Προτείνεται η δημιουργία ενός κέντρου κεραμεικής σύγχρονης τέχνης στη Ρόδο

Το Γαλλικό Ινστι­τούτο Ελλάδος, σε συνερ­γα­σία  με το Ινστι­τούτο στο Παρίσι (Institut Français de Paris ) και την Προ­ξε­νική Αρχή της Γαλλίας στη Ρόδο, εγκαι­νί­ασε το πρό­γραμμα δια­μο­νής για καλ­λι­τέ­χνες που ενδια­φέ­ρο­νται να παρά­γουν ή να ερευ­νή­σουν την τέχνη της κερα­μι­κής.

Πρό­σφατα, η Ρόδος φιλο­ξέ­νησε την Γαλλίδα καλ­λι­τέ­χνιδα Lise Chevalier, η διαμονή της οποίας εντάσ­σε­ται μέσα σε αυτό το πρό­γραμμα, της υλο­ποί­η­σης δηλαδή της ιδέας που είχε παρου­σιά­σει εδώ και πολλά χρόνια, η Επίτιμη Πρό­ξε­νος της Γαλλίας στην Ρόδο, κα Αλίκη Μοσχή – Gauguet.

«Η ιδέα που είχα παρου­σιά­σει εδώ και πολλά χρόνια, ήταν η υλο­ποί­ηση ενός Ευρω­με­σο­γεια­κού Κέντρου Σύγ­χρο­νης Τέχνης και Πολι­τι­σμού, το οποίο θα είχε σαν στό­χευση, την πρό­σκληση καλ­λι­τε­χνών από την Ευρώπη και τις Μεσο­γεια­κές χώρες του Νότου, που θα ερχό­ντου­σαν στην Ρόδο, για να συνυ­πάρ­ξουν, να συνερ­γα­στούν να ανταλ­λά­ξουν  τεχνο­τρο­πίες και να συν-δημιουργήσουν, προ­κει­μέ­νου να βγει κάτι πρω­το­πο­ριακό και νέο. Το Κέντρο αυτό συμπε­ριε­λάμ­βανε ποι­κί­λες  καλ­λι­τε­χνι­κές εκφρά­σεις όπως τα εικα­στικά, την γλυ­πτική, την κερα­μική αλλά και παρα­δο­σιακά επαγ­γέλ­ματα τέχνης, όπως η αργυ­ρο­χρυ­σο­χοΐα, η ξυλο­γλυ­πτική, η υφα­ντουρ­γία η βιβλιο­δε­σία και άλλα χαρα­κτη­ρι­στικά επαγ­γέλ­ματα τα οποία τείνουν να εξα­φα­νι­στούν. Το σκε­πτικό ήταν να ξεκι­νή­σουμε από ένα πιλο­τικό πρό­γραμμα και η ευκαι­ρία δόθηκε το 2015, όταν έκανα την πρότασή μου στο Γαλλικό Ινστι­τούτο Ελλάδος, να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί το κατά­λυμα της Γαλλίας στην Ρόδο -και κυρίως οι αίθου­σες του ισο­γείου που είναι ακόμη ανεκμετάλλευτες- για να γίνει ένα Κέντρο Κερα­μι­κής Σύγ­χρο­νης Τέχνης. Κι όταν λέμε Κερα­μική Σύγ­χρο­νης Τέχνης , εννο­ούμε ότι καλ­λι­τέ­χνες εικα­στι­κοί οι οποίοι έχουν τον δικό τους τρόπο έκφρα­σης, θα έρχο­νται στη Ρόδο προ­κει­μέ­νου να ενσω­μα­τώ­σουν στοι­χεία της Ροδί­τι­κης Κερα­μι­κής Παρά­δο­σης στην δική τους Τέχνη, προ­κει­μέ­νου να δώσουν κάτι νέο, μετα­τρέ­πο­ντας την παρά­δοση σε και­νο­το­μία, το παρελ­θόν σε μέλλον. Με αυτό τον τρόπο φιλο­δο­ξούμε να δημιουρ­γή­σουμε ένα δίκτυο  καλ­λι­τε­χνών ανά την Μεσό­γειο, οι οποίοι θα έχουν αναφορά σε μια άτυπη – άυλη «Σχολή της Ρόδου» υπο­γράμ­μισε η κ. Μοσχή κατά την παρου­σί­αση του προ­γράμ­μα­τος στο Κατά­λυμα της Γαλλίας παρου­σία της Πολι­τι­στι­κής Ακο­λού­θου της Γαλ­λι­κής Πρε­σβείας στην  Ελλάδα κ. Muriel Piquet –Viaux και της καλ­λι­τέ­χνι­δας  Lise Chevalier.

Είναι σημα­ντικό το γεγονός πως το Γαλλικό Ινστι­τούτο Ελλάδος, έχει εξα­σφα­λί­σει ένα τριετές πρό­γραμμα φιλο­ξε­νίας για καλ­λι­τέ­χνες που θα έρχο­νται στην Ρόδο –κυρίως από την Γαλλία, την Ελλάδα και άλλες μεσο­γεια­κές χώρες, θα δια­μέ­νουν για δύο μήνες στο νησί, θα συνερ­γά­ζο­νται με τον καλ­λι­τέ­χνη συμπα­τριώτη μας κ. Κώστα Νεο­φύ­του και μετέ­πειτα, θα παρου­σιά­ζουν τα έργα τους σε επόμενη επί­σκεψή τους με εκθέ­σεις. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει και κάποιες εργα­σίες που πρέπει να γίνουν στο Κατά­λυμα της Γαλλίας στην Ρόδο.

Σύμ­μα­χος και εταίρος σε αυτή την προ­σπά­θεια είναι η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, που από την αρχή αντα­πο­κρί­θηκε θετικά.

Στο πρό­γραμμα συμ­με­τέ­χουν το Γαλλικό Ινστι­τούτο Αθηνών, το Γαλλικό Ινστι­τούτο Παρι­σίων, η Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα (αφού οι καλ­λι­τέ­χνες φιλο­ξε­νού­νται στο παράρ­τημα στο Παλάτι των Ιπποτών). Η συνερ­γα­σία επε­κτεί­νε­ται ήδη και με άλλους σημα­ντι­κούς φορείς της  Γαλλίας, μάλιστα τον  περα­σμένο Ιούνιο είχε έρθει στην Ρόδο ένα κλι­μά­κιο εμπει­ρο­γνω­μό­νων από την Ακα­δη­μία των Σεβρών που πέρα από τις διά­ση­μες πορ­σε­λά­νες, δια­θέ­τει το μεγα­λύ­τερο και σημα­ντι­κό­τερο Μουσείο Κερα­μι­κής  Τέχνης  στον κόσμο.

«Το κλι­μά­κιο ήρθε για να δει τους χώρους, να εξε­τά­σει την καταλ­λη­λό­τητα  του κτηρίου αλλά και τα τοπικά υλικά που μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν. Σκε­πτικό μας δεν είναι να εισά­γουμε την πρώτη ύλη από αλλού, αλλά να ανα­δεί­ξουμε την ιδιαι­τε­ρό­τητα της πρώτης ύλης, τον χαρα­κτη­ρι­στικό παρα­δο­σιακό πηλό της ροδί­τι­κης γης. Μέσα από αυτήν την δημιουρ­γική δρα­στη­ριό­τητα με τη συμ­με­τοχή καλ­λι­τε­χνών από ολό­κληρη τη Μεσό­γειο  και κυρίως από χώρες που έχουν αντί­στοιχα μεγάλη παρά­δοση στην κερα­μική τέχνη, απώ­τε­ρος στόχος είναι η προ­ώ­θηση ενός πολι­τι­σμού ειρήνης  δια­λό­γου και συνερ­γα­σίας ανάμεσα στους δια­φο­ρε­τι­κούς λαούς θρη­σκείες και πολι­τι­σμούς της Μεσο­γείου. Αυτό εξάλλου απο­τε­λεί δια­χρο­νικά   γνώμονα και  αντι­κεί­μενο των δικών μου δρα­στη­ριο­τή­των  που εδώ και αρκετές πλέον δεκα­ε­τίες υπηρετώ πιστά δια της οδού της  πολι­τι­στι­κής διπλω­μα­τίας»  δήλωσε  η κα Μοσχή,  ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την παρου­σί­αση του προ­γράμ­μα­τος.

Σίγουρα, αυτή είναι η αφε­τη­ρία ενός μεγάλου εγχει­ρή­μα­τος καθώς η δημιουρ­γία ενός Κέντρου Κερα­μι­κής Σύγ­χρο­νης Τέχνης  στην Ρόδο, είναι μια εξαι­ρε­τική ιδέα με τερά­στιες δυνα­τό­τη­τες και πολλές προ­ο­πτι­κές.

Η Lise Chevalier, η πρώτη καλ­λι­τέ­χνιδα

Η Lise Chevalier είναι η πρώτη καλ­λι­τέ­χνης  που συμ­με­τέ­χει σε αυτό το πρό­γραμμα. Με την συμ­με­τοχή της και με την δημιουρ­γία της, θέλησε να μετα­φέ­ρει σε κερα­μικά, σχέδιά της εμπνευ­σμένα από τη σειρά του έργου της Εσω­τε­ρική Μυθο­λο­γία. Είχε συνερ­γα­σία με τον συμπα­τριώτη μας καλ­λι­τέ­χνη και κερα­μί­στα, κ. Κώστα Νεο­φύ­του και το απο­τέ­λε­σμα ήταν πραγ­μα­τικά πολύ ενδια­φέ­ρον.

«Πάντρεψε» καλ­λι­τε­χνικά την τεχνική των σμάλτων, την παρα­δο­σιακή κερα­μική «δια­κό­σμηση» με την δική της καλ­λι­τε­χνική έρευνα. Η μετα­κί­νηση της σχε­δια­στι­κής χει­ρο­νο­μίας προς την απει­κό­νιση σε τρισ­διά­στατο αντι­κεί­μενο έδωσε στις εικόνες μία άλλη διά­σταση, επη­ρε­ά­ζο­ντας το χρώμα, τη γραμμή και την ίδια την ανά­γνωση του έργου.

«Τα ταξίδια πάντοτε τρο­φο­δό­τη­σαν τη δουλειά μου: η παρα­θα­λάσ­σια περιοχή της Βαλ­τι­κής στα βήματα των Γερ­μα­νών ρομα­ντι­κών ζωγρά­φων, τα ντολμέν στις Cévennes, οι φτέρες στον κήπο των φυτών του Βερο­λί­νου, η παρα­τή­ρηση πουλιών από τις βερά­ντες του τελευ­ταίου ορόφου στην πόλη της Τεχε­ρά­νης, η συλλογή των κερα­μι­κών που προ­σά­ρα­ξαν στις παρα­λίες των Πρι­γκη­πόν­νη­σων νότια της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης, το θαλάσ­σιο τοπίο που με περι­βάλ­λει στη Sète. Εδώ, πρό­κει­ται για το εικο­νο­γρα­φικό τοπίο της ροδια­κής κερα­μι­κής», υπο­γράμ­μισε σε δηλώ­σεις της.

Η Lise Chevalier εργά­ζε­ται και ζει στη Sète. Απο­φοί­τησε το 2010 από την σχολή Καλών Τεχνών του Montpellier, και συνέ­χισε τις σπουδές της στο Πανε­πι­στή­μιο Τεχνών του Βερο­λί­νου. Για μία τετρα­ε­τία παρα­κο­λού­θησε τα μαθή­ματα του καλ­λι­τέ­χνη Lothar Baumgarten και πήρε το μετα­πτυ­χιακό της δίπλωμα εικα­στι­κών τεχνών με την καθο­δή­γησή του. Ερω­τευ­μένη με τον τόπο της, επέ­στρεψε σε αυτόν, όπως ήταν φυσικό, το 2012.

Στο εργα­στή­ριο του καλ­λι­τέ­χνη κερα­μι­κής Κώστα Νεο­φύ­του, στο παλιό εργο­στά­σιο στη Ρόδο, η γαλλίδα καλ­λι­τέ­χνης, ασχο­λή­θηκε για δύο ολό­κλη­ρους μήνες, με την τεχνική της δια­κό­σμη­σης (ζωγρα­φιά σε κερα­μική) σύμφωνα με την παρά­δοση του Ικάρου. Η διδα­σκα­λία του στυλ Ίκαρος, μονα­δική στη Ρόδο, είναι μια πολύ­τιμη κλη­ρο­νο­μιά και ο Κώστας Νεο­φύ­του κατέχει βαθιά τη γνώση αυτής της τέχνης. Μέσω της καθη­με­ρι­νής μετά­δο­σης χει­ρο­νο­μιών, χρω­μά­των, μοτίβων, η καλ­λι­τέ­χνης εξε­λίσ­σε­ται στις δημιουρ­γίες της, εμπνευ­σμένη από τη φινέτσα και την ιστορία της συγκε­κρι­μέ­νης τέχνης.

«Στα μοτίβα της κερα­μι­κής, διαβάζω τοπία. Το σύμπλεγμα  των φυτών, οι εκθαμ­βω­τι­κές πολύ­χρω­μες αρμο­νίες, τα μυθο­λο­γικά θέματα είναι ασύ­γκρι­τες πηγές έμπνευ­σης ομορ­φιάς και ιστο­ριών. Στο εργα­στή­ριο ο χρόνος ρέει σαν τεντω­μένη κλε­ψύ­δρα. Σκέ­φτο­μαι τον Ερμή, τον Κέρβερο, την είσοδο της Ρόδου, τους δύο κίονες σαν κυπα­ρίσ­σια σκα­λι­σμένα στον ουρανό. Σκέ­φτο­μαι τους γκρε­μούς της Λίνδου, τα φλογερά άλογα και τις γυναί­κες πουλιά. Οι εικόνες και οι ιστο­ρίες εκείνες ανα­μει­γνύ­ο­νται με την «εσω­τε­ρική μου μυθο­λο­γία». Σχε­διάζω και ζωγρα­φίζω σε μικρές επι­φά­νειες από κερα­μική», δήλωσε η ίδια.

«Βλέ­πο­ντας τα κερα­μικά του Ικάρου, μπόρεσα να ανα­κα­λύψω πολλά ιστο­ρικά σημεία. Η έμπνευση που είχα εδώ στη Ρόδο ήταν πολύ σημα­ντική. Ανα­κά­λυψα μια δια­φο­ρε­τική τεχνική δου­λεύ­ο­ντας τον πηλό και τα χρώματα. Αυτό που ανα­κά­λυψα δου­λεύ­ο­ντας μαζί με τον κ. Νεο­φύ­του, ήταν πολλά νέα μοτίβα, τα χρώματα, τα σχέδια αλλά και η τεχνική που χρη­σι­μο­ποιούμε στην κερα­μική. Η αλήθεια είναι ότι η Κερα­μική δεν ήταν κάτι που γνώριζα αλλά με ενδιέ­φε­ραν πολύ τα σχέδια. Κι επειδή προ­σω­πικά με εμπνέει ό,τι έχει να κάνει με την φύση, ήθελα να ασχο­ληθώ με αυτό το αντι­κεί­μενο».

Η γαλλίδα καλ­λι­τέ­χνης, μετά την ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος θα επι­στρέ­ψει εκ νέου στην Ρόδο το 2020 για μία μεγάλη έκθεση όπου θα παρου­σιά­σει τα έργα της, καρπός της καλ­λι­τε­χνι­κής δια­μο­νής της   στη Ρόδο  και της επαφής της με τη ροδιακή κερα­μική τέχνη, όπως την διδά­χτηκε από την δάσκαλο  Κώστα Νεο­φύ­του.