Γιατί οι καύσωνες χτυπούν όλο και νωρίτερα

Την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή επι­τρέ­πει την εμ­φά­νι­ση ακραί­ων υψη­λών θερ­μο­κρα­σιών πριν μπού­με στην καρ­διά του κα­λο­και­ριού – Οι θλι­βε­ρές επέ­τειοι και τα πα­θή­μα­τα που δεν έγι­ναν μα­θή­μα­τα

Αυτό υπο­στη­ρί­ζει, στα «ΝΕΑ» η δρ Δή­μη­τρα Φου­ντά, κύρια Ερευ­νή­τρια στο Ιν­στι­τού­το Πε­ρι­βάλ­λο­ντος στο Εθνι­κό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθη­νών.

«Έως το 2007 δεν έχει κα­τα­γρα­φεί πρώ­ι­μος καύ­σω­νας τον Ιού­νιο» το­νί­ζει. «Τα πράγ­μα­τα ωστό­σο έχουν αλ­λά­ξει την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία. Πρώ­ι­μους καύ­σω­νες τον Ιού­νιο εί­χα­με το 2007, το 2010, το 2016, πρώ­ι­μος είναι και ο φε­τι­νός». Όπως λέει: «Ίσως η κυ­ριό­τε­ρη εκ­δή­λω­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής στην πε­ριο­χή μας είναι η αύ­ξη­ση στη συ­χνό­τη­τα εμ­φά­νι­σης ακραί­ων υψη­λών θερ­μο­κρα­σιών και καυ­σώ­νων. Ιδίως για την Αθήνα, η συ­χνό­τη­τα εμ­φά­νι­σης τέ­τοιων φαι­νο­μέ­νων έχει αυ­ξη­θεί δρα­μα­τι­κά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες».

Σύμ­φω­να με τον με­τε­ω­ρο­λό­γο/ερευ­νη­τή στο Εθνι­κό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθη­νών Κώστα Λα­γου­βάρ­δο, «ανα­τρέ­χο­ντας την τε­λευ­ταία τρια­κο­ντα­ε­τία, τρεις είναι οι καύ­σω­νες που έχουν χα­ρα­χτεί στη μνήμη μας.

Ο πρώ­τος ση­μειώ­θη­κε τον Ιού­νιο του 2007 όταν για έξι ημέ­ρες έσπα­γαν το ένα μετά το άλλο τα ρεκόρ της θερ­μο­κρα­σί­ας και, μόλις στα­μά­τη­σε στις 28 Ιου­νί­ου, ξέ­σπα­σε η κα­τα­στρο­φι­κή πυρ­κα­γιά της Πάρ­νη­θας η οποία έκαψε 48.744 στρέμ­μα­τα.

Ο δεύ­τε­ρος εκ­δη­λώ­θη­κε τον Ιού­λιο του 2007 και δι­ήρ­κε­σε πέντε ημέ­ρες με εξί­σου πολύ υψη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες. Ο καύ­σω­νας του Ιου­λί­ου 1987 ήταν ο με­γα­λύ­τε­ρος της πε­ριό­δου σε διάρ­κεια, καθώς για οκτώ συ­νε­χό­με­νες ημέ­ρες ση­μειώ­θη­καν θερ­μο­κρα­σί­ες με­γα­λύ­τε­ρες από 40 βαθ­μούς Κελ­σί­ου».

Όπως επι­ση­μαί­νει ο Λα­γου­βάρ­δος, «η χρήση των κλι­μα­τι­στι­κών σε ιδιω­τι­κούς και δη­μό­σιους χώ­ρους ήταν πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­νη, με απο­τέ­λε­σμα να μην υπάρ­χει τρό­πος αντι­με­τώ­πι­σης του φαι­νο­μέ­νου, ει­δι­κά για τις ευ­πα­θείς ομά­δες και κυ­ρί­ως στα με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα».

Και συ­μπλη­ρώ­νει: «Πα­ρό­τι δεν ση­μειώ­θη­καν από­λυ­τα ρεκόρ θερ­μο­κρα­σί­ας, πα­ρό­μοιας διάρ­κειας καύ­σω­να δεν έχου­με βιώ­σει ποτέ από τότε».

Οι ει­δι­κοί επι­ση­μαί­νουν ότι θερ­μο­κρα­σί­ες της τάξης των 40 έως 45 βαθ­μών Κελ­σί­ου δεν απο­τε­λούν κάτι το ασυ­νή­θι­στο για την Ελ­λά­δα. Ωστό­σο, η δια­τή­ρη­ση τόσο υψη­λών θερ­μο­κρα­σιών για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα αυ­ξά­νο­ντας τη θερ­μι­κή επι­βά­ρυν­ση των αν­θρώ­πων και υπο­βαθ­μί­ζο­ντας την ποιό­τη­τα αέρα, είναι δυ­να­τόν να προ­κα­λέ­σει αρ­νη­τι­κές συ­νέ­πειες στον πλη­θυ­σμό.

«Μια τέ­τοια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή πε­ρί­πτω­ση απο­τε­λεί το ακραίο κύμα καύ­σω­να που επη­ρέ­α­σε τη χώρα μας πριν από 30 χρό­νια και κό­στι­σε τη ζωή χι­λιά­δων αν­θρώ­πων στην Αθήνα» εξη­γεί, ο με­τα­δι­δα­κτο­ρι­κός ερευ­νη­τής για θέ­μα­τα με­τε­ω­ρο­λο­γί­ας – πε­ρι­βάλ­λο­ντος στο Εθνι­κό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθη­νών Θο­δω­ρής Γιάν­να­ρος.

«Θε­ω­ρώ­ντας μόνο τη δια­κύ­μαν­ση της θερ­μο­κρα­σί­ας και της υγρα­σί­ας, οι συν­θή­κες που επι­κρά­τη­σαν στην Αθήνα εκεί­νο το διά­στη­μα δεν ήταν τυ­πι­κές με­σο­γεια­κού κλί­μα­τος, αλλά ένας συν­δυα­σμός συν­θη­κών που απα­ντιού­νται σε ερη­μι­κές και υγρές τρο­πι­κές πε­ριο­χές» λέει.

Οι προ­α­να­φε­ρό­με­νες με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές συν­θή­κες είχαν ως απο­τέ­λε­σμα την ακραία θερ­μι­κή επι­βά­ρυν­ση του πλη­θυ­σμού της Αθή­νας. Κατά τον Γιάν­να­ρο, σε από­λυ­τες τιμές οι κά­τοι­κοι της Αθή­νας έπρε­πε να αντι­με­τω­πί­σουν συν­θή­κες μέ­τριας θερ­μι­κής επι­βά­ρυν­σης κατά τις νυ­χτε­ρι­νές ώρες, γε­γο­νός που δυ­σχέ­ραι­νε ση­μα­ντι­κά την απο­κα­τά­στα­ση της θερ­μι­κής ισορ­ρο­πί­ας του ορ­γα­νι­σμού από την ακραία θερ­μι­κή επι­βά­ρυν­ση της ημέ­ρας.

«Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη και τη γε­νι­κό­τε­ρη απου­σία μέσων κλι­μα­τι­σμού εκεί­νη την εποχή, γί­νε­ται αντι­λη­πτό το μέ­γε­θος της δυ­σκο­λί­ας στην αντι­με­τώ­πι­ση των ακραί­ων θερ­μι­κών συν­θη­κών» συ­μπλη­ρώ­νει.

«Αυτή ακρι­βώς η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη θερ­μι­κή επι­βά­ρυν­ση του πλη­θυ­σμού στον θερ­μο­ρυθ­μι­στι­κό μη­χα­νι­σμό του αν­θρώ­πι­νου ορ­γα­νι­σμού, ο οποί­ος συν­δέ­ε­ται στενά με το κυ­κλο­φο­ρι­κό σύ­στη­μα, απο­τέ­λε­σε την αιτία της κα­τα­κό­ρυ­φης αύ­ξη­σης των θα­νά­των κατά τη διάρ­κεια του καύ­σω­να» συ­νε­χί­ζει.

Για τον Θο­δω­ρή Γιάν­να­ρο «ρόλο έπαι­ξε επί­σης και η υπο­βάθ­μι­ση της ποιό­τη­τας του αέρα, αφού σε συν­θή­κες καύ­σω­να ευ­νο­εί­ται η πα­γί­δευ­ση ρύπων κοντά την επι­φά­νεια της γης αλλά και η δη­μιουρ­γία φω­το­χη­μι­κής ομί­χλης».

Οταν η Ιστο­ρία επα­να­λαμ­βά­νε­ται

Στα δη­μο­σιεύ­μα­τα της επο­χής (Ιού­λιος – Αύ­γου­στος 1987) δια­βά­ζει κα­νείς κα­ταγ­γε­λί­ες για­τρών – στα ελ­λη­νι­κά όσο και στα διε­θνή μέσα ενη­μέ­ρω­σης – για τις ελ­λεί­ψεις σε κλι­μα­τι­στι­κά στα πε­ρισ­σό­τε­ρα νο­σο­κο­μεία.

Οπως ανα­φέ­ρει ο Γιώρ­γος Κάλος, κα­θη­γη­τής στο Πα­νε­πι­στή­μιο Αθη­νών, τα νο­σο­κο­μεία την εποχή εκεί­νη δεν ήταν επαρ­κώς εξο­πλι­σμέ­να με κλι­μα­τι­στι­κά ούτε υπήρ­χαν οι κλι­μα­τι­ζό­με­νες αί­θου­σες για ανα­ζή­τη­ση δρο­σιάς. «Επί της ου­σί­ας, ο κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός πιά­στη­κε απρο­ε­τοί­μα­στος» συ­μπλη­ρώ­νει.

Δυ­στυ­χώς, 30 χρό­νια μετά τον καύ­σω­να του ’87, σή­με­ρα τα προ­βλή­μα­τα με τον κλι­μα­τι­σμό σε πε­ρί­ο­δο καύ­σω­να έρ­χο­νται και πάλι στην επι­και­ρό­τη­τα. Για τον λόγο αυτό, απο­κτά ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα η κα­ταγ­γε­λία της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Ερ­γα­ζο­μέ­νων Δη­μό­σιων Νο­σο­κο­μεί­ων (ΠΟ­Ε­ΔΗΝ) για χα­λα­σμέ­νες ή ανε­παρ­κείς κλι­μα­τι­στι­κές μο­νά­δες σε πολλά νο­ση­λευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα.

Εν­δει­κτι­κή είναι η πε­ρί­πτω­ση του Ψυ­χια­τρι­κού Νο­σο­κο­μεί­ου Ατ­τι­κής, όπου σύμ­φω­να με την κα­ταγ­γε­λία πε­ρισ­σό­τε­ροι από 30 θά­λα­μοι νο­ση­λεί­ας δεν δια­θέ­τουν κλι­μα­τι­σμό λόγω βλά­βης.

Κατά την ΠΟ­Ε­ΔΗΝ, με­τα­ξύ άλλων, στο Νο­σο­κο­μείο Άγιος Παύ­λος στη Θεσ­σα­λο­νί­κη 22 κλι­μα­τι­στι­κά μη­χα­νή­μα­τα είναι χα­λα­σμέ­να, ενώ στο Γεν­νη­μα­τά τρεις θά­λα­μοι του ακτι­νο­λο­γι­κού δεν δια­θέ­τουν κλι­μα­τι­σμό.

Την ίδια ώρα, στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Αγίου Νι­κο­λά­ου στην Κρήτη δεν λει­τουρ­γεί ο κλι­μα­τι­σμός σε όλα τα ια­τρεία της νέας πτέ­ρυ­γας, ενώ στο Γε­νι­κό Νο­σο­κο­μείο Λά­ρι­σας δεν λει­τουρ­γεί ο κε­ντρι­κός κλι­μα­τι­σμός στο Τμήμα Επει­γό­ντων Πε­ρι­στα­τι­κών λόγω έλ­λει­ψης συ­ντή­ρη­σης.

Τα ΝΕΑ