Εκδήλωση και παρουσίαση βιβλίου για τη Σαπφώ στη Ρόδο

Σαπφώ

Τα ποι­ή­ματα

(πρόλογος-μετάφραση-σημειώσεις) Τασούλα Καρα­γε­ωρ­γίου,

Αθήνα: Εκδ. Κέδρος, 2022

Το δειλινό του Σαβ­βά­του 27 Μαΐου 2023, στον Ιππο­τικό Ξενώνα της Αγίας Αικα­τε­ρί­νης στη Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με πολύ μεγάλη επι­τυ­χία η παρου­σί­αση του βιβλίου της Τασού­λας Καρα­γε­ωρ­γίου Σαπφώ, Τα Ποι­ή­ματα (πρόλογος-μετάφραση-σημειώσεις) από τις εκδό­σεις Κέδρος (2022). Υπεύ­θυ­νοι φορείς για τη διορ­γά­νωση ήταν ο Σύν­δε­σμος Φιλο­λό­γων Δωδε­κα­νή­σου, το επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Ἤριννα και το περιο­δικό τέχνης και λόγου Νησίδες. Την εκδή­λωση στήριξε η Εφορεία Αρχαιο­τή­των Δωδε­κα­νή­σου που διέθεσε τον χώρο. Το βιβλίο δια­τέ­θηκε στο κοινό από το βιβλιο­πω­λείο Το Δέντρο.

Η δρ. Τασούλα Καρα­γε­ωρ­γίου είναι ανα­γνω­ρι­σμένη ως μία από τις πιο έγκυρες φωνές στη σύγ­χρονη ελλη­νική ποίηση. Γεν­νή­θηκε στην Αλε­ξάν­δρεια της Αιγύ­πτου το 1954, με κατα­γωγή από τη Ρόδο. Είναι τ. σύμ­βου­λος φιλο­λό­γων, τ. πρό­ε­δρος της Πανελ­λή­νιας Ένωσης Φιλο­λό­γων (Π.Ε.Φ.) και μέλος της συντα­κτι­κής επι­τρο­πής της περιο­δι­κής έκδοσης Ἤριννα του Συν­δέ­σμου Φιλο­λό­γων Δωδε­κα­νή­σου. Από το 2007 διδά­σκει στο Εργα­στήρι Ποίησης του Ιδρύ­μα­τος Τάκης Σινό­που­λος. Το ποι­η­τικό της έργο εκτεί­νε­ται σε εννέα βιβλία από το 1986 έως σήμερα. Τελευ­ταία έκδοση είναι Τα πήλινα ποι­ή­ματα από τις εκδό­σεις Κέδρος 2021, η οποία περι­λαμ­βά­νει τις συλ­λο­γές Η χελώνα του Κερα­μει­κού και Η πήλινη χορεύ­τρια. Για τη συλλογή ποι­η­μά­των Η πήλινη χορεύ­τρια (2019) των εκδό­σεων Γαβρι­η­λί­δης τιμή­θηκε από την Ακα­δη­μία Αθηνών με το βραβείο Λάμπρου Πορφύρα 2020. Ποι­ή­ματά της έχουν δημο­σιευ­θεί σε πολλά λογο­τε­χνικά περιο­δικά και ανθο­λο­γίες. Έχει επίσης μετα­φρά­σει αρχαία ελλη­νική λυρική ποίηση, ειδικά την Σαπφώ, την Ήριννα και επι­τύμ­βια επι­γράμ­ματα από την Παλα­τινή Ανθο­λο­γία στην ιδιαί­τερα σημα­ντική της έκδοση Ναυαγού τάφος ειμί (Γαβρι­η­λί­δης, 2016).

Την εκδή­λωση προ­λό­γισε και συντό­νισε η Λουκία Ορφανού, Φιλό­λο­γος και Πρό­ε­δρος του Συν­δέ­σμου Φιλο­λό­γων Δωδε­κα­νή­σου. Παρέμ­βαση πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από τον Πάνο Δρα­κό­πουλο, ποιητή και μέλος της συντα­κτι­κής επι­τρο­πής του περιο­δι­κού λόγου και τέχνης Νησίδες (συν­διορ­γα­νωτή της εκδή­λω­σης). Για το βιβλίο μίλησαν: Εριφύλη Κανίνια (Αρχαιο­λό­γος και ποι­ή­τρια), Δήμητρα Γ. Κιούση (Φιλό­λο­γος) και η Τασούλα Καρα­γε­ωρ­γίου. Ποι­ή­ματα της Σαπφούς απήγ­γειλε η Σοφία Κου­τσάκη (θεα­τρο­λό­γος, τρα­γου­δί­στρια και τρα­γου­δο­ποιός). Στην ερμη­νεία

τριών μελο­ποι­η­μέ­νων ποι­η­μά­των της Σαπφούς από μεγά­λους Έλληνες συν­θέ­τες την συνό­δευσε με κλασική κιθάρα ο Νίκος Χυτήρης.

Ο Πάνος Δρα­κό­που­λος στην ομιλία του τόνισε τη μόνιμα ουσια­στική συμ­με­τοχή και συνερ­γα­σία της Τασού­λας Καρα­γε­ωρ­γίου με τις Νησίδες μέσω της ποίησής της αλλά και μέσω της στήλης του περιο­δι­κού που αφορά στη μετά­φραση αρχαίων επι­γραμ­μά­των της Παλα­τι­νής Ανθο­λο­γίας. Επι­πλέον, ιδιαί­τερη αναφορά έγινε στην πρό­σφατη έκδοση του 24ου τεύχους των Νησίδων, όπου περι­λαμ­βά­νε­ται εκτενές άρθρο της ιδίας για την αρχαία ποι­ή­τρια από τη Λίνδο, την Κλε­ο­βου­λίνη, κόρη του Κλε­ό­βου­λου του Λίνδιου καθώς και μετα­φρά­σεις «αινιγ­μά­των» της.

Στη συνέ­χεια, η Εριφύλη Κανίνια με την ομιλία της ανέ­δειξε τη σπου­δαιό­τητα του σαπ­φι­κού έργου για τη Λέσβο και τον αιγαιακό πολι­τι­σμό της αρχαϊ­κής εποχής καθώς και την τερά­στια συμβολή του στην αρχαϊκή λυρική ποίηση. Έμφαση δόθηκε στην έννοια του κάλλους και της αβρο­σύ­νης. Η έτερη ομι­λή­τρια, Δήμητρα Κιούση ανα­φέρ­θηκε στην πολι­τική σημασία ανά­δει­ξης του γυναι­κείου λόγου μέσω της ποι­η­τι­κής έκφρα­σης του λυρικού «εγώ», σε μια εποχή που είχε επι­βλη­θεί στις γυναί­κες η σιωπή. Παρου­σιά­στηκε επίσης, η πολύ­μο­χθη δια­δρομή του μετα­φρα­στι­κού εγχει­ρή­μα­τος των ποι­η­τι­κών σαπ­φι­κών θραυ­σμά­των από την Τασούλα Καρα­γε­ωρ­γίου και θίχτη­καν σημεία δια­κει­με­νι­κό­τη­τας ανάμεσα στους σαπ­φι­κούς στίχους και το δημο­τικό τρα­γούδι.

Η προ­σκε­κλη­μένη ποι­ή­τρια και μετα­φρά­στρια της ποίησης της Σαπφούς, Τασούλα Καρα­γε­ωρ­γίου συνο­μι­λεί πολλά χρόνια με την αρχαία λυρική ποίηση. Το πάθος της για τη μετά­φραση και την αγάπη της για την ελλη­νική γλώσσα κατά­φερε να μετα­δώ­σει στο ακρο­α­τή­ριό της και να το μυήσει στο σαπφικό σύμπαν. Ανα­φέ­ρει χαρα­κτη­ρι­στικά στον πρόλογο του βιβλίου της: «Η Σαπφώ δια­μορφώνει έναν κόσμο ο οποίος καταφάσκει στον έρωτα και αντι­πα­ρατίθεται στη βία του πολέμου εισάγοντας μια αισθη­τική του συναι­σθήματος που οι ποιότητές του καταξιώνουν την ανθρώπινη ζωή. Είναι ένας κόσμος που αποστρέφεται τον επι­δει­κτικό πλου­τι­σμό, την τρυφή και τη ματαιότητα του φαίνεσθαι».