Κώστας Σκρέκας: Δεν τελείωσε η κρίση, δύσκολος και ο επόμενος χειμώνας

Απο­κλει­στικά σε φωτο­βολ­ταϊκά συστή­ματα που ενσω­μα­τώ­νουν και μπα­τα­ρία θα κατευ­θυν­θούν οι επι­δο­τή­σεις του προ­γράμ­μα­τος «Φωτο­βολ­ταϊκά στις στέγες» που ανα­κοί­νωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός στη ΔΕΘ για την εγκα­τά­σταση 250.000 φωτο­βολ­ταϊ­κών. Αυτό απο­σα­φη­νί­ζει ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώστας Σκρέκας σε συνέ­ντευξή του στην «Κ», ανα­κοι­νώ­νο­ντας μάλιστα ότι η μπα­τα­ρία θα επι­δο­τεί­ται σε ποσοστό έως 100%. Η συνο­λική επι­δό­τηση εγκα­τά­στα­σης του συστή­μα­τος θα φτάνει το 60%, ενώ ο οδηγός του προ­γράμ­μα­τος περι­λαμ­βά­νει και δια­κριτή κατη­γο­ρία για τα ευάλωτα νοι­κο­κυ­ριά. Στόχος είναι, σύμφωνα με τον υπουργό, μέχρι την τρίτη εβδο­μάδα του Μαρτίου να ανοίξει η πλατ­φόρμα για την υποβολή αιτή­σεων, με μονα­δικό υπο­χρε­ω­τικό κρι­τή­ριο για τους δικαιού­χους τη δια­σφά­λιση σύμ­βα­σης σύν­δε­σης με τον ΔΕΔΔΗΕ.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές ενέρ­γειας, ο αρμό­διος υπουρ­γός εκτιμά ότι παρά την απο­κλι­μά­κωση «οποια­δή­ποτε πρό­βλεψη θα ήταν παρα­κιν­δυ­νευ­μένη», επα­να­λαμ­βά­νει τη δέσμευση της κυβέρ­νη­σης για τη δια­τή­ρησή τους σε προσιτά για τους κατα­να­λω­τές επίπεδα και προ­α­ναγ­γέλ­λει… καλά νέα για τη βιο­μη­χα­νία και το κόστος ρεύ­μα­τος. «Βρι­σκό­μα­στε σε συζη­τή­σεις για τη λήψη νέων μέτρων που θα ανα­κου­φί­σουν ακόμα περισ­σό­τερο τις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις, εξα­ντλώ­ντας τις δυνα­τό­τη­τες του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού», τονίζει. Ο κ. Σκρέκας μιλάει επίσης για τους φιλό­δο­ξους στόχους στον τομέα των ΑΠΕ αλλά και το project των υδρο­γο­ναν­θρά­κων. Αν επι­βε­βαιω­θούν οι αρχικές εκτι­μή­σεις θα έχουμε την πρώτη γεώ­τρηση εντός του 2025, τονίζει, ενώ ξεκα­θα­ρί­ζει ότι «η κυβέρ­νηση δεν πρό­κει­ται να κάνει καμία έκπτωση όσον αφορά την προ­στα­σία του περι­βάλ­λο­ντος».

– Oι τιμές στην ενέρ­γεια βρί­σκο­νται για μεγάλο διά­στημα τώρα σε πορεία απο­κλι­μά­κω­σης. Εκτι­μάτε ότι έχουμε περάσει τον «κάβο»; Θα επα­νέλ­θουμε και πότε σε τιμές προ κρίσης;

– Πράγ­ματι οι τιμές βρί­σκο­νται σε πορεία απο­κλι­μά­κω­σης, η οποία επι­τα­χύν­θηκε και μετά την απόφαση της Ε.Ε. για επιβολή ενός ρεα­λι­στι­κού πλαφόν στις αγορές φυσικού αερίου, όπως είχε προ­τεί­νει από τον περα­σμένο Μάρτιο ο Ελληνας πρω­θυ­πουρ­γός. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ενερ­γειακή κρίση δεν έχει τελειώ­σει και οποια­δή­ποτε πρό­βλεψη θα ήταν παρα­κιν­δυ­νευ­μένη. Αλλωστε, σύμφωνα με διε­θνείς ανα­λύ­σεις, ο επό­με­νος χει­μώ­νας θα είναι γεμάτος προ­κλή­σεις. Η στρα­τη­γική μας παρα­μέ­νει σταθερή και συνεπής: δια­σφα­λί­ζουμε προ­σι­τές τιμές ενέρ­γειας για τους πολίτες και επι­τα­χύ­νουμε την παρα­γωγή καθαρής ενέρ­γειας, για μόνιμη μείωση των τιμών και απο­τροπή των αιτιών της κλι­μα­τι­κής αλλαγής.

– Κατα­φέ­ραμε πράγ­ματι ως χώρα να συγκρα­τή­σουμε τις τιμές σε ανεκτά για τα νοι­κο­κυ­ριά και την κοι­νω­νική συνοχή επίπεδα. Αυτό όμως έγινε με τη διάθεση ενός ποσού άνω των 8 δισ. ευρώ σε επι­δο­τή­σεις. Το πραγ­μα­τικό κόστος ρεύ­μα­τος, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά, είναι από τα υψη­λό­τερα στην Ευρώπη. Γιατί συμ­βαί­νει αυτό και πώς μπορεί να βελ­τιω­θεί;

– Προ­τε­ραιό­τητά μας ήταν να συγκρα­τή­σουμε τις τιμές σε προσιτά επίπεδα και το κατα­φέ­ραμε, με τις άμεσες κρα­τι­κές επι­δο­τή­σεις που είδαν οι πολίτες στους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Παράλ­ληλα, η κυβέρ­νηση, για να αντι­με­τω­πί­σει απο­τε­λε­σμα­τικά τις υψηλές τιμές της χον­δρε­μπο­ρι­κής αγοράς, δημιούρ­γησε τον και­νο­τόμο μηχα­νι­σμό ανά­κτη­σης υπε­ρε­σό­δων στην ηλε­κτρο­πα­ρα­γωγή. Ετσι, οι παρα­γω­γοί ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας δεν απο­ζη­μιώ­νο­νται με βάση την τιμή DAM, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται στη χον­δρε­μπο­ρική αγορά, αλλά με το πλαφόν που επι­βάλ­λαμε. Τη διαφορά που προ­κύ­πτει, την εισπρά­ξαμε πίσω, έχοντας κατευ­θύ­νει περισ­σό­τερα από 3 δισ. ευρώ για τη στήριξη των λογα­ρια­σμών ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε κατα­φέ­ρει, από τον Σεπτέμ­βριο μέχρι και σήμερα, η Ελλάδα να δια­θέ­τει από τις φθη­νό­τε­ρες τιμές στη λιανική αγορά ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας.

– Η ρήτρα ανα­προ­σαρ­μο­γής καταρ­γή­θηκε αλλά η τιμο­λό­γηση βάσει πρό­βλε­ψης έχει οδη­γή­σει σε αύξηση του κόστους. Αυτό σημαί­νει υπερ­κέρδη για τους παρό­χους και αυξη­μένα κον­δύ­λια για επι­δο­τή­σεις. Μήπως θα έπρεπε να επα­νε­ξε­τά­σετε το συγκε­κρι­μένο μοντέλο;

Προ­τε­ραιό­τητά μας ήταν να συγκρα-τήσουμε τις τιμές σε προσιτά επίπεδα και το κατα­φέ­ραμε, παρά τις δυσκο­λίες.

– Η κατάρ­γηση της ρήτρας ανα­προ­σαρ­μο­γής σε συν­δυα­σμό με τις άμεσες επι­δο­τή­σεις στους λογα­ρια­σμούς ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος έχουν μειώσει σημα­ντικά το κόστος ενέρ­γειας για τους κατα­να­λω­τές και επ’ ουδενί δεν το έχουν αυξήσει. Παράλ­ληλα, δημιουρ­γή­σαμε ένα πιο αντα­γω­νι­στικό και δια­φα­νές σύστημα τιμο­λό­γη­σης, υπέρ των πολιτών. Για παρά­δειγμα, τον Φεβρουά­ριο, με την κρατική επι­δό­τηση κάποιοι πάροχοι δια­μόρ­φω­σαν τις τιμές τους πιο φθηνά και από πριν την ενερ­γειακή κρίση.

Υπάρ­χουν, πράγ­ματι, κάποιοι μήνες που, λόγω της μετα­βο­λής των τιμών ενέρ­γειας μπορεί οι προ­μη­θευ­τές να κάνουν μια εκτί­μηση για το πού θα κινη­θούν οι τιμές της χον­δρε­μπο­ρι­κής, με απο­τέ­λε­σμα να έχουν ζημία ή παρα­πάνω έσοδα. Για αυτόν τον λόγο, ανα­κοι­νώ­σαμε έναν νέο μηχα­νι­σμό φορο­λό­γη­σης πιθανών υπερ­κερ­δών στην προ­μή­θεια. Η πολι­τική μας είναι ξεκά­θαρη. Δεν θα επι­τρέ­ψουμε την κερ­δο­σκο­πία από κανέναν εις βάρος των κατα­να­λω­τών.

– Η βιο­μη­χα­νία διά των συν­δέ­σμων της με πρό­σφατη επι­στολή της στον πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη χτύπησε «καμπα­νάκι» για τις επι­πτώ­σεις από την εκτό­ξευση του ενερ­γεια­κού κόστους στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα, τη βιω­σι­μό­τητα και την απα­σχό­ληση. Σειρά ευρω­παϊ­κών χωρών έχουν πάρει στο­χευ­μένα μέτρα για τις ενερ­γο­βό­ρες επι­χει­ρή­σεις τους, αξιο­ποιώ­ντας τους ευρω­παϊ­κούς Κανο­νι­σμούς. Τι μέτρα θα πάρετε;

– Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η ενερ­γειακή κρίση, στα­θή­καμε δίπλα στην ελλη­νική βιο­μη­χα­νία –όπως και στα νοι­κο­κυ­ριά και στους αγρότες– με σημα­ντι­κές ορι­ζό­ντιες επι­δο­τή­σεις. Ημασταν η πρώτη χώρα που έλαβε έγκριση από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή για την επι­δό­τηση των λογα­ρια­σμών ενέρ­γειας σε όλες τις επι­χει­ρή­σεις. Η κυβέρ­νηση ανα­γνω­ρί­ζει ότι το πρω­το­φα­νές κύμα ανα­τι­μή­σεων στο κόστος της ενέρ­γειας πιέζει ασφυ­κτικά τη βιο­μη­χα­νία. Βρι­σκό­μα­στε σε συζη­τή­σεις για τη λήψη νέων μέτρων που θα ανα­κου­φί­σουν ακόμα περισ­σό­τερο τις ελλη­νι­κές επι­χει­ρή­σεις, εξα­ντλώ­ντας τις δυνα­τό­τη­τες του κρα­τι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Απο­δει­κνύ­ουμε με πράξεις τη στήριξή μας στη βιο­μη­χα­νία και δεσμευό­μα­στε ότι θα συνε­χί­σουμε να τη στη­ρί­ζουμε, για όσο αυτό χρεια­στεί.

– Πότε θα προ­χω­ρή­σει η ρύθμιση για την εξαί­ρεση των ΑΠΕ που προ­ο­ρί­ζε­ται για διμερή συμ­βό­λαια με τη βιο­μη­χα­νία από το πλαφόν στην τιμή απο­ζη­μί­ω­σης;

– Ο μηχα­νι­σμός ο οποίος ανακτά τα υπε­ρέ­σοδα σε όλες τις τεχνο­λο­γίες παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας ισχύει μέχρι τον Ιούνιο του 2023 και θα απο­συρ­θεί όταν οι τιμές στην ενέρ­γεια επι­στρέ­ψουν σε κανο­νικά επίπεδα. Εάν, τελικά, οι τιμές δεν εξο­μα­λυν­θούν και ο μηχα­νι­σμός συνε­χί­σει να υφί­στα­ται, έχουμε προ­χω­ρή­σει στην υιο­θέ­τηση ενός σχή­μα­τος που θα δίνει τη δυνα­τό­τητα η πώληση πρά­σι­νης ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας με διμερή συμ­βό­λαια και φυσική παρά­δοση να εξαι­ρεί­ται από την επιβολή του πλαφόν.

– Πότε θα βγει το πρό­γραμμα εγκα­τά­στα­σης φωτο­βολ­ταϊ­κών στις στέγες;

– Ο οδηγός του προ­γράμ­μα­τος είναι έτοιμος και στόχος μας είναι μέχρι την τρίτη εβδο­μάδα του Μαρτίου να έχει ανοίξει η πλατ­φόρμα για την υποβολή των αιτή­σεων. Το πρό­γραμμα που ανα­κοί­νωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός στη ΔΕΘ θα δίνει 60% επι­δό­τηση στα συστή­ματα φωτο­βολ­ταϊ­κών στις στέγες με μπα­τα­ρία, ενώ θα υπάρχει δια­κριτή κατη­γο­ρία για τους ευά­λω­τους συμπο­λί­τες μας. Μονα­δικό υπο­χρε­ω­τικό κρι­τή­ριο για την αίτηση χρη­μα­το­δό­τη­σης από τους δικαιού­χους θα είναι να έχουν σύμβαση σύν­δε­σης με τον ΔΕΔΔΗΕ. Να δεσμεύ­σουν, δηλαδή, ηλε­κτρικό χώρο για την εγκα­τά­σταση του φωτο­βολ­ταϊ­κού τους. Η δαπάνη εγκα­τά­στα­σης μπα­τα­ρίας θα επι­δο­τεί­ται σε ποσοστό έως και 100%, στο πλαίσιο του στόχου της κυβέρ­νη­σης να κατα­στούν οι κατα­να­λω­τές ενερ­γειακά αυτό­νο­μοι, περιο­ρί­ζο­ντας σημα­ντικά το ενερ­γειακό τους κόστος.

Η Ελλάδα θα γίνει η «πράσινη» ενερ­γειακή πύλη της Ευρώπης

– Στο υπό ανα­θε­ώ­ρηση ΕΣΕΚ έχετε θέσει ανα­βαθ­μι­σμέ­νους και φιλό­δο­ξους στόχους για την ανά­πτυξη των ΑΠΕ. Πώς θα αντι­με­τω­πι­στεί το ζήτημα της έλλει­ψης ηλε­κτρι­κού χώρου στα δίκτυα; Μέσα σε ένα χρόνο, σύμφωνα με τα στοι­χεία του Green Tank, ο ΔΕΔΔΗΕ απέρ­ριψε το 49% των αιτή­σεων για έργα ενερ­γεια­κού συμ­ψη­φι­σμού…

– Πράγ­ματι το νέο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα θέτει ψηλά τον πήχυ για την εγκα­τά­σταση νέων έργων ΑΠΕ. Στόχος μας είναι το 2030 το 80% της κατα­νά­λω­σης ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας στην Ελλάδα να παρά­γε­ται από ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές. Αυτή τη στιγμή, έχουμε ήδη δώσει δεσμευ­τι­κούς όρους ώστε να συν­δε­θούν έργα ΑΠΕ στο δίκτυο που, μαζί με αυτά που λει­τουρ­γούν, καλύ­πτουν τον στόχο μας για το 2030. Ειδι­κό­τερα, ο ΔΕΔΔΗΕ εκτιμά ότι θα υπερβεί τον στόχο του νέου ΕΣΕΚ 5 χρόνια νωρί­τερα, κατά 8%, καθώς αύξησε την ετήσια προ­σθήκη ΑΠΕ κατά 346% από το 2019 μέχρι το 2022, συν­δέ­ο­ντας 600% επι­πλέον έργα το ίδιο διά­στημα.

Για να πετύ­χουμε τους φιλό­δο­ξους στόχους μας ενι­σχύ­ουμε κατάλ­ληλα τα έργα ανά­πτυ­ξης και επέ­κτα­σης των ηλε­κτρι­κών μας δικτύων, και προ­ω­θούμε ένα ενι­σχυ­μένο πρό­γραμμα ανά­πτυ­ξης συστη­μά­των απο­θή­κευ­σης ενέρ­γειας όπως μπα­τα­ρίες και έργα αντλη­σιο­τα­μί­ευ­σης, μέσα από τα οποία δημιουρ­γεί­ται ικανός ηλε­κτρι­κός χώρος για μεγα­λύ­τερη διείσ­δυση ΑΠΕ. Ενδει­κτικό είναι ότι ο ΑΔΜΗΕ την τελευ­ταία τριετία πραγ­μα­το­ποί­ησε επεν­δύ­σεις ύψους 1,2 δισ. ευρώ και ο ΔΕΔΔΗΕ από το 2020 έως το 2022 αύξησε κατά 50% τις επεν­δύ­σεις του σε σχέση με το διά­στημα 2017-2019. Ο στόχος για την απο­θη­κευ­τική ισχύ το 2030 φθάνει τα 7.000 MW ώστε να απο­θη­κεύ­ουμε για παρά­δειγμα την ενέρ­γεια που παρά­γε­ται από τον ήλιο και να τη χρη­σι­μο­ποιούμε τις βρα­δι­νές ώρες. Η κυβέρ­νηση στη­ρί­ζει με κάθε τρόπο, οικο­νο­μικό και θεσμικό, τα έργα αυτά, καθώς η αυξη­μένη συμ­με­τοχή των ΑΠΕ στο ενερ­γειακό μείγμα, εκτός από περι­βαλ­λο­ντικά οφέλη, απο­φέ­ρει και οικο­νο­μικό όφελος για τους κατα­να­λω­τές.

– Μιλάτε συχνά για τον ρόλο που μπορεί να παίξει η χώρα ως ενερ­γεια­κός διά­δρο­μος φυσικού αερίου και ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας. Πού εδρά­ζο­νται αυτές οι εκτι­μή­σεις;

– Η κομβική γεω­γρα­φική θέση της χώρας σε συν­δυα­σμό με τις καθο­ρι­στι­κές δράσεις της κυβέρ­νη­σης, ανα­δει­κνύ­ουν την Ελλάδα σε ένα σημα­ντικό ενερ­γειακό σταυ­ρο­δρόμι. Ανα­βαθ­μί­ζουμε τις ηλε­κτρι­κές δια­συν­δέ­σεις με τις γει­το­νι­κές χώρες και ανα­πτύσ­σουμε κρί­σι­μες υπο­δο­μές για την αύξηση της δυνα­τό­τη­τας εισα­γω­γής και εξα­γω­γής φυσικού αερίου. Κατα­σκευά­ζουμε έναν πλωτό σταθμό υγρο­ποι­η­μέ­νου φυσικού αερίου (FSRU) στην Αλε­ξαν­δρού­πολη, ενώ ένα ακόμα αντί­στοιχο έργο FSRU, το project «Διώρυγα», ωρι­μά­ζει στην Κόρινθο. Εγκαι­νιά­σαμε την εμπο­ρική λει­τουρ­γία του ελλη­νο­βουλ­γα­ρι­κού αγωγού IGB και συζη­τάμε ήδη την αύξηση της δυνα­μι­κό­τη­τάς του από 3 σε 5 bcm. Τέλος, επι­τα­χύ­νουμε εμβλη­μα­τι­κές «πρά­σι­νες» δια­συν­δέ­σεις που θα μειώ­σουν το ενερ­γειακό κόστους για τους Ελληνες κατα­να­λω­τές, όπως αυτή με την Αίγυπτο, με ικα­νό­τητα μετα­φο­ράς 3 GW καθαρής ενέρ­γειας, ενώ έχουμε προ­τεί­νει και την ηλε­κτρική δια­σύν­δεση της Ελλάδας με την Αυστρία και τη Γερ­μα­νία, μέσω δυτικών Βαλ­κα­νίων. Για πρώτη φορά, η Ελλάδα πρω­τα­γω­νι­στεί στον ενερ­γειακό χάρτη της Ευρώπης και μετα­τρέ­πε­ται σε σημα­ντικό πυλώνα ενερ­γεια­κής ασφά­λειας και στα­θε­ρό­τη­τας για όλη τη ΝΑ Ευρώπη.

Πηγή kathimerini.gr

Χρύσα Λιάγγου