Black Friday 2025: Κερδισμένες οι μεγάλες επιχειρήσεις, υπό πίεση οι μικρομεσαίες – Οι δύο εκπλήξεις

Χωρίς ουρές έξω από τα κα­τα­στή­μα­τα, όπως συ­νέ­βαι­νε πριν λίγα χρό­νια, αλλά με πολύ κόσμο στους δη­μο­φι­λείς εμπο­ρι­κούς δρό­μους, στις με­γά­λες αλυ­σί­δες και στα malls έκλει­σε η φε­τι­νή Black Friday, αν και οι πε­ρισ­σό­τε­ρες εμπο­ρι­κές επι­χει­ρή­σεις συ­νε­χί­ζουν τις προ­σφο­ρές του­λά­χι­στον έως στο τέλος της εβδο­μά­δας.

Παρά την κι­νη­τι­κό­τη­τα στα φυ­σι­κά κα­τα­στή­μα­τα και τις αυ­ξη­μέ­νες επι­σκέ­ψεις στα eshops όλο το προη­γού­με­νο τε­τρα­ή­με­ρο και πε­ρισ­σό­τε­ρο χθες λόγω της Cyber Monday, τα εντυ­πω­σια­κά νού­με­ρα δεν ήρθαν στα τα­μεία, καθώς οι Έλ­λη­νες κα­τα­να­λω­τές προ­τί­μη­σαν να ψω­νί­σουν φθη­νό­τε­ρα προ­ϊ­ό­ντα, ενώ οι “μαύ­ρες εκ­πτώ­σεις” δεν βο­ή­θη­σαν ούτε τον ηλε­κτρο­νι­κό τζίρο, ο οποί­ος για πρώτη φορά μετά από 15 χρό­νια ανα­μέ­νε­ται να πα­ρου­σί­α­σε κάμψη για το σύ­νο­λο του 2025. Πα­ράλ­λη­λα, οι μι­κρές επι­χει­ρή­σεις συ­νε­χί­ζουν να δυ­σκο­λεύ­ο­νται να αντα­γω­νι­στούν τους με­γά­λους παί­κτες της αγο­ράς, που για μια ακόμη φορά πήραν τον “αφρό” των πω­λή­σε­ων.

Σύμ­φω­να με τον Μάκη Σαβ­βί­δη, αντι­πρό­ε­δρο του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθή­νας και αντι­πρό­ε­δρο του Ελ­λη­νι­κού Συν­δέ­σμου Ηλε­κτρο­νι­κού Εμπο­ρί­ου, “φέτος η ηλε­κτρο­νι­κή αγορά ίσως να είναι η πρώτη χρο­νιά μετά από 15 χρό­νια που θα πα­ρου­σιά­σει κάμψη”, απο­δί­δο­ντας το φαι­νό­με­νο στις ασια­τι­κές πλατ­φόρ­μες που έχουν κα­τα­λά­βει 15% με 20% του με­ρι­δί­ου της ηλε­κτρο­νι­κής αγο­ράς.

Ο Κώ­στας Γε­ράρ­δος, πρό­ε­δρος του ΣΕΛΠΕ και διευ­θύ­νων σύμ­βου­λος της Πλαί­σιο Computers, ση­μεί­ω­σε ότι πα­ρό­τι ο επί­ση­μος απο­λο­γι­σμός θα γίνει τις επό­με­νες ημέ­ρες, η ει­κό­να δεί­χνει ότι η φε­τι­νή Black Friday κι­νή­θη­κε ελα­φρώς θε­τι­κά. “Ο δικός μας κλά­δος (σ.σ. τα ηλε­κτρι­κά και ηλε­κτρο­νι­κά είδη) είναι σί­γου­ρα ελα­φρά θε­τι­κός. Σί­γου­ρα δεν είναι δι­ψή­φια η άνο­δος”, διευ­κρί­νι­σε. Από την άλλη, εκτί­μη­σε ότι το private label να κερ­δί­ζει έδα­φος ένα­ντι των brands.

Από την πλευ­ρά του, ο Σταύ­ρος Κα­φού­νης, πρό­ε­δρος της ΕΣΕΕ, δή­λω­σε επι­φυ­λα­κτι­κός, το­νί­ζο­ντας ότι δεν μπο­ρεί να κάνει απο­τί­μη­ση πριν ολο­κλη­ρω­θεί η έρευ­να του Ιν­στι­τού­του της ΕΣΕΕ με τη συμ­με­το­χή επι­χει­ρή­σε­ων από όλη την Ελ­λά­δα.

Από τα gadgets στις εμπει­ρί­ες

Ταυ­τό­χρο­να, η φε­τι­νή Black Friday απο­κά­λυ­ψε μια ου­σια­στι­κή με­τα­τό­πι­ση στις κα­τα­να­λω­τι­κές προ­τι­μή­σεις. Φέτος, εκτός από είδη τε­χνο­λο­γί­ας, ηλε­κτρι­κές οι­κια­κές συ­σκευ­ές, ρούχα και καλ­λυ­ντι­κά, στο προ­σκή­νιο βγή­καν δυ­να­μι­κά και οι υπη­ρε­σί­ες με εντυ­πω­σια­κές εκ­πτώ­σεις. Από φθη­νό­τε­ρα αε­ρο­πο­ρι­κά ει­σι­τή­ρια, ασφα­λί­σεις και leasing αυ­το­κι­νή­του και συν­δρο­μές σε γυ­μνα­στή­ρια μέχρι εκ­παι­δευ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα και υπη­ρε­σί­ες προ­σω­πι­κής ανά­πτυ­ξης.

Η με­τα­στρο­φή προς τις υπη­ρε­σί­ες επι­βε­βαιώ­νε­ται από έρευ­να του Ερ­γα­στη­ρί­ου “ΑΓΟΡΑ” του Οι­κο­νο­μι­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών: ενώ το 2024 το 33% των κα­τα­να­λω­τών δή­λω­νε ότι δεν είχε αγο­ρά­σει καμία υπη­ρε­σία, φέτος το αντί­στοι­χο πο­σο­στό υπο­χώ­ρη­σε στο 22%.

Η πιο εντυ­πω­σια­κή άνο­δος κα­τα­γρά­φη­κε στις τα­ξι­διω­τι­κές υπη­ρε­σί­ες: από 25% των κα­τα­να­λω­τών το 2024 εκτο­ξεύ­τη­κε στο 63% φέτος. Οι εκ­παι­δευ­τι­κές υπη­ρε­σί­ες συ­γκέ­ντρω­σαν 24%, η ψυ­χα­γω­γία 19%, ενώ οι υπη­ρε­σί­ες αι­σθη­τι­κής και ευ­ε­ξί­ας έφτα­σαν το 17%. Το 48% των κα­τα­να­λω­τών σχε­διά­ζει να αγο­ρά­σει πε­ρισ­σό­τε­ρες υπη­ρε­σί­ες από πέρσι, επι­βε­βαιώ­νο­ντας ότι οι Έλ­λη­νες επι­θυ­μούν να επεν­δύ­σουν πε­ρισ­σό­τε­ρο σε εμπει­ρί­ες παρά σε υλικά αγαθά.

Η μεί­ω­ση του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος πλήτ­τει την κα­τα­νά­λω­ση

Ο Μάκης Σαβ­βί­δης επι­βε­βαί­ω­σε ότι υπήρ­ξε κί­νη­ση και εν­δια­φέ­ρον από τους κα­τα­να­λω­τές, τόσο στα ηλε­κτρο­νι­κά όσο και στα φυ­σι­κά κα­τα­στή­μα­τα. Ωστό­σο, η πιο ση­μα­ντι­κή πα­ρα­τή­ρη­ση αφορά το ύψος των δα­πα­νών.

“Οι πε­λά­τες, οι κα­τα­να­λω­τές ψώ­νι­σαν φθη­νό­τε­ρα είδη. Αν πέρσι έδω­σαν 100 ευρώ για πα­ρά­δειγ­μα, φαί­νε­ται ότι εφέ­τος θα είναι πιο κάτω”, τό­νι­σε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Το φαι­νό­με­νο αυτό πα­ρα­τη­ρή­θη­κε σε όλες τις κα­τη­γο­ρί­ες προ­ϊ­ό­ντων και απο­τε­λεί, σύμ­φω­να με την εκτί­μη­σή του, την προ­έ­κτα­ση της διαρ­κούς μεί­ω­σης του πραγ­μα­τι­κού δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος των Ελ­λή­νων τα τε­λευ­ταία τρία χρό­νια.

“Καθώς κα­τα­να­λώ­νο­νται πάνω από δύο τρίτα στα βα­σι­κά, δη­λα­δή ενοί­κια, σού­περ μάρ­κετ, ρεύμα και καύ­σι­μα και τα λοιπά”, εξή­γη­σε ο αντι­πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου, οι κα­τα­να­λω­τές ανα­γκά­ζο­νται να στρα­φούν σε φθη­νό­τε­ρες επι­λο­γές.

Όσον αφορά τις κα­τη­γο­ρί­ες προ­ϊ­ό­ντων που προ­τι­μή­θη­καν, για τις γυ­ναί­κες πρώ­τευ­σαν έν­δυ­ση, υπό­δη­ση, αξε­σουάρ, καλ­λυ­ντι­κά και είδη πα­ρα­ποί­η­σης, ενώ για τους άντρες τα ηλε­κτρο­νι­κά είδη, η υπό­δη­ση και η έν­δυ­ση.

Το δί­λημ­μα των μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων

Ένα από τα με­γα­λύ­τε­ρα προ­βλή­μα­τα που επι­ση­μάν­θη­κε είναι η αδυ­να­μία των μι­κρών επι­χει­ρή­σε­ων να αντα­γω­νι­στούν τις με­γά­λες αλυ­σί­δες. “Οι μι­κρές επι­χει­ρή­σεις, επει­δή δεν έχουν τις δυ­νά­μεις για να προ­ω­θή­σουν και να δια­φη­μί­σουν τις προ­σφο­ρές τους σε αντί­θε­ση με τις με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις, παίρ­νουν μι­κρό­τε­ρο πο­σο­στό από την εμπο­ρι­κή αυτή γιορ­τή”, ση­μεί­ω­σε ο κ. Σαβ­βί­δης.

Η κα­τά­στα­ση επι­δει­νώ­νε­ται από την αύ­ξη­ση του λει­τουρ­γι­κού κό­στους το τε­λευ­ταίο ενά­μι­σι έτος και την έλ­λει­ψη χρη­μα­το­δό­τη­σης για τις μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις. Η άποψη του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθή­νας είναι σαφής: αν δεν γίνει κάτι και συ­νε­χι­στεί η κα­τά­στα­ση όπως έχει δια­μορ­φω­θεί, θα οδη­γή­σει σε κλεί­σι­μο με­γά­λου αριθ­μού μι­κρών εμπο­ρι­κών επι­χει­ρή­σε­ων.

Το φαι­νό­με­νο είναι ακόμη πιο έντο­νο στο ηλε­κτρο­νι­κό εμπό­ριο, όπου για να γίνει μια επι­χεί­ρη­ση γνω­στή πρέ­πει να δια­φη­μι­στεί, κάτι που οι μι­κρές δεν μπο­ρούν να αντέ­ξουν οι­κο­νο­μι­κά. “Δεν μπο­ρούν να δεί­ξουν τις προ­σφο­ρές τους παρά μόνο στις πλατ­φόρ­μες σύ­γκρι­σης τιμών”, επι­σή­μα­νε ο ίδιος.

Παρά τις επι­φυ­λά­ξεις για την κα­ταλ­λη­λό­τη­τα του θε­σμού της Black Friday για την ελ­λη­νι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, η συμ­με­το­χή των επι­χει­ρή­σε­ων πα­ρα­μέ­νει υψηλή, στο 80-85%. “Δεν ται­ριά­ζει ούτε κοι­νω­νι­κά ούτε οι­κο­νο­μι­κά”, σχο­λί­α­σε ο αντι­πρό­ε­δρος του Εμπο­ρι­κού Συλ­λό­γου Αθή­νας, το­νί­ζο­ντας ότι οι μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις πιέ­ζο­νται να συμ­με­τά­σχουν διότι οι με­γά­λες το κά­νουν εντα­τι­κά.

Η εγ­γύ­τη­τα της Black Friday με τα Χρι­στού­γεν­να δη­μιουρ­γεί επι­πλέ­ον πρό­βλη­μα, καθώς αν πάει πολύ καλά η μία πε­ρί­ο­δος, δεν θα πάει τόσο καλά η άλλη. Όλοι οι φο­ρείς της αγο­ράς με­τρούν τρί­μη­να, και το τέ­ταρ­το τρί­μη­νο πε­ρι­λαμ­βά­νει και τις δύο πε­ριό­δους.

Για τη χρι­στου­γεν­νιά­τι­κη αγορά οι προ­ο­πτι­κές δεν είναι ιδιαί­τε­ρα εν­θαρ­ρυ­ντι­κές. Οι ανα­λύ­σεις μέσω του Ιν­στι­τού­του Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας της ΕΣΕΕ δεν προ­κύ­πτουν αι­σιό­δο­ξα μη­νύ­μα­τα, ει­δι­κά για τις μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις. “Με τον τρόπο που έχει δια­μορ­φω­θεί η κα­τά­στα­ση και ει­δι­κά με τα λει­τουρ­γι­κά έξοδα είναι μο­νό­δρο­μος πια να κλεί­σουν μι­κρές επι­χει­ρή­σεις προς όφε­λος των με­γά­λων”, προει­δο­ποί­η­σε ο Μάκης Σαβ­βί­δης.

Πηγή: capital.gr