Που οδηγεί ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος που κήρυξε ο Τραμπ

Η τελευ­ταία φορά που οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες ρίσκα­ραν την κήρυξη ενός παγκό­σμιου, ολο­κλη­ρω­τι­κού εμπο­ρι­κού πολέμου ήταν τη δεκα­ε­τία του ’30 με τον περί­φημο νόμο Smooth-Hawley. ‘Ηταν ο νόμος με τον οποίο επι­βάλ­λο­νταν προ­στα­τευ­τι­κοί δασμοί σε περισ­σό­τερα από 20.000 εισα­γώ­μενα προ­ϊ­ό­ντα – ένας νόμος, που πυρο­δό­τησε καται­γι­στικά αντί­με­τρα από την Ευρώπη και τον Καναδά, που η ψήφισή του στην αμε­ρι­κα­νική Γερου­σία συνέ­πεσε με το κραχ της Wall Street, και που επί δεκα­ε­τίες δίχασε και προ­βλη­μά­τισε τους οικο­νο­μο­λό­γους για τον βαθμό στον οποίο συνέ­βαλε στη Μεγάλη Υφεση.

Από χθες το ερώτημα που πλα­νά­ται από το Τορόντο και τις Βρυ­ξέλ­λες έως το Πεκίνο είναι εάν η ιστορία επα­να­λαμ­βά­νε­ται – είτε ως φάρσα του «οικο­νο­μι­κού τρα­μπι­σμού», είτε ως σύγ­χρονη οικο­νο­μική τρα­γω­δία. ‘Ητοι, το ερώτημα είναι εάν, η απόφαση Τραμπ να ενερ­γο­ποι­ή­σει την απόφαση για επιβολή δασμών στα ευρω­παϊκά προ­ϊ­ό­ντα χάλυβα και αλου­μι­νίου θα πυρο­δο­τή­σει τον νέο παγκό­σμιο, εμπο­ρικό πόλεμο.

Η άμεση – και εδώ και μήνες προ­α­ναγ­γελ­θείσα – αντί­δραση της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης με την προ­α­ναγ­γε­λία επι­βο­λής ισο­βα­ρών αντί­με­τρων δείχνει, αν μη τι άλλο, σκηνικό κλι­μά­κω­σης. Και παρ΄ότι η βασική εκτί­μηση των περισ­σό­τε­ρων ανα­λυ­τών είναι πως η κυβέρ­νηση Τραμπ χρη­σι­μο­ποιεί το όπλο του προ­στα­τευ­τι­σμού και των δασμών για να απο­σπά­σει καλύ­τε­ρους όρους στις εμπο­ρι­κές συναλ­λα­γές με την Κίνα και την ΕΕ και για να εξω­θή­σει το Μεξικό και τον Καναδά σε επα­να­δια­πραγ­μά­τευση της Nafta (Βορειο­α­με­ρι­κα­νική συμ­φω­νία ελεύ­θε­ρου εμπο­ρίου), ουδείς εγγυά­ται ότι η κλι­μά­κωση αυτή δεν θα οδη­γή­σει σε εκτρο­χια­σμό. Η δε κυρί­αρχη ανη­συ­χία είναι πως το νέο δόγμα – τακτι­κού ή στρα­τη­γι­κού – προ­στα­τευ­τι­σμού της κυβέρ­νη­σης Τραμπ μπορεί να πλήξει καίρια την επι­χει­ρη­μα­τική και επεν­δυ­τική εμπι­στο­σύνη σε μια κρίσιμη περίοδο επι­βρά­δυν­σης της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα, η ανη­συ­χία αυτή δεν εκπο­ρεύ­ε­ται από τις άμεσες επι­πτώ­σεις που μπορεί να έχουν οι δασμοί στα προ­ϊ­ό­ντα χάλυβα και αλου­μι­νίου. Σύμφωνα με πρό­σφατη έρευνα της Oxford Economics το οικο­νο­μικό πλήγμα για την Ευρώπη από τους συγκε­κρι­μέ­νους δασμούς μετά βίας μπορεί να αγγίξει το 0,1% του ΑΕΠ της, καθώς ο χάλυβας και το αλου­μί­νιο έχουν ελά­χι­στο μερίδιο στο σύνολο των εξα­γω­γών της ΕΕ προς τις ΗΠΑ. Όπως προ­κύ­πτει από αντί­στοιχη έρευνα της ολλαν­δι­κής τρά­πε­ζας ING το μερίδιο αυτό αντι­στοι­χεί μόλις στο 0,3% του παγκό­σμιου όγκου των ευρω­παϊ­κών εξα­γω­γών και η αξία του δεν ξεπερνά το 0,05% του ΑΕΠ της ΕΕ.

Ο μεγάλος φόβος όμως είναι πως ο χάλυβας και το αλου­μί­νιο μπορεί απλώς να απο­τε­λούν την αρχή. Και πως μέσα από την κλι­μά­κωση και την εκα­τέ­ρω­θεν επιβολή αντί­με­τρων μπορεί εν τέλει οι ΗΠΑ και η Ευρώπη να βρεθούν σε μια νέα εκδοχή της περιό­δου Smooth – Hawley, με επιβολή πλέον εισα­γω­γι­κών δασμών στην αυτο­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νία.

Εδώ, οι ανα­λυ­τές σημειώ­νουν με ιδιαί­τερη έμφαση το γεγονός ότι μόλις την περα­σμένη εβδο­μάδα η κυβέρ­νηση Τραμπ ξεκί­νησε έρευνα με την επί­κληση λόγων εθνικής ασφά­λειας – όπως ακριβώς είχε γίνει και με το αλου­μί­νιο και τον χάλυβα – ακριβώς για τον κλάδο των εισα­γω­γών αυτο­κι­νή­των. Πρό­κει­ται για μια έρευνα που δεν απο­κλεί­ε­ται να κατα­λή­ξει στην επιβολή δασμών στα αυτο­κί­νητα που εισά­γο­νται στις ΗΠΑ από την Ευρώπη, την Ιαπωνία και την Νότια Κορέα, και σ’ αυτήν την περί­πτωση θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι η εμπο­ρική σύγκρουση θα βρεθεί πλέον εκτός ελέγχου. Η ING και πάλι υπο­λο­γί­ζει ότι εάν η μάχη του προ­στα­τευ­τι­σμού επε­κτα­θεί και στην αυτο­κι­νη­το­βιο­μη­χα­νία, τότε το ΑΕΠ των ΗΠΑ μπορεί να πληγεί πλέον σε ποσοστό 0,4% και  εκείνο της ΕΕ κατά 0,3%. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ επίσης εάν οι εισα­γω­γι­κοί δασμοί σε κρίσιμα και στρα­τη­γικά προ­ϊ­ό­ντα αυξη­θούν κατά 10% σε σχέση με τα τρέ­χο­ντα επίπεδα, τότε το παγκό­σμιο εμπόριο κιν­δυ­νεύει να συρ­ρι­κνω­θεί άμεσα σε ποσοστό 6%.

Δεν πρό­κει­ται για αμε­λη­τέα απειλή σε μια εποχή παγκό­σμιας οικο­νο­μι­κής και γεω­πο­λι­τι­κής ρευ­στό­τη­τας και με μια αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση που, μέχρι στιγμής, δείχνει να τιμά στο ακέραιο την προ­ε­κλο­γική δέσμευση του «America first» («Πρώτα η Αμερική»)…

Πηγή tvxs.gr