«Marc de Montalembert»: Το Ιδρυμα για τη διαφορετικότητα των πολιτισμών

Γράφει

ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Το ίδρυμα Marc de Montalembert δεν είναι απλώς ένας όμορφος κήπος κρυμ­μέ­νος πίσω από μια βαριά, ξύλινη πόρτα. Είναι ένας φάρος πολι­τι­σμού, ανταλ­λα­γής ιδεών και προ­α­γω­γής της κατα­νό­η­σης της σχε­τι­κής με τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα των πολι­τι­σμών. Είναι ένα κέντρο που παράγει ανθρω­πι­σμό και τον στρέφει προς την κατεύ­θυνση της καλ­λιέρ­γειας αισθή­μα­τος προ­σω­πι­κής ασφά­λειας απέ­να­ντι στους αγνώ­στους που κατα­πλέ­ουν ως μετα­νά­στες φορ­τω­μέ­νοι σε μια μισο­κα­τρε­στραμ­μένη βάρκα. Το ίδρυμα Marc de Montalembert, τα τελευ­ταία χρόνια, έχει δια­θέ­σει δεκάδες χιλιά­δες ευρώ για την οικο­νο­μική ενί­σχυση νέων που θέλουν να ανα­δεί­ξουν τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά των ανθρώ­πων της Μεσο­γείου. Όλα αυτά γίνο­νται από την έδρα του Ιδρύ­μα­τος στη Ρόδο και στα χρόνια που θα ακο­λου­θή­σουν οι δράσεις του θα γίνουν ακόμα περισ­σό­τε­ρες.

Ψυχή του Ιδρύ­μα­τος είναι το ζεύγος Μαρκόνε και Εμμα­νου­έλα Μοντα­λα­μπέρ. Εκείνος Γάλλος με όλα τα χαρα­κτη­ρι­στικά που συνο­δεύ­ουν όσους γεν­νή­θη­καν κοντά στις ακτές της Μεσο­γείου. Εκείνη Ιταλίδα με τη φινέτσα και τη σπιρ­τάδα των γυναι­κών της χώρας όπου γεν­νή­θηκε η μόδα. Οι δυο τους υπο­δέ­χθη­καν τη «δημο­κρα­τική» στο χώρο του ιδρύ­μα­τος με σκοπό να παρου­σιά­σουν όλες τις δράσεις που ξεκι­νούν από τον κρυμ­μένο εκείνο χώρο και έχουν ως απο­δέ­κτες τον κόσμο όλο. Από κοντά στη ξενά­γηση και ο γεω­πό­νος Πανα­γιώ­της Στα­μά­της με ρόλο διττό. Αφενός ως εμπνευ­στής της δράσης για τη δημιουρ­γία φωτι­στι­κών από τα κομ­μά­τια του ναυα­γίου με τους μετα­νά­στες στο Ζέφυρος και αφε­τέ­ρου ως ο άνθρω­πος που ανέ­δειξε τον υπέροχο κήπο Marc de Montelembert.

«Αντι­κει­με­νι­κός σκοπός του Ιδρύ­μα­τος είναι η  κατα­νό­ηση της δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τας των πολι­τι­σμών», εξήγησε στη «δημο­κρα­τική» ο κ. Μαρκόνε Μοντα­λα­μπέρ. Ως άνθρω­πος ζεστός και φιλό­ξε­νος αφιέ­ρωσε αρκετό χρόνο για να εξη­γή­σει τη φιλο­σο­φία πάνω στην οποία έχει δομηθεί το «Marc de Montalembert» και να περι­γρά­ψει όλες εκείνες τις δράσεις που ξεκι­νούν από το χώρο που περι­βάλ­λει το παρεκ­κλήσι του Αγίου Μάρκου:

«Θέλουμε να δώσουμε ώθηση σε νέους να μελε­τή­σουν, να ερευ­νή­σουν, να διευ­ρύ­νουν τους ορί­ζο­ντες σχετικά με τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά των πολι­τι­σμών της Μεσο­γείου. Μέσα από τη δική τους δουλειά θα κατα­νο­ή­σουν οι ίδιοι το σπου­δαίο αυτό ζήτημα και ακο­λού­θως οι ίδιοι θα το μετα­λα­μπα­δεύ­σουν στην κοι­νω­νία. Αυτή είναι μια μορφή αγώνα για να ανα­γνω­ρί­σουμε τους ανθρώ­πους όλους, να τους δεχθούμε όπως είναι και σιγά σιγά να σβή­σουμε τα στοι­χεία ρατσι­σμού όπου κι αν αυτά υπάρ­χουν».

Προς την κατεύ­θυνση αυτή το Ιδρυμα χορηγεί κάθε χρόνο το ποσόν των 7.000 ευρώ προς ένα νέο ή νέα που θα παρου­σιά­σει μια πρόταση δράσης που θα υπη­ρε­τεί αυτό το σκοπό. Από το έτος 1994 μέχρι και σήμερα έχουν δοθεί 27 τέτοιου είδους «υπο­τρο­φίες» και έχουν γίνει έρευνες σε τερά­στιο εύρος αντι­κει­μέ­νων σχε­τι­κών με τον πολι­τι­σμό, τη ξενο­φο­βία, τη δια­φο­ρε­τι­κό­τητα, τα ήθη, τα πιστεύω των ανθρώ­πων.

Τη φετινή «υπο­τρο­φία» πήρε η Γαλλίδα Marine Messina, που προ­σφέ­ρει εθε­λο­ντική εργασία σε κέντρο υπο­δο­χής νέων και ασυ­νό­δευ­των μετα­να­στών, στην Κύπρο. Με τον όρο «ασυ­νό­δευ­τοι μετα­νά­στες» ορί­ζο­νται τα μικρά παιδιά που έχοντας χάσει τους γονείς τους, ακο­λου­θούν το «καρα­βάνι» των προ­σφύ­γων στη μακριά πορεία της φυγής από τη θερμή ζώνη της Συρίας. Η εργασία της Marine Messina θα έχει ως στόχο να δοθεί φωνή σε αυτά τα παιδιά ώστε να περι­γρά­ψουν τις κακου­χίες που πέρασαν μέχρι να φτάσουν σε ευρω­παϊκό έδαφος (Κύπρο, Ελλάδα). Ο πλήρης τίτλος της έρευνας της δημο­σιο­γρά­φου – διε­θνο­λό­γου είναι: «Απόδοση με λόγια των κακου­χιών. Δίνο­ντας το λόγο στους ίδιους τους μετα­νά­στες».

«Είμαστε πολύ υπε­ρή­φα­νοι για τα επι­τεύγ­ματα των νέων που υπο­στη­ρί­χθη­καν από το Ιδρυμα στην έρευνά τους. Είναι εντυ­πω­σιακό να τους βλέπεις να επι­στρέ­φουν με την εργασία τους και να γνω­ρί­ζεις ότι η οικο­νο­μική τους υπο­στή­ριξη λει­τούρ­γησε κατα­λυ­τικά προς την κατεύ­θυνση αυτή. Αυτή είναι η μεγα­λύ­τερή μας αντα­μοιβή», τόνισε ο κ. Μαρκόνε Μοντα­λα­μπέρ.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι δικαιού­χοι της «υπο­τρο­φίας», κάθε χρόνο, είναι οι νέοι και οι νέες ηλικίας μέχρι 27 ετών και έλκουν την κατα­γωγή τους από κάποιο από τα 23 κράτη που βρέ­χο­νται από τη Μεσό­γειο θάλασσα.

Το «Ιδρυμα» ως χώρος πολι­τι­σμού

Ο χώρος του «Marc de Montalembert» χωρί­ζε­ται σε αρκετά επι­μέ­ρους τμήματα. Το βασικό είναι το ιππο­τικό παρεκ­κλήσι του Αγίου Μάρκου, στο οποίο φιλο­ξε­νή­θηκε και προ­στα­τεύ­τηκε η ιερή εικόνα της Πανα­γίας Φιλε­ρή­μου. Η πανέ­μορφη αυλή του Ιδρύ­μα­τος είναι αφιε­ρω­μένη στο παρεκ­κλήσι και λει­τουρ­γεί ως συν­δε­τι­κός κρίκος με το παρεκ­κλήσι του Αγίου Γεωρ­γίου που επίσης υπάρχει στο χώρο. Τα κτήρια που βρί­σκο­νται στη μέση της αυλής λει­τουρ­γούν πια ως κέντρο συζη­τή­σεων και ανταλ­λα­γής απόψεων. Πρό­σφατα, το «Ιδρυμα» εξα­γό­ρασε και το παρα­κεί­μενο του­ρι­στικό κατά­λυμα, το οποίο ανα­και­νί­σθηκε και πια λει­τουρ­γεί ως ξενώνας φιλο­ξε­νίας 15 ατόμων για εκεί­νους που προ­σκα­λού­νται στο νησί με σκοπό να κου­βε­ντιά­σουν θέματα πολι­τι­σμού των κοι­νω­νιών.Η κα. Εμμα­νου­έλα Μοντα­λα­μπέρ, ως γνήσια Ιταλίδα μίλησε γεμάτη δύναμη για όλα εκείνα τα όνειρα που ξεκί­νη­σαν πριν από 23 χρόνια και πια έφτασαν να γίνουν πράξη, αλλά και να μετε­ξε­λι­χθούν σε κάτι ακόμα πιο σπου­δαίο:

«Στους χώρους που βλέπετε γίνο­νται οι συζη­τή­σεις για τα θέματα που αφορούν την κουλ­τούρα των λαών της Μεσο­γείου. Ανταλ­λάσ­σο­νται απόψεις, ανα­λύ­ο­νται ζητή­ματα ανθρω­πι­σμού και πάντα από όλες αυτές τις συνα­ντή­σεις προ­κύ­πτουν χρήσιμα συμπε­ρά­σματα. Το πιο σπου­δαίο είναι πως εκείνοι που συμ­με­τέ­χουν, επι­στρέ­φουν στις χώρες τους πιο πλού­σιοι σε γνώσεις και αυτές προ­σπα­θούν να τις διδά­ξουν σε όλους τους υπό­λοι­πους. Το πιο σημα­ντικό μήνυμα που γεν­νιέ­ται έχει να κάνει με την ανάγκη να στα­μα­τή­σουμε να φοβό­μα­στε τον ξένο συνάν­θρωπό μας».

Όλες αυτές οι δράσεις γίνο­νται μακριά από τα φώτα της δημο­σιό­τη­τας και πάντα με τη σκέψη εστραμ­μένη στην ουσία κι όχι στην εικόνα.

Το Αύριο του «Marc de Montalembert» είναι γεμάτο και­νούρ­γιες δράσεις. Το ζεύγος Montalembert έχει ήδη δημιουρ­γή­σει ένα πυρήνα σημα­ντι­κών προ­σώ­πων που δου­λεύ­ουν πάνω σε θέματα επι­κοι­νω­νίας των πολι­τι­σμών. Το σίγουρο είναι πως σε μερικά χρόνια, οι εργα­σίες της Ρόδου θα απο­τε­λούν το αντι­κεί­μενο συζη­τή­σεων σε όλες τις χώρες της Μεσο­γείου και ενδε­χο­μέ­νως στα κέντρα εξου­σίας, σε όλο τον κόσμο.

Η έκθεση… μια αχτίδα για τους μετα­νά­στες

Στο παρεκ­κλήσι του Αγίου Γεωρ­γίου, του «Ιδρύ­μα­τος», την περα­σμένη εβδο­μάδα έγινε η έκθεση των φωτι­στι­κών που κατα­σκευά­σθη­καν από τα απο­μει­νά­ρια του ξύλινου σκαριού, που έφερε μετα­νά­στες μέχρι την παραλία Ζέφυρος και ακο­λού­θως κατα­στρά­φηκε στα βράχια.

Τη σύλληψη της ιδέας είχε ο γεω­πό­νος Πανα­γιώ­της Στα­μά­της, ο οποίος είναι και ο υπεύ­θυ­νος για τη συντή­ρηση του κήπου του ιδρύ­μα­τος. «Μετά το ναυάγιο του 2015 βρήκα τα ξύλα στην παραλία και τα μάζεψα. Ηταν μια απλή κίνηση, χωρίς σκέψη για τον τρόπο με τον οποίο θα μπο­ρού­σαν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν», περιέ­γραψε ο ίδιος στη «δημο­κρα­τική».  «Στη συνέ­χεια, ζώντας μέσα στο χώρο του Ιδρύ­μα­τος και βλέ­πο­ντας τις ιδέες των παιδιών που συμ­με­τέ­χουν στις συζη­τή­σεις, πρό­τεινα να μετα­τρέ­ψουμε τα ξύλα σε φωτι­στικά, αυτά να που­λη­θούν και τα χρήματα να δοθούν σε εκεί­νους που εξυ­πη­ρε­τούν τις καθη­με­ρι­νές ανάγκες των μετα­να­στών».

Η ιδέα γρήγορα έγινε πράξη και ο κόσμος που αντα­πο­κρί­θηκε ήταν πολύς. Κάποια από τα έργα που­λή­θη­καν, όμως το πιο σημα­ντικό ήταν τα σχόλια που έγιναν σχετικά με αυτά. Κάποια πρόσωπα σύγκρι­ναν τα φωτι­στικά με το έργο τέχνης, που είχε γίνει πέρυσι στο συναυ­λιακό μέγαρο του Βερο­λί­νου, του οποίου οι κολώνες τυλί­χθη­καν με σωσίβια.

Η έκθεση των φωτι­στι­κών θα επα­να­λη­φθεί, στο επόμενο άνοιγμα των πυλών του ιδρύ­μα­τος και αυτή απο­τε­λεί το πιο απτό παρά­δειγμα του τρόπου με τον οποίο ένας άνθρω­πος της διπλα­νής πόρτας, μπορεί από τέτοιες συζη­τή­σεις να επη­ρε­α­στεί παρα­γω­γικά και  να δου­λέ­ψει θέτο­ντας ένα ακόμα λιθα­ράκι στην προ­σπά­θεια κατα­νό­η­σης της αγωνίας των λαών.