Ρίχνοντας το ζάρι

Με ευκαι­ρία τον φονικό σεισμό στην Αλβανία, αλλά και τον ισχυρό σεισμό στα Κύθηρα, ξανά­νοιξε η συζή­τηση για τον προ­σει­σμικό έλεγχο στα δημόσια κτίρια. Ενα από τα σημα­ντι­κό­τερα θέματα που αφορούν την προ­στα­σία από έναν σεισμό, φαι­νό­μενο συνη­θι­σμένο σε μια χώρα που είναι 6η πιο σει­σμο­γόνα στον κόσμο Μια συζή­τηση που άνοιξε και έκλεισε- όπως άλλωστε συνήθως συμβαίνει- και μετά τον σεισμό του Ιουλίου στην Αθήνα. Ακού­σαμε πάλι λοιπόν από σει­σμο­λό­γους και ειδι­κούς, πως μόνο το 25% των δημό­σιων κτιρίων έχει ελεγ­χθεί,  ενώ τo 30% από αυτά  χρίζουν άμεσης επέμ­βα­σης, Και τα πράγ­ματα χει­ρο­τε­ρεύ­ουν, αν σκεφτεί κανείς ότι τα προ­βλή­ματα δεν είναι πάντα εμφανή και άρα χρειά­ζε­ται πιο ενδε­λε­χής έλεγχος. Εχει απο­δει­χτεί από πάρα πολύ παλιά ότι τα πιο ευάλωτα δημόσια κτίρια είναι τα σχολεία. Είναι τα κτίρια στα οποία εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες μαθητές περνούν πολλές ώρες της ημέρας τους. Πάνω από 13.000 σε όλη τη χώρα. Στην πλειο­νό­τητα τους παλιά και με ξεπε­ρα­σμέ­νες αντι­σει­σμι­κές προ­δια­γρα­φές, με το 55% να έχουν χτιστεί πριν από το 1985. Πόσα έχουν ελεγ­χθεί, σε ποιον βαθμό, και πώς ενι­σχύ­ο­νται αν κριθεί απα­ραί­τητο; Ποιος έχει την ευθύνη; Υπήρξε πρό­γραμμα ελέχγου που είχε ξεκι­νή­σει το 2004, δια­κό­πηκε το 2011 λόγω της κατάρ­γη­σης του Οργα­νι­σμού Σχο­λι­κών Κτιρίων. Δια­βά­ζο­ντας κανείς τους νόμους και τις εγκυ­κλί­ους για το ποιος κάνει τι, βρί­σκε­ται με περισ­σό­τε­ρες απορίες από ότι πριν τα δια­βά­σει. Μοιάζει σαν να είναι έτσι οργα­νω­μένα τα πράγ­ματα ώστε, σε περί­πτωση που συμβεί μια κατα­στροφή, να μην έχει κανείς την ευθύνη. Αλλά κάτω από όλα αυτά ξεπρο­βάλ­λει ένας κοινός παρο­νο­μα­στής: η έλλειψη χρη­μά­των και προ­σω­πι­κού. Τόσο οι δημό­σιες υπη­ρε­σίες όσο και οι υπη­ρε­σίες των Δήμων, έχουν απο­δυ­να­μω­θεί όλα τα προη­γού­μενα χρόνια λόγω έλλει­ψης επαρ­κούς χρη­μα­το­δό­τη­σης. Η αντι­σει­σμική θωρά­κιση των κτιρίων είναι επι­τα­κτική ανάγκη, αλλά την ξεχνάμε μέχρι τον επόμενο σεισμό. Είμαστε δια­τε­θει­μέ­νοι να συνε­χί­σουμε να ρίχνουμε το ζάρι; Θρήνος μετά τις τρα­γω­δίες, ή πρόληψη χωρίς καθυ­στέ­ρηση ούτε μιας μέρας;  Ένας μεγάλος σεισμός μπορεί να συμβεί οποια­δή­ποτε στιγμή. Και το ξέρουμε πια καλά: δε σκο­τώ­νουν ανθρώ­πους οι σεισμοί -τα κτίρια σκο­τώ­νουν. Αλλά τις απο­φά­σεις, άνθρω­ποι τις παίρ­νουν.