Ανακαλύφθηκαν στο νησί μας απολιθωμένα δόντια ρινόκερου!

Δύο ακόμα σπου­δαίες ανα­κα­λύ­ψεις έφερε στο φως ο υπεύ­θυ­νος ερευνών στη Ρόδο για το Παλαιο­ντο­λο­γικό Μουσείο Αρχαγ­γέ­λου – Μουσείο Φυσικής Ιστο­ρίας της Ρόδου κ. Νίκος Γουδής, ο οποίος κατά­φερε να εντο­πί­σει για πρώτη φορά απο­λι­θω­μένα δόντια ρινό­κε­ρου, όπως επίσης και τμήμα γνάθου νάνου ελέ­φα­ντα που έζησαν στο νησί μας πριν από εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια.

Οι ανα­κα­λύ­ψεις του κ. Γουδή, φωτί­ζουν ακόμα περισ­σό­τερο πτυχές της φυσικής ιστο­ρίας του νησιού παρέ­χο­ντας πολύ­τι­μες πλη­ρο­φο­ρίες για τα είδη που ενδη­μού­σαν πριν από εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια.

Ειδι­κό­τερα, απο­λι­θω­μένα δόντια ρινό­κε­ρου του γένους Stephanorhinus sp που υπο­λο­γί­ζε­ται ότι έζησε πριν από περίπου 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια, εντό­πισε στη Ρόδο ο υπεύ­θυ­νος ερευνών στη Ρόδο για το Παλαιο­ντο­λο­γικό Μουσείο Αρχαγ­γέ­λου – Μουσείο Φυσικής Ιστο­ρίας της Ρόδου κ. Νίκος Γουδής.

Πρό­κει­ται για τα μονα­δικά ευρή­ματα στο νησί που δεί­χνουν ότι ρινό­κε­ροι αυτού του είδους έζησαν στη Ρόδο πριν από εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια. Τα είδη του Stephanorhinus ήταν το κυρί­αρχο και συχνά μονα­δικό είδος ρινό­κε­ρου σε μεγάλο μέρος της εύκρα­της Ευρα­σίας, ειδικά στην Ευρώπη, για το μεγα­λύ­τερο μέρος του Πλει­στό­και­νου. Δύο είδη Stephanorhinus – ο ρινό­κε­ρος του Merck (S. kirchbergensis) και ο ρινό­κε­ρος με στενή μύτη (S. hemitoechus) – παρέ­μει­ναν στην τελευ­ταία παγε­τώδη περίοδο.

Τα ευρή­ματα εντο­πί­στη­καν από τον κ. Νίκο Γουδή στις 10 Απρι­λίου και όπως είπε ο ίδιος είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντικά καθώς πιστο­ποιούν για πρώτη φορά ότι ρινό­κε­ρος Stephanorhinus sp, έζησε στο νησί μας κατά την πλειο-πλειοστόκαινο περίοδο!

Γνάθος του εξα­φα­νι­σμέ­νου γένους ελε­φα­ντοει­δών anancus arvernersis

Πριν από μερικές εβδο­μά­δες ο κ. Ν. Γουδής εντό­πισε ακόμα ένα σπου­δαίο εύρημα. Πρό­κει­ται για την κάτω αρι­στερή γνάθο μαστό­δο­ντα του γένους anancus arvernersis-νάνου ελέ­φα­ντα.

Η σπου­δαία ανα­κά­λυψη έγινε τον Μάιο ωστόσο απαι­τή­θηκε αρκετός χρόνος, μελέτη και προ­σω­πική εργασία, γι’ αυτό και και μάλιστα στήθηκε ολό­κληρη επι­χεί­ρηση για την ανά­συρση της γνάθου. Όπως εξήγησε στη «δ» ο κ. Νίκος Γουδής, απαι­τή­θηκε εκμα­γείο γύψου, αφού προη­γου­μέ­νως έγινε συντή­ρηση με εξει­δι­κευ­μένα υλικά και συντη­ρη­τικά τα οποία ήρθαν από την Αθήνα. Όπως λέει η επι­χεί­ρηση στέ­φθηκε από απόλυτη επι­τυ­χία καθώς το τμήμα της γνάθου ανα­σύρ­θηκε ολό­κληρο, έπειτα από αρκετές ώρες εργα­σίας και μεγάλη προσοχή για να μην υποστεί φθορές κατά την εξέλιξη της δια­δι­κα­σίας. Οι Anancus arvernensis έζησαν από τα 8,5 έως και το 1,5 εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια πριν, ωστόσο τα ιχνη τους εξα­φα­νί­στη­καν απότομα. Σήμερα υπάρ­χουν μόνο ως απο­λι­θώ­ματα.

Όπως λέει ο κ. Ν. Γουδής, υπάρ­χουν κι άλλα ευρή­ματα στα χέρια πολιτών, όπως χαυ­λιό­δο­ντες και οστά από το συγκε­κρι­μένο είδος ελε­φά­ντων αλλά θα τα παρα­δώ­σουν μόνο όταν λει­τουρ­γή­σει το Μουσείο στον Αρχάγ­γελο.

Το Anancus είναι ένα εξα­φα­νι­σμένο γένος ελε­φα­ντοει­δών προ­βο­σκι­δών ιθα­γε­νών στην Αφρο-Ευρασία, που έζησε από το Τορ­το­νιανό στάδιο του ύστερου Μειό­και­νου μέχρι την εξα­φά­νιση του γένους κατά το πρώιμο Πλει­στό­καινο, περίπου πριν από 8,5-2 εκα­τομ­μύ­ρια χρόνια.

Το Anancus ονο­μά­στηκε από τον Aymard το 1855. Ο τύπος του είδους αυτού του ζώου είναι Anancus arvernensis (Croizet & Jobert 1928). Ο Anancus είχε ύψος περίπου 3 μέτρα, με βάρος έως και 5-6 τόνους (!) και έμοιαζε πολύ με έναν σύγ­χρονο ελέ­φα­ντα. Είχε δύο χαυ­λιό­δο­ντες, ενώ οι περισ­σό­τε­ροι γομ­φο­θή­ρες είχαν τέσ­σε­ρις. Εκτός από τα κάπως πιο κοντά πόδια του, το Anancus διέφερε επίσης από τους σύγ­χρο­νους ελέ­φα­ντες στο ότι οι χαυ­λιό­δο­ντες του ήταν πολύ μεγα­λύ­τε­ροι, έως και 3 μέτρα σε μήκος. Οι χαυ­λιό­δο­ντες ήταν πιθανώς αμυ­ντικά όπλα που δεν μοιά­ζουν με τους ελέ­φα­ντες του σήμερα. Φαί­νε­ται να ζούσε σε δάση, τρώ­γο­ντας από δέντρα και θάμνους και σκά­βο­ντας κόν­δυ­λους και ρίζες στο δάσος, και εξα­φα­νί­στηκε όταν αυτά τα δάση έδωσαν τη θέση τους σε λιβάδια.

Μονα­δική του ανη­συ­χία είναι να ολο­κλη­ρω­θεί το Παλαιο­ντο­λο­γικό Μουσείο στον Αρχάγ­γελο το οποίο από 2012 παρα­μέ­νει ημι­τε­λές. Ο ίδιος φυλάσ­σει τα ευρή­ματα σε δικούς του χώρους μέχρι την ολο­κλή­ρωση του Μου­σείου και θα παρα­δώ­σει τους θησαυ­ρούς του όταν αυτό θα είναι έτοιμο να τους φιλο­ξε­νή­σει. Μέχρι τότε, θα συνε­χί­σει τις ανα­σκα­φές μακριά από τα… άγρυπνα μάτια όσων καρα­δο­κούν να υφαρ­πά­ξουν τους θησαυ­ρούς της Ρόδου για να τους που­λή­σουν στη μαύρη αγορά, γι αυτό και δεν απο­κα­λύ­πτει ποτέ τα σημεία που τους εντο­πί­ζει.

Ο Νίκος Γουδής, παρότι είναι βιο­πα­λαι­στής και για τη συντή­ρηση όλου αυτού του θησαυ­ρού πλη­ρώ­νει από την τσέπη του, δέχθηκε πολλές προ­τά­σεις από συλ­λέ­κτες εντός και εκτός Ελλάδας για να αγο­ρά­σουν μερικά από τα ευρή­ματά του, προ­σφέ­ρο­ντάς του χιλιά­δες ευρώ, ο ίδιος αρνεί­ται σθεναρά: «Ο στόχος μου είναι η έρευνα και διάσωση των απο­λι­θω­μά­των του νησιού μας, για να τα χαι­ρό­μα­στε εμείς και οι επό­με­νες γενιές… Γιατί στο τέλος θα πλη­ρώ­νουμε εισι­τή­ριο να τα βλέ­πουμε σε μουσεία του εξω­τε­ρι­κού, όπως γίνεται ήδη με πολλά απο­λι­θώ­ματα και πολλά αρχαία ευρή­ματα».

*Στις φωτο­γρα­φίες που δημο­σιεύει η «δημο­κρα­τική» απει­κο­νί­ζο­νται τα ευρή­ματα όπως τα εντό­πισε ο κ. Γουδής αλλά και στιγ­μιό­τυπα κατά την δια­δι­κα­σία της ανά­συρ­σης του τμή­μα­τος της γνάθου μαστό­δο­ντα του γένους anancus arvernersis-νάνου ελέ­φα­ντα (βλ.. κεντρική φωτο­γρα­φία θέματος).