν περισ­σό­τε­ροι. Δεν μπο­ρούμε όμως να εκτι­μή­σουμε το μέγεθος της ασκού­με­νης πίεσης. Στο 1ο Επι­στη­μο­νικό Πεδίο κατα­τάσ­σο­νται 135 τμήματα, στο 2ο  247 τμήματα, στο 3ο Πεδίο 133 και στο 4ο περι­λαμ­βά­νο­νται 172 τμήματα.

3ος παρά­γο­ντας: Η ίδρυση του νέου Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Αττικής. Πολλοί ανα­μέ­νε­ται να είναι οι υπο­ψή­φιοι που πρό­κει­ται να δηλώ­σουν την προ­τί­μησή τους στο νεο­σύ­στατο πανε­πι­στή­μιο που απορ­ρό­φησε τα τμήματα των ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά. Κερ­δι­σμέ­νοι εδώ θα είναι οι υπο­ψή­φιοι του 3ου και του 4ου Επι­στη­μο­νι­κού Πεδίου, αφού στο 3ο προ­στέ­θη­καν 10 και στο 4ο 9 πανε­πι­στη­μιακά τμήματα. Θα σημειω­θεί παράλ­ληλα μείωση των ΤΕΙ λόγω της κατάρ­γη­σης των ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά. Η Αθήνα θα είναι η μόνη από τα μεγάλα αστικά κέντρα που θα είναι χωρίς ΤΕΙ.

4ος παρά­γο­ντας: Οι προ­τι­μή­σεις των υπο­ψη­φίων. Η σειρά προ­τί­μη­σης για κάποια σχολή επη­ρε­ά­ζει πολύ σημα­ντικά την πορεία των βάσεων. Οι συν­θή­κες όμως που υπήρχαν τα προη­γού­μενα χρόνια, και ειδι­κό­τερα τα χρόνια της οικο­νο­μι­κής κρίσης, υπάρ­χουν ακόμη, και επο­μέ­νως δεν περι­μέ­νουμε να επη­ρε­ά­σουν, στο ποσοστό που τους ανα­λο­γεί, τις φετινές βάσεις. Υπο­θέ­τουμε ότι η σειρά προ­τί­μη­σης και ο αριθμός των σχολών που θα επι­λε­γεί από κάθε υπο­ψή­φιο θα είναι ο ίδιος περίπου με τον περυ­σινό. Σημειώ­νουμε ότι κάθε υπο­ψή­φιος μπορεί να επι­λέ­ξει όλες ή μέρος σχολών από δύο μόνο επι­στη­μο­νικά πεδία και να τις τοπο­θε­τή­σει στο μηχα­νο­γρα­φικό του με όποια σειρά επι­θυ­μεί.

5ος παρά­γο­ντας: Κατάρ­γηση του περυ­σι­νού Πεδίου Επι­στη­μών Εκπαί­δευ­σης. Φέτος τα επι­στη­μο­νικά πεδία μειώ­θη­καν από πέντε σε τέσσερα και έτσι είναι δυνατή η πρό­σβαση στα παι­δα­γω­γικά τμήματα από όλα τα πεδία. Ο αριθμός των υπο­ψη­φίων που θα τα επι­λέ­ξουν θα αυξηθεί πολύ και θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα τη σημα­ντική εκτό­ξευση των βάσεων, ειδικά για τις παι­δα­γω­γι­κές σχολές, προς τα πάνω. Είναι βέβαιο ότι δεν θα συνα­ντή­σουμε ξανά το φαι­νό­μενο να εισά­γο­νται υπο­ψή­φιοι με βαθμό λίγο πάνω από τη βάση των 10.000 μορίων και σε αρκετές περι­πτώ­σεις κάτω από 10.000 μόρια.

6ος παρά­γο­ντας: Υπο­ψή­φιοι Επαγ­γελ­μα­τι­κών Λυκείων. Το ποσοστό των υπο­ψη­φίων που θα εισα­χθεί φέτος στα πανε­πι­στή­μια αυξή­θηκε από 1% σε 5%, ενώ για το Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής το ποσοστό ανε­βαί­νει στο 10% των θέσεων. Η ρύθμιση αυτή ισχύει μόνο για φέτος και αυτό για να αντι­με­τω­πι­στεί το φαι­νό­μενο που παρου­σιά­ζε­ται από την κατάρ­γηση των ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά και ισχύει ειδικά για φέτος.

7ος παρά­γο­ντας: Δυνα­τό­τητα μετεγ­γρα­φής. Η δυνα­τό­τητα αυτή θα επη­ρε­ά­σει, όπως και τα προη­γού­μενα χρόνια, τις προ­τι­μή­σεις των υπο­ψη­φίων για τμήματα μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοι­κίας. Φέτος όμως που δόθηκε η δυνα­τό­τητα μετεγ­γρα­φής και σε αδέλφια που σπου­δά­ζουν σε δια­φο­ρε­τική πόλη, ανα­μέ­νουμε να δηλώ­σουν σχολές επαρ­χίας περισ­σό­τε­ροι υπο­ψή­φιοι με πιθανό απο­τέ­λε­σμα μια μικρή ώθηση των βάσεων προς τα πάνω.

Πτώση

Η κίνηση και τα δεδο­μένα ανά επι­στη­μο­νικό πεδίο

Στο δεύτερο επι­στη­μο­νικό πεδίο των Θετικών Επι­στη­μών φέτος δια­μορ­φώ­νο­νται συν­θή­κες ελεύ­θε­ρης πρό­σβα­σης, καθώς θα παρα­τη­ρη­θεί το φαι­νό­μενο ο αριθμός εισα­κτέων να είναι οριακά υψη­λό­τε­ρος από τον αριθμό των δια­γω­νι­ζο­μέ­νων. Παράλ­ληλα όμως, στο ίδιο επι­στη­μο­νικό πεδίο ανα­μέ­νε­ται να εισα­χθούν υπο­ψή­φιοι με βαθ­μο­λο­γίες της τάξης των 4.000 μορίων.

Με τα δεδο­μένα που δια­μορ­φώ­νο­νται σήμερα, πτώση βάσεων ανα­μέ­νε­ται στην πλειο­νό­τητα των τμη­μά­των της ανώ­τα­της εκπαί­δευ­σης (εκτός Παι­δα­γω­γι­κών Τμη­μά­των και των τμη­μά­των του νεο­σύ­στα­του Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Αττικής). Αυτό το συμπέ­ρα­σμα προ­κύ­πτει μόνο στην περί­πτωση που τα θέματα των πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων είναι στον ίδιο βαθμό δυσκο­λίας με τα περυ­σινά, καθώς στην αντί­θετη περί­πτωση θα ακο­λου­θή­σει αντί­στοιχα και άνοδος βάσεων ανά τμήμα.

Από την άλλη πλευρά, η παρου­σία των Παι­δα­γω­γι­κών Τμη­μά­των στο πρώτο και στο τρίτο επι­στη­μο­νικό πεδίο προ­δια­γρά­φει όχι μόνο την άνοδο των βάσεών τους, αλλά και την εισα­γωγή περισ­σό­τε­ρων υπο­ψη­φίων σε αυτά, με το δεδο­μένο μάλιστα ότι η καθιέ­ρωση της διετούς προ­σχο­λι­κής αγωγής για τα παιδιά επαυ­ξά­νει εφέτος τη ζήτησή τους.

Σκληρός ανα­μέ­νε­ται όμως ο αντα­γω­νι­σμός για το πρώτο επι­στη­μο­νικό πεδίο των Ανθρω­πι­στι­κών Σπουδών και τα περι­ζή­τητα τμήματά του, όπως οι Νομικές Σχολές και τα Τμήματα Ψυχο­λο­γίας.

Στο τρίτο επι­στη­μο­νικό πεδίο και τις Επι­στή­μες Υγείας ο αντα­γω­νι­σμός ανα­μέ­νε­ται να παρα­μεί­νει στα ίδια με τα περυ­σινά επίπεδα, αυξη­μέ­νος ιδιαί­τερα για τις Ιατρι­κές, Οδο­ντια­τρι­κές, Φαρ­μα­κευ­τι­κές.

Στο τέταρτο επι­στη­μο­νικό πεδίο, των σπουδών Οικο­νο­μίας και Πλη­ρο­φο­ρι­κής, θα παρα­τη­ρη­θούν χαμηλές βάσεις εισα­γω­γής σε όλα σχεδόν τα ΤΕΙ της περι­φέ­ρειας (Λογι­στι­κής, Μηχα­νι­κών Πλη­ρο­φο­ρι­κής κ.λπ.).