Λόγος και αντίλογος για τη δωρεά των Ζούκερμπεργκ

Η ανα­κοί­νωση του Μαρκ Ζού­κερ­μπεργκ και της συζύγου του, Πρισίλα Τσαν, για την πρόθεσή τους να δωρί­σουν για φιλαν­θρω­πι­κούς σκοπούς περίπου το 90% των μετοχών τους στο Facebook, που σήμερα κοστί­ζουν κατά προ­σέγ­γιση 40-50 δισ. δολάρια, έχει προ­κα­λέ­σει πολλά σχόλια, τα οποία είναι ως επί το πλεί­στον θετικά. Το γεγονός ότι ο Ζού­κερ­μπεργκ, ο Μπιλ Γκέιτς, ο Γουόρεν Μπάφετ και άλλοι δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι προ­σφέ­ρουν τον πλούτο τους για τη φιλαν­θρω­πία, αντί να τον μετα­βι­βά­σουν στους απο­γό­νους τους, είναι ήδη σηνα­ντικό και κοι­νω­νικά ωφέλιμο.

Το Ιδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς έχει δια­θέ­σει περίπου τέσσερα δισ. δολάρια για την κατα­πο­λέ­μηση του HIV, της πολιο­μυ­ε­λί­τι­δας, της φυμα­τί­ω­σης και της ελο­νο­σίας. Ο Ζού­κερ­μπεργκ και η Τσαν έχουν δια­θέ­σει δεκάδες εκα­τομ­μύ­ρια για ποι­κί­λους σκοπούς, όπως την κατα­πο­λέ­μηση του Εμπολα, ενώ μετά τη γέννηση της κόρης τους απο­φά­σι­σαν να ιδρύ­σουν μια νέα φιλαν­θρω­πική οργά­νωση, που θα προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στην «προ­α­γωγή των ανθρω­πί­νων δυνα­το­τή­των και στην προ­ώ­θηση της ισό­τη­τας».

Πέρα από τη θετική πλευρά, ωστόσο, υπάρ­χουν και αυτοί που υπο­στη­ρί­ζουν ότι το κόστος αυτής της φιλαν­θρω­πίας επι­βα­ρύ­νει έμμεσα τον Αμε­ρι­κανό φορο­λο­γού­μενο. Εάν ο Ζού­κερ­μπεργκ και η σύζυγός του εξαρ­γύ­ρω­ναν τις μετοχές τους και δεν τις διέ­θε­ταν για φιλαν­θρω­πικό σκοπό, θα έπρεπε να πλη­ρώ­σουν φόρους – χρήματα που θα μπο­ρού­σαν να αξιο­ποι­η­θούν για τη χρη­μα­το­δό­τηση κρα­τι­κών κοι­νω­νι­κών προ­γραμ­μά­των. Με τις δωρεές, όμως, οι ίδιοι και οι από­γο­νοί τους θα «γλι­τώ­σουν» από τη φορο­λο­γία.

Υπό τον ομο­σπον­διακό φορο­λο­γικό κώδικα, την ημέρα που θα δωρί­σουν την περιου­σία τους σε μια νέα φιλαν­θρω­πική οργά­νωση, ο Ζού­κερ­μπεργκ και η Τσαν θα λάβουν πιστώ­σεις ισάξιες με την αγοραία αξία των μετοχών τους στο Facebook.

Το ίδρυμα Chan Zuckerberg Initiative θα απο­τε­λεί εται­ρεία περιο­ρι­σμέ­νης ευθύνης, δηλαδή δεν θα οργα­νω­θεί ως παρα­δο­σιακή φιλαν­θρω­πική οργά­νωση. Ως προς τη φορο­λο­γία, εάν το ίδρυμα αφιε­ρω­θεί σε φιλαν­θρω­πικά έργα και βρί­σκε­ται υπό τη δια­χεί­ριση μιας οικο­γέ­νειας, τότε μπορεί να λάβει φορο­α­παλ­λα­γές. Μετα­βι­βά­ζο­ντας σχεδόν όλη τους την περιου­σία σε φιλαν­θρω­πι­κές οργα­νώ­σεις, δισε­κα­τομ­μυ­ριού­χοι, όπως ο Ζού­κερ­μπεργκ και ο Γκέιτς, απο­μα­κρύ­νουν τον πλούτο τους από τον κρατικό έλεγχο και κατ’ επέ­κταση η φορο­λο­γική βάση της χώρας συρ­ρι­κνώ­νε­ται.

Ο Ζού­κερ­μπεργκ και η Τσαν πραγ­μα­το­ποί­η­σαν την πρώτη τους μεγάλη δωρεά το 2010, προ­σφέ­ρο­ντας 100 εκατ. δολάρια στα δημόσια σχολεία του Νιούαρκ στο Νιου Τζέρσεϊ, με στόχο τη «μετα­μόρ­φωση» προ­βλη­μα­τι­κών σχο­λείων. Η προ­σπά­θεια του ιδρυτή του Facebook είχε, όμως, απροσ­δό­κη­τες συνέ­πειες, καθώς τα κεφά­λαια αυτά χρη­μα­το­δό­τη­σαν τη συγ­χώ­νευση σχο­λι­κών συγκρο­τη­μά­των και οδή­γη­σαν σε δεκάδες απο­λύ­σεις εκπαι­δευ­τι­κών. Το ζευγάρι παρα­δέ­χθηκε τα προ­βλή­ματα στην πρω­το­βου­λία του αυτή, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας στη χθεσινή τους ανα­κοί­νωση την ανάγκη εμπλο­κής της τοπικής κοι­νω­νίας.

Ο Ζού­κερ­μπεργκ επίσης υπο­στη­ρί­ζει ένθερμα τη μεταρ­ρύθ­μιση της μετα­να­στευ­τι­κής νομο­θε­σίας, με στόχο τη διευ­κό­λυνση της νομι­μο­ποί­η­σης παρά­τυ­πων μετα­να­στών.

Καθη­με­ρινή