Χωρίς συναίνεση και με «παράθυρα» ατιμωρησίας ο νέος ορισμός του βιασμού

Χωρίς να υιο­θε­τεί την έννοια της συναί­νε­σης στην σεξουα­λική πράξη, που επι­τάσ­σουν τα διεθνή πρότυπα, αλλά με «βελ­τιώ­σεις» που όμως προ­κα­λούν νέες αντι­δρά­σεις, υπο­βι­βά­ζο­ντας περι­πτώ­σεις από κακούρ­γημα σε πλημ­μέ­λημα, ορί­ζε­ται τελικά το έγκλημα του βιασμού στον νέο Ποινικό Κώδικα, που ψηφί­ζε­ται άμεσα από τη Βουλή. Δικη­γό­ροι που ασχο­λού­νται με ζητή­ματα ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των επι­κρί­νουν τον νέο ορισμό και αδυ­να­τούν να κατα­λά­βουν το σκε­πτικό των δια­τά­ξεων, ενώ η Διεθνής Αμνη­στία τον χαρα­κτη­ρί­ζει «απα­ρά­δε­κτο» και ζητάει την από­συρσή του.

Σύντομο ιστο­ρικό

Η συζή­τηση για τον νομικό ορισμό του βιασμού εντά­θηκε στην Ελλάδα τον περα­σμένο Μάρτιο, όταν το υπουρ­γείο Δικαιο­σύ­νης έθεσε σε δημόσια δια­βού­λευση το σχέδιο για τον νέο Ποινικό Κώδικα. Τότε οργα­νώ­σεις και φορείς που ασχο­λού­νται με το ζήτημα είδαν με έκπληξη να περιο­ρί­ζε­ται ο ορισμός του εγκλή­μα­τος. Ενώ ο, υπάρχων ορισμός προ­βλέ­πει την ύπαρξη «σωμα­τι­κής βίας» ή την «απειλή σπου­δαίου και άμεσου κιν­δύ­νου», αυτός που παρου­σιά­στηκε περιό­ρισε τον «σπου­δαίο και άμεσο κίνδυνο» σε «απειλή κατά της ζωής ή της σωμα­τι­κής ακε­ραιό­τη­τας».

Δηλαδή, όπως είχε σχο­λιά­σει η Διεθνής Αμνη­στία, που έκανε λόγο για οπι­σθο­δρό­μηση, «Με αυτόν τον τρόπο, οριο­θε­τεί­ται ακόμη περισ­σό­τερο η έννοια της απειλής (ως απο­κλει­στικά σωμα­τι­κής), και κλείνει οποιο­δή­ποτε περι­θώ­ριο δια­φο­ρε­τι­κής ερμη­νείας». Μορφές βίας όπως η ψυχο­λο­γική, που θεω­ρεί­ται και η πιο δια­δε­δο­μένη περί­πτωση παρά τα όσα φαντά­ζε­ται κανείς για το συγκε­κρι­μένο έγκλημα, ή άλλες περι­στά­σεις που θα μπο­ρού­σαν να κάνουν ένα δικα­στή­ριο να κρίνει ότι όντως υπήρξε «σπου­δαίος και άμεσος κίν­δυ­νος» έφυγαν από το τραπέζι.

Οι αντι­δρά­σεις στη δημόσια δια­βού­λευση ήταν έντονες, με μόνο αίτημα να εναρ­μο­νι­στεί η Ελλάδα με τα διεθνή πρότυπα για τη βία κατά των γυναι­κών και να υιο­θε­τή­σει έναν νομικό ορισμό του βιασμού με βάση τη συναί­νεση και όχι το μέγεθος της απειλής που ένιωσε το θύμα. Η έννοια της συναί­νε­σης, παρά τις παρε­ξη­γή­σεις που προ­κα­λεί στη δημόσια συζή­τηση, είναι απλή: «Για να κάνετε σεξ, πρέπει να ξέρετε ότι το άτομο που επι­θυ­μείτε να κάνετε σεξ θέλει να κάνει σεξ μαζί σας. Σε περί­πτωση αμφι­βο­λίας, ρωτήστε. Εάν εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει αμφι­βο­λία, στα­μα­τή­στε» εξηγεί η Διεθνής Αμνη­στία. Όταν έγινε η αλλαγή του ορισμού στη Σουηδία, ο πρω­θυ­πουρ­γός, Στέφαν Λόβφεν, τόνισε: «Θα έπρεπε να είναι προ­φα­νές. Το σεξ πρέπει να είναι συναι­νε­τικό. Αν δεν είναι συναι­νε­τικό, τότε είναι παρά­νομο. Αν δεν είστε σίγου­ροι, τότε να απέχετε». Σύμφωνα όμως με έρευνα της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής το 2016, μπορεί το 96% των Ευρω­παίων να πιστεύει ότι η βία κατά των γυναι­κών είναι απα­ρά­δε­κτη, αλλά το 22% θεωρεί ότι οι γυναί­κες εφευ­ρί­σκουν ή υπερ­βάλ­λουν σε καταγ­γε­λίες για βιασμό και πάνω από ένας στους τέσ­σε­ρις (27%) πιστεύει ότι η σεξουα­λική επαφή χωρίς συναί­νεση μπορεί να είναι δικαιο­λο­γη­μένη σε κάποιες περι­πτώ­σεις.

Όπως είχε ανα­φέ­ρει το TPP και στο προη­γού­μενο ρεπορ­τάζ, ο πιο απλός τρόπος είναι να παρο­μοια­στεί η συναί­νεση στο σεξ με αυτήν σε ένα ποτήρι τσάι:

Παράλ­ληλα, τον Μάρτιο του 2018 η ελλη­νική Βουλή ενέ­κρινε την Σύμβαση της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, ένα νομικό κείμενο που στόχο έχει την κατα­πο­λέ­μηση της έμφυλης βίας και χαρα­κτη­ρί­ζε­ται άρτιο από την παγκό­σμια κοι­νό­τητα. Η Σύμβαση καλεί όλα τα κράτη να ορίσουν τον βιασμό με βάση την απουσία συναί­νε­σης, η οποία θα κρί­νε­ται από τις περι­στά­σεις και όχι με βάση τη βία και το μέγεθος της. Ουσια­στικά, να κρί­νε­ται στη βάση του αν υπήρχε ξεκά­θαρο «Ναι» και χωρίς να αξιο­λο­γεί­ται πόσο δυνατό ήταν το «Όχι».

Η ελλη­νική κυβέρ­νηση όμως δεν τρο­πο­ποί­ησε τότε τον ορισμό του βιασμού με βάση τα διεθνή πρότυπα και δεν το κάνει ούτε σήμερα. Από τις 31 ευρω­παϊ­κές χώρες που καλύ­πτει η έκθεση της Διε­θνούς Αμνη­στίας, η Ιρλαν­δία, το Ηνωμένο Βασί­λειο, το Βέλγιο, η Κύπρος, η Γερ­μα­νία, η Ισλαν­δία, το Λου­ξεμ­βούργο και η Σουηδία ορίζουν τον βιασμό ως σεξ χωρίς συναί­νεση. Ωστόσο, μολο­νότι με αργούς ρυθμούς, όλο και περισ­σό­τε­ρες χώρες εναρ­μο­νί­ζο­νται με τα διεθνή πρότυπα, ή έστω εκφρά­ζουν πρόθεση να το κάνουν, συνήθως μετά από πολύ­χρονο αγώνα φεμι­νι­στι­κών κινη­μά­των και διεθνών ανθρω­πι­στι­κών οργα­νώ­σεων.

Το αρνη­τικό είναι ότι σε κάποιες περι­πτώ­σεις, για να έρθει η αλλαγή, χρειά­ζε­ται να έρθει στη δημο­σιό­τητα κάποιο φρι­κα­λέο έγκλημα που δεν τιμω­ρει­ται όπως θα έπρεπε και δείχνει τις αδυ­να­μίες του προη­γού­με­νου πλαι­σίου. Τέτοια εγκλή­ματα βιασμού που έμειναν ουσια­στικά ατι­μώ­ρητα προ­κά­λε­σαν τα τελευ­ταία χρόνια την κοινή γνώμη στη Σουηδία (βιασμός με μπουκάλι), την Ισπανία (ομα­δι­κός βιασμός από την «Αγέλη των Λύκων») και τη Φιν­λαν­δία (άνδρας βίασε 10χρονο κορίτσι που δεν αντι­στά­θηκε).

Ερώτηση για το θέμα της συναί­νε­σης κατέ­θε­σαν τον Φεβρουά­ριο 55 βου­λευ­τές του ΣΥΡΙΖΑ. ζητώ­ντας τον «ορισμό του βιασμού με βάση τη μη συναί­νεση και όχι μόνο τη βία». Οι βου­λευ­τές ανα­φέ­ρο­νται στα στοι­χεία, τα καλέ­σματα διεθνών οργα­νι­σμών, την άποψη της Γενικής Γραμ­μα­τείας Ισό­τη­τας των Φύλων και στο γεγονός ότι «το όχι στην Ελλάδα δεν είναι αρκετό για να αρνηθεί μια γυναίκα να συνευ­ρε­θεί σεξουα­λικά με κάποιον –του­λά­χι­στον όχι από νομικής άποψης». Η ΓΓΙΦ στο ίδιο κείμενο τονίζει ότι «το γεγονός ότι βρι­σκό­σουν υπό την επήρεια ναρ­κω­τι­κών ουσιών ή αλκοόλ, ήσουν αναί­σθητη ή κοι­μό­σουν δεν απο­τε­λεί δικαιο­λο­γία για τον δράστη. Σε περι­πτώ­σεις σαν τις προη­γού­με­νες, εφόσον δεν είχες τη δυνα­τό­τητα να συναι­νέ­σεις, δεν συναί­νε­σες στην σεξουα­λική πράξη και έχεις πέσει θύμα βιασμού». Το σχέδιο του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης που τέθηκε σε δια­βού­λευση προ­κά­λεσε και την αντί­δραση της Νεο­λαίας του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και των υπαλ­λή­λων της Γ.Γ.Ι.Φ.

Η «απα­ρά­δε­κτη» νέα τρο­πο­ποί­ηση

Απα­ντώ­ντας στην έντονη κριτική, ο αρμό­διος υπουρ­γός, Μιχάλης Καλο­γή­ρου, δεσμεύ­τηκε αρκετές φορές ότι στο τελικό κείμενο θα υπάρ­χουν σημα­ντι­κές βελ­τιώ­σεις. Στο νομο­σχέ­διο όμως που κατα­τέ­θηκε στη Βουλή και ανα­μέ­νε­ται να ψηφι­στεί άμεσα, η κατά­σταση φαί­νε­ται να μην βελ­τιώ­νε­ται και οι αντι­δρά­σεις οργα­νώ­σεων, δικη­γό­ρων και του φεμι­νι­στι­κού κινή­μα­τος είναι από έντονες, έως οργι­σμέ­νες. Το πρώτο που πρέπει να σημειω­θεί είναι ότι ο Ποι­νι­κός Κώδικας κατα­τέ­θηκε και θα ψηφι­στεί στη Βουλή με fast track δια­δι­κα­σίες, λόγω του επι­κεί­με­νου κλει­σί­μα­τος της για τη διε­νέρ­γεια των εθνικών εκλογών. Το δεύτερο, ότι ο νέος ορισμός του βιασμού, κρί­νε­ται από πολλούς και πολλές ξανά προ­βλη­μα­τι­κός.

Για να κατευ­νά­σει τις αντι­δρά­σεις, η κυβέρ­νηση προ­σέ­θεσε μία νέα παρά­γραφο στον ορισμό, την παρά­γραφο 5, που προ­βλέ­πει ότι «όποιος εκτός από την περί­πτωση της παρα­γρά­φου 1, εξα­να­γκά­σει άλλον σε επι­χεί­ρηση ή ανοχή γεν­νε­τή­σιας πράξης απει­λώ­ντας αυτόν με παρά­νομη πράξη η παρά­λειψη, τιμω­ρεί­ται με φυλά­κιση του­λά­χι­στον 3 ετών». Η κυβέρ­νηση υπο­στη­ρί­ζει ότι «εντά­χθη­καν στο άρθρο 336 (ως παρ. 5) και οι λοιπές (πλην του εξα­να­γκα­σμού με σωμα­τική βία ή απειλή κατά της ζωής ή της σωμα­τι­κής ακε­ραιό­τη­τας) μορφές βιασμού, με ανα­λο­γική κλι­μά­κωση των απει­λού­με­νων ποινών».

Ωστόσο, αυτή η απόφαση έχει προ­κα­λέ­σει νέο κύμα κρι­τι­κής: Η αναφορά μόνο στην προ­ϋ­πό­θεση της σωμα­τι­κής βίας για το κακουρ­γημα του βιασμού παρα­μέ­νει, μία ευρεία γκάμα βιασμών γίνο­νται πλημ­με­λή­ματα (βαριά κατά το υπουρ­γείο) και προ­κύ­πτουν σοβαρά ερω­τή­ματα για το αν ο ορισμός της «παρά­νο­μης πράξης» αφήνει κενά.

Το παρά­δοξο είναι ότι στην αιτιο­λο­γική έκθεση του νομο­σχε­δίου, γίνεται αναφορά στη συναί­νεση. «Είναι από άποψη αδίκου δυνατή η τέλεση αδι­κή­μα­τος κατά της γενε­τή­σιας ελευ­θε­ρίας ακόμα και στο πλαίσιο δια­προ­σω­πι­κής ή νομικής σχέσεως όπου οι γεν­νε­τή­σιες πράξεις είναι κοι­νω­νικά ανα­με­νό­με­νες, καθώς η προς τούτο συναί­νεση δεν μπορεί ποτέ να θεω­ρη­θεί αμε­κλητη. Για το λόγο αυτό, άδικο μπορεί να στοι­χειο­θε­τη­θεί ακόμα κι αν το πρόσωπο απο­σύ­ρει τη συναί­νεσή του καίτοι έχει τελέσει τέτοιες πράξεις όλως προ­σφά­τως ή καίτοι έχει αρχίσει ήδη να τελεί τέτοιες αλλά στην πορεία απο­σύ­ρει τη συναί­νεσή του», ανα­φέ­ρε­ται συγκε­κρι­μένα. Ωστόσο, επι­μέ­νει στη συνέ­χεια στο μέγεθος του εξα­να­γκα­σμού. «Το Υπουρ­γείο δεν συμπε­ριέ­λαβε κανένα από τα σημεία που έχουν τεθεί στο πλαίσιο της δημό­σιας δια­βού­λευ­σης, τόσο από τη Διεθνή Αμνη­στία, με επίσημο υπό­μνημα που κατα­θέ­σαμε, όσο και από όλους τους υπό­λοι­πους φορείς και οργα­νώ­σεις, και το γυναι­κείο κίνημα» υπο­στη­ρί­ζει η Διεθνής Αμνη­στία, καλώ­ντας σε από­συρση του άρθρου 336.

«Έχουμε φτάσει στο σημείο να λέμε να γυρί­σουμε στον παλιό ορισμό που ήταν πιο προ­ο­δευ­τι­κός. Του­λά­χι­στον ο παλιός ορισμός έδινε τη δυνα­τό­τητα σε ένα δικα­στή­ριο, όταν διε­ρευ­νούσε τι συνέβη, να πει ότι όντως ήταν απειλή σπου­δαίου και άμεσου κιν­δύ­νου. Τώρα ο κίν­δυ­νος ορί­ζε­ται πολύ πιο περιο­ρι­στικά, είναι κάτι πολύ συγκε­κρι­μένο, η απειλή κατά της ζωής. Έχουμε μία νομο­θε­σία που μας πηγαί­νει 40 χρόνια πίσω» σχο­λιά­ζει στο TPP η Ιωάννα Στε­ντούμη, δικη­γό­ρος που ασχο­λεί­ται με θέματα έμφυλης βίας και ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. «Σε μια συγκυ­ρία όπου συζη­τεί­ται σοβαρά η γυναι­κο­κτο­νία ως όρος, σε ένα τέτοιο πλαίσιο που βλέπεις τα συντη­ρη­τικά ένστι­κτα της κοι­νω­νίας, πώς γίνεται να λές ότι ο βιασμός ως κακούρ­γημα είναι μονο με τη σωμα­τική βία; Και πώς γίνεται να λες στο θύμα ότι αυτό που του συνέβη κατη­γο­ριο­ποιεί­ται έτσι;», προ­σθέ­τει η κ.Στε­ντούμη.

«Κάθε ποινική διάταξη είναι κι ένας τρόπος δια­παι­δα­γώ­γη­σης της κοι­νω­νίας» υπο­στη­ρί­ζει επίσης η κ.Στε­ντούμη. «Οπότε έχουμε μία κατά­σταση όπου αν το θύμα αντι­στα­θεί, γνω­ρί­ζει ότι κιν­δυ­νεύει η ζωή της και αν δεν αντι­στα­θεί, ουσια­στικά δεν είναι βιασμός, είναι πλημ­μέ­λημα, στο οποίο μπορεί να ανα­γνω­ρι­στούν και ελα­φρυ­ντικά».

Σε δελτίο Τύπου της που εκδό­θηκε σήμερα Τετάρτη, η Διεθνής Αμνη­στία καταγ­γέλ­λει:

«Ο νομικός ορισμός του βιασμού με επί­κε­ντρο τη βία ή την αντί­σταση, όπως αυτός που περι­λαμ­βά­νε­ται στο νέο σχέδιο Ποι­νι­κού Κώδικα, σημα­το­δο­τεί ότι μια σειρά εγκλη­μά­των βιασμού, στα οποία δεν φαί­νε­ται η άσκηση ή η απειλή σωμα­τι­κής βίας, ή η από­δειξη ή αδυ­να­μία αντί­στα­σης, ή δεν τεκ­μαί­ρε­ται εξα­να­γκα­σμός σε γενε­τή­σια πράξη μετά από απειλή με παρά­νομη πράξη (όπως προ­βλέ­πε­ται στην παρά­γραφο 5), δεν θα διώ­κο­νται ως τέτοιοι.

Επι­πλέον, με τον παρόντα ορισμό, δεν λαμ­βά­νε­ται υπόψη ότι το «πάγωμα» του θύματος, όταν έρχεται αντι­μέ­τωπο με μια σεξουα­λική επίθεση, έχει ανα­γνω­ρι­στεί ως η πιο συνη­θι­σμένη ψυχο­λο­γική αντί­δραση στην πλειο­ψη­φία των βιασμών, όπως έχει απο­δει­χθεί από σειρά ερευνών. Η αντί­δραση αυτή αφήνει το άτομο ανή­μπορο να αντι­στα­θεί στην επίθεση, συχνά σε βαθμό ακι­νη­σίας, και συνεπώς συνο­δεύ­ε­ται από απουσία εμφανών σημα­διών φυσικής βίας – κάτι που σημαί­νει ότι επίσης δεν θα διώ­κε­ται ως βιασμός.»

«Είναι πραγ­μα­τικά, πρω­το­φα­νές πως ο Νομο­θέ­της, κλι­μα­κώ­νει το είδος της απειλής, και πως αυτή η απειλή συμπα­ρα­σύ­ρει την απαξία του ίδιου πρα­κτικά εγκλή­μα­τος» καταγ­γέλ­λει με ανα­κοί­νωσή της η συνέ­λευση «Χωρίς συΝΑΙνεση είναι βιασμός», που καλεί σε δια­δή­λωση το από­γευμα της Τετάρ­της, στο Σύνταγμα. «Η κυβέρ­νηση μας λέει κατά­μου­τρα ότι υπάρ­χουν ειδών και ειδών βιασμοί. Κάποιοι που έγιναν κάτω από το καθε­στώς μεγάλης και σπου­δαίας απειλής για τη ζωή και τη σωμα­τική ακε­ραιό­τητα, οι κακουρ­γη­μα­τι­κοί, και άλλοι που τελέ­στη­καν υπό το καθε­στώς «μικρής» απειλής (sic), οι πλημ­με­λη­μα­τι­κοί» προ­σθέ­τει επίσης.

Η δικη­γό­ρος, Θεοδώρα Γκόγκα, εξηγεί στο TPP τη διαφορά: «Με το νέο νομο­σχέ­διο, από δύο παρα­γρά­φους έχουμε 5. Στην πρώτη παρά­γραφο, αλλάζει η απειλή σπου­δαίου και άμεσου κιν­δύ­νου, σε απειλή απο­κλει­στικά κατά της ζωής και της σωμα­τι­κής ακε­ραιό­τη­τας. Επο­μέ­νως, βιασμός θεω­ρεί­ται ένα έγκλημα, μόνο αν η απειλή είναι “θα σε σκοτώσω” ή “θα σε τραυ­μα­τίσω” ή “θα σε κάψω ζωντανή” κλπ. Άρα οποια­δή­ποτε άλλη απειλή, που προ­σβάλ­λει άλλα έννομα αγαθά του θύματος, όπως την τιμή και την υπόληψη, που είναι και η πιο συχνή περί­πτωση, δεν ανήκει σε αυτήν την κατη­γο­ρία. Έχουμε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, βιασμό που είναι πλημ­μέ­λημα. Και δεν μπορώ να κατα­λάβω ποιος νομο­θέ­της πιστεύει ότι η ψυχο­λο­γική βία είναι υπο­δε­έ­στερη της σωμα­τι­κής, όταν θύματα ψυχο­λο­γι­κής βίας μπορούν να μπουν και σε ψυχια­τρικό ίδρυμα για να ξεπε­ρά­σουν τα τραύ­ματά τους. Μια μελανιά μπορεί να φύγει από το σώμα σου, όμως ένα τραυμα της ψυχής μπορεί και να το κου­βα­λάς για πάντα. Από την στιγμή που τέλεσες το έγκλημα, ο τρόπος που το κατά­φε­ρες είναι αδιά­φο­ρος».

Ο υπο­βι­βα­σμός μιας σειράς περι­πτώ­σεων βιασμού που έχουν να κάνουν με την ψυχο­λο­γική βία, σε πλημ­μέ­λημα μοιάζει ακα­τα­νό­η­τος. Ο δικη­γό­ρος, Βασίλης Σωτη­ρό­που­λος, σχο­λιά­ζει σε άρθρο του: 

«Για κάποιον ακα­τα­νό­ητο λόγο, αυτός ο βιασμός, μολο­νότι μέχρι σήμερα θα ήταν κανο­νικά το κακούρ­γημα της παρα­γρά­φου 1, αίφνης υπο­βι­βά­ζε­ται σε πλημ­μέ­λημα, το οποίο τιμω­ρεί­ται με φυλά­κιση του­λά­χι­στον τριών (δηλ. έως πέντε) ετών. Το θεωρώ εξόχως προ­βλη­μα­τικό. Το θύμα ενός βιασμού υφί­στα­ται την ίδια σωμα­τική συνέ­πεια, είτε η απειλή που του ασκεί­ται είναι σωμα­τική, είτε είναι ψυχο­λο­γική! Σε έναν νόμο που το έννομο αγαθό είναι η σεξουα­λική αξιο­πρέ­πεια και αυτο­διά­θεση του ατόμου, η δια­κύ­μανση που φτάνει μέχρι το πλημ­μέ­λημα είναι ανε­πί­τρε­πτη και απο­μειώ­νει την ηθική απαξία που η κοι­νω­νία μας απο­δί­δει στο έγκλημα του βιασμού, είτε αυτός γίνεται με σωμα­τική είτε με ψυχο­λο­γική απειλή.»

Πέρα από τα μεγέθη των νέων ποινών, ο νέος ορισμός, όπως σχο­λιά­ζουν οι δικη­γό­ροι μιλώ­ντας στο TPP, δια­τη­ρεί τα ίδια προ­βλή­ματα, που απο­τρέ­πουν τα θύματα από το να καταγ­γεί­λουν το έγκλημα. «Πρέπει το μελ­λο­ντικό θύμα να απο­δεί­ξει στο δικα­στή­ριο ότι όντως κιν­δύ­νευσε η σωμα­τική του ακε­ραιό­τητα. Άρα είμαστε σε μια δια­δι­κα­σία όπου πρέπει να συζη­τάει το δικα­στή­ριο αν η απειλή ήταν σοβαρή, αν ο δράστης το εννο­ούσε, αν το μαχαίρι ήταν αληθινό ή ψεύτικο…Και όταν το νομικό πλαίσιο γίνετια πιο περιο­ρι­στικό, η νομο­λο­γία το ακο­λου­θεί, του­λά­χι­στον για τα πρώτα χρόνια, επο­μέ­νως έχουμε μία συντη­ρη­τική στροφή» σχο­λιά­ζει η Ιωάννα Στε­ντούμη και σημειώ­νει επίσης ότι «ένα μεγάλο κομμάτι του βιασμού έχει να κάνει και με τη συζυ­γική και συντρο­φική βία. Αυτό το κομμάτι εξαι­ρεί­ται. Στην ουσία ακυ­ρώ­νει τον βιασμό εντός γάμου, που είναι βιασμός μόνο αν τη βάλει κάτω και τη δέρνει.»

Όλα αυτά συμ­βαί­νουν ενώ «ακόμα και οι ίδιες οι γυναί­κες έχουν ταυ­τί­σει τον βιασμό με την ανάγκη να υπάρξει σωμα­τική βία» τονίζει επίσης η κ.Στε­ντούμη. «Έχουμε επίσης αρχές, την αστυ­νο­μία για παρά­δειγμα, όπου οι περισ­σό­τερι πιστεύ­ουν ότι όταν καταγ­γέλ­λε­ται ένας βιασμός είναι για να πάρει η γυναίκα χρήματα. Για παρά­δειγμα, αστυ­νο­μι­κοί πιστέ­υουν ότι ακόμα κι αν μια του­ρί­στρια πάει να καταγ­γείλ­λει τον βιασμό της, το κάνει για να πάρει χρήματα. Δηλαδή ότι ήρθε η γυναίκα 10 μέρες δια­κο­πές και θέλει να μπει σε όλη αυτήν τη δια­δι­κα­σία, να τρέχει 5 χρόνια για να κερ­δί­σει απλά χρήματα. Δεν είναι η επίσημη αντί­ληψη αυτή αλλά είναι η επι­κρα­τούσα», προ­σθέ­τει η δικη­γό­ρος, ενώ η κ.Γκόγκα στέ­κε­ται στις ήδη σοβαρές δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζει ένα θύμα βιασμού, στην προ­σπά­θειά του να καταγ­γείλ­λει τι έχει συμβεί:

«Μία μεγάλη ιδιαι­τε­ρό­τητα του συγκε­κρι­μέ­νου εγκλή­μα­τος είναι ότι δεν ισχύει το “ο λόγος μου απέ­να­ντι στον δικό σου”. Το θύμα μπαίνει σε μια δια­δι­κα­σία να δικαιο­λο­γεί γιατί ήταν εκεί, τι φορούσε… Παράλ­ληλα, δεν υπάρ­χουν ιατρο­δι­κα­στικά κέντρα, δεν υπάρ­χουν ιατρο­δι­κα­στές τα Σαβ­βα­το­κύ­ριακα και πρέπει αν βια­στείς Παρα­σκευή να μείνεις με τα ρούχα και τα σημάδια του βιασμού σου, δεν υπάρχει ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη στις κατα­θέ­σεις σου, όταν το θύμα πρέπει να δώσει μια πολύ μεγάλη μάχη για να απο­δεί­ξει ότι βιά­στηκε, απέ­να­ντι σε ανθρώ­πους που δεν έχουν την απα­ραί­τητη Παιδεία και απέ­να­ντι στον κοι­νω­νικό στιγ­μα­τι­σμό» σημειώ­νει. Βρι­σκό­μα­στε εξάλλου σε μία χώρα όπου εκτι­μά­ται κατά καιρούς ότι έχουμε περίπου 4.500 – 5.000 χιλιά­δες περι­στα­τικά βιασμών κάθε χρόνο. Μόνο 150 περίπου όμως υπο­θέ­σεις φτάνουν τελικά στο δικα­στή­ριο, σύμφωνα με έρευνα της Ελλη­νι­κής Ιατρο­δι­κα­στι­κής Εται­ρείας στα τέλη του 2016.

Με λίγα λόγια, η απόφαση αυτή, όπως σημειώ­νει η Διεθνής Αμνη­στία, έχει σοβαρές κοι­νω­νι­κές συνέ­πειες, ενθαρ­ρύ­νει την ατι­μω­ρη­σία και σημαί­νει μια χαμένη ευκαι­ρία για ουσια­στικά πρόοδο:

«Η πολι­τική αυτή επιλογή του Υπουρ­γείου φέρει ιδιαι­τέ­ρως σοβαρές συνέ­πειες: Εμπε­δώ­νει την ατι­μω­ρη­σία του βιασμού, εμπο­δί­ζει περαι­τέρω την πρό­σβαση των θυμάτων του βιασμού στη δικαιο­σύνη και αδυ­να­τεί να περιο­ρί­σει την κουλ­τούρα του βιασμού στην ελλη­νική κοι­νω­νία. Σε μια περίοδο που η κοι­νω­νία έχει υπο­φέ­ρει από την επα­νει­λημ­μένη δημο­σιο­ποί­ηση περι­στα­τι­κών βιασμών, είναι ανε­πί­τρε­πτο το μήνυμα απου­σίας οποιασ­δή­ποτε δικαί­ω­σης, αλλά κιν­δύ­νου των μελ­λο­ντι­κών θυμάτων. Η επιμονή σε έναν ορισμό του βιασμού που επι­κε­ντρώ­νε­ται στην αντί­σταση και τη βία παρά στην συναί­νεση, θα έχει αντί­κτυπο όχι μόνο στην καταγ­γε­λία βιασμών, που γενικά είναι πολύ χαμηλή, αλλά επίσης και στην κοι­νω­νική αντί­ληψη περί σεξουα­λι­κής βίας, όταν και τα δύο είναι κομ­βι­κές πλευρές της κατα­πο­λέ­μη­σης της ατι­μω­ρη­σίας για αυτά τα εγκλή­ματα και της πρό­λη­ψής τους.

Όλο και περισ­σό­τε­ρες χώρες στην Ευρώπη υιο­θε­τούν νομο­θε­σίες στη βάση του απλού γεγο­νό­τος ότι το σεξ χωρίς συναί­νεση είναι βιασμός. Ωστόσο, η Ελλάδα απο­φα­σί­ζει να ενερ­γή­σει ενάντια σε αυτή τη γενική τάση, προ­τεί­νο­ντας έναν νόμο που δεν τοπο­θε­τεί στο επί­κε­ντρο τη συναί­νεση. Η πρόταση της κυβέρ­νη­σης είναι απα­ρά­δε­κτη και συνιστά μια χαμένη ευκαι­ρία να απο­δει­χθεί η πραγ­μα­τική δέσμευση της Ελλάδας να προ­στα­τεύ­σει τα δικαιώ­ματα των γυναι­κών και των κορι­τσιών. Η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να αγνοεί τις φωνές των γυναι­κών που απαι­τούν σεξουα­λική αυτο­νο­μία, με κάθε τρόπο, συμπε­ρι­λαμ­βα­νό­με­νης της τρο­πο­ποί­η­σης των παρω­χη­μέ­νων νομο­θε­σιών που τελικά τρο­φο­δο­τούν την ατι­μω­ρη­σία του βιασμού.»

πηγή .thepressproject.gr