Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου-Συμβούλιο Ευρώπης: Στο όνομα του COVID-19 πλήττεται βάναυσα η ελευθερία του Τύπου

Ο πρό­ε­δρος της Συνέ­λευ­σης του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης Ρικ Ντάιμς σημειώ­νει ότι, «Ο απα­ραί­τη­τος ρόλος του Τύπου επι­βε­βαιώ­νε­ται σε καθη­με­ρινή βάση κατά τη διάρ­κεια της τρέ­χου­σας κρίσης COVID-19» και ότι «Τα μέσα μαζικής ενη­μέ­ρω­σης κάνουν τερά­στια δουλειά να ενη­με­ρώ­σουν, να δια­φω­τί­σουν και να ανα­λύ­σουν». Ωστόσο, όπως υπο­γραμ­μί­ζει, από την αρχή της τρέ­χου­σας κρίσης, η ελευ­θε­ρία των μέσων ενη­μέ­ρω­σης αντι­με­τώ­πισε νέες απειλές σε ορι­σμένα από τα κράτη μέλη μας.

«Ορι­σμέ­νες κυβερ­νή­σεις φαί­νε­ται να θέλουν να επω­φε­λη­θούν από την κρίση για να ενι­σχύ­σουν το ενδια­φέ­ρον τους για την επι­κοι­νω­νία και τη δια­χεί­ριση των πλη­ρο­φο­ριών που μπορούν να λάβουν οι πολίτες. Παρεμ­βαί­νουν για να δια­μορ­φώ­σουν την κάλυψη των μέσων μαζικής ενη­μέ­ρω­σης, προ­κει­μέ­νου να απο­φευ­χθούν οι απόψεις που δεν ευνοούν τις πράξεις τους, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι αυτές θα ήταν επι­ζή­μιες για τη δημόσια τάξη. Δημο­σιο­γρά­φοι που παρα­μέ­νουν επι­κρι­τι­κοί εκτί­θε­νται σε σωμα­τική επίθεση, δια­δι­κτυακή παρε­νό­χληση, αστυ­νο­μι­κές έρευνες, δικα­στική παρε­νό­χληση και πολι­τική και οικο­νο­μική πίεση».

Κατα­λή­γει δε, προ­σθέ­το­ντας ότι «Επι­πλέον, η παν­δη­μία έχει χρη­σι­μεύ­σει ως πρό­σχημα για ορι­σμέ­νες κυβερ­νή­σεις, να εγκρί­νουν νομο­θε­σία έκτα­κτης ανάγκης που περιο­ρί­ζει τις θεμε­λιώ­δεις ελευ­θε­ρίες, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ελευ­θε­ρίας πλη­ρο­φό­ρη­σης, με τον διπλό κίνδυνο ότι αυτοί οι περιο­ρι­σμοί υπερ­βαί­νουν αυτό που είναι πραγ­μα­τικά απα­ραί­τητο για την αντι­με­τώ­πιση της κρίσης και ότι δια­τη­ρού­νται πέραν αυτού που απαι­τεί­ται αυστηρά. Οι συνέ­πειες μιας τέτοιας προ­σέγ­γι­σης θα μπο­ρού­σαν να είναι σοβαρές για την ελευ­θε­ρία του Τύπου και, κατά συνέ­πεια, για τις δημο­κρα­τίες μας».

Στην δική της δήλωση, η Γενική Γραμ­μα­τέας του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης Marija Pejčinović Burić καλεί τις κυβερ­νή­σεις να απο­φύ­γουν τον αδι­καιο­λό­γητο περιο­ρι­σμό της ελευ­θε­ρίας των μέσων ενη­μέ­ρω­σης κατά τη διάρ­κεια της κρίσης COVID-19 και υπο­στη­ρί­ζει ότι «Παρόλο που οι κυβερ­νή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν πρω­το­φα­νείς προ­κλή­σεις κατά τη διάρ­κεια της κρίσης COVID-19, η κατά­σταση δεν πρέπει να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί για να σιω­πή­σει ή να εμπο­δί­σει δημο­σιο­γρά­φους».

«Τα ΜΜΕ πρέπει να είναι ελεύ­θερα να ανα­φέ­ρουν όλες τις πτυχές της κρίσης. Οι δημο­σιο­γρά­φοι έχουν βασικό ρόλο και ειδική ευθύνη για την έγκαιρη, ακριβή και αξιό­πι­στη ενη­μέ­ρωση του κοινού. Πρέπει να είναι σε θέση να ελέγ­χουν τις απο­φά­σεις των αρχών ως απά­ντηση στην παν­δη­μία», κατα­λή­γει.

Τέλος, η Dunja Mijatović, Επί­τρο­πος του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης για Ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα, ανα­φέ­ρει ότι η παν­δη­μία COVID-19 μας υπεν­θύ­μισε τον ουσια­στικό ρόλο που παίζουν οι δημο­σιο­γρά­φοι και οι επαγ­γελ­μα­τίες των μέσων ενη­μέ­ρω­σης, παρέ­χο­ντας αξιό­πι­στες πλη­ρο­φο­ρίες, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας την παρα­πλη­ρο­φό­ρηση που μπορεί να προ­κα­λέ­σει πανικό και κρα­τώ­ντας τους υπεύ­θυ­νους λήψης απο­φά­σεων υπό­λο­γους στο κοινό».

Ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά ότι «Είτε εξέ­χο­ντες ερευ­νη­τές δημο­σιο­γρά­φοι που καλύ­πτουν παγκό­σμιες κρίσεις είτε επι­σφα­λείς ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες που εργά­ζο­νται για τοπική εφη­με­ρίδα – η δουλειά τους αφορά όλους μας. Εκθέ­τουν αδικίες, εγκλή­ματα, δια­φθορά ή κατά­χρηση εξου­σίας. Κρατούν την κυβερ­νη­τική δράση υπό το δημόσιο προ­σκή­νιο. Σκάβουν πέρα από την επι­φά­νεια για να ανα­κα­λύ­ψουν την αλήθεια. Μπορούν επίσης να μας φέρουν ελπι­δο­φό­ρες ιστο­ρίες που μπορούν να εμπνεύ­σουν την αλλαγή σε άλλα μέρη του κόσμου. Ο κόσμος των ειδή­σεων έχει αντι­με­τω­πί­σει πολλές προ­κλή­σεις την τελευ­ταία δεκα­ε­τία. Μερικές από αυτές τις προ­κλή­σεις έχουν απει­λή­σει την ίδια την ύπαρξη αρκετών ειδη­σε­ο­γρα­φι­κών κατα­στη­μά­των και έχουν μειώσει τον πλου­ρα­λι­σμό των μέσων ενη­μέ­ρω­σης». «Ωστόσο, η σημασία της δημο­σιο­γρα­φίας για τη ζωή μας δεν έχει αλλάξει. Ήταν, παρα­μέ­νει και θα συνε­χί­σει να είναι ζωτικής σημα­σίας», κατα­λή­γει η Επί­τρο­πος.

Νίκος Ρούσσης – Στρα­σβούργο